indien er geen opstanding is…

Praktiseerde men in de tijd dat Paulus de brief aan de Korinthiërs schreef een dooppraktijk waarbij mensen werden gedoopt in plaats van overledenen? Dat is wel wat bijvoorbeeld de beweging van de Mormonen leest in 1 Kor.15:29. Verder weet men ook eigenlijk geen raad met dit vers en wordt het door velen gezien als één van de moeilijkste passages in de bijbel.

De oplossing is ontzettend simpel en toch onbekend. Het vers blijkt perfect te passen in de uiteenzetting die Paulus in vers 12 begonnen was. Indien er geen opstanding is… Verder handelt deze studie over het opstandingslichaam en wat nog meer ter sprake komt in de verzen 29-38.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 18 juni 2017

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt de ingrijpende consequenties wanneer men ontkent dat er een opstanding uit de doden is. Aan de hand van een aangepaste interpunctie in de grondtekst wordt uitgelegd dat de doop volstrekt zinloos is als de dood het eindstation zou zijn. Ook het lijden en de gevaren die gelovigen doorstaan, hebben uitsluitend betekenis dankzij de vaste hoop op onvergankelijk leven. Tot slot illustreren voorbeelden uit de schepping, zoals een zaadkorrel die sterft om nieuw leven voort te brengen, hoe God in de opstanding een geheel nieuw lichaam zal geven.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 15, 1 Korinthe 15:29, 1 Korinthe 15:57, Handelingen 19, Openbaring 13, 2 Korinthe 4, 2 Korinthe 11, Romeinen 6, Romeinen 8, Romeinen 12, Prediker 9:7, 1 Thessalonicenzen 5, Jesaja 45

“waarom zou u zich nog laten dopen als er geen opstanding is? Het is zinloos. Dan belijdt u ook nog eens iets waar u helemaal niet in gelooft; dat is dwaasheid.”

Dank aan God voor de Overwinning (1 Korinthe 15:57) ↑ hoofdstukken

Wij waren in 1 Korinthe 15, zeg ik voor de mensen die hier voor het eerst zijn. Ik kwam daar een vers tegen waar we nog niet aanbeland zijn, maar dat is wel een heel mooi vers. Daar wilde ik maar eens mee beginnen. Vers 57, dat zijn toch vaak van die prachtige verzen. Daar staat: "Maar dank aan God" — letterlijk: "aan de God" — "die aan ons de overwinning geeft door onze Heer Jezus Christus."

We mogen Hem danken dat we zo bij elkaar mogen komen rondom Zijn Woord, want Zijn Woord is dat waar alles om draait. God heeft gesproken en wij mogen ons daarin verblijden en verlustigen. Daar danken we Hem voor. Er staat ook dat Hij ons de overwinning geeft door onze Heer Jezus Christus. We zijn al een tijdje met het hoofdstuk 1 Korinthe 15 bezig, dus we weten waar Hij ons de overwinning over geeft.

Overigens gaat het in het verband van vers 57 ook over de zonde en de wet. Ik ga daar nu niet naartoe, want we komen daar vanzelf nog een keer terecht, maar daar gaat het dus ook over de zonde en de wet. Maar natuurlijk geeft God ons in de allereerste plaats de overwinning over de dood door onze Heer Jezus Christus. We hebben de laatste keren mogen zien dat Hij niet alleen ons die overwinning geeft, niet alleen aan ons dat onvergankelijke leven geeft zoals de Eersteling Christus dat nu al heeft. Dat zal zijn voor alle mensen: allen die in Adam sterven, zullen in Christus levend gemaakt worden.

Dat is het evangelie, daar danken we Hem voor en daarom komen we ook bij elkaar om ons daarin te verdiepen. Om onderzoek te doen naar die dingen: wat staat er nu precies? Wat zijn die woorden die God ons gegeven heeft? En wat is die overwinning die God ons geeft? Nou, dat vinden we onder andere hier in dit hoofdstuk, 1 Korinthe 15. De laatste twee keren... nee, laat ik eerst dit zeggen.

Terugblik: Hoe Kwamen We in 1 Korinthe 15 Terecht? ↑ hoofdstukken

Ik dacht: hoe kwamen we ook alweer in 1 Korinthe 15 terecht? Dat heb ik even nagezocht. We waren op 5 februari – dat is echt wel een tijdje geleden – en we hadden toen als onderwerp: wat is dood? We hebben toen met elkaar nagedacht over wat dood nu precies is en vooral ook over wat het níet is. Wat zegt religie daarover en, daartegenover, wat zegt de Schrift erover?

Als je het over de dood hebt, dan heb je het er ook over dat de dood een contrast is; dat het in contrast staat met leven en dat is natuurlijk ook het nut van de dood. Als wij niet zouden weten wat dood is, dan weten we ook niet wat leven is. We hadden het toen over wat dood is en ja, dan krijg je het over die contrasten. Toen zijn we in 1 Korinthe 15 aanbeland, omdat dat het hoofdstuk is dat gaat over opstanding, over leven en over onvergankelijk leven.

We zijn zo door dat hoofdstuk heen gegaan met een enkel uitstapje hier en daar. We zijn nu aanbeland bij vers 29, maar als je zo langzaam door zo’n hoofdstuk heen gaat, dan ben je nogal aan het focussen. Dan kijk je vrij nauw naar bepaalde woorden en bepaalde zinsdelen. Je bent dan nogal gefocust op een klein stukje van de tekst. Dat heeft voordelen, want dan zet je even het vizier scherp, maar het heeft natuurlijk het nadeel dat je wellicht het overzicht wat kunt verliezen, of kwijtraken in het ergste geval.

Maar 1 Korinthe 15 is natuurlijk een geheel... Ga jij lekker naar buiten? 1 Korinthe 15 is natuurlijk een uiteenzetting van de apostel Paulus over opstanding. En het is dus ook één geheel. Zwaai en handkus. Het is één geheel en dat gedeelte wat we nu gaan bezien, dat sluit naadloos aan op het voorgaande. Maar niet helemaal op het voorgaande wat we eruit... Ja, ook wel natuurlijk, maar laat ik het zo zeggen: de verzen 20 tot 28 zijn ongeveer een tussenvoeging van de apostel over de reikwijdte van de opstanding.

Maar daarvóór, in de verzen voor 20 tot 28, was hij aan een uiteenzetting begonnen. Daartussen voegde hij de uiteenzetting over de reikwijdte van de opstanding in, en eigenlijk gaat hij in vers 29 weer verder met zijn uiteenzetting. Dat is belangrijk en dat zeg ik er even bij omdat vers 29 over het algemeen als een nogal lastig vers wordt gezien. Maar laat ik het eerst even kort samenvatten.

