Het opstandingslichaam dat wij ontvangen bij de levendmaking is niet onderhevig aan alle beperkingen die ons huidige lichaam wel heeft. Paulus beschrijft dit in 1 Korinthe 15 aan de hand van illustraties uit de schepping en door contrasten. Het opstandingslichaam zal geen lichaam zijn met beperkingen, maar met vermogen!
Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 2 juli 2017
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Een ziels lichaam wordt er gezaaid. Een geestelijk lichaam wordt er opgewekt.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie: het Woord van God Aannemen
- De Levendmaking in 1 Korinthe 15
- Illustraties uit de Schepping: de Stervende Zaadkorrel
- Diversiteit in de Schepping: Vlees en Hemellichamen
- De Opstanding Der Doden: Opgewekt in Onvergankelijkheid
- Het Ziels Lichaam Versus het Geestelijk Lichaam
- Fases van Opstanding en Ons Verheerlijkt Lichaam
- Contrast: de Eerste Mens Adam en de Laatste Adam
- Van de Aardse Mens Naar het Dragen van het Hemelse Beeld
- Vlees en Bloed Beërven het Koninkrijk Gods Niet
Introductie: het Woord van God Aannemen ↑ hoofdstukken
Ja, deze batterij doet het. Die andere had de geest gegeven en dat is natuurlijk een fantastisch bruggetje naar het onderwerp dat we hebben. Expres, allemaal opzet.
Van de week kwam ik deze schriftplaats tegen: 1 Thessalonicenzen 2 vers 13. Daar dankt Paulus. Hij dankt God voor de Thessalonicenzen aan wie hij schrijft. Hij zegt: "Daarom danken ook wij de God zonder ophouden dat jullie, toen jullie het van ons gehoorde Woord van God hebt ontvangen, het ook aangenomen hebt, niet als een mensenwoord, maar zoals het werkelijk is: als Gods Woord, dat ook inwerkt in jullie die geloven."
Ik heb een tweetal woorden schuin gedrukt omdat het daar in de vertaling net iets anders staat, maar Paulus dankt God, zelfs zonder ophouden, zegt hij, dat jullie toen jullie het van ons gehoorde Woord van God hebt ontvangen. In de vertaling staat meestal zoiets als 'het door ons gepredikte woord', maar letterlijk staat er echt: 'het door ons gehoorde Woord'. Ze hadden geen preek gehoord, ze hadden het Woord van God gehoord. Het Woord van God. En dat hadden ze ook aangenomen; ze hadden het ontvangen niet als een mensenwoord, maar zoals het werkelijk is: als Gods Woord.
Daarom zijn we ook bij elkaar: om niet te kijken naar wat mensen zeggen, en ook niet te kijken naar wat ik zeg in dit geval — ik zal hoofdzakelijk het woord voeren — maar we willen zien wat Gods Woord zegt. Er staat ook dat het inwerkt in jullie die geloven. Dat Woord heeft namelijk een werking en dat werkt in; dat doet zijn werk in ons.
Fem, wil je even die deur dichtdoen? Ja, maar wil je even de deur dichtdoen?
De Thessalonicenzen hadden dat woord van Paulus ontvangen, niet als het woord van Paulus en ook niet als het woord dat Paulus overgeleverd had gekregen van andere mensen, maar als Gods Woord, want dat was het werkelijk. En dat Woord, ja, dat kunnen we niet overschatten. Dat zal altijd zijn werk in ons doen.
De Levendmaking in 1 Korinthe 15 ↑ hoofdstukken
We hebben de afgelopen keren stilgestaan bij het hoofdstuk 1 Korinthe 15. En daar gaat het over levendmaking en opstanding. We hebben daar nu een aantal ochtenden bij stilgestaan en als er één hoofdstuk is dat spreekt van de macht van God, van wat God kan en wat God zal doen, dan is het wel dit hoofdstuk: 1 Korinthe 15.
Het leek me ook goed om dit vers van tevoren te laten zien, want we gaan het nu echt over dingen hebben waar we ons nauwelijks een voorstelling bij kunnen maken: levendmaking en opstanding; God die de doden levend maakt. Ik heb wel eens eerder gezegd dat wij mensen heel veel kunnen. Bij ziekte kan er vaak nog heel veel, en dat kan steeds meer naarmate men meer onderzoek doet. Ik werk zelf in een ziekenhuis, dus ik lees daar ook wel eens dingen over: wat er nu weer kan en welke mogelijkheden er nu weer zijn. Zolang een patiënt nog in leven is, is er eigenlijk altijd nog wel een beetje hoop. Maar bij de dood staat voor de mens alles stil. Daar houdt het voor de mens echt op. God is natuurlijk de enige bij wie het daar niet ophoudt.
Daar gaat het hoofdstuk 1 Korinthe 15 over, en ook de verzen waar we nu aangeland zijn. Vorige keer hebben we al een aantal van die verzen behandeld, die ik nu nog even kort voor het voetlicht wil brengen. Paulus illustreert daarin aan de hand van een aantal zaken uit de schepping hoe het zal zijn in de opstanding; hoe dat zal zijn als wij straks levend gemaakt zullen worden. We waren toen aangekomen bij vers 36.
Illustraties uit de Schepping: de Stervende Zaadkorrel ↑ hoofdstukken
En daar staat: "Dwaas!" of "onverstandige gij zijt". 1 Korinthe 15 vers 36. Paulus gaat hier vergelijkingen maken. De vraag in het voorgaande vers is eigenlijk een tegenwerping. Daar staat in vers 35: "Maar zal iemand zeggen: Hoe zullen de doden opgewekt worden en met hoedanig een lichaam zullen zij komen?" Dat 'maar' kun je lezen als een tegenwerping en daarom zegt Paulus dan ook in vers 36: "Gij dwaas" of "onverstandige, hetgeen gij zaait wordt niet levend, tenzij dat het gestorven is". Wat jij zaait, wordt niet levend gemaakt, tenzij dat het zal sterven. In de vertaling die ik hier gebruik staat: "hetgeen gij zaait, wordt niet levend". Het staat er nog net iets scherper. Wat jij zaait — hier zie je dat in de interlineair die ik erbij heb — wordt niet levend gemaakt. En dat woordje 'levend gemaakt', als ik daarop klik, zie je dat dat in 1 Korinthe 15 drie keer voorkomt. Dus we hebben dat al eerder gelezen.
In vers 22: "zoals allen in Adam sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden". En nu in vers 36 en straks in vers 45 komen we dat woordje 'levend maken' dus nog een keer tegen. We hebben het de vorige keer erover gehad dat levend maken niet zomaar een opstanding is, zoals er toch tamelijk wat opstandingen te vinden zijn in de Schrift bij Elia en Elisa. Maar ook de Heer Jezus heeft diverse doden opgewekt, maar die zijn daarna allemaal weer gestorven. Levendmaking is levend gemaakt worden zoals de Eersteling, Christus. Dat zegt het hoofdstuk ook — maar daar ga ik nu niet naar terug, want dat hebben we echt uitgebreid behandeld, maar ik zeg het er nu toch nog even bij.
Hier staat dus in dit vers dat je eerst moet sterven om te kunnen worden levend gemaakt. Wat is het nut van sterven? Wat is het nut van de dood? Opdat een mens zou worden levend gemaakt. Dit is natuurlijk ook een contrast waardoor God ons iets wil laten zien, waardoor God ons iets wil leren. De Schrift is vol met contrasten en een mens leert ook door contrasten. Het begon in de hof bij Adam en Eva met de boom van kennis. Niet van goed, ook niet van kwaad, maar een boom van de kennis van goed en kwaad. Dat is een 'package deal', zoals ze dat in computertermen noemen; dat is niet los verkrijgbaar. Je moet het één kennen om het ander te kennen. Zo kennen we vele contrasten in de Schrift, en dood en levendmaking is er ook zo een.
