11. 1 Thessalonicenzen 2:13-16 – geen woord van mensen, maar woord van God!

De Thessalonicenzen hadden het door Paulus verkondigde woord niet geaccepteerd als woord van mensen, maar zoals het werkelijk is, als woord van God. Dat woord werkte in hen, zodat zij vreugde hadden in verdrukkingen. Paulus vergelijkt hen met de gelovigen in Judea, die ook zoveel te lijden hadden van hun volksgenoten. En Paulus zelf had ook veel van de Joden te lijden, omdat ze hem belemmerden tot de natiën te spreken.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Paulus is onophoudelijk dankbaar voor de Thessalonicenzen, omdat zij ondanks zware verdrukking zijn boodschap hebben geaccepteerd als het levende en inwerkende woord van God. Net als de edele Bereeërs toetsten zij de boodschap kritisch aan de Schriften. Hierdoor werden zij in hun lijden nabootsers van de gemeenten in Judea, van Paulus en van de Heer. Terwijl Joodse tegenstanders probeerden het evangelie van de redding van de natiën te verhinderen, stapelden zij hun zonden op en riepen zij Gods toorn over zich af.

Besproken Schriftgedeelten: Handelingen 17, Handelingen 17:11, 1 Thessalonicenzen 1:6

“Zij hebben het gepredikte woord, het evangelie van Paulus, gehoord en zij hebben dat geaccepteerd. Niet als woord van mensen, niet als woord van Paulus, maar als woord van God dat ook inwerkt in jullie die geloven.”

Het Accepteren van Gods Levende en Krachtige Woord ↑ hoofdstukken

Hallo allemaal. Een van de dingen die deze eerste brief aan de Thessalonicenzen, maar ook de tweede brief, zo mooi maakt, is de blijdschap van de apostel Paulus en de dankbaarheid die hij heeft over de Thessalonicenzen. Wat ik daar zo mooi aan vind, is dat die dankbaarheid en die blijdschap niet te maken hebben met de omstandigheden. Want we hebben het al gezien, maar dat zullen we ook in dit gedeelte en in de komende verzen zien: de omstandigheden van de Thessalonicenzen waren moeilijk. Ze bevonden zich in lastige omstandigheden en verdrukking, en toch waren zij blij. Het woord weerklonk door heel Macedonië en Achaje vanuit die Thessalonicenzen. Op elke plek waar Paulus kwam, werd hem verteld over het geloof van die Thessalonicenzen.

Hier zegt hij ook: "En hierom danken wij God ook ononderbroken." Onophoudelijk dankte hij God voor die Thessalonicenzen, omdat zij, toen zij het gehoorde woord van God bij hen accepteerden, het niet als een woord van mensen ontvingen, maar zoals het waarlijk is: als een woord van God dat ook inwerkt in jullie die geloven. Paulus zegt dus: hierom danken wij God ook ononderbroken dat jullie, toen jullie het gehoorde woord van God bij ons accepteerden... of M.G. heeft hier 'ontvangen'. Het heeft met 'nemen' te maken; wij zouden wellicht zeggen 'aannemen', maar tussen ontvangen en aannemen zit niet zoveel verschil. Maar toen jullie het gehoorde woord van God bij ons accepteerden, ontvingen de Thessalonicenzen het niet als een woord van mensen. Letterlijk staat er gewoon: niet als woord van mensen. Jullie ontvangen niet een woord van mensen, maar zoals het is, waarlijk, zoals het waarlijk is: woord van God.

Hierom danken wij God dus ononderbroken dat jullie, toen jullie het gehoorde woord van God bij ons accepteerden, het niet als woord van mensen ontvingen. Natuurlijk was Paulus een mens, en ook zijn medeschrijvers van de brief, Silvanus en Timotheüs, waren mensen. Van hen hadden zij het woord gehoord, maar zij hadden dat woord niet ontvangen als een woord van mensen, maar zoals het werkelijk en waarlijk is: als woord van God. Zij hebben het gepredikte woord, het evangelie van Paulus, gehoord en zij hebben dat geaccepteerd. Niet als woord van mensen, niet als woord van Paulus, maar als woord van God dat ook inwerkt in jullie die geloven.

Dat woord 'inwerken' kennen we; ons woord 'energie' is daarvan afgeleid: *energeitai*. Dat woord werkt ook echt in. Dat heeft kracht, dat heeft vermogen en dat werkt in de mens. Een mensenwoord daarentegen... ik wilde bijna zeggen dat dit alleen maar afbreekt. Dat is natuurlijk nogal gechargeerd, want je kunt best opgepept worden door een woord van mensen omdat het op de emoties werkt of omdat het meeslepend is. Maar dat is altijd maar tijdelijk; het lijkt even krachtig te zijn, maar het verliest al heel snel zijn kracht.

