bidden en danken (1): met dankzegging

In Filippenzen 4 roept Paulus ons op om in geen ding bezorgd te zijn, maar in alles onze verzoeken bij God bekend te maken, met dankzegging.

Maar waarom zouden we God iets vragen? Hij kent onze behoeften immers al. En als alles verloopt overeenkomstig Zijn voornemen, wat heeft ons gebed dan nog voor betekenis? Kunnen onze gebeden iets veranderen? En waarvoor zouden we eigenlijk bidden?

Het zijn vragen die raken aan de verhouding tussen ons gebed en Gods handelen. In Romeinen 8 doet Paulus daarover een opmerkelijke uitspraak, die misschien wel verrassender is dan we op het eerste gezicht denken.

Wat betekent dat voor ons bidden? En waarom verbindt Paulus het gebed zo nadrukkelijk met dankzegging?

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De studie onderzoekt de betekenis van bidden en danken vanuit het perspectief van Gods soevereine plan. Bidden is niet bedoeld om God op andere gedachten te brengen of te adviseren, maar om in afhankelijkheid alle wensen en verzoeken met dankzegging bij Hem neer te leggen. Omdat gelovigen in hun zwakheid niet weten wat zij moeten bidden naar hetgeen moet zijn, pleit de Geest door Gods Woord ten behoeve van hun onuitgesproken verzuchtingen. Gelovigen mogen rusten in de zekerheid dat God in elke behoefte voorziet en dat alle omstandigheden meewerken ten goede overeenkomstig Zijn voornemen.

Besproken Schriftgedeelten: Filippenzen 4, Filippenzen 4:1, Romeinen 11, Romeinen 8, Romeinen 8:6, Romeinen 8:17, 2 Korinthe 5, 1 Korinthe 15, Johannes 6

“Want bidden is niet proberen de omstandigheden naar onze hand te zetten, maar onze wensen bij God brengen terwijl we ons aan Zijn weg toevertrouwen.”

Inleiding: Waarom Bidden en Danken? ↑ hoofdstukken

Zo, een hele goedemorgen allemaal. Fijn om hier in jullie midden te zijn en met jullie het Woord te mogen openen. Dat zeg ik ook tegen de mensen die meekijken met de livestream. Voor die mensen zeg ik ook dat als je de presentatie mee wilt bekijken, dat je dan even naar mijn website moet gaan, gezondewoorden.nl, want daar heb ik de presentatie voor de meekijkers geüpload. Daar kun je hem vinden bij de agenda en bij de aankondiging van deze studie, want zo wil ik het toch wel noemen.

Ik wil het met jullie gaan hebben over dit onderwerp: bidden en danken. En dat is op verzoek van iemand uit jullie midden. Ik zal niet zeggen wie, dat houden we nog even in het midden. Maar ja, bidden en danken, daar valt natuurlijk heel veel over te zeggen. We zouden ons allerlei vragen kunnen stellen, zoals: waarom zouden we eigenlijk bidden? Dat vindt u misschien een gekke vraag zo op het eerste gezicht. Ik ken iemand, daar had ik van de week nog een gesprekje mee – ze is er toevallig nu niet bij, ik ga niet zeggen wie het was – maar die zei op de toon van: we kennen een God die alles in Zijn hand heeft, die een plan heeft van A tot Z, die alles beschikt... waarom zou je dan nog bidden? Nou, dat is best wel een terechte vraag. Dat zullen we denk ik ook nog wel zien.

Je kunt je ook nog afvragen: hóé zouden we bidden? En dan heb ik het niet per se over de vorm – handen samen, ogen dicht, of handen open, ogen open, de blik naar beneden omlaag, enzovoort – want dat is allemaal mogelijk en cultuurgebonden. Maar ook: wat zouden we zeggen in ons gebed? Er zijn allerlei formuliergebeden. Zo is het Onzevader ook wel verworden tot een formuliergebed. Is dat gebed dan wel voor ons? Want als je dat gebed eens analyseert, dan kun je je toch afvragen: zouden we dat dan wel bidden? Tot wie zouden we bidden? Ik heb echt wel mensen gekend en gehoord die bidden tot Jezus of zelfs tot de Heilige Geest. Komen we dat dan ook in de Bijbel tegen? Enzovoorts, enzovoorts. Bidden in de naam van Jezus. Laat God Zich verbidden? Dat is ook nog een mooie vraag om te beantwoorden. Er valt dus heel veel over te zeggen. Er zijn bijvoorbeeld ook psalmen die in hun geheel een gebed vormen. Dus als ik het hier ga hebben over bidden en danken, dan ben ik op voorhand alvast niet volledig. Ook al heb ik er een eentje achter gezet en wil ik er de volgende keer ook nog wel over verder gaan. Hoe en waarom, en in welke vorm, dat weet ik nog niet; dat hangt wellicht een beetje van de reacties af.

Maar ik wil ook nog even gezegd hebben dat het niet de eerste keer is dat ik het hier over bidden heb, of bidden en danken. In februari heb ik hier een studie gegeven – ik heb het erbij gezet, want ik weet niet of die kleine letters leesbaar zijn, maar dit is een printscreen van mijn website: op 15 februari heb ik hier gesproken over het onderwerp 'In geen ding bezorgd'. Dat was een spreekbeurt, een studie over Filippenzen 4, waar Paulus deze frase noemt en zegt: 'Wees in geen ding bezorgd'. Dat hebben we toen besproken. Ik zat toen natuurlijk nogal in dat onderwerp en een week later sprak ik in Den Haag. Toen dacht ik: laat ik dat gedeelte waarin Jezus bijna gelijke woorden bezigt in de Bergrede, laat ik dat eens bespreken. Dat heb ik toen in Den Haag gedaan onder de titel 'Wees niet bezorgd'. Het is een gedeelte uit de Bergrede waarin Jezus – een lange rede, maar in dit gedeelte met... ik heb een fotootje afgedrukt van die vogeltjes – tegen Zijn discipelen zegt: kijk nu eens naar die vogeltjes, de vogelen des hemels. Die zaaien niet, die maaien niet, die hebben geen voorraadschuren, en – dan zeg ik het even geparafraseerd – God geeft ze toch gewoon wat ze nodig hebben. Dat ontvangen ze van de Vader. Dus wees zoals die vogeltjes, dat is natuurlijk de onderliggende gedachte.

Nou, Filippenzen 4 heb ik hier besproken en wil ik voor nu toch ook gebruiken als uitvalsbasis om eens verder te gaan kijken. Ik heb het de vorige keer natuurlijk uitgebreider besproken dan wat ik nu ga doen. Ik wil nu nog meer bespreken van Filippenzen 4, dus ik bespreek ook niet alle verzen uit Filippenzen 4 nog een keer die ik toen besproken heb, maar ik ga er een aantal langs. Ik wil de hoofdlijn, de rode draad daar eens uithalen en jullie geheugen een beetje opfrissen. En als je er niet bij was en je denkt: daar wil ik toch wel meer van weten, dan weet je nu waar je het kunt vinden.

Sta Vast en Verheug Je Altijd in de Heer ↑ hoofdstukken

Dus ik vang aan in Filippenzen 4 en dat is vers 1. En daar zegt Paulus: "Zodat" — dat is natuurlijk ook een beetje een samenvatting van wat hij in de Filippenzenbrief naar voren heeft gebracht — "zodat, mijn geliefde broeders, naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans..." Daar valt veel over te zeggen. Ik zeg nog één keer: dat heb ik toen gedaan, dat ga ik nu niet doen, ik ga even verder. Hij zegt: "sta zó vast in de Heer, mijn geliefden!" Dus Paulus moedigt die Filippenzen aan om vast te staan.

