Hoe lezen we?

Velen lezen de bijbel als een ethisch boek: een verzameling wetten en regels hoe we moeten leven, of juist niet moeten leven. We vinden natuurlijk wel ethiek in de bijbel, maar het is niet het belangrijkste. Ook als we geschiedenissen lezen, bedrijven we ethiek, vaak zelfs onbewust denk ik. Twee voorbeelden:

Lukas 19
8 Zacheüs nu ging staan en zei tegen de Heere: Zie, de helft van mijn goederen, Heere, geef ik aan de armen, en als ik van iemand iets heb afgeperst, geef ik dat vierdubbel terug.

Meestal stelt men: Zacheus had veel afgeperst en ontvreemd, daarom zei hij dat hij het terug zou geven. Maar, je kunt net zo makkelijk stellen dat hij juist niet had afgeperst en dat hij dáárom kon zeggen dat hij het vierdubbel zou teruggeven. Hij wist namelijk zeker dat dit niet het geval was.

Ander voorbeeld. Als Jezus in Johannes 4 tegen de Samaritaanse vrouw zegt: “ga heen en roep je man”, zegt zij: “ik heb geen man”. Dan lees je:

17 (…) Jezus zei tegen haar: U hebt terecht gezegd: Ik heb geen man,
18 want vijf mannen hebt u gehad en die u nu hebt, is uw man niet; dat hebt u naar waarheid gezegd.

Over die vrouw is al heel veel lelijks gezegd. Is het wel eens bij je opgekomen dat haar eerste vijf mannen misschien overleden zijn? We lezen in de Schrift zelfs een verhaal over een vrouw die zeven mannen had gehad (Matth.22:25-28), die stuk voor stuk waren overleden.

Wat we jong leren, blijft vaak lang hangen. Zowel de zin als de onzin.