Maar het woord van God werkt in en is levend en krachtig. Ik denk ook dat die Thessalonicenzen dat woord van Paulus hadden ontvangen en het werkelijk en waarlijk hadden geaccepteerd als woord van God, omdat zij ook getoetst hadden in de Schriften of deze dingen zo waren.

Het Edele Voorbeeld van de Bereeërs ↑ hoofdstukken

Terwijl ik dat zeg, denk ik aan die schriftplaats uit Handelingen 17 die ik nu half aanhaal. Daar komen de Tessalonicenzen ook in voor. Laat ik het maar even opzoeken: Handelingen 17 vers 11. Ik weet dat uit mijn hoofd omdat ik het een schitterend vers vind, maar daar gaat het juist over de Bereeërs. Dat is in Handelingen 17; u kunt het daar zelf nalezen.

Het eerste gedeelte, de eerste paar verzen, gaan over het verblijf van Paulus in Tessalonica. Hij moet daar echter snel weg omdat er een oproer uitbreekt en dan komt hij in Berea, waarover eveneens een oproer uitbreekt. Maar er staat dat dezen edeler waren, dus degenen uit Berea. Dat zij edeler waren, betekent dat zij van een voortreffelijker, van hogere afkomst waren in die zin; zoals een edelman van adel is. Dezen waren edeler, voortreffelijker en beter dan degenen in Tessalonica. Zij ontvangen het woord met alle bereidwilligheid en dagelijks beoordelen zij kritisch aan de hand van de Schriften of deze dingen zo zijn.

Ja, van die Bereeërs zeggen wij ook wel eens: "Hij is een echte Bereeër." Dat is iemand die dagelijks de Schriften nagaat om te onderzoeken of de dingen werkelijk zo zijn. Paulus gaf al hoog op van die Tessalonicenzen, dat hebben we tot nu toe gezien in deze eerste Tessalonicenzenbrief, maar die Bereeërs had hij blijkbaar nog hoger staan. Tenminste, dit is natuurlijk Lukas die dit schrijft in het boek Handelingen.

Verder in Tessalonicenzen staat dat het woord ontvangen werd als een woord van God, dat ook inwerkt in jullie die geloven.

Nabootsers in Lijden en Verdrukking ↑ hoofdstukken

Want jullie, broeders, zijn nabootsers geworden van de ekklēsia’s, de uitgeroepen vergaderingen, de gemeenten van God in Christus Jezus die in Judea zijn. Omdat ook jullie hetzelfde leden door jullie eigen stamgenoten, zoals zij door de Joden. Dit vers heb ik al eerder aangehaald in hoofdstuk 1, om twee redenen. Ten eerste omdat die Tessalonicenzen dus onder verdrukking waren van hun eigen volksgenoten. Hier staat "stamgenoten", dat zijn degenen met wie je samen gesproten bent; dus volksgenoten lijkt me een prima vertaling. Zij hadden nogal te lijden gehad van hun eigen volksgenoten, zoals de gelovigen die in Judea zijn dat ook hadden. Zij hadden eveneens geleden van hun eigen volksgenoten, namelijk van de Joden.

En ik heb dit vers ook aangehaald omdat we al eerder in de brief aan de Tessalonicenzen dit woord tegenkwamen: "Jullie, broeders, zijn nabootsers geworden." Dit woord nabootsers, *mimētai*, daar komt ons woord imitator nog vandaan, en ook het woord mime. Maar dit woord vonden we dus al eerder in 1 Tessalonicenzen 1 vers 6. Daar zegt Paulus: "Jullie zijn nabootsers, imitatoren van ons geworden en van de Heer." En jullie ontvangen het woord onder veel verdrukking met vreugde van de Heilige Geest. Zij waren dus daarin nabootsers geworden van zowel Paulus en zijn medeschrijvers als van de Heer, doordat zij het woord ontvingen onder veel verdrukking, maar dus ook in die verdrukking met vreugde.

Dat kun je van de Heer natuurlijk ook zeggen. Hij had continu te maken met tegenstand, met druk van buitenaf, van de godsdienstige elite — van wie niet, zou je bijna zeggen? Maar dat is natuurlijk altijd wel een gelovig deel. Maar Paulus had dat ook en die geeft in zijn brieven ook vaak hele opsommingen van dingen die hij te lijden had gehad: schipbreuken, zweepslagen, gevangenschap enzovoort. Maar in al die verdrukking hadden zij het woord ontvangen met vreugde. En daarin waren dus ook de Tessalonicenzen nabootsers geworden van Paulus, maar ook van de Heer.