En dan even een paar verzen overslaan. Dan zegt hij: "Verheug je in de Heer altijd; opnieuw zal ik zeggen: verheug je!" En dat is waar deze brief van overstroomt: van vreugde, van blijdschap. En die vreugde, die vinden wij niet of vaak niet — soms wel natuurlijk, maar niet altijd — in aardse omstandigheden. En toch zegt Paulus dat we ons kunnen en mogen verheugen, en hij roept daar zelfs toe op om ons altijd te verheugen.

Het geheim van die blijdschap, van het je altijd kunnen verheugen, staat erachter: dat is namelijk "in de Heer". We hebben een Heer en daarin kunnen we ons altijd verheugen. In alle omstandigheden, onder alle omstandigheden. Want we zijn gekocht, betaald, we zijn Zijn eigendom, we behoren Hem toe en Hij zorgt voor ons. Dat is wat Paulus in dit gedeelte naar voren brengt. En hij benadrukt het dan ook door te zeggen: "opnieuw zal ik zeggen: verheug je!" Dus in twee van die verzen hebben we al drie keer een woord dat met verheugen en vreugde te maken heeft. En dat is ook de basis, het fundament om op te staan. Vandaar dat hij ook zegt: sta zo vast in de Heer, mijn geliefden, want onze vreugde ligt vast in Hem, zoals alles vastligt in Hem.

Dan zegt hij vervolgens: "Laat jullie inschikkelijkheid..." — de meeste vertalingen zeggen hier wat anders, andere vertalingen zeggen "bescheidenheid", maar er staat echt een woord voor inschikkelijkheid — "...bij alle mensen bekend worden." We kunnen dus ook toegevend zijn, inschikkelijk, en we hoeven niet altijd star vast te houden aan wat we zelf denken recht op te hebben of wat we zelf willen. En ook hier staat het weer bij: laat je inschikkelijkheid bij alle mensen bekend worden. Dat je — ja, hoe zou ik dat parafraseren — dat je gewoon relaxed in het leven staat en dat je je makkelijk schikt in omstandigheden, in gebeurtenissen. Ik zeg ook niet dat je over je heen moet laten lopen, dat is iets anders, maar dat je je gewoon makkelijk schikt, want de Heer is nabij. Dus Hij zorgt toch wel voor je en Hij geeft je toch al wat je nodig hebt. Dat is ook hier weer de achterliggende gedachte: Hij is nabij, Hij is erbij en Hij zorgt voor ons, we behoren Hem toe.

En dan komt dat gedeelte waar ik toentertijd de titel aan had ontleend.

Wees in Geen Ding Bezorgd: Bidden met Dankzegging ↑ hoofdstukken

"Wees in geen ding bezorgd." Ja, dat is nogal wat. Daar kunnen we nu heel snel doorheen lezen natuurlijk, maar: wees in geen ding bezorgd. Dat kan in het kleine zijn, in ons eigen leventje, wat ons allemaal overkomt; dat kan je al aanvliegen. En als je naar het wereldtoneel kijkt, dan zakt je helemaal de moed in de schoenen, als je daar je houvast aan zou moeten hebben.

Maar Paulus zegt: wees in geen ding bezorgd. En dan lees ik even verder: "Maar laat in alles, in gebed en in smeekbede met dankzegging jullie verzoeken bekendgemaakt worden bij de God." Zo staat het er letterlijk in de vertaling. Hij is *de* God. Dat betekent dat Hij de Plaatser, de Beschikker van alle dingen is. En Paulus zegt dat je niet bezorgd hoeft te zijn. Dat is ook de aanmoediging, de oproep: wees in geen ding bezorgd, want wij hebben een Heer. Hij is erbij, verheug je daarin!

Maar ja, we zijn mensen en we hebben te dealen met omstandigheden. Wat zegt Paulus dan? Laat dus in alles, in gebed en in smeekbede met dankzegging jullie verzoeken – of jullie wensen, zeggen andere vertalingen, jullie begeerten – bekendgemaakt worden bij God. Wat er niet staat, is: breng je wensen bij God en vraag of Hij ze wil vervullen. Breng jullie verzoeken bij God en vraag of Hij ze alsjeblieft wil vervullen; dat staat er niet. Want bidden is niet proberen de omstandigheden naar onze hand te zetten, maar onze wensen bij God brengen terwijl we ons aan Zijn weg toevertrouwen.

In heel veel gebed – en ik heb daar zelf ook wel het nodige van meegekregen – in heel veel gebed van wat zich christen noemt, probeert men God op andere gedachten te brengen. Men probeert Hem vooral te adviseren wat Hij moet doen. Maar wat Paulus hier zegt, is weliswaar: laat in alles, in gebed en in smeekbede jullie verzoeken bekendgemaakt worden bij God, maar niet in de zin van: God, breng mijn wensen in vervulling, want ik wens dit en het zou zo fijn zijn, wilt U dat laten gebeuren? Nee, er staat: *met dankzegging*.

Vandaar ook de titel: ik wil het niet alleen over bidden hebben, maar ik zie bidden niet los van danken. Als wij bidden, mogen we Hem bekendmaken wat ons allemaal dwarszit, of wat wij wellicht zouden willen. Maar dat is altijd met dankzegging. En wat houdt die dankzegging in? Dat Hij, God zij dank, onze God is. Die alles beschikt, alles weet en het goede, het beste zelfs met ons voorheeft. Dus Hij geeft ons toch wel wat wij nodig hebben. Niet wat wij denken dat we nodig hebben, maar wat Hij weet en vindt dat wij nodig hebben.

En ja, dat kan iets heel anders zijn dan wat wij denken. Want wie zijn wij nou eigenlijk? Wat kunnen wij nou helemaal... hoe zeg ik dat? Wij vinden van alles en wij denken van alles, maar Hij is God. Hij overziet alles: de tijden en de omstandigheden. En Hij weet wat wij nodig hebben om ons te brengen waar Hij ons hebben wil.

Ik zou hier uit eigen ervaring echt wel dingen over kunnen vertellen. Dingen waar ik echt niet voor gebeden heb; integendeel, als je voor de keuze staat, zeg je: doe maar niet. En toch heeft het me heel veel gebracht. En ik denk dat de meesten – laat ik het zo zeggen: dat de meesten dat ook wel kunnen beamen. Dat juist de omstandigheden waarvan je denkt: o man, wat overkomt me nu, dat juist die bijdragen aan de weg die God met jou gaat, dat je dat op een gegeven moment weet.

Vandaar dat Paulus ook zegt, als het gaat over gebed en smeekbede – ik ga nu even niet in op die woorden wat er precies staat – om altijd die verzoeken, wensen en begeerten bij Hem bekend te maken met dankzegging. Dank Hem er maar voor dat Hij God is, en dat Hij jou geeft wat Hij vindt dat nodig is. Over dat woord 'gebed' wil ik nogal wat gaan zeggen, want we hebben het over bidden en danken.

Wat Is Gebed? Goed Gericht Zijn op God ↑ hoofdstukken

Dat Griekse woord, dat is heel bijzonder. Dit is een printscreen van het ISA-programma. Als je dan op dat woord klikt – dit is dan het zelfstandig naamwoord 'gebed', maar dat geldt ook voor het werkwoord 'bidden' – dat is opgebouwd uit een aantal woorddelen. En dat is dan 'naartoe', 'wel', plus 'hebben' of 'hebbend'. Maar 'naartoe', dat geeft een richting aan. En 'wel', dat is gewoon 'goed'. Dat zijn die twee letters *eu*. Daar begint bijvoorbeeld het woord *euangelion*, evangelie, ook mee: goed bericht, of welzijn, dat begint daar ook mee. Dus: je richting goed hebben.