In vers 37 — dat is ook een vers wat we de vorige keer nog behandeld hebben — daar gaat het dan over... Ik zal het gewoon lezen: "Hetgeen gij zaait, daarvan zaait gij het lichaam niet dat worden zal, maar een bloot graan, naar het voorval van tarwe of van enig der andere granen." Wat gezaaid wordt, zijn deze korreltjes. En wat daaruit komt, is totaal het lichaam dat worden zal, zoals Paulus dat hier noemt. Maar het is totaal anders dan dat zaadje, dat bolletje. Die tarwe die je ziet is ook nog eens veranderd, want het begint natuurlijk ook nog eens groen. Dat zijn allemaal beelden. Maar hetgeen jij zaait, daarvan zaai je het lichaam niet wat worden zal. Ik bedoel, je legt geen plantje in de grond. Je legt iets heel anders in de grond: een bloot en dood graan.
En dan staat er ook: "een bloot graan, naar het voorval van tarwe of der andere granen". Paulus noemt dat maar als voorbeeld. Dan zegt hij: "Maar God geeft hetzelfde een lichaam gelijk Hij wil en aan ieder zaad zijn eigen lichaam." Al die zaadjes zijn verschillend, hoewel ze ook wel weer op elkaar lijken. Maar al die zaadjes brengen andere lichamen voort, zo noemt Paulus dit hier. En God geeft hetzelfde een lichaam zoals Hij wil, en aan ieder zaad zijn eigen lichaam.
Ik heb vroeger in mijn schoolperiode in de plantenkwekerij gewerkt. Daar stonden echt zaaimachines die de hele dag aan het zaaien waren. Daar werden plantjes gezaaid en dat kwam dan op, of soms ook niet. Er zijn allerlei verschillende soorten zaadjes en honderden, duizenden, misschien wel tienduizenden verschillende plantjes die uit die zaadjes komen. En soms zie je het verschil echt niet tussen de zaadjes, en dan komt er een heel ander lichaam uit. Dat soort illustraties geeft Paulus hier als het gaat over levendmaking, over de opstanding van de doden. Gezondheid.
Wij kregen die zaadjes altijd binnen in zakjes, dat is ook wel leuk. Daar stond dan op: zoveel procent kiemkracht. Dan wist je ook hoeveel zaad je moest gebruiken om ongeveer aan het aantal planten te komen wat je wilde hebben. Soms was dat wel zevenennegentig procent, soms maar vijftig procent of zestig of zeventig procent. Maar dit hoofdstuk spreekt over een kiemkracht, over een levendmaking van de volle honderd procent. Allen die in Adam sterven, die zullen in Christus worden levend gemaakt. God maakt geen fouten, dus elk lichaam dat ooit aan de aarde is toevertrouwd, dat gaat God levend maken.
We kennen natuurlijk het beeld van die tarwe. Wat zaait een boer? Die zaait die korreltjes, die zaadjes — of een plantenkweker van mijn part. En die zaait dat in de hoop, in de verwachting dat er iets anders uitkomt en dat dat vrucht zal voortbrengen. Dat is ook de reden waarom wij — daar komt Paulus straks nog op terug in dit hoofdstuk — onze doden aan de aarde toevertrouwen. Wij leggen ze als het ware als een zaadje in de grond, in de verwachting en in de hoop van de opstanding, omdat God die doden weer zal opwekken. En dan gaat Paulus nog een aantal illustraties noemen.
Diversiteit in de Schepping: Vlees en Hemellichamen ↑ hoofdstukken
Hij heeft het nu gehad over zaad, over de plantenwereld, en dan gaat hij het nu over de dierenwereld hebben. In vers 39 zegt hij: "Alle vlees is niet hetzelfde vlees, maar een ander is het vlees der mensen en een ander is het vlees der beesten en een ander de vissen en een ander de vogelen." Dat zijn allemaal verschillen, allemaal variaties. Er is diversiteit. Kijk naar een koe of een meeuw – ik heb er maar een paar voorbeelden uitgepakt, je kunt er natuurlijk tientallen of honderden plaatjes van nemen – maar een koe ziet er anders uit dan een kip of een vis. Dat heeft eigenlijk geen toelichting nodig; het is allemaal verschillend. Er is variatie, er is diversiteit. Het heeft een andere aard. Als we het bijvoorbeeld hebben over het eten van vlees, dan proeft het anders en het ziet er anders uit. Zelfs binnen die koe zijn er heel verschillende stukken vlees te bereiden. Of je nu een biefstukje hebt of een ander deel, het komt van dezelfde koe, maar het is totaal anders.
Overigens wordt hier in vers 39 het vlees van vissen ook gewoon tot vlees gerekend. Daar denken wij tegenwoordig toch anders over; het is óf vlees óf vis. Maar hier wordt het wel in dat rijtje genoemd: niet alle vlees is hetzelfde. Wat wel opvallend is toen ik dat gisteren zo nazat te lezen: wij rekenen vis nooit tot vlees, maar hier staat hij wel in het rijtje. Er staat telkens: niet alle vlees is hetzelfde vlees, maar het ene is van mensen, het andere is vlees van beesten, het andere het vlees van gevleugelden of vogels. Maar bij de vissen staat er: "ander echter van vissen." Daar staat het woord vlees niet expliciet bij. Dat is toch een subtiel verschil. Maar de hoofdzaak is: er is variatie en diversiteit. Het woordje "ander" is hier het Griekse woordje *allos*. Dat betekent zoiets als 'ander' of 'verschillend'. Straks komen we nog een ander woord tegen voor 'ander', en dat is *heteros*. Dat woord kennen wij natuurlijk ook. Dat betekent echt 'anders' in de zin van een andere soort. Bij *allos* zit er minder verschil tussen; het is gewoon anders binnen een categorie.
Dan vers 40: "Er zijn hemelse lichamen en er zijn aardse lichamen, maar een ander is de heerlijkheid der hemelsen en een ander der aardsen." Hier staat opeens een ander woord voor "ander", wat in de Statenvertaling met hetzelfde woord vertaald is. Hier staat geen *allos*, maar *heteros*. Het is echt andersoortig. In de MBG-vertaling staat iets opvallends. Waar de Statenvertaling spreekt over "heerlijkheid", spreekt de MBG-vertaling over "glans". Het Griekse woordje *doxa* wordt daar vertaald met glans, en dat is op zich logisch. Waar het hier over gaat in dit vers zijn hemellichamen. Wat zijn dat? Sowieso de zon, de maan en de sterren. Maar ik geloof ook dat Paulus het hier dubbelzinnig bedoelt als hij zegt dat er hemelse lichamen en aardse lichamen zijn. Daar zit een dubbelzinnigheid in, maar hij verwijst hier wel naar de hemellichamen zoals we die aan de hemel vinden, want dat zien we in het volgende vers. Die hemelse en aardse lichamen zijn van een totaal andere orde; ze zijn andersoortig. Ze zijn niet alleen anders, ze zijn van een andere soort, of het nu een hemels lichaam is of een aards lichaam.