Samenvatting Vers 1-19: Wat als Er Geen Opstanding Is? ↑ hoofdstukken

Om het geheugen even op te frissen: in vers 1 tot 4 van dit hoofdstuk heeft Paulus het over de historische feiten. Daarmee bedoel ik de dood, de begrafenis en de opstanding van de Heer. Dit zijn de historische feiten, maar tevens het fundament, de basis van alles. Als dat niet was gebeurd, dan hoeven we het voor de rest ook nergens over te hebben. Dat is eigenlijk wat de apostel Paulus in dit hoofdstuk ook uiteenzet: als er geen opstanding is, als de Heer Jezus Christus dus niet opgestaan is, dan is het allemaal zinloos. Daar kom ik straks op, want dat zegt hij ook gewoon in de volgende verzen.

In vers 5 tot 10 spreekt Paulus over de getuigen van de opstanding. Daarmee bedoel ik niet de mensen die ervan spraken, maar de mensen die Hem in Zijn opstandingslichaam hadden gezien en daarover spraken. Paulus zegt: "Wij zijn getuigen, ik ben dat, de twaalf zijn dat." Hij is door honderden gezien; er zijn er meer dan vijfhonderd die daarvan getuige zijn geweest. Het juridische bewijs levert Paulus hier als het ware aan.

Dan komen we bij vers 11 tot 19, en dit is het gedeelte waarop vers 29 naadloos aansluit. In vers 11 tot 19 gaat Paulus uitleggen wat de gevolgen zijn indien er geen opstanding is. Indien er geen opstanding is, is Christus niet opgewekt. Is onze prediking, onze boodschap leeg? Is jullie geloof leeg? Er waren een aantal Korinthiërs die zeiden dat er geen opstanding is, maar Paulus zegt: dan is jullie geloof leeg. Dan zijn wij, zegt hij, valse getuigen, pseudo-getuigen. Want wij verkondigen immers dat Christus wel is opgewekt, en als Christus niet is opgewekt, dan verkondigen wij een grote leugen.

Ik had het net even over contrast; het is inderdaad zwart of wit. Of het is het allermooiste wat er ooit gebeurd is en het allerbelangrijkste in de wereldhistorie, om het zo te zeggen, of het is meteen de grootste leugen uit de wereldhistorie en dan heb je ook echt helemaal niks. Dan sta je met lege handen, dus er staat nogal wat op het spel. Als er geen opstanding is, zijn wij — de apostelen en die meer dan vijfhonderd broeders die Paulus aanhaalt — valse getuigen.

Hij zegt ook: dan zijn jullie nog in jullie zonden. Zonder opstanding zijn wij nog in onze zonde en gingen degenen die in Christus ontslapen zijn verloren. Als er geen opstanding is, zijn degenen die in Christus ontsliepen verloren. Als je alleen dit vers hebt, dan weet je ook wat 'verloren' is, toch? Als je verloren bent, brand je niet altijd in de hel ofzo, dat staat hier niet. Nee, als je verloren bent, ben je dood. Dood is hier in ieder geval hetzelfde als verloren zijn. De Schepper is Zijn schepsel kwijt: verloren. Als er geen opstanding is, gingen degenen die in Christus ontslapen zijn verloren.

Dan zegt Paulus ook nog: dan zijn wij apostelen de ellendigste van alle mensen. Paulus heeft nogal wat meegemaakt, daar gaat hij straks ook over spreken en dat doet hij ook in andere gedeeltes. Iemand die zo heeft afgezien voor de boodschap die hij verkondigde, een boodschap van opstanding... ja, dan ben je wel echt een loser als je een leugen aan het verkondigen bent en die paar decennia dat je hier op aarde bent het meest ellendige leven leidt naar de mens gesproken wat er bestaat. Voor een boodschap die inhoudsloos is, dan zit je er wel heel erg naast. Dus dan zegt Paulus: als dat zo zou zijn, dan zijn wij de ellendigste, de meest beklagenswaardige van alle mensen.

Vers 20-28: de Reikwijdte van de Opstanding ↑ hoofdstukken

Nu, vers 20 tot 28. Daar komt de reikwijdte van de opstanding aan bod. Daar hebben we het de afgelopen twee keren over gehad. We laten natuurlijk geen gelegenheid voorbijgaan om te vertellen wat die rijkheid is. Dat betekent dat allen die in Adam sterven, evenzo in Christus levend gemaakt zullen worden. De dood wordt tenietgedaan; met name daar hebben we de laatste keer op gefocust. Er zal geen dood meer zijn. Dat betekent dat allen die ontslapen zijn, allen die in de dood zijn, levend gemaakt zullen worden. Want pas wanneer de allerlaatste mens die in de dood is levend gemaakt is, pas dan is er geen dood meer. Die dood wordt tenietgedaan en dan zal God zijn alles in allen.

Goed, het gedeelte waar we nu bij aankomen, sluit dus aan op dit gedeelte. Ik ga dit stuk nog wel even lezen. Ik begin bij vers 12 tot 19. Ik hoef er niets aan toe te lichten, want dat hebben we al gedaan. Het is een hele logische, maar ook een tamelijk eenvoudige redenering die de apostel hier uiteenzet. Ik lees het nog even door: "Indien nu Christus gepredikt wordt dat Hij uit de doden opgewekt is, hoe zeggen sommigen onder u dat er geen opstanding der doden is?" Dat is volgens mij echt de aanleiding voor het schrijven van dit hoofdstuk. Het is triest dat het zo was onder die Korinthiërs, maar wij hebben er wel dit schitterende hoofdstuk aan te danken: dat sommigen zeiden dat er geen opstanding van doden is.

Paulus zegt: "Indien er geen opstanding der doden is, zo is ook Christus niet opgewekt. Indien Christus niet opgewekt is, zo is dan onze prediking ijdel en ijdel is ook uw geloof. En zo worden wij ook bevonden valse getuigen van God, want wij hebben van God getuigd dat Hij Christus opgewekt heeft, Die Hij niet heeft opgewekt, zo namelijk de doden niet opgewekt worden. Want indien de doden niet opgewekt worden, zo is ook Christus niet opgewekt. En indien Christus niet opgewekt is..." En nu lees ik verder in het gedeelte waar we zijn aangekomen, vanaf vers 29: "Anders, wat zullen zij doen die voor de doden gedoopt worden, indien de doden ganselijk niet opgewekt worden? Waarom worden zij ook voor de doden gedoopt? Waarom zijn wij ook alle uren in gevaar? Ik sterf alle dagen, hetwelk ik betuig bij onze roem, die ik heb in Christus Jezus, onze Heer. Zo ik naar de mens tegen de beesten gevochten heb te Efeze, wat nuttigheid is het mij indien de doden niet opgewekt worden? Laat ons eten en drinken, want morgen sterven wij. Dwaalt niet; kwade samensprekingen verderven goede zeden. Waakt oprechtvaardiglijk en zondigt niet, want sommigen hebben de kennis van God niet. Ik zeg het u tot schaamte."