Bij gebed denken wij: handen samen, ogen dicht, nu gaan we bidden. Of van mij apart: handen open, ogen open, blik omhoog, nu gaan we bidden. Maar gebed is, als je naar het Griekse woord kijkt, veel breder; wat wij denk ik zouden noemen een biddende houding. Ik weet niet hoe je het anders moet zeggen, maar dat je leeft in afhankelijkheid van Hem. Namelijk: je hebt je richting goed, je bent op Hem gericht. Ik had het net over: *euangelion* is goed bericht, maar *proseuche* is goed gericht. Dat is ook mooi om te onthouden: goed gericht zijn.

Dus je bent goed gericht, namelijk: je ontvangt het. Je leeft in afhankelijkheid van Hem en weet: ik ontvang het van Hem en Hij zorgt voor me. En dan heb je je richting goed als je zo gericht bent.

En ik heb de tekst niet eens in een dia, maar ik denk dat jullie de tekst ook wel kennen: bid onophoudelijk. Iemand vroeg mij ooit: "Ja, dat kan toch niet?" En die voelde zich ook nog een soort van schuldig, dat hij zei: "Dan kom ik zo tekort als de Heer me aanmoedigt of opdraagt of oproept om onophoudelijk te bidden. Want in de auto ga je niet handen samen en ogen dicht doen, dat lijkt me niet, dat is niet handig." Maar daar gaat het ook niet om. Het gaat erom dat je gewoon leeft in afhankelijkheid van Hem, het van Hem verwacht. En dat bidden – handen samen, ogen dicht en tot God spreken – dat is daar slechts een onderdeeltje van.

Ik denk altijd van: ja, je kan beter niet tegen God praten, je kan beter naar Hem luisteren. Hij heeft zoveel te zeggen; dan heb ik niet meer zoveel tegen Hem te zeggen. Of ik moet Hem danken voor de dingen die Hij mij bekendmaakt in Zijn Woord. Daar is altijd reden voor.

Ik moet verder.

De Vrede van God en de Diepte van Zijn Wijsheid ↑ hoofdstukken

Het is niet alleen de vrede die God geeft, maar zelfs de vrede die God Zelf heeft. Dat is wat er staat: de vrede van God. Dus dat is de vrede die God Zelf bezit. In de ISA-vertaling staat dat die superieur is aan elk denken. De meeste vertalingen zeggen zoiets als: die alle verstand te boven gaat. Ja, dat gaat het verstand inderdaad te boven, want dat gaat verder dan ons denken. Maar een werkelijk besef daarvan hebben, neemt ook je zorgen weg. Vandaar dat er staat dat die vrede jullie harten en jullie gedachten verzekerd zal bewaren in Christus Jezus. Dan zeg ik niet dat je geen emoties, gevoelens en gedachten hebt, maar die gedachten, emoties en gevoelens zijn verzekerd bewaard in Hem. Want we weten: Hij is God, en dat gaat het verstand te boven.

De vorige keer heb ik daar een tekstverwijzing bij gezet naar Romeinen 11, maar de tekst zelf niet laten zien. Dat wil ik nu wel doen. Paulus barst in Romeinen 11 namelijk uit in een lofzang aan God. Hij begint met: "O diepte van rijkdom en wijsheid en kennis van God!" Daar is een aanleiding voor, en dat is natuurlijk het voorgaande. In ieder geval in deze paar verzen die daaraan voorafgaan in Romeinen 11 heeft hij het volgende naar voren gebracht — ik doe dit even snel aan de hand van die bullets: Israël is voor een deel verhard totdat de volheid van de natiën, het volk dat God Zich nu verzamelt uit de natiën, binnengaat. Herman had het net al over de wegrukking; ik denk dat Paulus het hier ook over de wegrukking heeft. Israël is tijdelijk verhard totdat de volheid van de natiën binnengaat, maar dan alsnog zal geheel Israël gered worden. Dat is wat hij in vers 26 zegt. En Gods genadegaven en roeping zijn onberouwelijk.

Hij heeft het hier over de natiën en over de Joden. Hoe zit dat dan? Het volk Israël is nu tijdelijk verblind en terzijde gesteld, en de redding is naar de natiën gegaan. Maar God heeft toch beloften gedaan aan Israël? Dan zegt Paulus: ja, die staan nog, want Zijn genadegaven en roeping zijn onberouwelijk. Alleen wacht dat tot de toekomst. God heeft allen onder ongehoorzaamheid besloten om Zich over allen te ontfermen. Eerst stonden de natiën buitenspel en is de redding naar hen gegaan; nu staat Israël buitenspel, om die term maar te gebruiken, en gaat de redding naar de natiën. Maar dat betekent niet dat Israël definitief terzijde is gesteld. Dat is wat hij in Romeinen 9 tot en met 11 uitlegt. God heeft dat zo bepaald: allen opgesloten in ongehoorzaamheid om Zich over allen te ontfermen.

Daarop volgt die lofprijzing van Paulus. Ik haal het aan omdat hij dan zegt: "Hoe ondoorgrondelijk zijn Zijn oordelen en onnaspeurlijk Zijn wegen! Want wie kende het denken van de Heer?" Ook dit is belangrijk als je nadenkt over wat bidden eigenlijk is, en wat wij dan bidden. Wie kent immers het denken van de Heer? Hij heeft een plan, Hij beschikt de dingen. Zouden wij Hem dan gaan vragen om dingen anders te doen, of om dingen te doen zoals wij dat willen, om Hem op andere gedachten te brengen? Want dat is vaak wel het idee van bidden; tenminste, dat is het idee dat het mij geeft als ik het hoor. Paulus zegt: "Wie werd Zijn raadgever?" Hier staat gewoon zoiets als: wie werd nou Zijn adviseur? Ik denk wel eens: nou, Hij heeft er echt heel veel! Want heel veel gebed is erop gericht om God te adviseren. Dat vindt u misschien wat zwart-wit, maar dan wordt er vaak nog snel achteraan gezegd: "Laat Uw wil geschieden." Ja, Godzijdank wel! Maar als wij zouden optreden als raadgever of adviseur van God: wie kent Zijn denken dan? Zijn wegen zijn voor ons meestal niet te doorgronden. Soms krijgen we daar natuurlijk wel iets van mee in Zijn Woord; daarin heeft Hij geopenbaard hoe Hij de dingen doet en daarom komen wij ook bij elkaar. Maar als het gaat over ons eigen leven: kunnen we dan altijd naspeuren waarom de dingen gaan zoals ze gaan? Nee, maar wij vertrouwen Hem. Hij is God, Hij is werkelijk God en Hij brengt alles tot een goed einde. We hoeven Hem dus niet te adviseren, we kunnen ons gewoon aan Hem toevertrouwen. Hij gaat Zijn weg en dat is een goede weg, daar mogen we op vertrouwen.

"Of wie gaf Hem eerst, en het zal hem terugbetaald worden?" Dit is eigenlijk, als je het mij vraagt, een samenvatting van het evangelie: "Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen." Eigenlijk moet ik de klemtoon op Hém leggen: uit Hém en door Hém en tot Hém zijn alle dingen. Dus ontstaan, bestaan en bestemming; dat is wat hier wordt gezegd. Alles vindt zijn oorsprong, plan en doel in Hem. Dat is de God die wij kennen. Daar mogen we ons rustig en restloos aan toevertrouwen, dat de weg die Hij gaat ook goed zal zijn. Dat ervaren wij natuurlijk niet altijd als goed, en daar kom ik zo nog wel op terug. Paulus sluit die lofprijzing af met: "Aan Hem zij de heerlijkheid tot in de aeonen."

