de Man van smarten (Jesaja 53)

Jesaja 53 is één van de meest bekende hoofdstukken uit het oude testament. In dit gedeelte wordt het lijden van de Messias voorzegd. Hij zou ‘als een lam ter slachting worden geleid’. Andere zaken met betrekking tot dit hoofdstuk zijn minder bekend. Bijvoorbeeld dat het gedeelte al aanvangt in Jes.52:14, een profetie over ‘de knecht des HEEREN’. Maar ook dat Jesaja 53 handelt over Zijn opstanding en verhoging aan Gods rechterhand, krijgt meestal minder aandacht. Kortom: redenen genoeg om dit hoofdstuk eens nader te onderzoeken.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 17 november 2019

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt Jesaja 53 en het slot van Jesaja 52 als een gedetailleerde profetie over de Knecht des Heren. Er wordt uitgelegd hoe Hij als Man van smarten een weg van diepe vernedering, lijden en een onrechtvaardige doodstraf ging. Het volk Israël en de heidenen hebben Hem verworpen en als een misdadiger gekruisigd. God heeft echter juist door deze afschuwelijke daad verzoening en vrede tot stand gebracht door het bloed van Zijn kruis. Uiteindelijk is de Knecht ten hoogste verheven aan Gods rechterhand, waardoor Hij velen rechtvaardig zal maken en onvergankelijk leven schenkt.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 13, 1 Korinthe 15, 2 Timotheüs 1, Ezechiël 34, Ezechiël 37, Filippenzen 2, Galaten 1, Handelingen 8, Handelingen 13, Hebreeën 1, Hebreeën 12, Jesaja 1, Jesaja 11, Jesaja 42, Jesaja 49, Jesaja 50, Jesaja 52:13, Jesaja 52:13-15, Jesaja 52:15, Jesaja 53, Jesaja 53:1, Jesaja 53:10, Johannes 1, Johannes 12, Johannes 19:34, Leviticus 8, Marcus 9, Mattheüs 26:62, Openbaring 5, Psalmen 1, Psalmen 22, Psalmen 110, Romeinen 3, Romeinen 4:25, Romeinen 5, Romeinen 5:19, Romeinen 6, Romeinen 8, Romeinen 9, Romeinen 10, Romeinen 10:16, Romeinen 11, Romeinen 15

“Juist door die afschuwelijke daad maakt God vrede door het bloed van Zijn kruis.”

Introductie: de Vier Profetieën over de Knecht Des Heren ↑ hoofdstukken

Wij gaan beginnen, de hoogste tijd. We gaan het hebben over... het is jammer dat we geen camera hebben. De vorige keer zei ik al: dit is een heel bekend hoofdstuk waar we het over gaan hebben. Dat was 1 Korinthe 13. Maar deze keer is het weliswaar een heel ander hoofdstuk, maar het is niet minder bekend, denk ik: Jesaja 53, ook wel een begrip. En zoals altijd zijn er over al die begrippen veel onbegrippen, dus is het sowieso goed om eens naar dit hoofdstuk te kijken. "De Man van smarten", dat is namelijk een term uit Jesaja 53; zo heb ik de studie dan maar genoemd.

Het is een niet heel erg lang hoofdstuk, slechts twaalf verzen. Ik heb eerlijk gezegd geen idee of het me gaat lukken om dat in één keer te behandelen. Ik heb geen haast, dus ik zie het wel. Ergens halverwege zal ik daar een beslissing over moeten nemen. We kijken wel. Als ik denk: dat haal ik nog wel voor twaalf uur, dan lassen we een pauze in en dan ga ik na de pauze verder. En als ik denk: dat ga ik echt niet redden, dan knippen we hem in tweeën, gaan we alvast gebakken eten en gaan we de volgende keer verder. Voor beide opties valt wat te zeggen.

Jesaja 53 is onderdeel van een van de vier profetieën uit Jesaja over de Knecht des Heren. Zo wordt Hij daar genoemd: die Knecht. En we weten natuurlijk — maar dat is natuurlijk heel makkelijk praten achteraf — dat die Knecht de Here Jezus Christus is. Er zijn vier van deze profetieën. De eerste vindt u in Jesaja 42. Wat ik hier op de dia heb gezet, is het kopje zoals dat in de Statenvertaling erboven staat. De tweede vindt u in Jesaja 49; dat is overigens ook een hele bekende. Ik had er natuurlijk ook voor kunnen kiezen om ze alle vier te bespreken, maar dan waren we voorlopig nog wel even bezig geweest. Dat ga ik dus niet doen. Ik wilde specifiek Jesaja 53 bespreken en ik geef de andere hoofdstukken aan u mee om eens door te lezen, want er staat echt heel veel in. Zoek bij Jesaja 49 de tekstverwijzingen er maar eens bij op; Paulus haalt die woorden ook aan. De derde profetie staat in Jesaja 50 en ten slotte de vierde in Jesaja 53.

Eigenlijk vangt deze laatste profetie al aan in Jesaja 52 vers 13, en daar ga ik dus ook beginnen. Dat betekent dat ik ook die drie verzen extra ga bespreken: Jesaja 52 vers 13 tot 15, en dan volgt pas Jesaja 53. Degenen die een Bijbel bij zich hebben, zoals ik de Statenvertaling, zien ook dat dit kopje erboven staat: in de Statenvertaling staat het boven Jesaja 52 vers 13. Dan volgt in Jesaja 53 weliswaar een nieuw hoofdstuk, maar daar hebben de vertalers geen ander thema of andere beschrijving boven gezet. Oftewel: dat hoort bij elkaar. Dat zal ook nog wel blijken.

Wanneer leefde de profeet Jesaja? Hij leefde volgens de handboeken rond 700 voor Christus. Er valt veel meer over te zeggen, want u weet misschien al dat men in de theologie alles ter discussie stelt en overal allerlei theorieën aan ophangt. Er zouden bijvoorbeeld drie Jesaja's zijn geweest: Jesaja, Deutero-Jesaja en dan die derde, die heet dan Trito-Jesaja. Men gelooft vaak niet dat het boek door Jesaja geschreven is en men gelooft ook niet dat... nou ja, men gelooft zoveel niet. Daarom worden er allerlei theorieën geopperd, maar daar hoeven wij niet bij stil te staan, want ik geloof wel dat Jesaja dit geschreven heeft. Hij leefde in de dagen van Uzzia, Jotham, Achaz en Hizkia, koningen van Juda. Dat is natuurlijk gewoon een tijdsbepaling die je kunt opzoeken in de boeken van de Koningen, waar die koningen genoemd worden.

Waarom zeg ik dit? Waarom is het belangrijk dat Jesaja rond 700 voor Christus leefde? Omdat het hoofdstuk dat we nu gaan bezien een gedetailleerde voorzegging is van wie de Knecht des Heren — die ook al in die eerdere drie profetieën genoemd wordt — zou zijn en wat Hem zou overkomen. Uit Jesaja 53 blijkt wel dat die Knecht des Heren de Messias is. Kijk, wat het jodendom verwacht, is de Messias die zal komen als Koning, als de Leeuw van Juda die Zijn koninkrijk zal oprichten en alle volkeren zal onderwerpen. Maar wat zij meestal niet zien, is dat de Messias eerst moest lijden en sterven voordat Hij die positie zou ontvangen. Dat lijden, dat sterven en daarna de verhoging, dat is dus iets wat je in Jesaja 53 uitgebreid beschreven vindt. Natuurlijk vind je dat ook in die andere profetieën over de Knecht des Heren, want Hij is niet voor niets een Knecht, een dienaar.

Het is een gedetailleerde voorzegging van wie de Knecht des Heren zou zijn, de Knecht van JAHWEH. "Des HEEREN" met die hoofdletters in de Statenvertaling is JAHWEH, de Godsnaam. Ik heb het soms zo laten staan; als ik JAHWEH gebruik, dan weet u dat het hetzelfde is. De Statenvertalers hebben het vertaald als "de Knecht des HEEREN", maar het is de Knecht en Dienaar van JAHWEH. Het is een gedetailleerde en uitgebreide voorzegging van wie Hij zou zijn: Zijn menswording, Zijn wandel op aarde, Zijn lijden, Zijn veroordeling en het doodvonnis. Zijn sterven, Zijn begrafenis, Zijn opstanding, Zijn verhoging en Zijn verborgen positie in onze tijd. Want Hij is nu verhoogd in de hemel aan Gods rechterhand, verborgen. Ik had er nog veel meer dingen aan toe kunnen voegen.

Zo komen we in Jesaja 52 vers 13, het begin van die profetie over het lijden en de verhoging van de Knecht des Heren. Dit is overigens de NBG-vertaling, omdat die vertaling in de interlineair wordt gebruikt. In het Nieuwe Testament wordt daar de vertaling van de "Schrift" voor gebruikt, maar in het Oude Testament is de "Schrift" nog niet vertaald. Dus ik houd de NBG aan en af en toe zal ik wat uit de Statenvertaling laten zien en daar eventueel kanttekeningen bij plaatsen. Wat ik dus wil laten zien: ik blijf in deze studie elke keer in Jesaja 52 en 53. In mijn PowerPoint heb ik wat andere schriftplaatsen opgenomen, andere profetieën en woorden van Paulus die een en ander ook verduidelijken en uitleggen.

De Knecht Ten Hoogste Verheven (jesaja 52:13-14) ↑ hoofdstukken

"Zie, Mijn Knecht zal voorspoedig zijn, Hij zal verhoogd, ja, ten hoogste verheven zijn." Hier gaat het dus over een Knecht, een dienaar. Ik zei al: dit is de vierde profetie daarover in Jesaja, dus het onderwerp is niet nieuw. Maar een knecht of een dienaar is ook iemand die een ondergeschikte rol heeft; een vernederde positie van onderschikking en van vernedering. Maar hier wordt al over die Knecht gezegd: "Ja, die Knecht zal voorspoedig zijn. Hij zal verhoogd, ja, ten hoogste verheven zijn." Dus vanuit die vernederde positie zal Hij verhoogd worden.