Ik kom straks nog wel even terug op die MBG-vertaling. In vers 41 staat: "Een ander is de heerlijkheid van de zon, een ander is de heerlijkheid der maan en een ander is de heerlijkheid der sterren. Want de ene ster verschilt in heerlijkheid van de andere ster." Hier staat weer dat woordje *allos*. De zon, maan en sterren hebben elk een eigen heerlijkheid. Als we het woord "glans" aanhouden: de zon heeft een andere glans dan de maan. Het is sowieso al verschillend dat de zon haar licht zelf geeft en de maan het licht van de zon weerkaatst. Dat is sowieso wel een andere heerlijkheid. Er zit natuurlijk ook typologie achter. Vers 41 zegt vervolgens dat de sterren onderling ook weer verschillend zijn. De zon, maan en sterren zijn verschillend, maar ook onder de sterren is er verschil in heerlijkheid. Als je een beetje verstand van sterren hebt en 's nachts naar de lucht kijkt, kun je bepaalde sterren aanwijzen, niet alleen vanwege de grootte, maar ook vanwege het verschil in heerlijkheid of glans die die sterren hebben. Het gaat om de mate van licht die ze verspreiden en natuurlijk ook de stand waar ze staan. Die stand is niet altijd hetzelfde, want daar zit beweging in. De heerlijkheid van een ster en de heerlijkheid van sterren onderling; er is overal diversiteit in.
Toen ik hier net zat, heb ik de MBG-vertaling even geopend in PDF om het goed te kunnen laten zien. In vers 40 staat: "Er zijn hemelse en aardse lichamen, maar de glans der hemelsen is anders dan die der aardsen." In vers 41 wordt ook gesproken van de glans van de zon, die anders is dan die van de maan en van de sterren, want de ene ster verschilt van de andere in glans. Elke keer als dat Griekse woord *doxa* gebruikt wordt, wat in de Statenvertaling vertaald wordt met "heerlijkheid", zegt de MBG-vertaling "glans". Jullie denken misschien: waarom benoemt hij dat nu? Maar daar kom ik straks echt nog wel op terug, want Paulus vervolgt hier zijn betoog.
De Opstanding Der Doden: Opgewekt in Onvergankelijkheid ↑ hoofdstukken
In vers 42 gaat het over de opstanding van de doden. Paulus heeft hiervoor allerlei voorbeelden genoemd uit de natuur en uit de schepping: de plantenwereld, de dierenwereld, het uitspansel, het firmament en de hemel. Hij noemt allerlei voorbeelden van zaken die wij daar zien om iets te illustreren. Paulus zegt dan ook: "Alzo zal ook de opstanding van de doden zijn." Al die zaken die hij heeft genoemd — het tarwe dat gezaaid wordt, de tarweplant die eruit voortkomt, het totaal andere lichaam waarover hij spreekt — laten dat zien. Zoals wij verschillen kennen in de dierenwereld, waar het ene vlees niet hetzelfde is als het andere, zo is dat allemaal verschillend. Dat geldt ook voor de zaken die wij aan de hemel zien: de zon, de maan, de sterren en de verschillen in heerlijkheid, of glans, die zij hebben. Hij zegt: zo zal het ook zijn in de opstanding der doden. Al die zaken die hij hiervoor benoemde, illustreren hoe het zal zijn.
Dan steekt hij van wal en gaat hij het toelichten. Hoe zal het er dan aan toe gaan in de opstanding van de doden? Hij zegt: "Het lichaam wordt gezaaid in verderfelijkheid" — de Statenvertaling gebruikt dat woord voor vergankelijkheid. Het wordt gezaaid in vergankelijkheid en het wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Zoals een zaadje, om bij dat voorbeeld te blijven, in de grond wordt gelegd — gezaaid dus — zo is het ook bij ons. Wij begraven onze doden niet alleen, wij zaaien onze doden in hoop en verwachting dat God hen levend zal maken en zal opwekken. Daar gaat het om als wij onze doden begraven.
Als ik een Bijbelstudie voorbereid, zoek ik op internet weleens naar wat daarover gezegd wordt. In de christelijke wereld gaat het bij dit soort dingen vaak over de vraag of we dit of dat wel mogen; het is altijd ethiek. Mogen wij als christen onze doden laten cremeren? Dat is vaak de vraag die je tegenkomt. Maar wij begraven onze doden omdat het een uitbeelding is van geestelijke dingen, omdat het een illustratie is van de hoop die wij hebben. Ik heb in de Bijbel nooit gelezen dat het niet mag, maar als je de betekenis van die dingen ziet, zie je ook dat het nut niet ligt in het begraven of het cremeren zelf. Wij hebben in onze maatschappij altijd economische redenen: het neemt te veel ruimte in of het is goedkoper. Maar nee, het nut zit in de betekenis. Het nut is dat het iets uitbeeldt; het illustreert wat wij verwachten, waar we naar uitzien. Daarom begraven we onze doden.
Als je dat weet, dan is de vraag of het wel of niet mag eigenlijk niet meer van toepassing. Dat is ook precies wat Paulus zegt: "Alle dingen zijn mij geoorloofd, maar niet alle dingen zijn nuttig." Als we het nut van de zaken kennen en zien wat opbouwt — en het bouwt inderdaad op als je weet dat wij onze doden begraven zoals een boer zaait — dan krijgt het betekenis. Zoals een boer een dood zaad aan de grond toevertrouwt, zo vertrouwen wij een dood lichaam aan de aarde toe in de verwachting dat God het op zal wekken. Dan heeft het nut, want dan illustreert het iets. Of het dan mag of niet mag, zal ons dat dan nog uitmaken? We doen dat gewoon omdat het onze hoop illustreert. Die ethische vragen verdwijnen dan als sneeuw voor de zon.
"Alzo zal ook de opstanding der doden zijn." De Statenvertaling heeft het woord 'lichaam' toegevoegd, maar daar gaat het natuurlijk over. Het wordt gezaaid in vergankelijkheid, het wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Ik zei van tevoren al dat we het over zaken gaan hebben waar we ons nauwelijks een voorstelling van kunnen maken. De natuur illustreert die dingen wel: we zaaien een zaadje, maar Paulus zegt dat we niet het lichaam zaaien dat worden zal. Er komt iets heel anders uit dat zaadje voort, met een totaal ander uiterlijk en een totaal ander lichaam dan dat dode zaad dat we planten. Maar ook die plant, die tarweplant, sterft uiteindelijk weer af, want alles in deze schepping is vergankelijk. Onvergankelijkheid is iets waar we over kunnen nadenken aan de hand van de beelden en illustraties die de Schrift ons geeft, maar echt begrijpen wat het is... ik doe het niet. Als jullie dat wel doen, dan hoor ik dat natuurlijk graag. Wij zijn zo aan tijd en aan vergankelijkheid onderworpen dat het nauwelijks voor te stellen is wat onvergankelijkheid nu precies is.
We lezen verder in vers 43: "Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid. Het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht." Wij zaaien een lichaam als we het over de doden hebben, en dat is niet eervol. Maar dat geldt ook voor het ouder worden. Ik zeg altijd: het begint heel veelbelovend totdat we volwassen zijn, maar al snel komt er een omslagpunt en begint de aftakeling. In onze maatschappij hebben we natuurlijk allerlei hulpmiddelen: brillen, protheses, crèmepjes, goede kappers en allerlei kleurtjes om de ware kleur van ons haar te verdoezelen. Het lijkt allemaal heel wat, maar uiteindelijk kun je de ontluistering toch niet tegenhouden. Dat neemt alleen maar toe. Een mens wordt oud en vaak op het einde ziek en zwak, totdat de dood volgt. Dat is onvermijdelijk.