Maar we waren bezig in Filippenzen 4, dus even terug daarnaartoe: "En de vrede van de God, die superieur is aan elk denken, zal jullie harten en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus." God overziet de dingen en wat wij niet zien, ziet Hij wel. Hij geeft ons wat we nodig hebben. De vrede van God betekent de vrede die Hij Zelf heeft. Deze schepping is in Gods hand. Wat wordt er doordeweeks niet allemaal over ons uitgestort aan informatie en ellende? Maar God staat erboven, Hij kijkt ernaar en Hij heeft er vrede mee. Want dat is wat er staat: de vrede van God. Hij weet dat ook het kwaad een noodzakelijk kwaad is. Ik loop alvast vooruit op wat ik straks ga laten zien: dat alles meewerkt ten goede, dus het is dan ook een noodzakelijk kwaad.

Ik sla nu even een paar verzen over — dat betekenen die haakjes overigens — want vers 19 vind ik ook zo'n prachtig vers: "Mijn God nu zal elke behoefte van jullie vervullen, in overeenstemming met Zijn rijkdom in heerlijkheid, in Christus Jezus." Dat is natuurlijk ook een samenvatting van het voorgaande. Mijn God zal in elke behoefte van jullie compleet voorzien, het tot volheid brengen — dat is wat het woord betekent — in overeenstemming met Zijn rijkdom in heerlijkheid, in Christus Jezus. Even alles op een rijtje: mijn God zal in élke behoefte voorzien. Niet slechts in een paar, maar in alles waarvan Hij weet dat wij het behoeven. Niet wat wij vinden, nogmaals, maar wat Hij weet dat wij nodig hebben; zo moet ik het zeggen. Hij zal daarin compleet voorzien in overeenstemming met Zijn rijkdom. Dus niet een klein beetje, maar alles wat Hij te geven heeft, in heerlijkheid, in Christus Jezus. Het is onvoorstelbaar wat daar staat. Dit zijn geweldige dingen.

Als we het dan hebben over bidden en danken, lijkt me dit een heel mooi startpunt. Ik zit nu niet aan de andere kant van de microfoon, maar ik sta hier. Als ik daar in de zaal zat, zou ik nu echter denken: ja, maar wat zouden we dan nog bidden? Als Hij alles in Zijn hand heeft, wat zouden we dan nog bidden? En als we weten dat Hij ons geeft wat we nodig hebben, dat Hij geeft op een wijze die het verstand te boven gaat en in elke behoefte voorziet — we hebben het net gelezen — wat zouden we dan nog bidden? Nou, dat is een heel goede vraag, en daar wil ik nu vervolgens met jullie naar gaan kijken.

De Zuchtende Schepping en de Verwachting van Zoonstelling ↑ hoofdstukken

We gaan naar een gedeelte in Romeinen 8. Romeinen 8 is een schitterend hoofdstuk. Ik heb er altijd wat moeite mee als ik een gedeelte uit Romeinen 8 bespreek, om een keuze te maken waar ik het hoofdstuk binnenval. Ik zou het liefste heel het hoofdstuk bespreken, maar dat gaat niet, want het is een lang hoofdstuk.

Dus ik val binnen in vers 22, maar daar staat al: "Want...". Dat heeft dus alweer betrekking op het voorgaande: "Want wij weten dat de hele schepping tezamen zucht en tezamen barensweeën heeft tot nu toe." Dit gaat over wat ik net al tussen de regels naar voren bracht: dat de schepping te maken heeft met vergankelijkheid. De schepping wordt hier voorgesteld als een zwangere vrouw die zucht. Het is moeite, het is verdriet, het is lijden.

Paulus zegt dus "want", en hij zegt dat de schepping uitziet naar de onthulling van de zonen van God. Als je in Romeinen 8 komt, heb ik bij heel veel verzen het gevoel dat het een onderwerp op zich is. Hier in deze kring wordt er wel vaker over gesproken dat wij straks, wanneer we Hem tegemoet zullen zijn gegaan in de lucht, met Hem zullen heersen. Met Hem, dat is dus Christus: Hij is het Hoofd, wij zijn het lichaam, de Ecclesia. Maar in Romeinen 8 worden wij dan ook genoemd; Hij is dé Zoon, maar wij worden ook gesteld in de positie van zonen van God.

De positie waarin wij gesteld zullen worden als zonen van God, betekent dat wij met Hem erfgenamen zijn, of samen-lotbezitters. Wij zullen dus delen in alles wat de Vader aan de Zoon geeft. Dat is de heerschappij over hemel en aarde, en daar verwijst die term 'de zonen van God' naar. Zoals hier een paar verzen terug in Romeinen 8 staat: de schepping wacht of verwacht de onthulling van de zonen van God. Dat is het moment waarop Christus zal verschijnen met Zijn lichaam, namelijk met ons.

Ik denk dat ik daar voor nu even genoeg over gezegd heb. Misschien moeten we dat eens op het lijstje zetten om nog eens wat nader uit te diepen, want het is een schitterend onderwerp. Maar de schepping werd dus aan de vergankelijkheid onderschikt. En dat is niet door Adam gebeurd, maar door Hem – met een hoofdletter – die haar daaraan onderschikte. God heeft de schepping zogezegd 'by design', in het ontwerp en met een doel, aan de vergankelijkheid onderschikt.

Dan staat er dat het letterlijk gebeurde op hoop, maar ik gebruik voor dat woord 'hoop' ook graag het woord 'verwachting'. Beide woorden hebben wat uitleg nodig. Hier wordt de schepping dus voorgesteld als een zwangere vrouw in verwachting. De schepping is vergankelijk en heeft barensweeën, staat er, en zucht. Dat is wat zwangere vrouwen natuurlijk ook doen: dat zuchten. Naarmate de zwangerschap voortduurt, neemt het zuchten toe. Dan wordt het allemaal wat lastiger en op een gegeven moment komen die weeën; dan is het helemaal puffen en zuchten.

Ik sta hier als man, dus het is altijd een beetje ongemakkelijk om over die dingen te praten en al die vrouwen aan te kijken die daar veel meer ervaring mee hebben. Die denken: waar heb jij het over, daar weet je helemaal niks van! Nee, niet echt, maar toch wel een beetje. Maar dat is dus zuchten, en de schepping wordt hier voorgesteld als een zwangere vrouw die zucht onder de vergankelijkheid. Daarin zit natuurlijk ook al de gedachte dat nieuw leven geopenbaard zal worden. Dat heeft alles te maken met die openbaring of onthulling van de zonen van God. Want als wij met Hem over de schepping gaan heersen en besturen, dan zal de heerlijkheid in de toekomende aeonen toenemen, totdat deze hele schepping daar is gebracht waar God haar hebben wil: in onvergankelijk leven.

Want ook de schepping, zo staat in Romeinen 8, zal worden vrijgemaakt of bevrijd van de slavernij van het verderf, van de slavernij van de vergankelijkheid. Alles is ondergeschikt aan de slavernij van vergankelijkheid, heel deze schepping. Daar wordt de schepping van bevrijd en daar zullen wij, dat is wat Romeinen 8 zegt, een rol in spelen. Met Christus als dé Zoon en wij als de zonen van God. Of anders gezegd: als Hoofd en lichaam, als de Ecclesia, of als 'de Christus', want zo wordt het ook wel genoemd door Paulus. We hebben dus een geweldige toekomst, maar heel de schepping heeft die.