Het is niet zo heel moeilijk met de kennis die wij toch wel hebben, meen ik, om daar de Heere Jezus Christus in te zien. Die zou komen als Dienstknecht en Die zou verhoogd worden tot aan Gods rechterhand, ten hoogste verheven. U moet dan onder andere denken aan de woorden van Paulus in Filippenzen 2, die zegt: "Laat daarom die gezindheid in u zijn die ook in Christus Jezus was, Die, terwijl Hij in de gestalte van God was, het niet als roof beschouwd heeft aan God gelijk te zijn." Hij was dus in de gestalte van God. Wat dat dan ook allemaal precies betekent, daar hebben we het misschien wel een andere keer over; dat zou een studie op zich zijn. Maar Hij was in de gestalte van God en Hij heeft het zich niet onrechtmatig toegeëigend om aan God gelijk te zijn, maar Hij heeft Zichzelf ontledigd.

Dat wat Hem rechtens toekwam, dat heeft Hij afgelegd. Daar heeft Hij geen aanspraak op gemaakt; Hij heeft dat Zich niet toegeëigend. Hij heeft Zichzelf namelijk ontledigd, tot niets gemaakt — tenietgedaan eigenlijk — door de gestalte van een slaaf aan te nemen. De Statenvertaling zegt hier "een dienstknecht", en daar zit natuurlijk wel wat verschil tussen, een slaaf of een dienstknecht, maar het gaat me nu even om de overeenkomst: dienstbaar zijn, het eigendom zijn van iemand anders. Hij bevond Zich dus in een nederige positie. Hij heeft Zichzelf ontledigd door de gestalte van een slaaf aan te nemen. En hoe dan? Door aan de mensen gelijk te worden.

Hier staat dus dat de Heere Jezus Christus die gezindheid had, dat Hij dat alles heeft afgelegd, teniet heeft gedaan en de gestalte van een slaaf heeft aangenomen en aan de mens gelijk is geworden. Zijn vernedering dus. En in gedaante als een mens bevonden, heeft Hij Zichzelf vernederd en is Hij gehoorzaam geworden. Dat is wat een dienstknecht of een slaaf doet: gehoorzaam zijn. Dat is zijn enige taak: gehoor geven aan wat zijn eigenaar — wat Zijn Vader in dit geval — voor ogen heeft. In gedaante als een mens bevonden heeft Hij Zichzelf vernederd en is Hij gehoorzaam geworden tot de dood, ja, tot de kruisdood. De ultieme weg van vernedering is Hij gegaan als mens. Dat is dus die Knecht des Heeren.

Maar er stond ook: "Mijn Knecht zal voorspoedig zijn, Hij zal verhoogd, ja, ten hoogste verheven zijn." Dat zegt Jesaja en Paulus vervolgde in Filippenzen 2: "Daarom heeft God Hem ook bovenmate verhoogd," — uitermate verhoogd — "omdat Hij die weg van gehoorzaamheid is gegaan. En Hij heeft Hem de Naam geschonken boven alle naam." Ten hoogste zou Hij verhoogd worden. Wat is dat, ten hoogste verheven zijn? Hij is uitermate verhoogd en heeft een Naam geschonken gekregen boven alle namen. Hoger kan niet. Want Zijn Naam, Jezus, betekent: "Yahweh redt". Dat is Zijn Naam en dat is de Naam die Hij ontvangt.

Dit gaat natuurlijk nog verder, omdat in de Naam van Jezus zich zou buigen elke knie van hen die in de hemel zijn, en die op de aarde zijn, en die onder de aarde zijn. En elke tong zou belijden dat Jezus Christus de Heer is, tot eer en heerlijkheid van God de Vader. Dat is de Naam die Hij ontvangen heeft boven alle namen; dat is ook de positie die Hij ontvangen heeft. Hij zou dus uitermate verhoogd en ten hoogste verheven zijn.

De profetie vervolgt: "Zoals velen zich over u ontzet hebben, zozeer misvormd was Zijn verschijning dat deze niet meer menselijk was, en niet meer als die van de mensenkinderen." Letterlijk staat er: "als de zonen van de mens was Zijn gestalte." Dit gaat natuurlijk weer over Zijn menswording en het lijden wat Hem overkwam. Dat Hij gehoorzaam is geweest en Zichzelf vernederd heeft, ja tot de dood, ja tot de kruisdood. Geslagen, vernederd, doorstoken, doorpriemd, enzovoorts. Dit vers gaat over Zijn vernedering. Dan gaan we nu naar vers 15.

Vele Volken Besprenkeld: de Arm Des Heren Geopenbaard (jesaja 52:15 - 53:1) ↑ hoofdstukken

"Zo zal hij vele volken doen opspringen, om hem zullen koningen verstommen, want wat hun niet verteld was zien zij en wat zij niet gehoord hadden vernemen zij." Dit is een wat lastig vers, want wat betekent dat dan, dat hij vele volken zal doen opspringen? Je kunt bij opspringen natuurlijk een associatie maken met de opstanding. Degenen die een Statenvertaling hebben, zien dat hier staat: "Zo zal hij vele heidenen, vele natiën besprengen." Dat staat er ook letterlijk. Hoe komen ze dan aan "opspringen"? Dat is nogal een ingewikkeld verhaal. Ik denk niet dat ik de positie heb om dat volledig uit te leggen, omdat ik het Hebraeus niet machtig ben, maar ik heb er wel wat over gelezen en het schijnt echt een keuze te zijn van de vertalers.

Besprengen in de Schrift kennen we natuurlijk uit de tempeldienst en de tabernakeldienst. Voorwerpen, zelfs personen, werden besprenkeld met olie of met bloed. En dat heeft natuurlijk een betekenis, want door besprenging of besprenkeling — bespatten is het eigenlijk gewoon — werden personen of attributen gereinigd, geheiligd of ontzonderd. Dat zijn in grote mate synonieme begrippen. Ik heb daar een voorbeeld van uit Leviticus 8, maar ik zou heel veel voorbeelden kunnen noemen uit de boeken van Mozes waar al die rituelen beschreven worden.

Toen nam Mozes de zalfolie, gewoon olijfolie eigenlijk, en zalfde de tabernakel. Zalven in het Hebraeus is mashiach, want de Messias is de Gezalfde, de van God Gezalfde. Dus altijd als je "zalven" leest in die vertaling, weet dan gelijk: dat heeft met de Messias te maken. Mozes nam de zalfolie en zalfde de tabernakel. De tabernakel heeft alles met de Messias, met de Christus — want dat is het Griekse woord — te maken. Hij heiligde de tabernakel met alles wat daarin is. Door het zalven werd alles geheiligd. "Hij sprenkelde daarvan", daar heb je dat woord, "zeven keer op het altaar en zalfde het altaar met alle bijbehorende voorwerpen. Het wasvat, het bijbehorende voetstuk, om dat alles te heiligen." Heiligen is apart zetten of toewijden aan; het werd ondergeschikt aan de dienst van God. Dat is eigenlijk precies wat er met die Knecht des Heren ook gebeurt, zoals we in die profetie lezen.

In Leviticus lezen we verder: "Vervolgens nam Mozes van de zalfolie en van het bloed dat op het altaar was, en sprenkelde het op Aäron." Hij werd dus gewoon bespat. "Op zijn kleding en ook op zijn zonen en op de kleding van zijn zonen." Hier worden de dingen van de tabernakel, het wasvat en het voetstuk genoemd, maar ook Aäron als de hogepriester en zijn zonen. Hij was van de hogepriesterlijke familie en zij werden daar als hogepriester en priesters ingewijd en daarmee geheiligd, apart gezet voor God en dus ook ontzonderd. Als je Jesaja 52:15 zo mag lezen als: "Zo zal hij vele volken besprenkelen", dan betekent het: zo zal hij vele volken heiligen en toewijden. Daar herkennen we hopelijk toch wel een stukje van onszelf in. Wij zijn uit die natiën en Hij heeft ons apart gezet. Hij heeft ons geheiligd. Wij zijn in die zin ook zonen van Aäron, want Aäron is eigenlijk gewoon een beeld van de Heer Jezus Christus, de Hogepriester van het Nieuwe Verbond, en wij behoren Hem toe.

"Om hem zullen koningen verstommen, want wat hun niet verteld was zien zij en wat zij niet gehoord hadden vernemen zij." Kennen jullie deze woorden? Dat moet toch wel ergens bekend voorkomen, want het is namelijk Paulus die deze woorden aanhaalt in de Romeinenbrief, in Romeinen 15. In de Romeinenbrief legt Paulus uit hoe het Joodse volk terzijde werd gesteld en hoe de redding naar de natiën ging. Die brief is immers geschreven aan de Romeinen, aan de natiën. Hij zegt in vers 16 dat hij geroepen was om een dienstverrichter van Christus Jezus te zijn voor de natiën. En dan zegt hij, en dit heeft betrekking op die natiën: "Zoals er geschreven staat: wie niet over hem werden geïnformeerd zullen zien en wie het niet hebben gehoord zullen het begrijpen." Dit zijn dus die woorden uit Jesaja 52:15.

Paulus haalt die woorden uit Jesaja aan in een brief waarin hij in de hoofdstukken 9 tot 11 uitlegt hoe het Joodse volk tijdelijk terzijde werd gesteld. God gaat de draad weer oppakken met dat volk, in de nabije toekomst mogen we inmiddels zeggen, maar Paulus zegt: "Nu is de redding naar de natiën gegaan." Hij geeft aan dat dit al in de boekrol van Jesaja stond: wie niet over Hem werd geïnformeerd, die zullen zien, en wie het niet hebben gehoord, die zullen het begrijpen.