Vers 20 tot 28 is dus een tussenvoeging over de reikwijdte van de opstanding. De verzen 29 tot 34 — dat zal Jens of Fenne zijn — die sluiten naadloos aan op vers 19. Eigenlijk kun je vanuit vers 19 zo verder lezen in vers 29. In vers 32 zegt Paulus ook weer letterlijk: "Wat nuttigheid is het mij indien de doden niet opgewekt worden?" Dat was juist zijn onderwerp in die voorgaande verzen, in vers 11 tot en met 19 ongeveer. De pauze mag dan met hem spelen? Dat weet ik niet, dat gaan we wel even zien. Maar ga even lekker wat doen tot de pauze en dan hebben we het er straks over. Dus, dat is het onderwerp.

Vers 29: Dopen voor de Doden (de Mormoonse Theologie) ↑ hoofdstukken

Ja, en dan komen we aan in vers 29. Dat is een lastig vers, tenminste als je het zo in de vertalingen beziet. Iedereen kent wel de beweging van de mormonen, denk ik. Ze hebben een mooi koor en ze hebben ook mooie gebouwen, heb ik gezien. Ik zat vandaag even op Wikipedia en daar staat een verhaal over die mormonen. Eigenlijk heten ze – we hadden het er gisteren nog even over op de verjaardag van Femm – de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Een hele mond vol; daar ben je een aardig gebouw voor nodig om dat op de gevel kwijt te kunnen.

Maar zij houden er dus een specifieke dooppraktijk op na, vandaar dit plaatje. Iemand had me al gevraagd toen ik het aankondigde: "Is er een doopdienst?" Josua – laten we zijn naam gewoon noemen, ook al is hij er niet, we kunnen hem hier wel gewoon vermanen natuurlijk – maar de mormonen houden er dus een dooppraktijk op na waarin zij zich dopen in plaats van mensen die al overleden zijn. Dat noemen ze dan 'dopen voor de doden'. Je zou het postuum dopen kunnen noemen. Ze zijn een keer in het nieuws geweest omdat ze dat blijkbaar met een aantal leden van het koningshuis hadden gedaan.

Wat zij daar verder precies bij geloven... ik meen dat als je door hen gedoopt wordt als dode, het niet zo is dat je opeens toch in de hemel komt of gered bent, maar je moet daar in het hiernamaals alsnog die doop aanvaarden of iets dergelijks. Ze nemen dat echter heel serieus, want ze schijnen daar ook hele administraties van aan te leggen waarin ze nauwgezet geslachtsregisters bijhouden om daar die doden te dopen. Ze hebben hun hoofdkantoor in Salt Lake City. Dat ziet er mooi uit, dus ze zullen ook wel wat centen hebben. Overigens las ik ook nog dat ze een tempel in Zoetermeer hebben. Ze houden bijeenkomsten die gewoon vrij toegankelijk zijn, maar voor de meer ingewijde mensen – wat dat dan ook wezen mag, dat weet ik niet – daar hebben ze tempels voor. En de tempel in Nederland staat dus in Zoetermeer. Nou, daar komen we wel eens; het zit dicht bij het vuur. Wikipedia weet alles, ga het maar zoeken.

Deze tekst geeft dus blijkbaar nogal wat aanleiding tot allerlei vreemde praktijken, want zo noem ik het dan toch maar. In mijn studiebijbel las ik dat deze tekst behoort tot de moeilijkste teksten in het Nieuwe Testament. Ik heb er ook wat op gegoogeld en daar krijg je allerlei uitleggingen, maar meestal is de conclusie toch dat je een beetje het gevoel houdt van: er klopt iets niet. Ik ben dan niet helemaal overtuigd. Volgens mij is de oplossing niet zo heel moeilijk, maar daar hoop ik júllie dan weer van te overtuigen. We zullen zien of dat gelukt is.

Allereerst dit: ik heb hier de interlineair, die kennen jullie allemaal. Zo'n interlineair is opgebouwd uit de Griekse tekst. Dit zijn ongeveer de letters zoals ze daadwerkelijk door de apostel geschreven zijn, echt die Koinè-Griekse letters. Zo heet dat: het Koinè-Grieks, Oudgrieks. Ik heb er verder geen verstand van, dus ik ga daar ook niks over zeggen, maar je kunt die letters dus één op één weergeven in onze letters. Dat heet transliteratie, daar zal ik straks ook nog wat van laten zien. Eén op één weergegeven hebben wij in de interlineair dan de blauwe lijn, dat is het Nederlands. Maar je moet weten – en dat is belangrijk als we deze tekst nader gaan bezien – dat dit de transliteratie is.

In die onderste balk zie je dus de Griekse letters bovenaan en hoe dat dan één op één overgezet wordt in ons alfabet. Daar is niks mysterieus aan; dat is gewoon een wetenschappelijke methode. Ik zeg altijd dat we dat vrijwel dagelijks doen. In ieder geval als je nog op school zit en je leert topografie, dan heb je het ook over Moskou en over Peking. Die Chinezen en die Russen schrijven dat toch echt anders, maar dat wordt één op één weergegeven in ons alfabet. Dat zijn gewoon wetenschappelijke methodes en dat is met dat Grieks dus ook zo.

De Werkelijke Betekenis van Vers 29 Vanuit de Griekse Interpunctie ↑ hoofdstukken

U moet weten dat in het Grieks van de manuscripten van het Nieuwe Testament, zoals die gevonden zijn, al die letters gewoon achter elkaar staan. Als u in een interlineair kijkt, staan er netjes spaties tussen, maar het oorspronkelijke Grieks kent dat helemaal niet. Die letters staan allemaal achter elkaar; er staan geen spaties tussen en er worden geen hoofdletters gebruikt. Om het kort samen te vatten: de Griekse tekst heeft geen interpunctie, zoals men dat noemt. Geen hoofdletters, geen punten, geen vraagtekens, geen uitroeptekens, geen dubbele punten en geen puntkomma’s. Geen spaties, geen onderstrepingen, geen dikgedrukte tekst en ga zo maar door. Dat bestaat allemaal niet in het Grieks. En een hoofdstukindeling al helemaal niet.

Al die zaken qua interpunctie en hoofdstukindeling zijn dus zaken waar we ons eigenlijk niet zo heel veel aan zouden moeten storen. Soms is het bijzonder handig, en ook de versindeling van de Bijbel is natuurlijk praktisch. Want we weten nu dat we naar 1 Korinthe 15 vers 29 gaan. Anders zouden we met z’n allen moeten zoeken en zeggen: "We gaan nu naar het gedeelte over 'wat zullen zij anders doen?'", en dan zit iedereen al die regeltjes na te gaan tot iemand roept: "O ja, ik ben er, ik heb het gevonden!" Nu zeggen we gewoon dat we naar 1 Korinthe 15 vers 29 gaan, dus ik ben enorm dankbaar voor hoe de vertalers dat hebben gedaan. Ook die interpunctie is natuurlijk bijzonder handig, maar zij is niet leidend.