Alleen: wij zijn daarin eerstelingen. En dat zegt ook het volgende vers: "En niet alleen zij, maar ook wijzelf, die de eersteling van de geest hebben, ook wijzelf zuchten in onszelf, de zoonstelling verwachtend, de verlossing van ons lichaam." Wat staat hier? Niet alleen de schepping zucht onder die vergankelijkheid, maar wij ook. Paulus zegt in 2 Korinthiërs 5 dat wij naar de geest een nieuwe schepping zijn, maar ons lichaam is nog oude schepping. Dat heeft te maken met vergankelijkheid, met ziekte en noem het allemaal maar op, en uiteindelijk de dood. We zijn in ieder geval sterfelijk.

Paulus zegt: niet alleen zij, dus niet alleen de schepping, maar ook wijzelf, die weliswaar de eersteling van de Geest hebben, zuchten in onszelf en verwachten die zoonstelling. Daar kijken we naar uit. Er staat ook bij wat dat inhoudt: dat is de verlossing van ons lichaam. Van dit lichaam worden we verlost. Wij zijn weliswaar naar de geest een nieuwe schepping, maar naar ons lichaam zijn we nog oude schepping. Dat gebeurt bij de wegrukking. Dan zullen we Hem tegemoet gaan in de lucht en ontvangen we een nieuw lichaam. Dan zal dit vergankelijke onvergankelijkheid aandoen, zegt Paulus in 1 Korinthiërs 15. Ik ben heel blij met de dingen die Herman hier van tevoren over zei. Want dat is de verlossing van ons lichaam, en dan worden we ook gesteld in die positie van zonen: van erfgenamen, van lotbezitters.

Dat is de toekomst die ons wacht, en dat is de verwachting, de hoop die wij hebben en waarnaar we uitzien. In dit lichaam zuchten wij, net zoals de schepping in het algemeen daaronder zucht. Wij worden daar niet van uitgezonderd, maar wij hebben wel die eersteling van de Geest, of de eerste vrucht van de Geest. Wij zijn dus eerstelingen. Wij zullen als eerste dat nieuwe leven en dat nieuwe lichaam ontvangen en als eerste Hem tegemoet gaan in de lucht. Daarna komt pas Israël aan de beurt – daar hadden we het net natuurlijk ook even over – en vervolgens de volkeren. Er zit een bepaalde volgorde in, totdat iedereen aan de beurt geweest is.

Wij zijn dus net als de schepping nog onderworpen aan de vergankelijkheid, maar we verwachten die zoonstelling, en die zoonstelling staat gelijk aan de verlossing van ons lichaam. Dan staat er in vers 24: "Want in..." – en dan gebruik ik het woord 'verwachting', waar de meeste vertalingen 'hoop' hebben, maar die zijn wat mij betreft echt inwisselbaar. Ik vind hoop een mooi woord omdat het aangeeft dat het iets moois is waarnaar je uitkijkt, maar we gebruiken dat woord in het dagelijks leven vaak anders. Zo van: "Ja, ik hoop het wel. Blijft het vandaag droog? Ik hoop het wel," dacht ik vanmorgen, "dan kan ik lekker gaan fietsen." Maar dat was dus niet zo, dus mijn hoop had niet zo'n vaste grond. Verwachting geeft meer... hoop is eigenlijk een zekere verwachting. Want in verwachting of in hoop werden wij gered – er staat echt de verleden tijd.

In verwachting werden wij gered, en een verwachting die gezien wordt is geen verwachting. Of hoop die gezien wordt is geen hoop, want waarom zal iemand hopen of verwachten wat hij ziet? Dus wij verwachten, wij hopen, wat wij nog niet zien. Daar is onze hoop, onze verwachting op gevestigd. Maar God heeft het beloofd, dus die dingen zijn verzekerd en vast. Kijk, en wat zichtbaar is, wat we al zien, daar hoef je dus niet meer op te hopen. En dat is wat Paulus hier zegt. Onze redding — want hij zegt: in hoop werden wij gered, of in verwachting werden wij gered — is verbonden met een toekomstige vervulling. Want in hoop werden we gered, maar het is in hoop en verwachting. Het gaat over de toekomst, of: met het oog op die verwachting werden wij gered.

En Herman noemde ons net bijvoorbeeld heiligen. Heiligen, nou, dat is ook zo'n term die natuurlijk vaak een mystieke klank heeft gekregen in het godsdienstig jargon. Maar een heilige is iemand die apart is gezet, afgezonderd en door God bestemd tot een bepaald doel. Dat is een heilige. Wij zijn afgezonderd, apart gezet en bestemd om met Hem te verschijnen als de zonen van God. Of als hoofd en lichaam. Als Christus en Zijn Ecclesia, en met Hem de schepping te bevrijden van de slavernij van de vergankelijkheid. Daartoe zijn wij geheiligd. Herman noemde nog wat woorden, maar dat is dus ook onze verwachting en daartoe werden wij gered. Want in die verwachting, in die hoop, werden wij gered.

Maar indien wij verwachten wat wij niet zien, verwachten wij het door verduren. We verwachten dus dingen, we hopen dingen, dat is onze hoop, onze zekere verwachting. Maar we zien het nog niet, dus we verwachten dat met verduren. We verwachten wat we nog niet zien. En dat verduren: de meeste vertalingen hebben 'volharden'. Maar daar zit meer dat menselijke aspect in: ik doe heel hard mijn best. En verduren is veel passiever. Want de opbouw van het woord is 'eronder blijven'. Dus 'onder' plus 'blijven'. Dus we ondergaan de dingen.

Verduren heeft voor mij echt een andere gevoelswaarde dan volharden. Zoals: ik wil die marathon gaan lopen en ik volhard in mijn trainingsschema. Dit is gewoon veel meer in de rust en vrede die God geeft, en daardoor de dingen kunnen ondergaan. Je schikt je dan onder de omstandigheden die overkomen. Maar indien wij verwachten wat wij niet zien, verwachten wij het door verduren. We verdragen dat in vertrouwen. We kunnen niet eens volharden uit eigen kracht, want wij zijn zwak. Dat gaan we in het volgende vers zien. Maar ons uitzicht — en als we daar besef van hebben, tilt dat ons boven de omstandigheden uit — ons uitzicht is die zoonstelling, het bevrijden van de schepping van de slavernij van de vergankelijkheid. Nou, ik zei dus niet volharden, maar verduren, want wij zijn zwak, en dat staat ook in het volgende vers.

De Geest Komt Onze Zwakheid te Hulp in het Gebed ↑ hoofdstukken

Evenzo komt ook de geest onze zwakheid te hulp. Evenzo – ik stop hier even. Evenzo als wat? Nou, net zoals de verwachting, de hoop. De hoop is onze hulp, die tilt ons boven omstandigheden uit. Dat is wat Paulus zegt: evenzo, net zo, komt ook de geest onze zwakheid te hulp. Want nogmaals: wij zijn zwak en wij zuchten dus. Net zoals de hele schepping zucht, zuchten wij ook; niet alleen zij, maar ook wijzelf, zei Paulus.