Dan zijn we bij het volgende vers, Jesaja 53 vers 1: "Wie gelooft wat wij gehoord hebben en aan wie is de arm des Heren geopenbaard?" Ook hier weer de arm van Yahweh, zoals je in de interlineaire vertaling kunt meelezen. Aan wie is die arm geopenbaard? Dat is de vraag. Het antwoord stond gewoon in het vorige vers: zij die het niet gehoord hadden, die zullen zien, en wie het niet te kennen was gegeven, die zullen het begrijpen. Paulus geeft het antwoord in al zijn brieven. In al zijn brieven verklaart Paulus dat de arm des Heren geopenbaard is aan de natiën. Zij die dat inderdaad niet gehoord hadden. Kijk, dat woord van God was in eerste instantie alleen aan het Joodse volk toebetrouwd, zoals Paulus zegt in Romeinen 3. Dat was alleen voor dat ene volkje gegeven.

Maar God had een verborgen plan. Door het ongeloof van Israël gaat de redding, maar ook het beheer van Zijn woord, naar de natiën. Dat ligt dus al verborgen in deze profetie in Jesaja. Daarom liet ik even zien dat dit 700 jaar voor de komst van de Here Jezus was opgeschreven. Of het nu 700 of 600 jaar is, het blijft een hele tijd van tevoren. Het antwoord op de vraag aan wie de arm des Heren is geopenbaard, is dus: aan de Ecclesia. Aan Israël op dat moment niet, maar in de toekomst wel.

Die natiën waren toen nog niet in beeld. Er is natuurlijk heel veel opgeschreven met het oog op Israël, maar wat Paulus juist doet, is de bedekking daarvan afnemen. Hij laat zien dat profetieën die over Israël gaan, ook een verborgen toepassing hebben op de Ecclesia, de gemeente, de gelovigheid der natiën. Want in het vervolg staat er: "Want als een loot schoot hij op voor zijn aangezicht." Het gaat straks over de Messias die als een rijsje is opgeschoten, als een wortel uit een dode aarde. En wie geloofde dat? Israël in ieder geval niet. Aan wie is de arm des Heren dan geopenbaard? Het is 700 jaar eerder opgeschreven en het is alsof het al gebeurd is. Het is geschreven met een vooruitziende blik, omdat Israël in de toekomst deze woorden ook zal spreken. Dan zal Israël zeggen: "Hij was veracht en de onwaardigste onder de mensen."

Een man van smarten, vertrouwd met krankheid. En waarlijk, hij heeft onze krankheden op zich genomen. Wij achtten hem dat hij geplaagd was, van God geslagen en verdrukt was. Maar hij is om onze overtredingen gewond, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. Dat is wat Israël ook in de toekomst zal zeggen. Deze belijdenis zal Israël in de toekomst in de mond nemen. Vandaar dat het er wellicht op het eerste gezicht wat vreemd staat: Wie gelooft wat wij gehoord hebben? Aan wie is de arm des Heren geopenbaard?

Deze woorden worden dus ook aangehaald in Romeinen, Romeinen 10. Die woorden heb ik overigens niet afgedrukt, maar misschien is het toch goed om dat even te laten zien: Romeinen 10 vers 16. Niet allen gehoorzamen aan het goede bericht, aan het evangelie. Want Jesaja zegt: "Heer, wie gelooft wat hij van ons hoort?" Dat is de retorische vraag die Paulus zich stelt in Romeinen 10, juist in die hoofdstukken waarin het gaat over Israël dat niet gehoorzaamde. Paulus zegt daarin dat er ook wel een gelovig overblijfsel was; er was een heel klein deel dat wel geloofde. Maar niet allen gehoorzaamden aan het evangelie. Want Jesaja zegt: "Wie gelooft het nu eigenlijk? Wie gelooft wat hij van ons hoort?"

Nog mooier vond ik deze, omdat hij zo mooi een uitbeelding geeft van onze tijd: in Johannes 12, waar de Heer Jezus weer eens een gesprek of een discussie heeft met zijn tijdgenoten. Deze dingen spreekt Jezus, en wegkomend werd Hij voor hen verborgen. Weet je nog die eerste woorden? "Zie, mijn knecht zal voorspoedig zijn. Hij zal verhoogd, ja, ten hoogste verheven zijn." Maar in eerste instantie werd Hij na zijn verhoging... en wij leven in die tijd, de tijd dat Hij ten hoogste verheven is. In eerste instantie is dat een verborgen positie.

Dat lees je dan ook in Johannes: deze dingen sprak Jezus. En wegkomend werd Hij voor hen verborgen en na zoveel van zijn tekenen vlak voor hen gedaan te hebben, geloofden zij niet in Hem. Ze geloofden niet in Hem, opdat het woord van Jesaja de profeet vervuld zal worden dat hij zei: "Heer, wie gelooft wat hij van ons hoort en aan wie werd de arm van de Heer onthuld?" Dus zij geloofden niet en daarom verborg Hij zich, of werd Hij verborgen.

Maar die arm des Heren werd wel degelijk onthuld. En dan kun je zeggen: ja, dat is dan van toepassing op het gelovig overblijfsel van Israël. Maar Hij is nog steeds voor hen verborgen zoals dat daar staat. Het laatste wat zij van Hem hebben gezien is een graf, een leeg graf. Hij is nog steeds voor hen verborgen en Hij onthult zich aan ons. Aan de Ecclesia, aan de gelovigen uit de natiën. Aan ons wordt de arm des Heren onthuld of geopenbaard.

En die arm des Heren... welke arm is dat? Zou dat de rechter of de linker zijn? Rechts? Je hebt hem goed. Goed zo, het is de rechterarm of de rechterhand. Die komen we nogal eens tegen in de profetieën. Die is niet te kort om te verlossen inderdaad. Precies. Dit is ook Oude Testament, de Psalmen: "JAHWEH zegt tot mijn Heer: Zit aan mijn rechterhand." Ook dit is natuurlijk ver van tevoren geprofeteerd over de Messias: "Zit aan mijn rechterhand totdat Ik jouw vijanden als een voetenbank voor jouw voeten stel." In die positie is Hij momenteel. Zoals we in Johannes zagen dat Hij zich verborg, maar die rechterhand wordt wel degelijk geopenbaard en onthuld aan ons.

Paulus is degene die Hem bekendmaakt, die Christus in verborgen positie. We hebben hier de Galatenbrief besproken – het is al een tijd geleden dat we het over Galaten 1 hadden – maar daar vertelt Paulus van de weg die hij ging, buiten de twaalf om. En dat toen de tijd er rijp voor was, God Zijn Zoon in hem wilde openbaren onder de natiën. Toen is hij terstond niet te rade gegaan bij vlees en bloed, maar is naar Arabië gegaan, enzovoorts. God openbaart Zijn Zoon in Paulus.

Dus willen we van die verborgen Zoon, die verborgen Christus die nu aan Gods rechterhand zit, meer weten, dan moeten we bij Paulus zijn. Want God openbaart Zijn Zoon in hem in deze tijd. Hebreeën 1 bijvoorbeeld; ik heb er een paar bij gezet, zoek ze maar eens op. Ik had een hele rij kunnen maken want die Psalm 110 over de rechterarm of de rechterhand des Heren wordt nogal eens aangehaald in het Nieuwe Testament, bijvoorbeeld in Hebreeën 1.

Ik heb de tussenzinnen voor jullie weggehaald, want dit is zo'n lap tekst in je Bijbel, maar als je de tussenzinnen netjes weghaalt, dan krijg je een korte, krachtige zin: "de Zoon die is gezeten aan de rechterhand van de Majesteit in de hoogste hemelen". Dat is Zijn positie nu. En daartussenin staan hele belangrijke dingen waar we ook zeker notie van moeten nemen, maar mijn onderwerp is nu even: wat is die rechterhand? En daar is Hij, de Zoon, gezeten aan Gods rechterhand.

Wie gelooft wat wij gehoord hebben? Aan wie is de arm des Heren geopenbaard? Dat weten we nu: dat is aan ons. Dit gaat ook over ons en over onze tijd. Daar komt hij, Leni.

Een Wortel uit een Dorre Aarde (jesaja 53:2) ↑ hoofdstukken

Want als een loot schoot Hij op voor Zijn aangezicht en als een wortel uit een dorre aarde. Hij had gestalte noch luister, dat wij Hem zouden hebben aangezien, noch gedaante, dat wij Hem zouden hebben begeerd. Kun je je voorstellen dat dit de woorden zijn van Israël in de toekomst? Wanneer Paulus spreekt over hun verwerping... Hoe staat dat ook alweer in Romeinen 9, 10 of 11? In ieder geval: wat zal hun aanneming dan straks wezen? Als hun verwerping tot redding is, tot heil voor de natiën, wat zal hun aanneming dan straks anders zijn dan leven uit de doden? Zij zullen zien wie zij doorstoken hebben, zegt Zacharia, en dan zullen ze terugkijken en ook deze woorden spreken: "Hij had gestalte noch luister dat wij Hem zouden hebben aangezien, noch gedaante dat wij Hem zouden hebben begeerd."