In dit specifieke vers, 1 Korinthe 15 vers 29, krijg je met een andere interpunctie namelijk een heel ander idee van de tekst. De gangbare vertaling zegt: "Wat zullen anders zij doen die voor de doden gedoopt worden, indien doden ganselijk niet opgewekt worden?" Daarmee wordt geïnsinueerd dat mensen voor de doden gedoopt werden, of in plaats van de doden. Maar ik wil het u eens anders laten zien. Dat 'anders' wat u hier ziet, suggereert in het Grieks wel dat het een vraag is; het is de bekende 'wat-vraag'. Maar hier staat eigenlijk gewoon: "Wat zullen anders degenen doen die worden gedoopt?" Vraagteken. En dat is echt wat anders dan er nu in de meeste vertalingen van 1 Korinthe 15 vers 29 staat. Het vraagtekentje staat in de Griekse tekst gewoon ergens anders. Ik ga er even snel doorheen en daarna doen we het nog een keer langzaam, net zo lang tot iedereen begrijpt wat ik bedoel. Tenminste, dat hangt er natuurlijk vanaf hoeveel tijd u heeft; ik heb de tijd.

De tekst luidt dan: "Wat zullen anders degenen doen die worden gedoopt? Voor de doden, als doden helemaal niet worden opgewekt. Waarom worden zij dan ook gedoopt voor hen?" Dat wil ik eerst even duidelijk maken. De Griekse tekst laat dit volledig toe; u ziet dat onderin de dia waar ik de interlineaire tekst heb bijgeplakt. Het is gewoon een iets andere interpunctie waardoor de vraagtekens anders komen te staan.

Even terug naar de kern: we hadden het over de opstanding. Paulus vraagt: "Hoe zeggen sommigen onder u dat er geen opstanding is?" Hij heeft net een heel rijtje argumenten gegeven: jullie geloof is leeg als Christus niet is opgewekt, onze prediking is ijdel, jullie zijn nog in jullie zonde en degenen die in Christus ontslapen zijn, zijn verloren gegaan. Nu zegt hij: "Wat zullen anders degenen doen die worden gedoopt?" Hoezo laat je je dan nog dopen als er geen opstanding is? Wat is het nut voor degenen die worden gedoopt, namelijk voor de doden, als de doden helemaal niet worden opgewekt?

De doop is een beeld van dood én opstanding. Juist! Want als je onder water gaat en je komt niet meer omhoog, dan ben je uiteindelijk sowieso dood. Het opkomen uit dat water, het opstaan uit het watergraf, is een beeld van de opstanding uit de dood, uit die doodswateren. Paulus gaat verder met zijn redenering en vraagt zich af waarom mensen zich nog zouden laten dopen. Waarom worden ze dan ook gedoopt voor hen, voor die doden? Ik bedoel, als je in de dood blijft, dan word je alleen maar voor de doden gedoopt, want je staat niet meer op. Als doden helemaal niet worden opgewekt, dan word je dus gedoopt voor de dood.

De essentie van de doop is juist dat je opstaat uit de dood; dat is het hart van de handeling: ondergaan en weer opstaan. Paulus zegt: waarom laat u zich dan nog dopen? Daar had hij het in het begin van de brief ook al heel even over. Paulus was zelf niet zo’n doper, maar hij geeft aan dat hij er wel een paar heeft gedoopt en hij haalt die dooppraktijk hier aan. Hij vraagt: "Waarom worden jullie dan nog gedoopt als doden helemaal niet worden opgewekt?" De doop is een uitbeelding van het geloof in de dood en de opstanding. Waarom zou je je dan nog laten dopen als je de opstanding niet kent of de opstanding zelfs ontkent? Je beeldt met de doop immers iets uit wat je gelooft.

Dat is eigenlijk mijn samenvatting van het vers: waarom zou u zich nog laten dopen als er geen opstanding is? Het is zinloos. Dan belijdt u ook nog eens iets waar u helemaal niet in gelooft; dat is dwaasheid. Nu kijk ik even het kringetje rond: vatten we hem? U moet het waarschijnlijk een paar keer lezen, en als u weer thuiskomt en het terugleest in uw eigen vertaling, dan denkt u wellicht: hoe zat dat ook alweer? Download dan even deze PowerPoint en zet een paar krasjes in uw Bijbel op de plekken waar de interpunctie moet staan en zet het vraagteken op de goede plek. Volgens mij vergeet u het dan nooit meer.

De essentie van dit vers is dat het naadloos aansluit op de redenering van Paulus. Het is geen losse kreet over wat mensen voor de doden doen; hij heeft het over de consequentie van het ontkennen van de opstanding. Als er geen opstanding is, dan bent u nog in de dood en in uw zonde. Dan zijn degenen die in Christus ontslapen zijn, verloren. En daarom vraagt hij hier: waarom doopt u dan nog? De opstanding is de kern van wat u uitbeeldt in die doop. Het is de essentie van wat u gelooft en wat u belijdt door u te laten dopen. Nou, als er geen opstanding is, dan blijft alles onder water. Dat zegt Paulus niet letterlijk, maar dat zeg ik dan maar even: als je wilt uitbeelden wat je gelooft en je gelooft niet in de opstanding, dan zou je eigenlijk niet meer uit het water overeind moeten komen. Maar het idee van de doop is de dood én, wat meer is, dat Christus ook is opgewekt: dood en opstanding.

De doop is natuurlijk een onderwerp apart. Paulus heeft het straks over de dingen die hij heeft meegemaakt en waarvan we de geschiedenissen beschreven vinden in Handelingen. Overal waar Paulus kwam, daar brak de ellende uit. Ik wist nog net een degelijk woord te vinden, maar als je in de christelijke wereld wilt dat de ellende uitbreekt, dan moet je over de doop beginnen. Dus daar gaan we het nu verder niet over hebben, maar ik zat deze week natuurlijk wel het een en het ander te zoeken over dat 'voor de doden gedoopt worden'.

Dat is dan vaak ook onderdeel van een uiteenzetting over de doop. Ja, dan begint het bij mij ook te kriebelen, want je leest er zoveel onzin over. Het is echt ongelooflijk, net als dat je hier heel veel onzin over leest. En dit heb ik echt vrijwel nergens gelezen.

Overigens, laat ik dat er dan nog bij zeggen – ik kan het ook laten zien – in de interlineair staat, als ik hem iets anders weergeef: the Concordant Version. Dat is een Amerikaanse, of in ieder geval Engelstalige, concordante vertaling van de Schrift, en zij hebben het ook zo vertaald: 'Else, what shall those be doing who are baptizing?' en dan komt het vraagteken. Dus ook zij geven dat zo weer.

Eigenlijk vind je het verder vrijwel nergens, terwijl de oplossing toch echt heel simpel is. Ja, hier staat het. Maar er zijn maar weinigen die het zien natuurlijk. Maar er zijn ook maar weinigen die het vertellen, dus daarom leek mij dat een geschikt moment om het ook eens te vertellen. De oplossing is een stuk simpeler dan al die redeneringen die ik gelezen heb. En het past ook perfect binnen de uiteenzetting van de apostel Paulus in dit gedeelte. Nou, dat was 1 Korinthe 15 vers 29. Dan hebben we dat ook weer opgelost.

