8. Filemon :4-6 werkzaam geloof

Net zoals de groet van genade en vrede kenmerkend is voor de brieven van Paulus, is dat ook zijn dankzegging aan het begin van een brief. We vinden die in bijna al zijn brieven. Een opvallende uitzondering is de Galatenbrief. Daar valt Paulus na zijn groet vrijwel meteen met de deur in huis: “Ik verwonder mij dat jullie je zo snel laten overbrengen…” (Gal. 1:6). Dat zegt veel over de ernst van wat er bij de Galaten aan de hand was.

Ook de brief aan Filemon begint met dankzegging.

Filemon (naar ISA)
4 Ik dank mijn God altijd, wanneer ik vermelding van jou maak in mijn gebeden,
5 horende van jouw liefde en geloof, dat jij hebt naar de Heer Jezus toe en tot in al de heiligen,
6 zodat de gemeenschap van jouw geloof werkzaam wordt, in besef van al het goede dat in ons is in Christus Jezus.

liefde en geloof
Paulus had gehoord van Filemons liefde en geloof. De formulering van vers 5 is opvallend. Letterlijk staan liefde en geloof voorop en volgen daarna de Heer Jezus en al de heiligen.

Waarschijnlijk gebruikt Paulus hier een kruisstelling. Filemons geloof richt zich naar de Heer Jezus en zijn liefde tot al de heiligen. Dat is dezelfde combinatie die Paulus ook noemt in de brief aan de Kolossenzen:

Kolossenzen 1 (naar ISA)
4 horende van jullie geloof in Christus Jezus en van de liefde die jullie hebben tot al de heiligen.

Geloof in Christus krijgt zijn uitwerking in liefde tot degenen die Hem toebehoren. En juist daar gaat deze brief over. Paulus zal Filemon vragen om die liefde heel concreet te betonen aan Onesimus.

heiligen
Heiligen zijn degenen die door God apart zijn gezet en Hem toebehoren. Het is geen aanduiding voor een bijzondere groep gelovigen, maar voor allen die Hij in Christus heeft afgezonderd.

Die term bepaalt ons ook bij onze gezamenlijke positie en roeping. Wij zijn samen-lotbezitters van Christus (Rom. 8:17; Ef. 3:6). Wat Hij ontvangt, daarin mogen wij delen. Paulus spreekt dan ook over “het lotsdeel van de heiligen” (Ef. 1:18; Kol. 1:12).

Filemons liefde ging uit naar al de heiligen. Dat is veelzeggend in een brief waarin hij straks wordt gevraagd Onesimus niet langer slechts als slaaf te zien, maar als “een geliefde broeder” (:16).

gemeenschap = deelname
In vers 6 spreekt Paulus over “de gemeenschap van jouw geloof”. Voor gemeenschap staat koinōnia. Dat woord draagt de gedachte van delen, deelname en gemeenschap hebben aan iets. Afhankelijk van het verband kan het zelfs gebruikt worden voor een concrete bijdrage (2 Kor. 9:13).

Geloof is dus niet slechts iets wat iemand voor zichzelf bezit. Wie hetzelfde geloof deelt, heeft ook deel aan dezelfde werkelijkheid in Christus en is verbonden met degenen die eveneens aan Hem toebehoren.

Paulus bidt dat deze gemeenschap van jouw geloof werkzaam wordt. Het Griekse woord energēs zegt precies dat: werkzaam, effectief.

werkzaam geloof
Vers 6 laat daarmee zien waar Paulus naartoe werkt. Het geloof van Filemon zou praktische uitwerking krijgen “in besef van al het goede dat in ons is in Christus Jezus”.

Ons geloof bepaalt ons bij wat God in Christus heeft gegeven en bij wat wij gezamenlijk in Hem bezitten. Daardoor leren we ook anders naar elkaar kijken. Niet de verschillen naar het vlees zijn bepalend, maar onze gezamenlijke positie in Christus.

Dat krijgt in deze brief een heel concrete toepassing. Onesimus keert terug als slaaf, maar Paulus zal Filemon vragen hem te ontvangen als méér dan een slaaf: als een geliefde broeder.

Zo wordt de gemeenschap van het geloof werkzaam.

📖 Blogserie: Filemon vers voor vers
Deel 8 van 17