De Heer kwam als mens, vernederd, als knecht, zoals we zagen in vers 13 van het vorige hoofdstuk. Dat Hij opschoot als een loot voor Zijn aangezicht en als een wortel uit dorre aarde... Ik denk dat die dorre aarde een beeld is van Israël. Een beschrijving van Israël in ongeloof. Hij kwam daar in het land Israël. Het land staat ten opzichte van de zee; de zee is een beeld van de volkeren, maar het land is een beeld van Israël. Daar schoot Hij op als een wortel uit een dorre aarde. Ik had schriftplaatsen aan kunnen halen zoals Ezechiël 37, waar gesproken wordt over dorre doodsbeenderen. Die profetie kennen jullie vast: Ezechiël krijgt een visioen van een dal met dorre doodsbeenderen en hij vraagt aan God of deze beenderen levend kunnen worden. In de profetie die volgt, wordt gezegd: "Deze beenderen zijn het hele huis van Israël." Ze zijn dor, maar lees vooral verder, want het komt allemaal goed.

We kennen in de synoptische evangeliën — Mattheüs, Markus en Lukas — ook de geschiedenis van de man met de dorre hand. Het was trouwens zijn rechterhand die door de Heer werd genezen. Dat is een prachtige uitbeelding van hoe Israël in de toekomst, op de grote Sabbat, genezen zal worden. Want het wonder gebeurde ook nog eens op een Sabbat. Was Sara verdord? Ja, zij was te oud om nog een kind te krijgen; menselijkerwijs gesproken was het voorbij. Er schiet me nog een andere vrouw te binnen: Rachel. Zij beviel in de velden van Ephrata, bij Bethlehem, van een zoon. Terwijl zij stierf bij de geboorte, noemde zij die zoon Ben-Oni, 'zoon van mijn smarten'. Maar Jakob, de vader, zei: "Nee, ik noem hem niet Ben-Oni, ik noem hem Benjamin, zoon van mijn rechterhand." Dus de zoon van smarten — ons onderwerp is nu de Man van smarten — werd de zoon van de rechterhand.

In Genesis worden prachtige beschrijvingen gegeven van Rachel die stierf bij de geboorte van haar zoon. Rachel is een beeld van Israël dat inderdaad stierf door de wet. Er werd een zoon geboren en in eerste instantie noemde zij hem de zoon van mijn smarten, zoals Israël in dit hoofdstuk de Messias noemt: de Man van smarten. Maar later zegt de vader: "Nee, dit is niet de zoon van mijn smarten, dit is de zoon van mijn rechterhand, Benjamin." Het is een beeld van de Vader die Hem zette aan Zijn rechterhand. Dat ligt in die verzen in Genesis al vast. Daar is vast veel meer over te vertellen, maar met het tempo waarin ik nu ga, weet ik zeker dat we de volgende keer nog met Jesaja 53 verder gaan. Dat is niet erg.

Als een loot, of als een rijsje zoals in de Statenvertaling staat, schoot Hij op voor Zijn aangezicht, als een wortel uit dorre aarde. Hij had gestalte noch luister, dat wij Hem zouden hebben aangezien, noch gedaante, dat wij Hem zouden hebben begeerd. In Jesaja 11 staat dat er een twijgje zal opgroeien uit de afgehouwen stronk van Isaï. In de Statenvertaling, de vertaling die ik het beste ken, staat: "Want er zal een rijsje voortkomen uit de afgehouwen tronk van Isaï." Hier in Jesaja 53:2 wordt het in de Statenvertaling beide keren met 'rijsje' vertaald. Het zijn verschillende woorden in het Hebreeuws, maar het gaat natuurlijk over Dezelfde. In Jesaja 11 gaat het over de afgehouwen stronk van Isaï als uitbeelding van het koningshuis van David. David was een zoon van Isaï, maar dat koningshuis werd afgehouwen. Toch zou daar weer leven uit voortkomen; een loot uit zijn wortels zal vrucht voortbrengen. Op Hem zal de Geest van JAHWEH rusten: de Geest van wijsheid en inzicht, de Geest van raad en sterkte, de Geest van de kennis en de vreze des HEEREN.

Ik moest ook denken aan Psalm 1: "Gelukkig is de man die niet gaat in de beraadslaging van de slechten, die niet staat op de weg der zondaren en die niet zit in de zetel van de spotters." Die man heeft zijn behagen in de Torah van JAHWEH en houdt vanuit Zijn Torah alleenspraak bij dag en bij nacht. De Statenvertaling zegt 'overdenken', maar 'alleenspraak houden' is een mooi woord. Je voert een gesprek met jezelf. Hij is als een boom die, zoals in bijna alle vertalingen staat, 'geplant' is aan waterbeken. Maar er staat echt 'overgeplant'. Hij is die wortel die opschoot in dorre aarde — dat is Zijn menswording, Hij kwam daar als mens in de gestalte van een dienstknecht — maar God heeft Hem overgeplant aan waterbeken. Hij geeft Zijn vrucht in zijn seizoen en Zijn blad verwelkt niet. Dat gaat over onvergankelijkheid. In alles wat Hij doet, zal Hij voorspoedig zijn.

Ik heb diverse bronnen nagekeken en dat woord betekent echt 'overgeplant'. De Engelse Concordant Version zegt 'to transplant'. Dat is wat men doet bij een transplantatie: je zet iets over van het een naar het ander. Die loot uit dorre aarde is dus overgeplant en zal in alles voorspoedig zijn. Ik haal deze woorden even naar voren omdat ze ook in Jesaja 53 staan. In vers 10 staat: "Het verlangen van JAHWEH zal door Zijn hand voortgang hebben." Letterlijk staat er: "Het verlangen van JAHWEH is in Zijn hand voorspoedig." Dat wat God verlangt... daar komen we nog op, maar dit zijn geweldige verzen.

Een Man van Smarten, Vertrouwd met Ziekte (jesaja 53:3-4) ↑ hoofdstukken

Hij was veracht, door mensen verlaten, een man van smarten. Kijk, hier staat dus die term: man van pijnen, man van smarten. En vertrouwd met ziekte; ja, als iemand voor wie men het gelaat verbergt. Hij was veracht en wij hebben hem niet geacht. Kijk, dit is dus ook Israëls belijdenis in de toekomst. Dit zijn woorden die zij dan in de mond zullen nemen. Het spreekt van zijn wandel op aarde. Hij was veracht. Dat vinden we bijvoorbeeld ook in Psalm 22, ook zo'n profetische psalm die we aangehaald vinden in de evangeliën rondom het lijden en sterven van de Heer Jezus en zijn kruisiging. Er wordt daar ook al een voorzegging gedaan: allen die mij zien, hoonlachen tot mij, zij steken de lip uit, zij schudden het hoofd, zeggend: hij heeft zichzelf overgedragen aan JAHWEH; laat die hem verlossen, laat die hem uitredden als hij een behagen in hem schept. Maar God zou hem inderdaad verlossen, alleen die verlossing kwam niet op dat moment aan het kruis, maar op de derde dag.

Hij heeft zichzelf overgedragen – dat is dus die Knecht des HEEREN. Hij heeft zichzelf overgedragen aan JAHWEH: laat die hem verlossen, laat die hem uitredden. Maar hij was veracht, dat zien we hier ook, want zijn hoonlagers waren onder hem en die woorden werden vervuld bij zijn kruisiging. Daar worden deze woorden uit Psalm 22 ook aangehaald. In Markus 9 zegt de Heer Jezus zelf: en het zal geschieden zoals geschreven is. Waar is dat dan geschreven? Bijvoorbeeld in Jesaja 53. Het zal geschieden zoals geschreven is over de Zoon des mensen, dat hij veel lijden zal en veracht worden.

Hij was veracht, door mensen verlaten, een man van smarten en vertrouwd met ziekte. Of dat nou gaat over dat hij zelf ziek is geweest of dat hij vertrouwd was met ziekte om zich heen... Hij was als iemand voor wie men het gelaat verbergt. Dat is overigens wel een mooie beschrijving, want in bijvoorbeeld het boek Deuteronomium wordt gezegd dat God zijn aangezicht voor Israël zou verbergen. Hier staat: als iemand voor wie men het gelaat, het aangezicht verbergt. Hij was veracht, wij hebben hem niet geacht.

Nochtans. Laten we dit vers nog even doen en dan gaan pauzeren. Nochtans, onze ziekte heeft hij op zich genomen en onze smarten, onze pijnen gedragen. Wij echter – Israël – wij echter hielden hem voor een geplaagde, een door God geslagen en verdrukte. Kijk, dit vers... misschien kennen jullie heel die gedachte niet, dan maak ik slapende honden wakker natuurlijk, maar dit vers wordt wel aangehaald om genezing in onze tijd te claimen. Men zegt dan: ja, God geneest en we kunnen daar een claim op doen, want hij heeft onze ziekte op zich genomen. Dat staat in Jesaja 53; Jezus heeft onze ziekte op zich genomen, dus hoeven wij niet meer ziek te zijn. En als je dan toch ziek bent, dan heeft het waarschijnlijk een reden. En als je bidt en je wordt niet genezen, heeft het ook een reden, want dan heb je of niet goed gebeden, of het komt door je eigen ongeloof. Ja, dat klinkt... we lachen erom, en dat mag ook van mij, maar zo wordt het vaak wel voorgesteld. Natuurlijk wordt het iets minder direct gezegd, of misschien ook niet, dat weet ik niet, maar men doet een beroep op dit vers: ja, hij heeft onze ziekte op zich genomen en onze smarten gedragen.

Maar de uitleg van dit vers staat gewoon in het Nieuwe Testament. In Mattheüs wordt beschreven hoe de Heer Jezus te werk ging. Er staat: toen het nu avond werd, brachten zij hem vele demonisch gedreven wordenden – of van de demonen bezetenen, zoals dat in andere vertalingen staat. En hij wierp die geesten uit met een woord en allen die een kwaal hebben, genas hij daar op dat moment, zodat vervuld zou worden wat uitgesproken werd door Jesaja, de profeet, zeggende: hij nam onze zwakheden en hij droeg de ziekten. Dus de Schrift zegt gewoon: ja, dáár werd dat vervuld. Doordat de Heer Jezus zieken genas, werden die woorden uit Jesaja dáár vervuld. En dat is dus de betekenis van die woorden.