Vers 30-31: Waarom Zijn Wij Alle Uren in Doodsgevaar? ↑ hoofdstukken

Dan komen we verder in vers 30. Kijk, en daar gaat die redenering van de apostel ook weer verder: "Waarom zijn wij ook alle uren in gevaar?" Nou, dat staat vrij goed weergegeven in de vertaling. Paulus was elk uur in gevaar, in doodsgevaar. Er zijn een aantal schriftgedeelten waarin hij daar wat over zegt. Ik heb er eentje in mijn PowerPoint gezet, dat is 2 Korinthe 11. Hij geeft een uiteenzetting over alles wat hij te lijden had vanwege het evangelie. Niet als klaagzang, maar in 2 Korinthe 11 gaat het over valse apostelen en de Korinthiërs die Paulus niet zo hoog hadden staan. Dus Paulus geeft hier een uiteenzetting over hoe hij allemaal boven die andere apostelen stond, tussen aanhalingstekens. "Zijn zij dienaars van Christus? – ik spreek als een waanzinnige – ik sta boven hen." Als een krankzinnige staat er letterlijk.

Paulus zet zich even boven die valse apostelen, maar dan moet je lezen hoe hij dat doet: "In ingespannen arbeid veel vaker, in slagen bovenmate, in gevangenissen veel vaker, dikwijls in doodsgevaar. Van de Joden heb ik vijfmaal de veertig min één zweepslagen ontvangen." Andere vertalingen zeggen stokslagen, maar ik heb het niet opgezocht; het lijkt me allebei pijnlijk. "Driemaal ben ik met de roede gegeseld, eenmaal ben ik gestenigd, driemaal heb ik schipbreuk geleden, een heel etmaal heb ik in volle zee doorgebracht. Op reis was ik vaak in gevaar door rivieren, in gevaar door rovers, in gevaar van de kant van volksgenoten, in gevaar van de kant van heidenen, in gevaar in de stad, in gevaar in de woestijn, in gevaar op zee, in gevaar onder valse broeders" – en daar heeft hij het juist over: de valse apostelen – "in inspanning en moeite, vaak in nachten zonder slaap, in honger en dorst, vaak in vasten, in koude en naaktheid." Nou, de uiteenzetting gaat nog wel enigszins door.

Ik heb er nog verwijzingen bij gezet naar 2 Korinthe 4 en Romeinen 8. In 2 Korinthe 4 zegt hij ook dat hij altijd de doding van de Heer Jezus in het lichaam meedroeg. Altijd was er een lijden, altijd was hij in doodsgevaar. Hij had altijd wel wat te vrezen van zijn volksgenoten, maar ook van de heidenen, van mensen op zich. En in Romeinen 8, die heb ik er ook bij gezet, daar is het verband wel heel anders, maar daar geeft Paulus een uiteenzetting over wat ons zou kunnen scheiden van de liefde van Christus. Dat is ook een hele uiteenzetting over zaken die hij allemaal weet. Hij heeft het over de dood, terwijl hij hier nog leefde, maar in ieder geval is hij altijd in doodsgevaar geweest. Hij had vrijwel alles wat hij daar noemt ook zelf aan den lijve ondervonden.

Hij wist dus waarover hij sprak en daar heeft hij het ook over in 1 Korinthe 15. Waarom zijn wij dan ook alle uren in gevaar? Waarom zouden we dat doen voor een boodschap zonder inhoud, voor een boodschap zonder opstanding? We zijn alle uren in gevaar, we zijn continu in doodsgevaar. Waarom zou je je in doodsgevaar begeven als je niet de verwachting had van: "kom ik om, dan kom ik om", zoals Esther zei? Ik ben toevallig met de kinderen met dat verhaal bezig, dus dat komt dan naar boven. Maar voor Paulus gold ook: kom ik om, dan kom ik om. Want na de dood wacht mij niet alleen het onvergankelijke leven, maar ook nog eens een onverwelkelijke kroon, zoals hij ook in zijn brieven zegt. Zijn hele bediening was gericht op dat wat achter de dood lag: een opstanding.

"Ik sterf alle dagen", zegt hij dan in vers 31. Nou, dat hebben we net gelezen. "Ik sterf alle dagen." Ja, wat hij dan zegt: "hetwelk ik betuig bij onze roem." Ik weet niet precies wat hij daarmee bedoelt; "hoewel ik me in jullie beroem" of iets dergelijks. Dat is een beetje een moeilijke frase, want in de Statenvertaling staan er wat schuine woorden bijgevoegd, dus die hadden er ook wat moeite mee. "Ik sterf alle dagen bij onze roem." Nou ja, wat hij daar nu precies mee bedoelt... bij het bij jullie beroemen. Wellicht dat hij dat bedoelt: hoewel ik me in jullie beroem. Dat is wat ik eruit haal in ieder geval. Want hij zegt elders tegen die Korinthiërs, eerder in deze brief of in het begin van de tweede Korinthebrief – het is het begin van de tweede Korinthebrief: "Wij dragen wel altijd dat sterven in ons en die doding van de Heer Jezus, maar jullie willen lekker dit en jullie willen lekker dat." Zij stonden wat anders in het leven dan Paulus. Maar Paulus beroemde zich wel in die Korinthiërs en ik denk dat hij dat hier zegt: "Ik sterf alle dagen bij het bij jullie beroemen", hoewel ik me bij jullie beroem, of iets dergelijks. En die roem had hij in Christus Jezus onze Heer.

Vers 32: Vechten Tegen de Beesten in Efeze en de Zin van het Leven ↑ hoofdstukken

"Laat ons eten en drinken, want morgen sterven wij." Ik ga niet naar die hele geschiedenis toe, maar in Handelingen 19 bevindt Paulus zich in Efeze. Daar vindt nogal wat tegenstand plaats, en dat is tamelijk zwak uitgedrukt. Er geschiedt namelijk een complete volksoploop. Alle mensen worden verzameld in het theater — dat zullen er duizenden geweest zijn — en daar scanderen ze leuzen. De aanleiding daarvoor is een zekere Demetrius, een zilversmid. Hij maakte daar beeldjes voor de plaatselijke godin, de godin van de Efeziërs: Diana. Deze Demetrius zag zijn handel als een kaarthuis in elkaar storten, want Paulus verkondigde de boodschap dat God niet woont in tempels die met handen gemaakt zijn. Dat zegt hij ook als hij tegen de Atheners spreekt: God woont niet in tempels met handen gemaakt, want Hij heeft zelf alles gemaakt. Hij geeft zelf aan allen adem, leven en alles.