Zoek thuis Prediker 12 maar eens op. In schitterende beeldspraak wordt daar uiteengezet hoe een mens die ouder wordt zijn gezichtsvermogen en gehoor verliest. Het zijn natuurlijk geen mooie dingen, maar het wordt daar wel poëtisch verteld met beelden zoals 'de deuren naar de straat', die staan voor bepaalde zintuigen die achteruitgaan. Hier gaat het over de opstanding van de doden: het lichaam wordt gezaaid in oneer, in ontluistering. We hebben het over een stoffelijk overschot. De herinnering aan mijn beide opa's toen zij overleden, staat me het meest bij; als kind maakt dat indruk. Beiden hadden een tamelijk lang ziekbed gehad en dan is het lichaam nog verder afgetakeld. Dat is ontluistering: een mens die zijn kracht kwijtraakt door ziekte. Dat lichaam wordt gezaaid in oneer, maar het wordt opgewekt in heerlijkheid. Wat is die heerlijkheid? De NBG gebruikt hier vrij consequent het woord 'glans'. Heerlijkheid heeft vaak met licht te maken. Je zou je kunnen afvragen: is het lichaam dat wij ontvangen in de opstanding een lichaam dat licht geeft of licht verspreidt?
Glanst het? Is er een bepaalde glans aan dat lichaam? Als ik het zo lees, zou ik denken van wel, want er wordt natuurlijk ook de vergelijking gemaakt met de hemellichamen. Die glanzen ook. Het ene hemellichaam verschilt in glans van het andere: zon, maan en sterren. Sterren onderling hebben allemaal een verschillende glans. Paulus zegt dat het ook zo zal zijn in de opstanding der doden. Niet alleen een totaal ander lichaam, zoals dat zaadje en de plant, en niet alleen maar de diversiteit zoals wij die ook kennen bij de dieren in de dierenwereld en bij het verschil tussen vlees van mensen, vlees van dieren en vlees van vogels, maar blijkbaar is er ook een verschil in heerlijkheid in de opstanding. Een verschil in — nou ja, om dat woord dan maar te gebruiken — glans.
Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid; het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht. Ja, zwakheid, dat is de mens. Het wordt steeds zwakker naarmate we ouder worden. In dat lichaam sterven wij al in Adam. Dat is een proces en dat eindigt in de dood, in het graf. Het wordt dus gezaaid in zwakheid, maar het wordt opgewekt in kracht.
Hier wordt het Griekse woord *dynamis* gebruikt, waar wij ons woord dynamo bijvoorbeeld van kennen — iets wat energie opwekt — of dynamiet. Maar het lichaam wordt gezaaid in zwakheid en het wordt opgewekt in macht, in kracht of in vermogen. Als ik op dat woord klik, dan geeft het ook 'vermogen' aan. *Dynamis* is vermogen. De beperkingen die het lichaam hier kent, die zal het in de opstanding niet hebben. Dat zal geen aftakeling zijn; dat zal energiek zijn, dynamisch. Het zal vermogend zijn, krachtig en machtig.
We zullen ook niet onderhevig zijn aan de beperkingen die we nu hebben. Denk aan beperkingen als plaats en tijd. Toen de Heer Jezus opgestaan was, toen Hij opgewekt en levend gemaakt was, verscheen Hij ook aan de discipelen. Hij stond opeens bij hen. De vraag is natuurlijk: was Hij al die tijd niet bij hen? Want dat zou natuurlijk ook nog kunnen, alleen dat ze Hem niet zagen. Je zou ook kunnen zeggen: die deur hoeft dan niet meer open, daar is Hij gewoon doorheen gelopen. Dat zou kunnen, maar Hij zou er ook zomaar al geweest kunnen zijn, zonder dat ze Hem zagen. Wij hebben immers die beperking.
Maar hoe zit dat met het opstandingslichaam? Ik zei al dat het nogal lastig is om het daarover te hebben, omdat we het gewoon niet kennen. We kennen een paar voorbeelden uit de Schrift en daar wil ik me dan maar bij houden. Maar we lezen hier dat Hij opeens in het midden van Zijn discipelen was. Die beperkingen die er nu zijn, die zijn er dan niet meer. Kunnen wat je wilt; het vermogen hebben om te doen wat je bedenkt. Nou ja, denk daar maar eens over na, dan raak je niet uitgedacht.
In de opstanding van de doden zal het dus ook zo zijn: gezaaid in vergankelijkheid, opgewekt in onvergankelijkheid. Gezaaid in oneer en ontluistering, opgewekt in heerlijkheid. Gezaaid in zwakheid en opgewekt in kracht. Allemaal contrasten. Ik doe vers 44 nog even voor de pauze.
Het Ziels Lichaam Versus het Geestelijk Lichaam ↑ hoofdstukken
Dan staat er... Ik lees eerst de vertaling: "Een natuurlijk lichaam wordt er gezaaid. Een geestelijk lichaam wordt er opgewekt. Er is een natuurlijk lichaam en er is een geestelijk lichaam." Volgens mij heeft de NBG hetzelfde. Ja, ook een natuurlijk lichaam. Een natuurlijk lichaam gezaaid. Maar dat is niet wat er staat. Er wordt een ziels lichaam gezaaid. En er wordt een geestelijk... Ik kom zo wel even terug op die woorden hoor. Er wordt een geestelijk lichaam opgewekt. Er is een ziels lichaam en er is ook een geestelijk lichaam.
Hier zie je dat ziels en geestelijk, een ziel en geest, dat dat tegenover elkaar wordt gezet. Net als al die andere contrasten: er wordt een ziels lichaam gezaaid, er wordt een geestelijk lichaam opgewekt. Ik had een thema voor deze Bijbelstudie, 'het opstandelijke lichaam', maar ik had het ook kunnen noemen: 'het geestelijk lichaam'. Kijk, wij in ons taalgebruik halen deze begrippen ziel en geest echt hopeloos door elkaar. Daarom is het ook moeilijk om over deze dingen te praten. Als je geestelijke problemen hebt, dan ga je naar een zielenknijper. Maar dan ga je naar een psychiater. En hier staat het Griekse woordje *psychikon*, van de psyche, maar dat is de ziel. Ja, dus als je het gangbare taalgebruik hanteert, dan verdwaal je hopeloos.
Er komt ook nog eens bij dat als je je Bijbelvertaling hanteert en je leest bijvoorbeeld over levende wezens, dat daar ook heel vaak 'ziel' staat. Dus als er vertaald is met 'leven', dan is het ook het Hebreeuwse of het Griekse woord voor ziel wat gebruikt wordt. Dus als je je concordantie pakt van je Bijbelvertaling en je wilt gaan uitzoeken wat de Schrift nou zegt over wat een ziel is, ja, dan pik je heel veel schriftplaatsen niet mee omdat het heel anders is vertaald, met 'wezen', 'levend wezen' of met 'leven'. Dus daar kom je niet echt veel verder mee.
Maar de Schrift zegt dat het Woord van God levend en krachtig is, scherper dan een tweesnijdend scherp zwaard, en dat het vaneenscheidt ziel en geest. Dat zijn dus echt twee tegenovergestelde begrippen: de ziel en de geest. Terwijl wij het in ons taalgebruik door elkaar gebruiken, scheidt de Schrift die dingen vaneen en die zegt ook hier dat het een contrast is. Het een is ziels, het ander is geestig – of geestelijk – en het is net zo’n contrast als onvergankelijkheid en vergankelijkheid, als oneer en heerlijkheid, als zwakheid en kracht. Het wordt hier als vierde in het rijtje genoemd: ziel en geest. Er wordt een ziels lichaam gezaaid en er wordt een geestelijk lichaam opgewekt.