Israël zegt dit ook: en nochtans, onze ziekte heeft hij op zich genomen – of heeft hij genomen, of heeft hij weggenomen – en onze smarten gedragen. Wij echter... als je het zo leest, dan schuilt er al iets in van: wij echter, daar zitten wij mis. Wij echter hielden hem voor een geplaagde en een door God geslagene en verdrukte. Zij rekenden hem, Israël rekende hem, als van God geslagen. Dat vind je ook in de evangeliën. Maar in het christendom is het niet anders. In het christendom leert men ook dat hij door God geslagen werd omdat hij de straf droeg voor onze zonden. Dus hij moest daar... daar kwam de toorn van God over hem, hij die stierf in de plaats van ons. Dus ook zij houden hem voor een geplaagde en een door God geslagene en verdrukte.

Ja, ik had beloofd dat we de pauze niet zouden verzetten, dus dat gaan we doen. Ik dacht even dat het beter was om het vers nog even erbij te bespreken, maar we pikken het gewoon na de pauze weer op en dan komt dat dik in orde. Echt een cliffhanger; nu kunnen er geen mensen weggaan in de pauze. We gaan eerst naar de koffie en gebak.

We waren gebleven in vers 4: nochtans onze ziekten heeft hij op zich genomen, onze smarten gedragen. Wij echter hielden hem voor een geplaagde, een door God geslagen en verdrukte. Dit zijn woorden van Israël, maar zoals ik al zei, is dat toch ook wel wat nog algemeen geleerd wordt in het christendom. Maar...

De Straf Die Ons de Vrede Aanbrengt (jesaja 53:5) ↑ hoofdstukken

Om onze overtredingen werd Hij doorboord, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt was op Hem en door Zijn striemen is ons genezing geworden. Om onze overtredingen werd Hij doorboord. Dus door Israëls optreden natuurlijk, werd Hij doorboord. Doordat zij Hem overleverden aan de Romeinen en aangaven dat Hij moest sterven. Maar ook natuurlijk doordat Hij stierf voor de zonden van het volk, en voor onze zonden, en voor iedere zonde overigens. Hij stierf voor de zonden der wereld. Hij werd om onze overtredingen doorboord.

Wat hier niet staat – dat moet ik erbij zeggen – om onze overtreding werd Hij doorboord, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. Wat hier niet staat, is dat Hij werd doorboord en verbrijzeld om de straf op onze zonden te dragen. Dat staat hier niet. Zo leest men het wel, maar het staat er niet. Hij werd om onze overtredingen doorboord en om onze ongerechtigheden werd Hij verbrijzeld. Dat wat Israël Hem aandeed, dáárom werd Hij doorboord en daarom werd Hij verbrijzeld. Hij werd overigens doorboord; Zijn handen werden doorboord, maar ook met die speer, hè? In Johannes 19 vers 34 stak één van de soldaten met een speer in Zijn zijde en meteen kwam er bloed en water uit. Hij werd geslacht als een lam. Dit is een verhaal op zich hoor, want ik geloof dat dit met recht de doodsteek was waardoor Hij om het leven kwam. Maar dat is een kwestie die met vertalingen te maken heeft en met een vers dat weggelaten is in het ene evangelie. Volgens mij hebben we het daar ook wel eens over gehad toen we het hadden over de gebeurtenissen rond de kruisiging. Dus dan verwijs ik maar terug naar oude studies.

Maar om onze overtredingen werd Hij doorboord, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf die ons... hé, de straf. Heeft Hij dan toch de straf op onze zonden gedragen? Nee, de straf die ons de vrede aanbrengt was op Hem. Wat is die straf? Hier staat ook niet dat Hij de straf droeg op onze zonden en dat dat ons de vrede aanbrengt. Nee, hier gaat het over Zijn lijden en sterven. Om onze overtredingen werd Hij doorboord, of vanwege onze overtredingen, vanwege onze ongerechtigheden werd Hij verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt was op Hem. Door Zijn striemen is ons genezing geworden. Die straf is niet de straf van God die Hij droeg; dit gaat over wat Israël, wat de mensen Hem aandeden. Hij kreeg daar de doodstraf. Hij werd door het Joodse volk overgeleverd aan de Romeinen om ter dood gebracht te worden.

En dat was overigens ook een onrechtvaardige daad, want Paulus zegt in zijn toespraak in Handelingen 13: "Hoewel zij geen reden voor Zijn dood vonden, vroegen zij Pilatus Hem te laten doden." Zelf mochten ze dat niet van de Romeinen; ze hadden de Romeinen daarvoor nodig. Dus eigenlijk is Hij hier ter dood gebracht door Jood en heiden, om het zo te zeggen. Hoewel zij geen reden voor Zijn dood vonden, vroegen zij Pilatus Hem te laten doden.

De straf die ons de vrede aanbrengt was op Hem. Door Zijn striemen is ons genezing geworden. Dus dit gaat over Zijn lijden en sterven. Om onze overtredingen werd Hij doorboord. Om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf, de doodstraf dus die Hij kreeg, die ons de vrede aanbrengt, was op Hem. Hij werd ter dood veroordeeld. Dus hier staat echt niet wat men daar doorgaans in leest. In Kolossenzen zegt Paulus over de straf die ons de vrede aanbrengt... Hier gaat het over de Zoon, de Eerstgeborene, het Hoofd van het lichaam, en dan staat er: "En door Hem alles – God gaat door Hem alles, hetzij wat op de aarde is, hetzij wat in de hemel is, tot Hem wederzijds verzoenen." Dus God gaat het al, het alles wat op aarde en wat in de hemel is, tot Hem verzoenen. Hier staat het ook: wanneer Hij door Hem vrede maakt door het bloed van Zijn kruis.

Dus God maakt vrede door die straf die de mensen Hem aandeden. Juist door die daad. Ik noemde net het woord 'onrechtvaardige daad'. Maar er werd daar een Onschuldige gedood; ze vonden ook geen schuld in Hem. Ze vonden geen schuld in Hem, maar toch zeiden ze: "Hij is des doods schuldig." En dat is natuurlijk het grootste onrecht wat ze hebben kunnen aandoen, en wat ze ook God hebben kunnen aandoen door Zijn Zoon aan een kruis te nagelen. Juist door die wandaad maakt God vrede door het bloed van Zijn kruis. Dat is verzoening. Want verzoenen is de vijandschap wegnemen van vijanden, de vijandschap veranderen; het veranderen van een vijand in een vriend of een medestander. Nou, dat doet God juist door die afschuwelijke daad. Als Israël en ook de natiën ergens hadden verdiend om het niet te krijgen, om het zo te zeggen, dan was het wel daar. Door wat daar gebeurde, maar juist door die afschuwelijke daad maakt God vrede door het bloed van Zijn kruis. Als dat geen genade is... dieper kon men niet zinken. En juist daar zegt God: God wekt Hem op na drie dagen en daardoor geeft God de wereld het leven. Ook aan hen die Hem aan het kruis nagelden.

In Petrus haalt Petrus de woorden uit Jesaja aan. Ik heb deze even grijs gelaten, daar kom ik straks op, dus die blauwe lees ik even: "Die Zelf onze zonden in Zijn lichaam gedragen heeft op het hout, opdat wij voor de zonde dood, voor de gerechtigheid zouden leven." Dit gaat ook over Israël, want Petrus is één van de twaalf en die schrijft ook aan de besnijdenis, om het zo te zeggen. Maar hij zegt dan: "Die Zelf onze zonden in Zijn lichaam heeft gedragen op het hout." Die zonden, dat waren de missers van het volk. Dat wat zij Hem misdeden. De slagen, de nagels, de doornenkroon, de speerstoot. Weliswaar door de hand van de Romeinen, maar zij begaan een misser – want dat is een zonde: een doelmisser – door Hem aan het kruis te nagelen, en Hij heeft die zonde in Zijn lichaam gedragen op het hout. Dit lijkt op wat Paulus hier zegt: "Opdat wij voor de zonden dood, voor de gerechtigheid zouden leven." Dat is net Romeinen 6. Want wij zijn met Hem gestorven opdat wij in nieuwheid van leven zouden wandelen, zegt Paulus in Romeinen 6.

En dan: "door Zijn striemen bent u genezen." Ook dat laatste zijn dus woorden uit Jesaja 53. Door Zijn striemen bent u genezen, want u was als dwalende schapen. Kijk, hier kom ik weer op dat genezen. Men zegt van: "Ja, door Zijn striemen zijn wij genezen, dus dan hoeven we niet ziek te zijn." Maar daar gaat het niet over. Daarom moet je Schrift met Schrift vergelijken. Petrus legt die woorden uit Jesaja 53 hier uit. Hij zegt: "door Zijn striemen bent u genezen." Dat betekent: "want u was als dwalende schapen." Dus dit gaat niet over lichamelijke ziekte, dit gaat over afdwaling en over opstandige schapen die de weg kwijt zijn. En daarvan, zegt Petrus, daarvan zijn jullie genezen door Zijn striemen. Helder toch als je die dingen naast elkaar legt? Dan krijg je gewoon de antwoorden. Door Zijn striemen bent u genezen want u was als dwalende schapen. Schapen zijn niet zelf-leidend. Nee, maar als er een schaap over de dam is...

Dat woord 'striemen' komt in Jesaja nog één keer voor. En dat vinden we in Jesaja 1 en daar wordt Israël voorgesteld als een lichaam dat ziek is. En daar vinden we ook dat woord van striemen. Kijk, Petrus had het erover: "door Zijn striemen bent u genezen want u was als dwalende schapen." Dus dat gaat over geestelijke genezing om het zo te zeggen, niet om lichamelijke genezing. Nou, hier in Jesaja 1 wordt Israël voorgesteld als een lichaam dat ziek is.