Demetrius veroorzaakt dus een volksoploop in Efeze. Die mensen worden verzameld in dat theater, een soort stadion denk ik. De mensen zijn daar echt in extase, want ze scanderen twee uur lang: "Groot is de Diana der Efeziërs!" Paulus wordt daar door zijn metgezellen tegengehouden om er niet naartoe te gaan, want ze zouden hem daar echt gelyncht hebben. Het was daar als in een arena met wilde dieren, en daar spreekt hij over in dit vers: "Zo ik naar de mens tegen de beesten gevochten heb te Efeze."

Ook hier zijn allerlei uitleggingen over. Heeft Paulus dan echt letterlijk tegen beesten gevochten? Ik denk het niet, want hij zegt hier ook "naar de mens". Hij zegt dus: "Zo ik, op menselijke wijze gesproken, tegen de beesten gevochten heb te Efeze, wat nuttigheid is het mij dan?" Mocht hij echt tegen de beesten gevochten hebben zoals we dat kennen uit films over gladiatoren en dergelijke, dan vinden we dat in ieder geval niet terug in de Schrift. Maar als hij het heeft over Efeze en we lezen die geschiedenis in Handelingen 19, dan gedragen de mensen zich daar als beesten. Ik moet dan altijd denken aan de leus van zo'n dierenactivist: "Bescherm de dieren tegen de beesten." Daar zijn de mensen namelijk de beesten.

Dat vind je in de Schrift vaker terug, dat mensen dieren of beesten genoemd worden. In de Petrusbrief en in de Judasbrief wordt gesproken over "onredelijke dieren" of "onredelijke beesten" wanneer het over mensen gaat. Die beesten in Efeze waren, denk ik, ook gewoon de mensen die hem daar wilden lynchen. Het is goed dat Paulus werd tegengehouden, anders was dat, naar menselijke wijze gesproken, ook gebeurd. In Openbaring 13 gaat het ook over een beest dat uit de zee opkomt en een ander beest, en ook dat zijn mensen.

Paulus zegt dus: "Zo ik naar de mens tegen de beesten gevochten heb te Efeze." En dit is maar één voorbeeld dat hij noemt. Ik heb onlangs die hele geschiedenis van de apostel Paulus en zijn zendingsreizen met kinderen doorgenomen. Het valt de kinderen dan ook op: het is elke keer hetzelfde. Paulus komt in een synagoge en krijgt weerstand van de religieuze Joden, maar ook van de heidenen, zoals in Efeze. Hij kreeg heel veel te verduren; hij kwam in de gevangenis, ze wilden hem geselen. In 2 Korinthe 11 noemt hij dat hele rijtje van wat hem allemaal is overkomen.

Waarom doorstond hij dat alles? Waarom heeft hij dat alles verdragen? Nou, vanwege de opstanding. Waarom al die moeite verdragen? Waarom dat allemaal doorstaan? Voor datgene wat achter de dood ligt: het opstandingsleven. Daar heeft hij het over in 1 Korinthe 15, en ook in het vervolg van vers 32. We zijn met vers 32 nog niet klaar, want er staat nog wat: "Laat ons eten en drinken." Hij zegt: "Wat nuttigheid is het mij indien de doden niet opgewekt worden? Laat ons eten en drinken, want morgen sterven wij." Je gaat niet stad en land afreizen om mensen een boodschap te verkondigen die zonder inhoud is als er geen opstanding is.

Dit vers, "Laat ons eten en drinken, want morgen sterven wij", is een aanhaling uit Jesaja. In mijn Bijbel staan de tekstverwijzingen erbij. Ik kwam een mooi contrast tegen in Prediker. Dat lijkt op wat hier staat, maar dat is het niet. In Prediker 9:7 staat: "Ga uw weg, eet uw brood met blijdschap en drink uw wijn met een vrolijk hart." Dat lijkt op wat Paulus hier tegen de Korinthiërs zegt, maar dat is het niet. De Prediker zegt hier veel meer. Paulus zegt tegen de Korinthiërs: "Laat ons maar eten en drinken, want morgen sterven we." Maar hij zegt niet, zoals de Prediker zegt: "Laat ons eten en drinken en vrolijk zijn."

Wij kennen die uitspraak ook wel: "Eten, drinken en vrolijk zijn." Want als je geen opstanding kent en alles dus zinloos is — je geloof zinloos, de prediking zinloos — dan is uiteindelijk ook alles zinloos. Alles leidt dan uiteindelijk tot niets. Tot de dood, en dat is niets. Als je uiteindelijk als een mens sterft en je wordt niet opgewekt, dan is er dus ook geen levende God die ons opwekt. Dan ben je ook de oorsprong kwijt. Je bent alles kwijt, want je hebt geen oorsprong en je hebt geen bestemming. Dan heb je ten diepste ook geen reden meer om vrolijk te zijn. Wellicht ervaar je een schijnvrolijkheid van het moment, maar geen diepe vrede in de wetenschap dat er een Schepper is, een levende God die alles gemaakt heeft en die met alles tot Zijn bestemming komt.

De Prediker, de zoon van David, Salomo de vredevorst, die had dat natuurlijk wel. Hij kende God en hij zegt: "Ga uw weg, eet uw brood met blijdschap en drink uw wijn met een vrolijk hart." Als je die levende God kent, waar we het de vorige keer ook over hadden, dan kun je dus inderdaad eten, drinken en vrolijk zijn. Want ook dat eten en drinken is natuurlijk een uitbeelding van leven. "De mens zal niet leven bij brood alleen, maar bij alle woord van God dat door de mond uitgaat." Dat brood is ook een beeld van het Woord van God dat ons leven geeft en ons voedt. En wijn wijst natuurlijk helemaal op het leven. Als we het glas heffen, spreken we wel van "geestrijk vocht". Het is een uitbeelding van het nieuwe leven dat er is in Christus.

Als je dat weet, dan eet en drink je anders. Dan eet en drink je met blijdschap en met een vrolijk hart. Dat is niet wat Paulus hier tegen de Korinthiërs zegt. Want als er geen doden opgewekt worden, laat ons dan maar eten en drinken, want morgen sterven wij. Dan is het verder inhoudsloos. Maar nu Femme haar vinger opsteekt, denk ik dat het tijd is om te gaan pauzeren en na de pauze verder te gaan. Vers 32 hebben we hiermee besproken, dus dat betekent dat we straks verdergaan bij vers 33.

Vers 33: Kwade Samensprekingen Bederven Goede Zeden ↑ hoofdstukken

Dwaalt niet, kwade samensprekingen verderven goede zeden. Nogmaals, de dwalingen. Dwaalt niet. De dwaling is: hoe zeggen sommigen onder jullie dat er geen opstanding van doden is? Dat is de dwaling en Paulus zegt: dwaalt niet, kwade samensprekingen verderven goede zeden. Dit is wel een belangrijk vers; het is niet zomaar een opmerkingetje tussendoor. Ook hier gaat het weer over de kern. Volgens mij heeft iemand de NBG-vertaling? Volgens mij staat in de NBG zoiets als 'slechte omgang'. "Misleidt u zelf niet, slechte omgang bederft goede zeden." Slechte omgang inderdaad. De Statenvertaling heeft 'kwade samensprekingen'. Ik heb eens naar dat woord zitten kijken wat hier staat in de interlinear: conversaties. Wanneer we met elkaar omgaan, converseren we ook. Dat moet je goed zeggen, anders wordt het 'conserveren'. Maar dit woord is afgeleid van een bijeenverzamelde menigte. Nou, dat heeft ook wat met omgang te maken natuurlijk.