Dan staat er – het onderwerp is bidden en danken –: evenzo komt ook de geest onze zwakheid te hulp, want wij weten niet wat wij zullen bidden naar hetgeen moet zijn. Oftewel, ik zeg het even met mijn eigen woorden: wij hebben geen flauw idee wat we moeten bidden naar wat moet zijn. En 'naar wat moet zijn', dat is: God is de Plaatser en Beschikker; Híj weet namelijk wel wat moet zijn. Wij weten niet wat wij zullen bidden, dus daarom is die vraag naar waarom of wat we zouden bidden echt niet zo'n gekke vraag hoor. Wij weten namelijk niet wat wij zullen bidden, omdat wij niet weten naar wat moet zijn. Er staat hier heel sterk: naar hetgeen bindend is. Er staat vaker dat het bindend is, dat betekent... De tekst schiet me nu niet te binnen, ik heb er pas nog ergens over gesproken, maar dan gaat het er echt over: het moet zo gebeuren, het is bindend. Nou, dat woord staat hier ook. De dingen die moeten zijn, die weten wij niet, en Hij wel.

Dus ja, wat zou je dan bidden? Dat zegt Paulus ook: wij weten niet wat wij zullen bidden naar hetgeen moet zijn. Wij kunnen wel denken dat we weten wat we moeten bidden, want wij denken dat we dingen nodig hebben en dan kunnen we God daarvoor gaan bidden, maar wie zegt dat dat is wat moet zijn, hoe het moet geschieden, hoe het moet gebeuren? Nou, God weet dat wel. En omdat wij dat niet weten, staat hier: evenzo echter komt ook de geest die zwakheid – van het niet weten, niet weten wat moet zijn en niet weten wat wij zullen bidden – onze zwakheid te hulp.

En dan staat er dus – ik lees nog even verder, want de zin gaat door: "Evenzo echter komt ook de geest onze zwakheid te hulp, want wij weten niet wat wij zullen bidden naar hetgeen moet zijn, maar de geest zelf pleit ten behoeve van onuitgesproken verzuchtingen." Als je zit mee te lezen in je vertaling, dan staat het er waarschijnlijk anders. Dat weet ik eigenlijk al zeker. Maar we gaan het gewoon even stap voor stap ontleden, en ook in het verband waarin het staat moet het denk ik wel duidelijk zijn.

Kijk, de meeste vertalingen zeggen: "maar de geest zelf pleit voor ons", of er staat zelfs "bidt voor ons". "Bidt voor ons" staat zelfs in sommige vertalingen, maar dat staat er echt niet. "De geest zelf pleit voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen", dat is wat er in de meeste vertalingen staat. Maar wat is nu het onderwerp? Daarom heb ik deze verzen besproken: wij zuchten in zwakheid. Wij weten niet wat we zullen bidden naar hetgeen moet zijn. Dus als de vertaling zegt: "De geest zelf bidt voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen", dan lijkt het alsof de geest het ook allemaal niet weet, of in ieder geval met onuitsprekelijke verzuchtingen bidt. Maar het gaat hier niet over de onuitsprekelijke verzuchtingen van de geest; het gaat over óns zuchten! Wij zuchten in zwakheid, wij weten niet wat wij zullen bidden naar wat moet zijn, dus wij zijn degenen die geen woorden kunnen geven aan ons gebed. Wij hebben die woorden niet, maar Gods geest wel. Wis en waarachtig, zou ik erachteraan zeggen; natuurlijk weet Hij dat.

Want wat hier naar voren wordt gebracht: Zijn geest wordt weleens losgekoppeld van Zijn woord, maar we zouden dat juist moeten lezen als synoniemen. In Johannes 6 – dat is een heel lang hoofdstuk – staat ergens aan het einde, vers 63 [of vers 66/67]: "Mijn woorden," zegt Jezus daar, "zijn geest en leven." Zijn woord is levend, maar Zijn woord is ook geest. Geest is leven; als je de geest ontvangt, ontvang je leven. Dus als God spreekt door Zijn geest, betekent dat hetzelfde als dat Hij tot ons spreekt door Zijn woord. Gods geest spreekt wel, en Zijn woord spreekt, en Zijn woord is datgene wat pleit ten behoeve van ons. De geest pleit dus niet mét onuitsprekelijke verzuchtingen, maar de geest zelf pleit ten behoeve van onze onuitgesproken verzuchtingen. Want wij zijn degenen die zuchten; wij zuchten toch onder die vergankelijkheid?

De NCV, de Nederlandse Concordante Vertaling, die heeft: "maar de geest zelf pleit voor ons in onuitgesproken zuchten". Dan zie je dat ze deze woorden licht gedrukt hebben om aan te geven dat dat er eigenlijk niet staat. Dus: "maar de geest zelf pleit voor onuitgesproken zuchten", of onuitgesproken verzuchtingen. Ja, dan is de vraag: van wie zijn die verzuchtingen? Die zijn niet van de geest; dat zijn niet de verzuchtingen van de geest. Dat zijn de verzuchtingen, de zuchten waar het eerder over ging, namelijk die van ons. Want wij zuchten, wij zijn zwak, wij weten niet wat we zullen bidden naar wat moet zijn, en de geest komt net als de hoop ons te hulp daarin. En Hij pleit voor onze onuitgesproken... want dat is wat er staat: ongesproken. De interlineair heeft het hier ook niet goed; die zegt ook "onuitgesproken". Daar had ik eigenlijk een printscreenetje van moeten maken. Er staat gewoon 'on-', dat is 'niet', en 'gesproken', dus niet gesproken; niet onuitsprekelijk, maar niet gesproken, ongesproken.

Als ik het parafraseer, dan staat er: "maar de geest zelf pleit ten behoeve van onze onuitgesproken verzuchtingen". Wij zuchten, wij weten niet wat we zullen bidden, en de geest komt ons te hulp in die zwakheid. Wat is dan dat pleiten?

Wat Betekent het Pleiten van de Geest? ↑ hoofdstukken

En ook dat is best wel een onderwerp op zich, want dat heeft in ons taalgebruik nogal een juridische klank: pleiten. Dat is wat advocaten doen. Je kunt ook nog zeggen – ik weet niet of dat hier in de streek ook gebruikt wordt, maar: "ik ga pleiten", en dan ben ik weg. Dat is dus nog eens iets heel anders, dat is wat meer Rotterdams. Ik zie jullie lachen, dus het wordt herkend! Maar hier worden in vertalingen ook het woord bidden en pleiten door elkaar gebruikt. Er staat echter echt een woord voor pleiten. Pleiten is: spreken ten gunste van iemand. En ja, denk inderdaad aan een advocaat die voor iemand pleit.

Maar het gaat er hier niet om dat God degene is die overtuigd moet worden. Zo wordt dat in het christendom ook wel voorgesteld: eigenlijk is God degene die ons aanklaagt, maar dan komt de Heer Jezus ertussenbeide en die pleit dan voor ons. Zo van: "Nou ja, hij is zwak en misschien was hij een beetje ontoerekeningsvatbaar..." Er worden dan verzachtende omstandigheden aangevoerd. Nee, dat is het niet! God is niet degene die overtuigd moet worden. We zongen net een lied – voor mij was het het eerste lied – daar stond niet deze frase in, maar wel een frase uit Romeinen 8. Een paar verzen verder in Romeinen 8 staat: "Als God voor ons is..." Dat is een retorische vraag: Hij ís voor ons! Dat is wat heel dit hoofdstuk naar voren brengt en benadrukt. Dus als God voor ons is, wie is er dan tegen ons? God is dus niet degene die ons aanklaagt.