Wij Allen Dwaalden als Schapen (jesaja 53:6) ↑ hoofdstukken

Dat is het gemakkelijke van die programma's; even klikken en je bent van het een in het ander. Maar soms is het wel handig om je Bijbel erbij te hebben, want je moet soms even schakelen. We schakelen nu al van het een naar het ander, en daar hebben jullie geen moeite mee, zie ik. Misschien dat ik mijn eigen onkunde nu op jullie projecteer en er af en toe even bij zeg: hier stond dat de straf die onze vrede aanbrengt op Hem was, en door Zijn striemen is ons genezing geworden.

Wij allen dwaalden als schapen. En Petrus legt dat uit, want wij allen dwaalden als schapen, en daar gaat die genezing over. Wij wenden ons eenieder naar zijn eigen weg; dat doen opstandige schapen, die wenden zich naar hun eigen weg. Maar de Heer heeft onze aller ongerechtigheid op Hem doen neerkomen. Dat van die schapen... ik zei het al, deze woorden zal Israël in de toekomst spreken. In de profetieën — ik heb er geloof ik één voorbeeld van — wordt het volk Israël voorgesteld als een kudde schapen. Dan staat er in Ezechiël 34: "Mijn schapen dwalen rond op alle bergen en op elke hoge heuvel. Over heel het aardoppervlak zijn Mijn schapen verspreid." Dat is een mooi beeld van de diaspora, toch? Er is niemand die naar ze vraagt en er is niemand die ze zoekt.

En dan: "Het verlorene zal Ik zoeken, het afgedwaalde zal Ik terugbrengen, het gebrokene zal Ik verbinden en het zieke zal Ik versterken. Maar het welgedane en sterke zal Ik wegvagen. Ik zal ze weiden zoals het hoort." Ja, die belofte wilde ik er wel even bij vermelden, want dat zal in de toekomst met Israël gebeuren. Maar Israël is dus een kudde; het wordt voorgesteld als een kudde in de Oudtestamentische profetieën. We kennen de gelijkenissen met schapen waarvan er ook één is afgedwaald. Nou, de herder zoekt dat verlorene totdat hij het vindt.

Wij allen dwaalden als schapen, wij wenden ons ieder naar zijn eigen weg, maar de Heer heeft onze aller ongerechtigheid op Hem doen neerkomen. Dat wat het onrecht van het volk was, dat kwam op Hem neer en zij doodden Hem. Het was onrecht dat ze Hem overleverden en doodden, maar God gaf Hem daartoe over. Ja, dat is ook Romeinen: "Die werd overgeleverd om onze zonden en opgewekt om onze rechtvaardiging."

Als een Lam Dat Ter Slachting Wordt Geleid (jesaja 53:7-8) ↑ hoofdstukken

Romeinen 4 vers 25. Hij werd mishandeld, maar Hij liet Zich verdrukken en deed Zijn mond niet open. Dit is ook een bekend vers, hè? Als een lam dat ter slachting geleid wordt en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders, zo deed Hij Zijn mond niet open. Dit wordt dus ook beschreven in de evangeliën, de gebeurtenissen rondom het lijden en de veroordeling van de Heere Jezus. De hogepriester stond op en zei tegen Hem — Mattheüs 26 vers 62: "Antwoordt U niets? Wat getuigen dezen tegen U?" Maar Jezus zweeg. Dat vind je meerdere keren. Toen Hij door de overpriesters en oudsten beschuldigd werd, antwoordde Hij niets. Dus Hij deed als een lam dat ter slachting werd geleid en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders; Hij deed Zijn mond niet open.

Petrus schrijft daar ook over. Net was dit blauw en dit grijs op de dia, nu is het andersom, maar de tekst blijft staan: Hij Die geen zonde gedaan heeft en in Wiens mond geen bedrog gevonden is. Die, toen Hij uitgescholden werd, niet terugschold. En waarom dan? Toen Hij leed, dreigde Hij niet, maar Hij gaf het over aan Hem Die rechtvaardig oordeelt. Hij wist dat Hij deze weg moest gaan en daardoor kon Hij Zich als een lam ter slachting laten leiden en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders. Hij wist dat ook; Hij deed dat, Hij heeft die schande verdragen. Zo zegt Hebreeën 12 dat: Hij heeft het kruis verdragen en de schande veracht om de vreugde die Hem voorgesteld was. Hij wist namelijk ook vanuit de profetie dat God Hem zou opwekken op de derde dag. Daarom kon Hij het overgeven aan Hem Die rechtvaardig oordeelt. En daarom kon Hij Zich als een lam ter slachting laten leiden en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders.

Dat is ook wel mooi, want ik zei net dat de kudde een beeld is van Israël. Maar Hij was dus ook onderdeel van die kudde als lam, als een schaap zoals dat hier staat. Ik zei net al dat er één schaap over de dam is, maar ook daarin zit natuurlijk een dubbele zin. Want Hij is over de dam; Hij is de eersteling Die onvergankelijk leven heeft ontvangen. Nou, en als er één schaap over de dam is, dan volgen er meer. Sterker nog, dan volgt de hele kudde. En dan mag u van mij de kudde Israël invullen, u mag de natiën invullen, u mag iedereen invullen, want iedereen zal die dam overgaan, om in die beeldspraak te blijven. Als lam was Hij dus onderdeel van de kudde. En Israël — dat zagen we net — wordt voorgesteld als een kudde opstandige, afgedwaalde schapen, maar Hij was juist het gehoorzame lam. Het lam dat zich ter slachting liet leiden; het lam dat zijn mond niet opende toen hij vals beschuldigd werd. Dus dat zijn weer de tegenstellingen tussen het volk Israël als opstandige schapen en de Heere.

Als we dit lezen — ik weet niet of u dat ook heeft — maar als je dit leest, "als een lam dat ter slachting werd geleid, als een schaap dat stom is voor zijn scheerders", dan weet je meteen dat al die lammeren en die schapen die we in het Oude Testament vinden, een beeld zijn van Hem. Al die offerlammen die geofferd werden, die ter slachting werden geleid. Want er zijn wat voorschriften in het Oude Testament met betrekking tot het lam. Maar wat dacht u van deze? Johannes de Doper zag Jezus naar zich toe komen in Johannes 1 en hij zei: "Zie het Lam van God." Zie, nee: "Zie HÉT Lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt." Waarmee dus ook gezegd wordt: al die lammeren zijn een uitbeelding van het Lam van God. De bok op Grote Verzoendag, de offerdienst in de tabernakel en in de tempel, al die schuldoffers en zondoffers waarbij lammeren werden geofferd; het zijn allemaal uitbeeldingen van dat ware offer. Het Lam van God dat geslacht werd daar aan het kruis, zoals hier op die slagbank. En dat werd dan door vuur weggenomen en steeg zo op naar boven: een beeld van Zijn opstanding en zelfs van Zijn hemelvaart. De slachting is het kruis, daar vloeide het bloed van het kruis, het bloed des kruises. En op dat altaar werd Hij geofferd als beeld van Zijn opstanding. Nou, al die lammeren en schapen zijn daar nogmaals een beeld van. In Openbaring 5 lezen we over het Lam, staande als geslacht. Daar staat dus het geslachte Lam; het gaat over de Opgestane, de Opgewekte. En als je die verzen daarvoor en daarna bij elkaar leest... Nou, maak daar maar eens een tekening van. Want het gaat over de Leeuw van Juda en die wordt dan gezien als een Lam, staande als geslacht. Het verkleinwoord 'lammetje' staat er zelfs in het Grieks.

Dit gedeelte mag ik niet onbesproken, of tenminste niet onvermeld laten. In Handelingen 8 is er een Moorman op reis. Dat was dus een Ethiopiër, iemand met een donkere huid, maar dat mag je tegenwoordig ook niet meer op die manier zeggen, geloof ik. Als ik dat tegen mijn kinderen zeg, dan leren ze op school dat het discriminatie is. Of 'neger' mag ook al niet meer, geloof ik. Het valt niet mee om tegenwoordig nog te zeggen wat je bedoelt. Maar die Moorman is hier op reis en dan wordt Filippus door de Geest naar hem toe gedreven. Die man zit in zijn wagen; het is een kamerling, iemand van de regering zeg maar. En hij leest een Schriftgedeelte. Het Schriftgedeelte dat hij las, was dit: "Hij is als een schaap naar de slachting geleid en zoals een lam stemmeloos is bij de scheerder, zo doet Hij Zijn mond niet open. In Zijn vernedering is Zijn oordeel weggenomen en wie zal over Zijn geslacht vertellen? Want Zijn leven wordt van de aarde weggenomen." En de kamerheer antwoordde Filippus en zei: "Ik vraag u, over wie zegt de profeet dit? Over zichzelf of over iemand anders?"

Ja, dat is dus de vraag die je zou kunnen stellen als je Jesaja 53 leest. Ik ben natuurlijk gewoon op de muziek vooruitgelopen door te zeggen dat dit over de Heere Jezus Christus gaat, maar hier staat ook het bewijs. De Schrift bevestigt dat zelf ook. Filippus deed zijn mond open en uitgaande van dat Schriftwoord verkondigde hij hem: Jezus. Nou, daar had ik wel bij willen zijn! Wij bespreken dit gedeelte nu ook, maar daar gaf Filippus dus bijbelstudie over Jesaja 53. En hij verkondigde hem Jezus naar aanleiding van Jesaja 53: "Hij werd mishandeld maar liet Zich verdrukken, deed Zijn mond niet open als een lam dat ter slachting geleid wordt en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders. Zo deed Hij Zijn mond niet open."