Ik heb er geen diatje van dacht ik... nee, dat weet ik wel zeker. Maar in Leviticus 17 vers 11 – helemaal terug, nou ja helemaal, ik lees maar één regel hoor, dus eigenlijk hoef je het niet op te zoeken – daar staat: "Want de ziel van het vlees is in het bloed." Dat was ook de reden dat men het bloed niet mocht eten, dat staat in het vorige vers. Over de rest van het vers ga ik het nu niet hebben, maar er staat dat de ziel van het vlees in het bloed is.
En we lezen in 1 Korinthe 15 – ik hoop dat jullie je hand of je bladwijzer daar nog bij hebben – een klein stukje verder: "Maar dit zeg ik, broeders, dat vlees en bloed het Koninkrijk Gods niet beërven kunnen; en de vergankelijkheid, de verderfelijkheid, beërft de onvergankelijkheid niet." Nou wordt een ziels lichaam gezaaid en dan wordt een geestelijk lichaam opgewekt. Luister, want vlees en bloed, namelijk iets wat ziels is, kan het Koninkrijk van God niet beërven. Heel simpel gezegd: dat kan het Koninkrijk niet ingaan, dat kan daar geen deel aan hebben.
Ik had het net al even over de Heer Jezus in Zijn opstanding. Laten we dat dan ook even opzoeken in Lukas 24, net na de geschiedenis van de Emmaüsgangers. In vers 36 lees je dat zij over die dingen spraken, over de ontmoeting met die Emmaüsgangers. De elf apostelen spraken daar over de ontmoeting met de Emmaüsgangers en terwijl ze van deze dingen spraken, stond Jezus Zelf in het midden van hen. Opeens was Hij daar blijkbaar, wat ik net al even aanhaalde. Dan zijn ze zeer bevreesd en dachten ze dat ze een geest zagen (vers 37). En dan zegt de Heere Jezus Zelf in vers 39: "Ziet Mijn handen en Mijn voeten, want Ik ben het Zelf." Die littekens van Zijn kruisiging waren nog zichtbaar. "Ziet Mijn handen en Mijn voeten, want Ik ben het Zelf; tast Mij aan en ziet, want een geest..." – ze waren bang dat ze een geest zagen – "...want ziet, want een geest heeft geen vlees en benen, zoals gij ziet dat Ik heb."
Nu moeten we een puzzeltje gaan maken. Want jullie denken misschien: waarom noemt hij zo-even al die verzen achter elkaar? Maar wat zien we hier nu over het lichaam? We hebben gezien dat een ziels lichaam... Dat kennen wij, want wij zijn zelf ziels. Ziel heeft te maken met vergankelijkheid, maar ook met emoties, met gevoelens. En dat bedoel ik niet alleen verdriet of blijdschap, maar ook lusten of onlusten. Alles wat dit lichaam met zich meebrengt, dat is ziels. Dat hebben wij dus gemeen met de dieren. Want bij de schepping van de dieren wordt er in Genesis 1 gezegd dat God levende zielen schiep. Ik ga het nu niet opzoeken, maar in sommige vertalingen staat daar volgens mij 'levende wezens'. Maar dat zijn levende zielen. Een mens is een ziel, dieren zijn zielen. En dat is wat wij gemeen hebben met de dieren.
Een ziels lichaam – als ik de puzzel maak van wat we zojuist gelezen hebben – heeft vlees, heeft benen (botten zijn dat) en bloed. En de ziel is in het bloed. Dan zal het geestelijke lichaam in ieder geval geen bloed hebben, want vlees en bloed kunnen het Koninkrijk van God niet beërven. Dat lazen we zojuist in 1 Korinthe 15 vers 50. Maar een opstandingslichaam, om het zo te noemen, heeft wel vlees en benen. Dat zagen we zojuist in Lukas 24 vers 39. De Heer zegt: "Ziet, want een geest heeft geen vlees en benen zoals gij ziet dat Ik heb." Dat zegt Hij na Zijn opstanding. Dus dat opstandingslichaam, het geestelijk lichaam, heeft vlees en benen, maar geen bloed.
Maar we lezen in 1 Korinthe 15: "Een ziels lichaam wordt er gezaaid. Een geestelijk lichaam wordt er opgewekt. Er is een ziels lichaam en er is ook een geestelijk lichaam." Blijkbaar – dat is de conclusie die ik trek, jullie moeten maar kijken of je die ook trekt – heeft een geestelijk lichaam vlees, benen (vleesbotten) en geen bloed, maar geest. En hoe je dat voor moet stellen... Ik zei al: we gaan het over dingen hebben die we ons moeilijk voor kunnen stellen. Maar voor een geestelijk lichaam wordt het Griekse woord gebruikt dat we trouwens ook nog kennen. Het Griekse woord dat hier gebruikt wordt in vers 44 is *pneumaticon*. De *pneuma*, Gods adem, wordt er ook al mee vertaald; de geest. En wij zullen dus, om het met dat Griekse woord te zeggen, in de opstanding een pneumatisch of een geestelijk lichaam hebben met vleesbenen, vleesbotten en *pneuma*: geest.
We kennen dat woord *pneuma*. Ja, pneumatiek is lucht. Want pneumatisch gereedschap is ongeveer alles wat ik ervan weet: dat het gereedschap is wat werkt met lucht en luchtdruk. Daar zou jij ongetwijfeld meer van weten dan ik. Maar dat is het Griekse woord dat hier wordt gebruikt. *Pneuma* en lucht, adem, dat is natuurlijk een beeld van geestelijke dingen. En bij pneumatisch gereedschap is dat mooi, ook die typologie daarachter. Want dat wordt aangedreven door iets, door *pneuma*, door iets wat je niet kan zien.
De kracht die gebruikt wordt, is een onzienlijke kracht, een onzichtbare. De wind, ja, de wind. Tegen Nicodemus zegt de Heer in Johannes 3 dat de wind waait of blaast waarheen hij wil. Zo is het ook met de geest. Je ziet het niet, maar de gevolgen daarvan zie je wel. we zien de bomen heen en weer gaan door de wind. De geest is ook onzienlijk en onzichtbaar, maar wat de geest teweegbrengt, dat kunnen wij wel degelijk zien.
Na de pauze gaan we verder, maar ik vat deze verzen 42 tot 44 nog even samen. Zo zal ook de opstanding van de doden zijn. Paulus noemt hier vier keer een contrast – ik had dat eigenlijk nog even in de dia moeten zetten, maar dat heb ik niet gedaan.
Het wordt gezaaid in vergankelijkheid tegenover het opgewekt worden in onvergankelijkheid. Het wordt gezaaid in oneer en opgewekt in heerlijkheid. Oneer tegenover heerlijkheid. En het wordt gezaaid in zwakheid en opgewekt in vermogen, in kracht.
Het volgende contrast is 'ziels' en 'geestelijk'. Er wordt een ziels lichaam gezaaid en een geestelijk lichaam opgewekt. Ziels, of eventueel 'zielig', want uiteindelijk is het natuurlijk zielig wat ons overkomt. Het begint mooi en veelbelovend, maar het eindigt ziels of zielig. Het is een ziels lichaam, maar daartegenover staat dat geestelijke lichaam dat wij zullen krijgen.
Wie dat weet, die heeft ook hoop. Dan kun je toch ook op een geestige manier naar dat zielige gebeuren kijken. Wij kennen in ons taalgebruik die tegenstellingen wel degelijk: zielig en geestig. Ik moet er zelf ook om lachen.
Terwijl wanneer we het over spirituele dingen hebben, het juist vaak over die zielse dingen gaat. Ook in de religie hoor. Het gaat dan om wat de mens raakt en wat hem beweegt, wat ervoor zorgt dat een mens heen en weer bewogen wordt met elke wind van leer. We gaan eerst koffie drinken en dan gaan we voor de zielse mensen zorgen.