Maar dat pleiten van de geest is de geest die niet pleit om God te overtuigen, maar om óns te sterken. Dus wat is dat pleiten van de geest? Dat is wat Hij in Zijn Woord naar voren brengt om ons te bekrachtigen en te sterken. Neem nou die woorden in Filippenzen 4 die we net gelezen hebben: dat we al onze wensen of verzoeken bekend kunnen maken bij Hem met dankzegging. Want Hij is God, en als je daar besef van hebt, dan zal de vrede van God je hart en gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus. En in al jullie behoeften zal Hij rijkelijk voorzien. Ik kan het niet eens allemaal uit mijn hoofd citeren wat Paulus daar met superlatieven zegt, maar dán zeg ik: dat pleit voor ons! Dat is dus een woord dat voor ons pleit.

En de geest, maar ook de opgewekte Christus – zo lezen we op andere plekken – is aan Gods rechterhand. Wat doet Hij daar? Hij pleit voor ons! In het begin van de Hebreeënbrief staat: God heeft vroeger gesproken door de profeten, maar in deze laatste dagen spreekt Hij tot ons in de Zoon. Nou, wat zegt de Zoon dan? Allemaal dingen die voor ons pleiten, namelijk die in ons voordeel zijn.

Als ik er een voorbeeldje van zou moeten geven: ik heb er vroeger heel veel mee te maken gehad dat ik in een bepaalde functie op mijn werk zat en allerlei cv's ontving. Dan zei je: die heeft niet helemaal de juiste werkervaring, maar die heeft wel dat en dat en dat gedaan, en dat pleit ook echt voor diegene. Dat zijn dus dingen die werken in iemands voordeel. Zo spreekt God door Zijn geest tot ons, en dat zijn dingen die pleiten voor ons. Dat is om ons te bekrachtigen, om ons te sterken, want wij zijn zwak. En daarom pleit de geest ten behoeve van die onuitgesproken verzuchtingen, de dingen waaraan wij geen woorden kunnen geven. Daarom spreekt God tot ons door Zijn geest, en die geest pleit voor ons. Dus die geest pleit niet om God te overtuigen of wat dan ook, want God is voor ons – dus wat of wie kan er dan nog tegen ons zijn?

En dan lees ik even verder in vers 27: "Hij echter die de harten doorzoekt, weet wat de gezindheid, het denken van de geest is, dat hij in overeenstemming met God pleit ten behoeve van de heiligen." Ja, dat is weer een hele mond vol! Hij echter die de harten doorzoekt – dat is God, of Gods geest van mijn part. Maar Hij die de harten doorzoekt, weet wat de gezindheid van de geest is, dat hij in overeenstemming met God pleit ten behoeve van heiligen. God kent dus onze behoeften. Hij doorzoekt de harten. Hij weet wat wij nodig hebben, ook wanneer wij het zelf helemaal niet weten, wanneer wij die behoefte zelf helemaal niet kennen. Hij doorzoekt de harten en de geest van God pleit ten behoeve van heiligen. Die geest pleit in overeenstemming met God. Dus wat God beschikt, wat God wil, dat bepleit de geest. Dit pleiten gebeurt dus door Gods Woord.

"Hij echter die de harten doorzoekt, weet wat de gezindheid van de geest is." Maar wij weten óók wat de gezindheid van de geest is, want als we het hoofdstuk hebben gelezen – dat hebben we nu niet helemaal gedaan, maar in vers 6 staat: de gezindheid van de geest is leven en vrede. En ja, leven en vrede (Romeinen 8 vers 6). We hadden het net in Filippenzen 4 over de vrede van God, die alle verstand te boven gaat, of die superieur is aan elk denken; die zal jullie hart en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus.

Dus Hij die de harten doorzoekt, weet wat de gezindheid van de geest is, dat hij in overeenstemming met God pleit ten behoeve van heiligen. Dat pleiten van de geest is dus ten behoeve van ons. En dat is niet om God ergens op andere gedachten te brengen, of alsof wij aangeklaagd zouden worden en dat de geest als advocaat optreedt van: pak hem wat zachter aan of zo. Nee, de geest zegt dingen die in ons voordeel zijn, waardoor we gesterkt worden. Daar kan ik nog honderd voorbeelden – nou, veel meer nog – daar kan ik heel veel voorbeelden van geven! Want wat spreekt die geest dan tot ons? Ik zei net al: Filippenzen 4. Als we dat lezen en werkelijk beseffen wat daar staat, ja, dat pleit dus voor ons, dat versterkt ons. Maar we hoeven dus, om te weten wat de geest pleit, ook niet ver te zoeken, want we gaan nu gewoon naar het volgende vers. En daar staat wat God ons door Zijn Woord bekendmaakt. En dat pleit dus voor ons. Wij weten niet wat het moet zijn, maar de geest spreekt tot ons over wat God wél weet en wat Hij met alles voorheeft.

Alles Werkt Mee Ten Goede Overeenkomstig Zijn Voornemen ↑ hoofdstukken

En dan staat er dus: wij weten echter dat voor hen die God liefhebben, alles meewerkt ten goede, voor hen die overeenkomstig Zijn voornemen geroepenen zijn. Nou, dit pleit dus voor ons, want alles werkt mee ten goede. Wij mogen dus weten — dat is wat God ons bekendmaakt in Zijn Woord — dat alle, ik zou bijna een lelijk woord zeggen, dat alle ellende die ons overkomt, alle ongein, maar ook in deze wereld, dat alles meewerkt ten goede. Dat zien we nu niet.

En als je zelf in de ellende zit... Paulus zegt dat ergens anders in een ander verband, wanneer het gaat over het opvoeden en tuchtigen van kinderen. Hij zegt: ja, dat is op het moment zelf geen zaak van vreugde. Nou, dat kun je wel zeggen; dat is de ellende in deze wereld ook niet. Maar Paulus zegt in vers 18 (of 17, maar ik denk 18), vers 18 van dit hoofdstuk, dat het lijden van de tegenwoordige tijd — in de vertalingen staat dat het er niet tegenop weegt, alsof er een vergelijking wordt gemaakt — letterlijk niet waard is vergeleken te worden met de heerlijkheid die tot in ons onthuld of geopenbaard zal worden. Want dit hoofdstuk gaat erover dat we van dit lichaam verlost zullen worden. Dus die verheerlijking: het lijden van de tegenwoordige tijd is niet waard vergeleken te worden met de heerlijkheid die tot in ons geopenbaard zal worden. Wij gaan dat dus aan den lijve ondervinden, om het zo te zeggen.

Paulus zegt dus eigenlijk, om die metafoor van dat wegen te gebruiken: als je op die weegschaal aan de ene kant alle ellende legt van de hele wereld, dan is het niet eens de moeite waard om die vergelijking te gaan maken en aan de andere kant van de weegschaal de heerlijkheid te leggen. Het is het niet waard om ermee vergeleken te worden. Denk daar eens aan als het je zo aanvliegt, de ellende in het leven, of als je naar het wereldgebeuren kijkt. Dan moet het toch onbeschrijfelijk geweldig mooi gaan worden wat wij allemaal nog gaan meemaken!

En dat is voor heel de schepping weggelegd, want de schepping wordt bevrijd van de slavernij. Maar wij zijn daarin eerstelingen en wij hebben daarin een rol, een functie. Als ik erover ga praten, ga ik altijd een beetje stotteren, want ik kan me daar ook niet zo heel veel bij voorstellen. We kunnen daar geen kleurplaat van maken, dat zeg ik ook wel eens. We hebben gelukkig wel plaatjes in de Schrift die ons daar aspecten van illustreren, maar wat is het om een onvergankelijk lichaam te hebben? Dat je straks nooit meer ziek bent en... Ja, daar had ik het van de week ook nog over met Lianne: wat kan er dan allemaal? Kunnen wij dan, net als de Heer, opeens ergens verschijnen? Kunnen wij dat dan ook? Dan spelen muren en deuren geen rol meer, want dat is van de stoffelijke wereld. Wij kennen niet zoiets als onvergankelijkheid; we kennen alleen typen en beelden daarvan. Alles is bij ons immers eindig en tijdgebonden. Maar ik weet: dat is hoop, dat is verwachting, en ook dat gaat alle verstand te boven. Dat wordt geweldig.