Maar ook — wat jullie betreft — jullie zijn nabootsers geworden van de ekklēsia’s, de uitgeroepen vergaderingen. Daar ben ik ook wel eens eerder op ingegaan natuurlijk. "Gemeenten" wordt dat meestal vertaald, de ekklēsia’s van God in Christus Jezus die in Judea zijn. Dat zijn dus wat wij zouden noemen de christelijke gemeenten die in Judea zijn. En in welk opzicht zijn zij dan nabootsers geworden? Nou, omdat ook jullie hetzelfde leden door jullie eigen volksgenoten, door jullie eigen stamgenoten, zoals zij door de Joden.

Tegenstand van de Joden en de Redding van de Natiën ↑ hoofdstukken

De tekst spreekt over de Joden: die zelfs de Heer Jezus en de profeten doden en ons verjagen, die God niet behagen en tegen alle mensen ingaan. Dit gaat dus over de Joden uit het voorgaande vers, die de Heer Jezus en de profeten gedood hebben. En ons verjagen, zegt Paulus. Dat is ook iets wat we telkens terugvinden in het boek Handelingen. Lees Handelingen 17 bijvoorbeeld maar, waar Paulus in Thessalonica komt. Het zijn elke keer de Joden in die plaatsen die zich tegen hem keren en die ervoor zorgen dat Paulus de benen moet nemen en daar weg moet.

Het zijn zij die de Heer Jezus en de profeten doden en ons verjagen, die God niet behagen en tegen alle mensen ingaan. In dit woord 'ingaan' zit ook het woord 'anti' besloten. Dat zie je hier in *enantiōn*. Het is tegenstellen; wellicht zou het beter vertaald kunnen worden met 'tegenstaan'. Zij behagen God dus niet, maar zij staan alle mensen tegen. Hoezo dan? Nou, dat staat in het volgende vers: omdat zij ons verhinderen tot de natiën te spreken, tot hun redding.

De Joden verjoegen Paulus en zij behagen God niet, want zij staan alle mensen tegen. Hoezo staan zij alle mensen tegen? Omdat zij Paulus en de zijnen verhinderen tot al die mensen, namelijk tot de natiën, te spreken tot hun redding. Want Paulus kwam in allerlei plaatsen buiten het Joodse land, onder de natiën, en daar bracht hij het evangelie van hun redding. Dus ook van de redding van de natiën. De Joden zorgden elke keer voor oproer en opschudding en zij verhinderden Paulus om tot de natiën te spreken.

In die zin stonden the Joden dus alle mensen tegen. Want Paulus bracht een evangelie, een goed bericht, dat God de Redder is van alle mensen. Overal waar hij dat bracht – en dat het evangelie ook naar de natiën was gegaan, dat redding nu ook voor de natiën was – daar werd hij tegengestaan door Joden, verjaagd en verhinderd om tot de natiën te spreken tot hun redding.

En dan zegt hij: 'waardoor zij altijd de maat van hun zonden aanvullen'. Letterlijk staat er: 'tot in het aanvullen van hen de zonden'. Die 'maat', ik weet niet precies waar dat vandaan komt in de vertaling, maar zij vullen daarmee hun zonden aan. Dat stapelt zich op doordat zij de Heer Jezus hebben gedood, de profeten hebben gedood, Paulus hebben verjaagd, alle mensen tegenstaan en Paulus verhinderden tot de natiën te spreken tot hun redding. Daarmee stapelden zij hun zonden op, zegt Paulus.

De boosheid haalt hen in tot het einde. 'De boosheid' of 'toorn'. Je ziet het gewoon; dit woord wordt in de NBG vaak vertaald met 'toorn'. Ik geloof dat de Concordant Version daar zoiets heeft als 'indignation' – verontwaardiging dus. Maar laat ik dat woord 'toorn' maar even aanhouden. De toorn haalt hen in tot het einde. Die zonden stapelen ze dus op, maar uiteindelijk zullen zij met Gods toorn te maken krijgen. Hoe dan ook en wanneer dan ook. Daar gaat het nu even niet om, maar dat zal allemaal rechtgezet worden.

Nou goed, tot zover vers 16. Hierna begint in mijn Bijbel ook een nieuwe pericoop bij vers 17. Dit hoofdstuk heeft nog drie verzen: vers 17, 18 en 19. Schitterende verzen overigens, dus daar kom ik graag de volgende keer op terug. Tot ziens weer!