Fases van Opstanding en Ons Verheerlijkt Lichaam ↑ hoofdstukken
Zo’n schriftgedeelte als 1 Korinthe 15 — ik zei al dat het gaat over dingen die we ons maar lastig voor kunnen stellen. Daar gaan dan ook de gesprekken over waar ik in de pauze weer over hoorde: wanneer gebeurt dat dan allemaal, dat alle mensen levend gemaakt worden? Dat is onder andere iets waar we het even over hadden. Daar heb ik een keer een ochtend aan besteed, dus die studies zijn na te luisteren, maar dat gebeurt dus inderdaad in fases. Dit hoofdstuk zegt dat Christus de eersteling is die levend gemaakt is. Hij is de eerste, maar Hij is tot nu toe ook de enige. Maar allen die in Adam sterven, zullen in Christus worden levend gemaakt. Ja, dat gebeurt in een aantal fases. Jens moet lachen, want die kent die tekst uit zijn hoofd. Volgende keer iets duidelijker. Het is een beetje een zwakheid, precies. Waar staat die tekst? Joost legt de lat gelijk weer wat hoger; hij denkt: dat vragen we naar mijn vader als ik moet weten wat ze... Nee, maar dat zal inderdaad in fases gebeuren. Als ik dat onderzoek, kom ik tot zeven fases. Dat is natuurlijk ook een mooi getal, dus dat moet bijna wel goed zijn. Maar daarover hebben we het een keer een hele ochtend gehad, tamelijk uitgebreid voor zover dat kan. Maar ja, dat zal gefaseerd gebeuren.
We hadden het er ook even over dat dit hoofdstuk echt wel een tamelijk uniek hoofdstuk is. Je vindt deze waarheden ook wel in de rest van de Schrift, ook bij Paulus, maar vaak is dat dan bijvoorbeeld een enkel vers of een enkele tekst die erover gaat. Hier zet hij echt de dingen uiteen. Eigenlijk zegt hij: ik wil het met jullie over die opstanding van doden hebben, Korinthiërs. En hoe dat dan gebeurt, is lastig uit te leggen, maar ik geef jullie wat voorbeelden uit de schepping. Kijk om je heen en je ziet terug hoe dat in de schepping geïllustreerd wordt.
Om maar eens een ander vers te noemen waar Paulus over iets soortgelijks spreekt, dat is Filippenzen 3. Zullen we dat even bijzoeken in de interlineair voor de mensen die geen Bijbel bij zich hebben? Dat is overigens een bekende tekst. Als ik hem voorlees, dan denk je: 'Oh, die'. Daar staat: 'Onze wandel, ons burgerschap, is in de hemelen'. Filippenzen 3 vers 20: 'Onze wandel is in de hemelen, waaruit wij ook de Zaligmaker — dat is de Redder — verwachten. Namelijk de Heer Jezus Christus.' Over die wandel hebben we het wel een andere keer, maar dan zegt hij: 'Die ons vernederd lichaam veranderen zal'. Ik lees even hoe het er staat: 'Die ons vernederd lichaam veranderen zal, opdat hetzelfde gelijkvormig worde aan Zijn heerlijk lichaam naar de werking waardoor Hij ook alle dingen aan Zichzelf kan onderwerpen.' We hadden het net over gezaaid in vergankelijkheid, in oneer, in zwakheid, ziels. Nou, hier zegt hij: 'Die ons vernederd lichaam'. We hebben een vernederd lichaam, ook weer een contrast. Dat hebben we gekregen omdat God ons zou verheerlijken en verhogen. Dat Griekse woord 'transfigureren' heeft met 'figuur' te maken; je ziet het hier in de opbouw van het woord. Je zou kunnen zeggen: transfigureren, maar dan moet je het ook weer uitleggen. Het betekent dus dat Hij er een ander aanzien aan zal geven. 'Veranderen zal' is een prima vertaling volgens mij. 'Die ons vernederd lichaam veranderen zal.' In de Statenvertaling staat 'dat hetzelfde gelijkvormig worde', maar het staat er gewoon veel korter en krachtiger: 'die ons vernederd lichaam veranderen zal, gelijkvormig aan Zijn heerlijk lichaam'. Of aan Zijn lichaam van de heerlijkheid. Wij krijgen dus een verheerlijkt lichaam; ons vernederd lichaam zal veranderd worden in een lichaam van heerlijkheid zoals Hij dat heeft. Dit is bijvoorbeeld één van die verzen waar Paulus het ook noemt. Een schitterend vers. 'Die ons vernederd lichaam veranderen zal, gelijkvormig' — we zullen gelijk zijn, een gelijke vorm aan Zijn lichaam van heerlijkheid, aan Zijn verheerlijkt lichaam.
Wat dat precies is, ik zei al: als je erover nadenkt, kun je niet anders dan jezelf verwonderen en je proberen er iets bij voor te stellen. Dat is ook wel mooi: het Engelse woordje 'to wonder' betekent ook 'zich afvragen'. Is Jens hier? Fem, zou je een beetje zachtjes kunnen doen? Best dat je hier binnenvalt, maar wel even relaxen. Jens, ga even zeggen of hij er wel of niet kon... en dan is die kwestie ook weer opgelost. Zeg even dat u stopt met bellen. Ik zei al eens: dat is de dynamiek van een thuissituatie. Jens? Jens, zou je die deur even dicht willen doen? JENS! Deur dicht, nu. Soms moet je heel duidelijk zijn, want anders wordt er gewoon niet geluisterd. Hoor je dit ook allemaal terug op de opname? Ja, dit hoor je terug op de opname. Zal ik het eruit knippen? Wil je dat ik jouw naam ook nog even noem, Jos? Of zal ik dat nalaten? Nee, daar luistert toch niemand naar. Dan hoor ik het wel. Nu ben ik echt een beetje van... 'to wonder'.
O ja, 'to wonder'. Wij hebben het over verwonderen, maar het Engelse woordje 'to wonder' betekent ook dat je je niet alleen verwondert, maar je vraagt je af. Dat doen wij ook als we deze dingen lezen. Gods Woord beschrijft die dingen, maar toch blijven we ons verwonderen en blijven we ons ook 'wonderen'. We blijven ons afvragen: hoe is dat dan precies? We kunnen er een beetje van proeven en een beetje aan ruiken. Ruiken is overigens ook geestelijk. Het Schrift zegt dat we een goede geur van Christus zijn. Dat heeft ook met die pneuma te maken, met dingen die je niet ziet. We kunnen er een beetje aan ruiken, maar we kunnen dat nooit helemaal vatten totdat we het aan den lijve gaan ondervinden. En die hoop hebben we, die belofte hebben we ook. Gaat het niet om de geest? Nou ja, ook aan het lichaam, want we zullen een geestelijk lichaam ontvangen. Daadwerkelijk ook wel een lichaam; we zijn straks niet een geest. Nee, gelukkig niet. Daar gaat 1 Korinthe 15 mee op: de vergankelijkheid, zwakheid en de oneer die er nu zijn, dat is straks kracht, heerlijkheid en geest. Maar ja, 'to wonder' inderdaad. Mooi woord in dit verband. Wij waren gebleven of aangeland in vers 45.