Misschien kent u het woord homiletiek? Dat geeft ook niet als u dat niet kent, daar mist u niets aan, maar dat is de kunst van het preken, kanselspreekvaardigheid. Dit woord *homiliai* in het Grieks, daar is homiletiek ook van afgeleid. Het heeft inderdaad wat met samenkomen te maken, maar ook met spreken. Dus ik denk dat de waarheid ergens tussen de NBG en de Statenvertaling in ligt. Je moet het in ieder geval altijd even uitleggen wat er staat. Maar conversaties, daar gaat het dus ook om. Hier gaat het over kwade samensprekingen, kwade conversaties. Maar wat waren die conversaties van die Corinthiërs? "Hoe zeggen sommigen onder jullie dat er geen opstanding is?" Nou, dat waren de conversaties van die Corinthiërs. Wat wij zeggen, wat wij met elkaar spreken, dat komt voort uit ons denken. Ons denken zou gevoed moeten worden met gezonde woorden. Ik houd van die frase van Paulus: gezonde woorden. Wij zouden ons voeden met gezonde woorden, niet alleen met brood en wijn, maar ook met dat waar brood en wijn een beeld van is. Je hebt zo'n spreekwoord: het vat geeft uit wat erin zit. Dus waar wij ons mee voeden, dat spreken wij ook, dat komt eruit. Als wij ons voeden met dwalen — want daar gaat het uiteindelijk om, Paulus zegt ook "dwaalt niet" — dan is dat ook te merken in onze conversaties, zoals Paulus dat hier zegt.

Paulus zegt in Romeinen 12: "Wordt niet aan deze aeon — deze eeuw, dit tijdperk — wordt niet aan deze aeon gelijkvormig, maar wordt veranderd in de vernieuwing van uw denken, om te kunnen onderscheiden wat de goede, welgevallige en volmaakte wil van God is." Wij zouden veranderd worden in ons denken en daar begint het. Wij zouden ons voeden met Gods woord, dat zou ons denken veranderen. En als je dat niet doet, dan word je dus aan deze aeon gelijkvormig. Dan word je meegesleept in wat vanzelf gaat met alle hypes en alle informatie die tot ons komt in de media, in kwade conversaties. Dat wat de god van deze aeon bedenkt en de uitingen daarvan, die komen toch al tot ons. Dat zien we overal om ons heen, dat lezen we overal om ons heen, zeker in dit internettijdperk.

Maar wij zouden veranderd worden in de vernieuwing van ons denken. En dat is wat Gods woord doet. Dat is ook een boodschap van hoop, van blijdschap, van liefde, van leven. Nou ja, wat deze aeon voortbrengt, daar hoef ik jullie niet op te wijzen. Daar zitten we ook niet voor bij elkaar, daar krijgen we genoeg van over ons heen. Ik zat gisteren op een verjaardag, dus ik heb ook weer genoeg te horen gekregen over wat er allemaal in de wereld gebeurt. Ik volg dat over het algemeen niet echt en dan word je nog een beetje voor gek versleten ook als je sommige dingen niet weet. Ja, dat is echt waar hoor. "Lees jij geen krant?" Men zei tegen mij dat ik mijn kop in het zand stak, maar ik zei: "Nee, die steek ik in de wolk." Ik ga mijn kop niet in het zand steken, maar in de wolken. Want waarom zou je je niet voeden met Gods woord, met dat wat werkelijk blijdschap en vrede geeft? Natuurlijk pak je aan de zijlijn wel wat mee van wat deze aeon voortbrengt; dat is ook wel gewoon lekker voor het contrast. Maar het belangrijkste is Gods woord.

Het belangrijkste is om je daarmee te voeden en te vullen. Doe je dat niet, dan word je niet veranderd in je denken en dan word je gelijkvormig aan deze aeon. Dan word je vanzelf meegenomen in die maalstroom van gedachten, van ideeën en filosofieën van deze wereld. Maar Paulus zegt: dat zouden we niet doen, word veranderd in de vernieuwing van je denken. En dat leidt tot goede conversaties. De Corinthiërs dwaalden en zij hadden kwade conversaties. En die bederven goede zeden, vriendelijke zeden. Het Griekse woord voor zeden is *ethos*, daar is ons woord ethos ook van afgeleid. Het gaat hier niet over een bed ofzo, maar over gewoonten. Paulus zegt niet: "Vanaf nu mogen jullie niet meer dit doen, maar je moet dat doen." Nee, hij zegt: "Dwaalt niet," want alles begint bij dat denken. "Hoe zeggen sommigen onder jullie dat er geen opstanding is?" Hij legt uit dat het de basis is van alles wat wij geloven en van onze hoop en onze blijdschap. Hij zegt: "Ja, kwade conversaties bederven goede gewoonten."

Als je wilt weten wat die gewoonten zijn, dan moet je de eerste veertien hoofdstukken van die Korinthebrief eens lezen. Ik weet niet of jullie de brief een beetje kennen, maar daar was nogal wat aan de hand onder die Corinthiërs. Als we het dan over zeden hebben, dan was daar heel veel mis. Daar gaan we het nu niet over hebben, want ik ben niet de Korinthebrief aan het bespreken, maar als je een beetje weet wat Paulus die Corinthiërs voorhoudt, dan zegt hij ook gewoon: "Wat jullie allemaal denken en hoe jullie leven en het beleven, dat is een uiting van wat jullie geloven, van jullie kwade conversaties." Als je geen hoop hebt, geen zicht hebt op opstanding, geen uitzicht hebt en als je dat allemaal wegredeneert, dan is het leven zinloos. Dan hoef je het ook niet zo nauw te nemen met zeden en gewoontes.

Ik heb een collega, dat is echt een Rotterdamse, die kan heerlijk uitweiden over wat er allemaal mis is in de wereld. "De mensen zijn allemaal hartstikke egoïstisch." Maar dat is ook allemaal een uiting van het hebben van geen hoop. Kijk, als je ten diepste niet gelooft, als je geen God kent, geen oorsprong, geen hoop en geen bestemming, en alles zich hier in die paar decennia moet afspelen... waarom zou je je dan druk maken om een ander? Waarom zou je dan inderdaad niet gewoon eten en drinken, want morgen sterven we? Waarom zou je dan niet alleen maar op jezelf gericht zijn? Ik bedoel, voor de rest is het toch niets en is het toch allemaal zinloos. Dat zijn kwade conversaties en die bederven goede gewoonten, goede zeden.