"Hij is uit verdrukking en gericht weggenomen. En wie onder zijn tijdgenoten bedacht dat Hij is afgesneden uit het land der levenden? Om de overtreding van mijn volk is de plaag op Hem geweest." Het is een wat lastig vers, tenminste, dat vind ik. Want wat betekent nu dat Hij uit verdrukking en gericht is weggenomen? Ik zou dat slaan op Zijn dood. Uiteindelijk is de dood natuurlijk ook een verlossing van lijden en van verdrukking. Ik weet niet precies hoe ik deze moet lezen, dus ik geef maar mee dat ik er verder niet zoveel over kan zeggen. "En wie onder Zijn tijdgenoten bedacht dat Hij is afgesneden uit het land der levenden?" Ja, ik denk dat dat slaat op het feit dat niemand van Zijn generatie oog had voor de weg die Hij moest gaan. Wie onder Zijn tijdgenoten... Het is een wat lastige zin als je dat leest. "En wie van Zijn generatie?" Het woord voor mediteren staat hier ook: wie van Zijn generatie kon bedenken welke weg Hij moest gaan? Ik denk dat dat de gedachte is, maar dan parafraseer ik het en leg ik het zo uit. Dat lees je ook in de evangeliën: dat zelfs Zijn eigen volgelingen, Zijn eigen leerlingen, nauwelijks een idee hadden van de weg die Hij moest gaan, dat Hij moest lijden. Nou, Hij is afgesneden uit het land der levenden. Dat woord 'afgesneden', dat vinden we vaker.

Ik weet niet of het hetzelfde woord is, maar in de profetie van de zeventig weken van Daniël staat dat na tweeënzestig jaarweken — de vertalingen zeggen jaarweken, maar er staat letterlijk 'tweeënzestig zevens' — de Messias afgesneden zal worden en Hij niets heeft. Want de Messias zou komen om Zijn koninkrijk op te richten, maar na een bepaalde tijd in deze tijdrekening zou Hij worden afgesneden. Hij zou dat koninkrijk op dat moment in ieder geval niet openbaar bezitten. Hij heeft het wel, maar het is verborgen; dat is in Daniël ook nog verborgen.

Om de overtreding van mijn volk is de plaag op Hem geweest. Om onze ongerechtigheden werd Hij doorboord en om onze ongerechtigheden werd Hij verbrijzeld.

Ja, nu komt het punt dat ik op de klok kijk en denk: wat gaan we doen? Het zijn echt nog maar een paar verzen. Moeten we dat democratisch beslissen of... Sommigen onthouden zich van stemmen. Misschien red ik het wel rond twaalf uur, maar dat kan ik niet beloven. Nee, half een wordt het niet, dat snap ik. Anders zet ik hem gewoon twee versnellingen hoger — maar ook weer niet té snel. Het heeft altijd een voordeel om deze dingen in één keer te bespreken. Misschien is het nadeel dat jullie nu al zoiets hebben van: dit was al erg veel, ga de volgende keer maar verder. Maar als jullie zeggen: ga maar verder, dan treft mij geen blaam, laat ik het zo zeggen. Dus dan gaan we nog even verder. Jullie weten allemaal de deur te vinden, dus als je zegt dat je nu echt weg moet... Ja, ik ga snel verder, dat is een goede hint van Cor. Maar: om de overtreding van mijn volk is de plaag op Hem geweest.

Zijn Graf bij de Rijke in Zijn Dood (jesaja 53:9) ↑ hoofdstukken

Men stelde zijn graf bij de goddelozen, bij de rijken was hij in zijn dood, omdat hij geen onrecht gedaan heeft en geen bedrog in zijn mond is geweest. Dit is ook wel een lastig vers als je het zo leest: men stelde zijn graf bij de goddelozen, bij de rijken was hij in zijn dood. Ik denk dat het idee erachter is dat men zijn graf wilde stellen bij de goddelozen. Veroordeelde misdadigers kregen destijds doorgaans geen eervolle begrafenis. Maar bij hem ging dat anders.

Men stelde zijn graf bij de goddelozen – ik denk dat je het zo zou moeten lezen, als ik mag parafraseren: men stelde zijn graf bij de goddelozen, maar hij was bij de rijke in zijn dood. En die rijke, dat is Jozef van Arimathea, want van hem staat er expliciet dat hij rijk was. Toen het avond geworden was, kwam er een rijke man van Arimathea, van wie de naam Jozef was en die zelf ook een discipel van Jezus was. Hij ging naar Pilatus en vroeg om het lichaam van Jezus. Pilatus gaf vervolgens bevel dat het lichaam aan hem gegeven zou worden.

Jozef nam het lichaam in ontvangst en wikkelde het in zuiver fijn linnen. Hij legde het in zijn nieuwe graf dat hij in de rots uitgehakt had. Nadat hij een grote steen voor de ingang van het graf gewenteld had, ging hij weg. Ja, er zijn allerlei verhalen over deze Jozef van Arimathea en hoe het kon dat hij zomaar dat lichaam op kon eisen. Men zegt wel dat hij een oom van Jezus geweest is; dat zou heel goed kunnen.

Maar wat ik wel geloof... Kijk, we kennen Jozef uit Genesis, nietwaar? Dan weten we allemaal al: dat is een type van Christus. De weg die hij ging door vernedering en verhoging, daar hebben we het nu ook over. Die Jozef is een type van Christus, maar hier geldt ook: een Jozef is een Jozef in de Bijbel. Hier gaat het ook over een Jozef en hij is eveneens een type van Christus. En wat doet hij hier? Hij zorgt voor het lichaam. Hij neemt dat lichaam in ontvangst en wikkelt het in zuiver fijn linnen. Hij verzorgt dat. Linnen heeft ook te maken met het hogepriesterschap.

Hij legde het in zijn nieuwe graf. De Heer zou daaruit opstaan en daarmee zou het nieuwe verbond tot stand komen. Hij legde Hem in het graf dat in de rots uitgehakt was. Wij zijn Zijn lichaam en Hij bewaart ons in de rots, want de rots is ook Christus. De grote steen werd voor de ingang gewenteld en dat wentelen heeft alles met wedergeboorte en nieuw leven te maken. Dat even heel snel over de verborgen typologie die daar volgens mij achter zit. Men stelde zijn graf bij de goddelozen, maar bij de rijken was hij in zijn dood, omdat hij geen onrecht gedaan heeft en geen bedrog in zijn mond is geweest.

Het Voornemen Des Heren Zal Door Zijn Hand Voorspoedig Zijn (jesaja 53:10) ↑ hoofdstukken

Maar het behaagde de HEERE Hem te verbrijzelen; Hij maakte Hem ziek. Wanneer Hij Zichzelf ten schuldoffer gesteld zal hebben, zal Hij nakomelingen zien en een lang leven hebben. En het voornemen des HEEREN zal door Zijn hand voortgang hebben. Ik heb daar wat commentaar op nageslagen, ook op dit vers. Nu heb ik al gezegd dat ik niet heel veel verstand van Hebreeuws heb — eigenlijk helemaal niet — maar er zijn echt uitleggers die zeggen dat er staat: "Zijn verbrijzeling behaagde de HEERE". Dat is veel passiever. Hier staat echt dat de HEERE Hem verbrijzelde, maar in andere schriftplaatsen lezen we natuurlijk dat God Hem daartoe overgaf. Hij leverde Hem daartoe over en de verbrijzeling zelf, dat lazen we net al, dat deed het Joodse volk samen met de Romeinen.

Bij dit woord zie je dat ook wel terug in de interlinie: "Hij doet Hem verwond zijn". Dat is toch wat anders dan "Hij maakte Hem...". Hij doet Hem verwond zijn; Hij leverde Hem namelijk daartoe over. Ja, dat is veel passiever. Ik las dat onder andere bij Klaas Goverts, een ex-dominee die wel eens in Ebenezer spreekt. Hij schreef dat er staat: "Zijn verbrijzeling behaagde de HEERE" en "Hij doet Hem verwond zijn".

Wanneer Hij Zich ten schuldoffer gesteld zal hebben... het gaat hier weer over dat offer, dat Lam dat ter slachting wordt geleid en waartoe Hij Zich overgaf. Wanneer Hij Zich ten schuldoffer gesteld zal hebben, zal Hij nakomelingen zien, Hij zal zaad zien. Dat betekent dus dat nadat Hij Zich ten schuldoffer gesteld zal hebben — en een offer werd geslacht — Hij zaad zal zien. Dat wijst al op de opstanding uit de dood. Een offerlam stierf, maar Hij zou zaad zien en Hij verlengt de dagen. Hier staat dan: "en een lang leven hebben". Dat is met recht leven, want het is onvergankelijk leven. Hij is als Eersteling opgewekt uit de dood en heeft onvergankelijk leven en onvergankelijkheid aan het licht gebracht. Hij zal zaad zien en Hij verlengt de dagen. Dat is eindeloos, dus dat is nogal een verlenging. Dat is onvergankelijk leven.

Het is ook mooi wat hier staat: "het voornemen des HEEREN zal door Zijn hand voortgang hebben". Ik wees er net al op: het verlangen van JAHWEH is in Zijn hand voorspoedig. Dus wat JAHWEH, wat God verlangt, dat zal in Zijn hand of door Zijn hand — door Zijn rechterhand, door Christus, door Zijn Zoon, door de Messias — voorspoedig zijn. Al wat God Zich voor ogen heeft, dat zal Hij realiseren door de Messias, namelijk door Zijn Zoon.