Contrast: de Eerste Mens Adam en de Laatste Adam ↑ hoofdstukken
Daar staat... Ik ga ook even terug naar de interlineaire vertaling, want daar zit ik nog in Filippenzen. Ja, voordat de Filistijnen over ons kwamen, wilde ik daarmee verder gaan. Vers 45: "Alzo is er ook geschreven". Ook weer een contrast trouwens; het zijn allemaal contrasten. De eerste mens Adam is geworden tot een levende ziel, de laatste Adam tot een levendmakende geest. Hier gaat het over een eerste en een laatste Adam. Let op: geen eerste en tweede Adam. Dat hoor of lees ik regelmatig, maar Daniël, doe dat maar niet. De tweede Adam wordt Christus dan genoemd, maar nee, Christus is niet de tweede Adam. Christus is de laatste Adam.
Ik heb een van de vorige keren, of misschien wel een aantal keer, ook gezegd dat er allerlei overeenkomsten zijn tussen Adam en Christus, maar ook allerlei contrasten. De Schrift leert ons door die overeenkomsten en die contrasten bepaalde dingen. Beiden, zowel Adam als Christus, zijn door één daad gegaan. Bij Adam was dat een zondige daad, namelijk het eten van die vrucht, en bij Christus is dat één rechtvaardige daad, namelijk Zijn weg in geloof tot de dood — ja, de dood van het kruis. Dus beide hebben één daad verricht die zich uitstrekt tot alle mensen; dat is ook wat dit hoofdstuk leert. We hebben het daar ook een keer tamelijk uitgebreid over gehad. Dus het contrast is een zondige daad tegenover een rechtvaardige daad, dat is weer een contrast, maar er zijn ook overeenkomsten tussen die twee. En daarom wordt er gesproken van de eerste mens Adam en de laatste Adam, namelijk Christus.
Maar hier wordt nog een contrast genoemd in vers 45: de eerste mens Adam is geworden tot een levende ziel. Een levende ziel. Als we goed en nauwkeurig lezen en de rest van de Schrift kennen, dan weten we al dat het met die levende ziel niet goed gaat aflopen. Want de ziel die zondigt, zal sterven. Dus die levende ziel heeft wel leven, maar dat is wel erg tijdelijk, om het zo te zeggen, want het is een ziel. En de laatste Adam is geworden tot — niet tot een geest, maar tot een levendmakende geest. Dat is trouwens ook een contrast.
Adam, zo zei ik net al, is degene die ervoor zorgde dat de dood de wereld binnenkwam. Ik moet Romeinen 5 vers 12 goed citeren: "Door één mens is de zonde de wereld binnengekomen, en door de zonde de dood, en de dood is alzo tot alle mensen doorgegaan, waarop alle mensen gezondigd hebben." Dus Adam bracht de dood de wereld binnen, in ieder geval de mensenwereld. Die dood is tot alle mensen doorgegaan en dus sterven allen in Adam. Maar Christus, de laatste Adam, is een levendmakende geest. Adam is een dodende ziel — dat zijn niet helemaal termen van de Schrift, want Adam is een levende ziel — maar hij zorgde er wel voor dat de dood tot alle mensen doorging. Hij werd een levende ziel, hij stierf, maar hij zorgde ervoor dat de dood tot alle mensen doorging. En Christus is een levendmakende geest, Die zorgt dat leven tot alle mensen doorgaat. Zie daar een contrast en een overeenkomst: dood en levendmaking, maar wel allebei tot alle mensen. Daarom wordt Adam zo vaak als voorbeeld genomen door Paulus en worden die twee naast elkaar, maar ook tegenover elkaar gezet: de eerste en de laatste Adam. Het is overigens de derde keer dat het woord levendmaking in dit hoofdstuk voorkomt; dat liet ik in het begin al even zien.
Dan vers 46: "Het geestelijke is niet eerst, maar het natuurlijke." Ook hier staat weer het zielse. Het geestelijke is niet eerst, maar het zielse, daarna het geestelijke. Ja, eerst Adam — als we daar de volgorde boven zetten — en dan Christus. Eerst het zielse en dan het geestelijke. Ook weer: God neemt het eerste weg om het tweede te stellen, ook in Zijn Bijbelse waarheid.
In Genesis 2 vers 7 staat — ik lees het even voor, want dat vers kennen jullie allemaal en ik heb het net al even aangehaald: "De Heere God had de mens geformeerd uit het stof der aarde en in zijn neusgaten geblazen de adem des levens; alzo werd de mens tot een levende ziel." Dus eerst werd die mens geformeerd uit stof en daarna blies God die levensadem in hem en werd het een levende ziel. Die verzen zal Paulus ook in gedachten hebben gehad toen hij 1 Korinthe 15 schreef.
Vers 47: "De eerste mens is uit de aarde, aards; de tweede mens is de Heere uit de hemel." Ook weer een contrast: aards en hemels. Tegen de eerste Adam werd gezegd... voor mij heeft de NBG zoiets als: de eerste mens is uit het stof, of de eerste mens is stoffelijk. Ik moet die NBG nog even open hebben staan voordat ik nu dingen zeg die niet waar zijn.
Van de Aardse Mens Naar het Dragen van het Hemelse Beeld ↑ hoofdstukken
De eerste mens is uit de aarde, stoffelijk. De Statenvertaling zegt: de eerste mens is uit de aarde, aards. Dat werd ook tegen Adam gezegd in Genesis 3: 'Tot stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.' Hier zien we het contrast tussen die eerste mens en die tweede mens; tussen de eerste Adam en de laatste Adam. Het is overigens opmerkelijk dat het hier gaat over een eerste en een tweede mens, en een eerste en een laatste Adam. Er komt namelijk geen Adam meer na de laatste Adam. Maar bij die eerste en tweede mens gaat het, als u het mij vraagt, over een mensheid. Er zijn immers al veel meer mensen dan alleen Adam en Christus – ik zie er hier een aantal voor me zitten! Er zijn er miljarden, maar hier gaat het over een vertegenwoordiging van de mensheid. Het is zoals Paulus ook spreekt over de oude en de nieuwe mens. Dat zijn ook geen twee individuen, maar zij vertegenwoordigen een mensheid. De eerste mensheid is, om het zo te zeggen, uit de aarde, aards. De tweede mensheid is hemels.
De tweede mens is de Heer uit de hemel. Hij is de Eersteling, Christus, die een hemels lichaam heeft ontvangen: een opstandingslichaam. In Hem zullen allen levend gemaakt worden. Vers 48 zegt: 'Hoedanig de aardse is, zodanig zijn ook de aardsen.' Daar hebben we het al over gehad: vergankelijk, in zwakheid, ziels en uiteindelijk de dood. Hoedanig de aardse is, zodanig zijn ook de aardsen. Wij dragen het beeld van die aardse mens. Zoals Adam sterfelijk is, zo zijn wij dat ook. Zoals Adam vergankelijk is, zo zijn wij dat ook. Maar hoedanig de hemelse is, zodanig zijn ook de hemelsen. Dat hemelse is onvergankelijk: Leven met allemaal hoofdletters, heerlijkheid, kracht en vermogen. Oftewel: geest, geestelijk. Dat wijst allemaal terug op wat we zojuist besproken hebben.
Vorige keer heb ik twee voorbeelden uit de natuur aangehaald die Paulus hier niet noemt. Denk aan het kikkervisje dat een kikker wordt. Zo'n kikkervisje vriemelt een beetje door het water; je kunt het amper zwemmen noemen. Maar dat beestje ondergaat een totale transformatie naar een kikker. Die heeft weliswaar nog zijn beperkingen, maar hij hoeft niet meer in het water te verblijven. Hij springt de kant op; hij springt bij wijze van spreken een gat in de lucht. Dat is een heel ander wezen. Een nog grotere transformatie ondergaat de vlinder, die ik er de vorige keer ook even bij heb gehaald. Een rups kan eigenlijk alleen maar eten. Hij zit met zijn hele bestaan vast aan de grond, maar hij verandert in een totaal ander wezen. Die rups sterft af in een cocon, hij verpopt zich en er komt een heel ander wezen uit. Die kan gaan en staan waar hij wil, zowel in de lucht als op de aarde. Ook dat is een illustratie van hoe het zal zijn in de opstanding: een volledige transformatie. Iemand riep de vorige keer nog iets over een libel. Dat is ook zo’n dier dat van gedaante verwisselt. Hij doet telkens zijn jasje uit en krijgt steeds een nieuw jasje; in allerlei fases wordt dat een heel nieuw schepsel.