Nou, dat is dus de toekomst die wij hebben: als eerstelingen mogen wij al gaan delen en heel de schepping daar met Hem brengen waar Hij haar hebben wil. Wij weten echter dat voor hen die God liefhebben alles meewerkt ten goede, voor hen die overeenkomstig Zijn voornemen geroepenen zijn.

Nog even terug naar vers 26: wij weten niet wat wij zullen bidden naar hetgeen moet zijn, maar de Geest pleit ten behoeve van ons. Wat spreekt de Geest dan tot ons? Nou bijvoorbeeld: dat alles meewerkt ten goede. Dus niet alleen — dit spreekt voor zich natuurlijk — het goede wat ons overkomt. Dat is makkelijk om God voor te danken, want dat is goed. Maar ook die dingen die wij niet als aangenaam of goed ervaren, ook die heeft Hij zo bepaald. En waarom? Dat moet je niet aan mij vragen. Dat mag je aan Hém vragen, maar of je daar nu meteen een antwoord op krijgt, garandeer ik je ook niet. Daar zullen we te zijner tijd wel een antwoord op hebben, dat geloof ik vast. Dus ook wat wij als kwaad ervaren, dat doet God meewerken ten goede, want alles verloopt overeenkomstig Zijn voornemen.

En ja, wat is dan het goede? Dat heb ik natuurlijk al een beetje gezegd, want dat is wat Romeinen 8 naar voren brengt: de onthulling van de zonen van God, daar hebben we het al over gehad. Maar hier staat dat alles meewerkt ten goede voor hen die overeenkomstig Zijn voornemen geroepenen zijn. Dus wij zijn geroepenen. Had je die ook genoemd in je rijtje, Herman? Van heiligen, rechtvaardigen, bevrijd van zonde... Maar dus ook: ja, we zijn geroepenen. En we hebben Zijn stem gehoord en Hij heeft onze ogen geopend, en onze oren, enzovoorts. Het is allemaal Zijn werk, en dat gaan we hier ook lezen.

Gelijkvormig aan het Beeld van Zijn Zoon ↑ hoofdstukken

"Want die Hij tevoren kende..." Hij heeft ons geroepen, maar ons ook tevoren gekend. Die Hij tevoren kende, heeft Hij ook tevoren bestemd: toebestemd tot gelijkvormigen van het beeld van Zijn Zoon, opdat Hij de Eerstgeborene zou zijn onder vele broeders. Dus wat is het goede uit vers 28? Nou, dat we gelijkvormig worden aan het beeld van Zijn Zoon. Daar zijn we toe bestemd. Hij heeft ons geroepen, Hij heeft ons tevoren gekend en tevoren bestemd om gelijkvormig te worden aan het beeld van Zijn Zoon. En Hij is dan de Eerstgeborene onder vele broeders. Ik zei net al: Hij is dé Zoon, en wij zullen aangesteld worden als zonen van God. Maar de Zoon en alle andere zonen, dat zijn dus ook Zijn broeders. Daarom zegt Paulus dat hier: opdat Hij de Eerstgeborene zou zijn onder vele broeders.

Hij heeft nu al onsterfelijkheid, als enige, zegt Paulus in een van de Timotheüsbrieven. Maar wij zullen samen met Hem gesteld worden tot zonen van God. In Romeinen 8 vers 17 noemt Paulus dit: we zijn lotbezitters of erfgenamen van God, en samen lotbezitters, mede-erfgenamen van Christus. Dat betekent dat de positie die Hij krijgt, dat wij daarin gaan delen. En hier wordt dat genoemd: de zonen van God. We zijn dus voorbestemd tot een alomvattende taak. Paulus had in vers 19 immers al gezegd dat de hele schepping uitziet naar de onthulling van de zonen van God. De schepping is in verwachting en kijkt daarnaar uit. En in vers 21 lazen we dan ook al dat de schepping bevrijd zal worden van de slavernij van de vergankelijkheid. Wanneer Paulus hier dus zegt dat wij gelijkvormig zullen worden aan het beeld van Zijn Zoon, gaat het niet alleen over onze eigen toekomst, maar God heeft met deze zonen een voornemen voor de hele schepping. En Hij zal dan de Eerstgeborene zijn onder vele broeders.

En dan gaat het nog verder: "Die Hij tevoren bestemt, dezen roept Hij ook. Die Hij roept, dezen rechtvaardigt Hij ook." Nietwaar? Amen! Vandaar dat we rechtvaardigen zijn; zo kunnen we elkaar ook aanspreken. "Die Hij nu rechtvaardigt, dezen verheerlijkt Hij ook." Kijk, en dat is nog toekomst. Op die andere dingen die Paulus zegt, kunnen we nu al amen zeggen. Dat weten we: Hij heeft ons geroepen, want Hij kende ons tevoren, Hij heeft ons tevoren bestemd en Hij heeft ons gerechtvaardigd. En in de toekomst — dat is dus ook de garantie — zullen wij verheerlijkt worden. Want Hij heeft ons geroepen tot die taak, tot die functie van zonen van God.

Dit wordt wel een gouden keten genoemd. Alles is Zijn werk hier. De handelende partij bij elke schakel is God; Hij is degene die dat doet. Hij roept, Hij kende, Hij bestemde tevoren, Hij rechtvaardigt en Hij verheerlijkt ook. Het is als een ketting: er kan geen enkele schakel aan ontbreken. Nu is er dus nog lijden, maar die verheerlijking volgt gegarandeerd. En wij hebben daarin de eersteling van de geest. Vandaar dat in dit hoofdstuk ook de geest wordt genoemd: de geest van de zoonstelling leidt ons naar die zoonstelling toe. En dan zullen wij bij de verlossing van ons lichaam in die positie geplaatst worden en aan de schepping ook geopenbaard of onthuld worden als zonen van God.

Dan sluit ik hiermee af. Als het gaat over bidden en danken: wat weten wij dan? Nou, wij weten niet wat wij zullen bidden naar hetgeen moet zijn. Maar we weten wél dat alles meewerkt ten goede. En dat goede, dat is dat geweldige plan dat God heeft met heel Zijn schepping. En dan is de vraag: ja, wat zouden we dan nog bidden? Nou ja, we weten dat we al onze wensen bij Hem bekend mogen maken, zoals Paulus zei in Filippenzen 4. Want God weet namelijk wél wat moet zijn, en vandaar dat alles meewerkt ten goede. Daarom mogen we Hem ook bidden met dankzegging, zoals in Filippenzen 4 staat: in gebed en smeekbede, hoe het er ook staat, maar met dankzegging. In de erkenning dat Hij onze God is. Niet omdat onze wensen altijd worden vervuld, maar omdat God weet wat nodig is. Hij doet alles meewerken ten goede en wij mogen ook weten wat het goede inhoudt. We mogen er dus op vertrouwen dat de weg die Hij gaat ook altijd de juiste is. Hier wil ik het voor deze ochtend bij laten.

📖 Serie: bidden en danken
Deel 1 van 4