Ik had trouwens een diatje van dit vers over wat ik net noemde. Hier gaat het over het Evangelie in 2 Timotheüs 1. In het voorgaande vers wordt gesproken over het goede bericht, het Evangelie, dat nu openbaar gemaakt wordt door de verschijning van onze Redder. Ik zeg het verkeerd: "door Zijn voornemen en genade" staat er. Door Zijn voorgenomen genade. Dat is Gods genade, maar dat wordt nu openbaar gemaakt, zegt Paulus. Daar was heel veel van verborgen, ook in de schriften van het Oude Testament. Maar Paulus zegt dat het nu openbaar gemaakt wordt door de verschijning van onze Redder, Christus Jezus, Die de dood tenietdoet. Hoe dan? Doordat Hij leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt door het Evangelie. De dood tenietdoen is leven en onvergankelijkheid aan het licht brengen. Dat zijn twee zelfstandige naamwoorden: leven en onvergankelijkheid. Wij zouden zeggen "onvergankelijk leven", maar hier ligt een nadruk op beide woorden. Het is leven, namelijk onvergankelijkheid. Dat brengt Hij in het licht wanneer Hij de dood tenietdoet. Als de dood tenietgedaan wordt — ook volgens 1 Korinthiërs 15 natuurlijk — dan zullen allen die in Adam sterven, levend gemaakt worden met onvergankelijk leven, want dan is de dood er niet meer. Dat is het Evangelie en dat is wat God behaagt. Dat verlangen van JAHWEH zal in Zijn hand voorspoedig zijn. Daar gaat het over: Hij zal zaad zien en de dagen verlengen, met recht.

"Om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien tot verzadiging toe. Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken en hun ongerechtigheden zal Hij dragen." Alleen al dit vers... ze noemen Jesaja wel de evangelist van het Oude Testament, of dit hoofdstuk het Evangelie van het Oude Testament. Er wordt gesproken over dat Hij de dagen zal verlengen en dat het verlangen van JAHWEH door Zijn hand voorspoedig zal zijn. En hier ook weer: "om Zijn moeitevol lijden". Om de arbeid van Zijn ziel, het gezwoeg van Zijn ziel. Zijn lijden, het feit dat Hij Zich eerst vernederd heeft om die weg van verhoging te gaan. Maar om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien; er staat: "tot verzadiging toe". Dat wat Hij Zich voor ogen heeft, daarin zal Hij verzadigd worden.

De Rechtvaardige Zal Velen Rechtvaardig Maken (jesaja 53:11) ↑ hoofdstukken

Alleen als je dit soort verzen leest en je neemt ze serieus, dan kun je al niets met een leer van een hel en een God die een meerderdeel van Zijn schepselen afschrijft of annihileert of wat dan ook. Nee, Hij zal het zien tot verzadiging toe. Dat wat Hij voor ogen heeft, dat wat Hij wil, daar zal Hij in verzadigd worden. "Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken."

Kijk, hier gaat het weer over die Knecht des HEEREN. We hadden al opgemerkt dat dat natuurlijk de Heere Jezus Christus is. Door Zijn kennis wist Hij dat Hij die weg moest gaan van lijden en van vernedering, om opgewekt te worden op de derde dag en om verhoogd te worden. Om Zijn moeitevol lijden zal Hij het zien tot verzadiging toe. "Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken, en hun ongerechtigheden zal Hij dragen."

Ja, Hij zal velen rechtvaardig maken. Hoeveel zijn dat er? Nou, dat zijn er veel. Maar Paulus haalt deze woorden aan in Romeinen 5. Het is geen drukfout van mij, ik heb er even voor gekozen om het zo te doen, maar in Romeinen 5 vers 19 staat: "Want net zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens" – Adam, zeg ik erbij – "de velen tot zondaars werden gesteld..." Hoeveel zijn dat er? Ja, heel veel. Net zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen tot zondaars werden gesteld, zo zullen ook door de gehoorzaamheid van de ene de velen tot rechtvaardigen gesteld worden.

Ik heb al zo vaak gehoord: "Ja, maar er staat 'veel', er staat niet 'allen'." Ik zeg dan: uit het verband blijkt dat wel. Kijk, als er 'allen' zijn, zijn er sowieso 'velen', toch? Juist dan zijn het er heel veel. Maar je zou nog kunnen zeggen dat dit een vers is dat Paulus aanhaalt uit Jesaja, en dat het daar gaat over 'de velen' en dat 'de velen' Israël is. Maar in vers 18, het vers wat hieraan voorafgaat, legt hij al uit wat deze woorden werkelijk betekenen. Hij geeft er de diepere betekenis aan, zoals Paulus zo vaak een diepere betekenis mocht geven aan profetieën en schriftgedeeltes die hun toepassing hebben op Israël. Paulus mocht de bedekking er echt vanaf nemen.

Hier staat eigenlijk hetzelfde, alleen met iets andere woorden. Er staat: "Dus dan, zoals het door één misstap" – namelijk door die ongehoorzaamheid van die ene mens – "voor alle mensen tot veroordeling is..." Kijk, dat zijn ze wel allemaal, daar kun je niet omheen. "...zo is het ook door één rechtvaardige daad" – daar hebben we over gelezen in Jesaja 53, over die daad van die ene Rechtvaardige – "voor alle mensen tot rechtvaardiging van het leven."

Paulus legt dat uit met vers 19, wat hij deels citeert uit Jesaja 53. Eigenlijk zegt hij ook al: dat ligt in Jesaja 53 dus al verborgen. Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken. En Paulus zegt in Romeinen: alle mensen rechtvaardig maken, en hun ongerechtigheden zal Hij dragen.

Een Deel Onder Velen en met Machtigen de Buit Verdelen (jesaja 53:12) ↑ hoofdstukken

Ja, we komen bij het laatste vers: "Daarom zal Ik Hem een deel geven onder velen en met machtigen zal Hij de buit verdelen." Dat is allemaal best cryptisch wat we hier lezen. Het is "omdat Hij Zijn leven heeft uitgegoten in de dood" – letterlijk Zijn ziel, want de ziel is in het bloed, dat weten we uit andere Schriftgedeelten. Omdat Hij Zijn ziel heeft uitgegoten in de dood en onder de overtreders werd geteld, terwijl Hij toch vele zonden gedragen en voor de overtreders gebeden heeft: "Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen." Als ze het werkelijk hadden geweten, hadden ze het niet gedaan.

Over dat eerste zinsdeel daar wil ik nog iets over zeggen; de rest spreekt denk ik voor zich. Hij heeft Zijn ziel uitgegoten in de dood. Zijn bloed is dus het bloed van het kruis. Hij is onder de overtreders geteld; Hij werd als een misdadiger gerekend, gekruisigd en gedood, als een gevonniste. En daarin heeft Hij toch voor de overtreders gebeden: "Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen." Maar "daarom", omdat Hij het verlangen van God, van Yahweh, door Zijn hand voorspoedig zou laten zijn, zoals we uit dit vers en de eerdere verzen begrijpen. Het verlangen van Yahweh zal door Zijn hand voorspoedig zijn en omdat Hij de velen zou rechtvaardig maken en hun ongerechtigheden zou dragen om Zijn moeitevol lijden enzovoort, daarom zal Ik Hem een deel geven onder velen.

Hoe dat er precies staat, daar verschillen de vertalingen ook al een beetje in. De Statenvertaling heeft: "Daarom zal Ik Hem een deel geven van velen". Natuurlijk kun je dit ook toepassen op Israël. Hij zou als Messias, als schaap van de kudde, als lam, ook de Koning zijn van dat volk. Hij zal een deel toebedeeld krijgen onder die velen, onder Israël. Maar ik denk ook hier dat er wel een verborgen toepassing in zit. Dat Hij een deel toebedeeld zou krijgen onder velen, namelijk ook onder ons, onder de Ecclesia.

Ik zou het niet durven zeggen als ik de brieven van Paulus niet zou kennen, maar Paulus zegt in Romeinen 8 bijvoorbeeld: "De Geest zelf getuigt met onze geest dat wij kinderen van God zijn." Dus wij zijn kinderen van God, maar als wij kinderen zijn, zijn wij ook lot-bezitters. Erfgenamen, dat betekent dat wij van God een erfdeel, een lotbezit, een lotsdeel ontvangen. Maar wij zijn lot-bezitters, lot-delers, lotgenieters van God, maar ook samen-lot-bezitters van Christus. En Hij zou een deel krijgen onder velen. Dat kun je ook voor toepassing brengen op de Ecclesia. Hij is het Hoofd van het lichaam, Hij zou een deel krijgen onder velen. Ja, en wij zijn dan als lichaam die velen; wij zijn één lichaam met Christus.

Aangezien het niet de eerste verwijzing is die we vinden naar Zijn verhoging, Zijn verborgenheid en onze tijd, denk ik dat het deel dat Hij zou krijgen onder velen ook spreekt van onze tijd. En natuurlijk ook nog van de toekomst, wanneer Hij Zijn deel zal krijgen onder allen, wat we net ook lazen in Romeinen 5: alle mensen. Ja, "met machtigen zal Hij de buit verdelen". Zou het soms ook over de Ecclesia gaan, dat wij dan met Hem machtigen zullen zijn? Nu zijn er "niet vele machtigen, niet vele edelen, niet vele wijzen", zegt 1 Korinthe, maar in de toekomst zullen we de hoogste positie innemen als lichaam, als regerend orgaan. Want dat is het lichaam, als het lichaam van Christus. En Hij zal met machtigen de buit verdelen, namelijk regeren over hemel en aarde. Eén lichaam, Hoofd en lichaam, zullen regeren over hemel en aarde. Dat zijn de brieven van Paulus, maar ik meen dat dat hier toch al in verborgen ligt, in deze hele cryptische uitspraak.

We zijn aan het einde gekomen van dit hoofdstuk. Het is acht minuten over twaalf; dat valt mee. Volgende keer krijgen jullie die acht minuten terug, maar voor nu laten we het hierbij.

📖 Categorie: Studies