Paulus gebruikt die terminologie ook bij het afleggen van de oude mens. Dat kleed past ons niet meer, dus dat doen we af. Dag, tot de volgende keer! Het is het afleggen van dat oude jasje omdat het ons niet meer past, en het aantrekken van het nieuwe jasje: de nieuwe mens. Leg dan af, zegt Paulus, maar hij zegt vervolgens ook: doe dan aan, of trek aan als een kleed, dat nieuwe. Hoedanig de aardse is, zodanig zijn ook de aardsen; hoedanig de hemelse is, zodanig zijn ook de hemelsen. Zoals wij het beeld van de aardse dragen – laten we het volgende vers lezen: 'Gelijkerwijs wij het beeld van de aardse gedragen hebben, zo zullen wij ook het beeld van de hemelse dragen.' Nu dragen wij het beeld van de aardse; wij zijn in Adam zwak, in oneer, enzovoort. Maar zoals wij het beeld van de aardse dragen, zo zullen wij ook het beeld van de hemelse dragen.
In Genesis 5 vers 3 lees je dat Adam een zoon kreeg. Hij had er al twee, waarvan er nog één leefde, maar hij kreeg daarna nog een zoon. Er staat: Adam leefde 130 jaar en verwekte een zoon naar zijn gelijkenis, naar zijn beeld. Hij noemde zijn naam Seth. Seth was een beelddrager van Adam, een nakomeling. Dat zijn wij ook, en al de zaken die Adam aankleven, die kleven ons ook aan: zwakheid, oneer, het zielse. Maar zoals wij het beeld van de aardse dragen, zo zullen wij ook het beeld dragen van de hemelse, namelijk van Christus, de laatste Adam. In mijn aantekeningen heb ik een vers staan waarvan ik dacht: wat staat daar ook alweer? In Romeinen 8 wordt het ook beschreven. Daar staat: 'Die Hij tevoren gekend heeft, die heeft Hij ook tevoren verordineerd' – dat is een oud Nederlands woord voor bestemd – 'om aan het beeld van zijn Zoon gelijkvormig te zijn.' Opdat Hij de eerstgeborene zij onder vele broederen. Wij zijn door Hem tevoren bestemd. Dat is niet ons werk of onze verdienste; God heeft dat van tevoren zo bepaald. God heeft een plan en Hij heeft ons van tevoren bestemd om aan het beeld van Zijn Zoon gelijkvormig te worden. Zoals ik al zei: dat heeft God zo bepaald, dat heeft niets met ons werken of ons doen te maken. Dat hoef ik eigenlijk nauwelijks te zeggen als we een hoofdstuk als 1 Korinthe 15 lezen. Bij de mens houdt het echt op bij de dood; dan kunnen we niets meer. Dit is God. Hij wekt op en Hij heeft van tevoren Zijn plan al bepaald.
Vlees en Bloed Beërven het Koninkrijk Gods Niet ↑ hoofdstukken
Maar dit zeg ik broeders, dat vlees en bloed – daar waren we al even – het Koninkrijk Gods niet beërven kunnen en de verderfelijkheid beërft de onverderfelijkheid niet. Vlees en bloed, dat is vers 50 van 1 Korinthe 15. Paulus zegt het ook nog eens met nadruk; het staat hier in de interlinie. Want ja, sommige Korinthiërs geloofden dat er geen opstanding was – dat is vers 12. Voor degenen die de vorige keren er niet waren: hoe zeggen sommigen onder u dat er geen opstanding van de doden is? Nu, Paulus zegt hier met nadruk dat vlees en bloed het Koninkrijk van God niet beërven kunnen en vergankelijkheid beërft de onvergankelijkheid niet. 1 Korinthe 15 vers 50.
Vlees en bloed, die zielse mens die vergankelijk is, die zielse mens in oneer, in zwakheid, in vergankelijkheid enzovoorts, die beërft het Koninkrijk van God niet. Die zal dat Koninkrijk van God niet binnen kunnen gaan. Want dat zou ons lichaam ook niet aankunnen en daarom krijgen we dan ook een nieuw lichaam. Nu ja, vlees en bloed. Ik hoop dat ik dat duidelijk heb gemaakt. Vlees en bloed is dus ziels, zoals ik dat op de dia net had: het zielse lichaam bestaat uit vlees, botten en bloed. En het geestelijke lichaam, dat is van een andere orde. Ja, en hoe precies? Vlees en botten en pneuma, geest.
Vervolgens zegt hij – en ik ga hier bijna stoppen hoor – dat de vergankelijkheid de onvergankelijkheid niet beërft. Letterlijk staat er zoiets als 'als lotbezit ontvangen' of 'als lotsdeel'; dat beërven begrijpen wij wat beter vanuit ons taalgebruik. Vergankelijkheid heeft geen deel aan onvergankelijkheid. Wij kunnen met ons vergankelijke lichaam niet de onvergankelijkheid binnengaan. Hoe zit het dan? Ik stel de vraag die Paulus hier zo gaat beantwoorden. Hoe zit het met het moment waarop de Heer terugkomt? Dan zullen namelijk de doden opgewekt worden. In ieder geval een eerste fase van de doden, een eerste groep, zal opgewekt worden. Maar, zegt Paulus in vers 51: wij zullen niet allen ontslapen.
Er zullen er dus zijn op dat moment wanneer de Heer terugkomt. Om het even heel simpel te zeggen: wanneer de Heer terugkomt, zullen er mensen zijn die niet ontslapen zijn en de doden zullen levend gemaakt worden. Hoe zit dat dan met dat moment waarop de Heer terugkomt en niet allen ontslapen zijn? Dat legt hij uit: sommigen zullen op dat moment veranderd worden. Dan zal de vergankelijkheid – wij hoop ik, maar er zullen in ieder geval mensen overgebleven zijn – de onvergankelijkheid aandoen. Mensen die nog in een vergankelijk lichaam zijn op het moment dat de Heer terugkomt, zullen veranderd worden. Want, zegt hij in vers 53, dit vergankelijke moet onvergankelijkheid aandoen en dit sterfelijke moet onsterfelijkheid aandoen.
Dit lijkt me een mooi punt om te stoppen, want dit is natuurlijk een onderwerp op zich wat Paulus hier gaat aansnijden in vers 51. Hij zegt ook: "Zie, ik zeg u een verborgenheid, een geheimenis." En hij gaat vervolgens uitleggen wat dat is. Het heeft natuurlijk alles met het voorgaande te maken, maar het is wel een aparte zijweg waar we nu gewoon ook geen tijd meer voor hebben. Die bewaren we dus voor de volgende keer en dan hoop ik volgende keer, nog net voor mijn vakantie, 1 Korinthe 15 toch tot het einde besproken te hebben. Dan gaan we het over een geheimenis hebben. Een geheimenis, want Paulus had er wel een aantal. Misschien dat dat voor u ook al geen geheimenis meer is, maar zo niet: kom dan over twee weken terug. Dan gaan we het erover hebben. Maar nu laten we het hierbij.