Die goede gewoonten zijn dat wat voortkomt uit gezond denken, uit die gezonde woorden en het gezonde onderwijs; dat wat Paulus naar voren brengt. Het is een levende God die een doel heeft met zijn schepping en die tot zijn doel komt met zijn schepping. Daar mogen wij onderdeel van uitmaken en daar mogen al die andere schepselen ook onderdeel van uitmaken. Dat is logisch. Dat zegt Paulus overigens ook in Romeinen 12, in dat vers dat ik net aanhaalde. In het vers daarvóór zegt hij: "Stelt uw lichamen tot een levend, heilig en Gode welbehagelijk offer." Dat is jullie logische... logisch in verband met wat Paulus onderwees.

Dat is jullie logische dienst, eredienst. Dat is logisch naar aanleiding van wat je weet en wat je kent. Het is niet een wet die aan mensen opgelegd wordt; het komt van binnenuit.

God onderwijst ons. De reddende genade van God is verschenen aan alle mensen, en het onderwijst ons. Genade onderwijst ons, God onderwijst ons door de apostel Paulus. En daaruit voortvloeiend is het logisch dat je je lichaam stelt tot een levend, heilig, Gode welbehaaglijk offer.

En dat 'logisch' heeft ook weer verband met het woord logos, en dat is gewoon het Griekse woord voor woord. Dus dat wat uit het Woord voortkomt, dat wat het Woord voortbrengt. Dat zijn goede gewoonten en dus goede conversaties.

Vers 34: Waakt Oprechtvaardiglijk en Leer de Levende God Kennen ↑ hoofdstukken

Vers 34: "Waakt op rechtvaardiglijk en zondig niet. Want sommigen hebben de kennis van God niet, ik zeg het u tot schaamte." Ontnuchterend staat er letterlijk; ontnuchtert op een rechtvaardige wijze en zondig niet. Paulus zegt dus dat ze blijkbaar beneveld zijn. Want hij zegt: "ontnuchtert". Ze zijn dronken; ze zien de werkelijkheid anders dan zij is. Ze lieten zich benevelen — niet door wijn in dit geval, maar door kwade conversaties. Daardoor konden ze niet helder denken en waren ze misleid.

Je ziet in de Statenvertaling staan: "waakt op", en de interlineair geeft aan "ontnuchtert". Dat wakker worden of het slapen en dronken zijn, wordt in de Schrift nogal eens in verband met elkaar genoemd. Bijvoorbeeld in 1 Thessalonicenzen 5. De Statenvertaling heeft zoiets als: "dan zullen wij niet meer slapen zoals de overige". Letterlijk staat er zoiets als "sluimeren". Dit woord houdt verband met lui zijn. Kijk, met slapen is natuurlijk helemaal niets mis, dat is juist goed; dan ben je daarna weer fit en wakker. Maar lui zijn, dat wordt niet aangeraden in de Schrift. "Maar wij zullen niet sluimeren zoals ook de overigen." Dat zegt de apostel Paulus ook tegen de Thessalonicenzen: "Maar wij zullen waken en wij zullen nuchter zijn." Dus niet slapen, niet sluimeren, maar waken en nuchter zijn. Want die sluimeren, sluimeren in de nacht, en die zich bedrinken, zijn in de nacht dronken. Dus dronken zijn, beneveld zijn en sluimeren staat in de Schriften allemaal in contrast met waakzaam zijn en nuchter zijn. Niet beneveld zijn, maar helder; gewoon je gezonde verstand gebruiken. En wanneer je dat niet doet, ben je in duisternis.

In 1 Thessalonicenzen 5 gaat het overigens over de Dag des Heren. Paulus zegt tegen die Thessalonicenzen: "Van de tijden en gelegenheden hoef ik jullie niks te zeggen, want dat weten jullie heel goed." Zij waren wakker. Zij wisten hoe het zat met de tijden en de gelegenheden. Maar er waren er die sluimerden, die sliepen en die in duisternis zijn. In duisternis zijn en kinderen van het licht zijn; ook dat zijn weer contrasten die de Schrift ons geeft. Wanneer we in duisternis zijn, als het duister is geworden in ons hart, dan heeft dat met onwetendheid te maken.

Daar gaat het ook over in vers 34 van 1 Korinthe 15. Het gaat nog steeds over die redenering: "Hoe zeggen sommigen onder jullie dat er geen opstanding is?" Paulus zegt — en daar hebben we de vorige keer uitgebreid bij stilgestaan — dat er een levende God is, Die leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt door Christus Jezus en de dood tenietdoet. Die levende God gaat allen levend maken. Hij zegt hier: "Sommigen hebben de kennis van God niet." Als je zegt dat er geen opstanding is, dan ontken je dus dat God de levende God is, en dan heb je gebrek aan kennis van God. Dan weet je niet wie God is en dan ken je God nog niet als je dat denkt.

Hij is de Beschikker, God de Plaatser. Kijk, dit Griekse woord *Theos* betekent 'plaatsen'. Het is afgeleid van een werkwoord dat *thezen* (plaatsen) betekent. God is de Plaatser, de Beschikker, en Hij is de levende God. Dus Hij beschikt dat allen worden levend gemaakt. Zij hadden gebrek aan kennis van die God. Er is ook zo'n vers uit de Romeinenbrief dat in dit verband past: "Zij hebben, hoewel zij God kennen, Hem niet als God verheerlijkt of gedankt, maar zij zijn verdwaasd in hun overwegingen en hun onverstandig hart is verduisterd." Ook hier weer: duisternis, onwetendheid, God niet kennen, of God niet als God kennen en verheerlijken, namelijk als de Beschikker en Plaatser van alles. Als je dat niet ziet, dan wordt het duister in je hart en ben je onwetend. Daartegenover staat natuurlijk dat als je wel ziet dat het licht schijnt in je hart, dat je God als God kent en Hem verheerlijkt, dat je overwegingen dan niet meer zinloos zijn, maar juist vol inhoud. Dan heb je het juiste uitgangspunt en wordt het licht in je hart.

En dan zegt hij ook: "Ik zeg het jullie tot schaamte." Als ik die woorden lees, moet ik altijd denken aan wat je in Jesaja 45 vindt. Daar zegt God van Zichzelf: "Ik heb bij Mijzelf gezworen. Er is een woord van gerechtigheid uit Mijn mond uitgegaan dat voor Mij elke knie zal buigen en elke tong Mij zal loven." Degenen die tegen Hem ontstoken zijn, die Hem miskend hebben en Hem ontkend hebben als de levende God, die zullen beschaamd worden. Paulus spreekt hier van de levende God Die allen levend maakt; als je Die niet als levende God herkent, dan zegt Paulus: "Ik zeg het jullie tot schaamte." Maar uiteindelijk zullen allen die dat ontkend en miskend hebben, beschaamd zijn, zegt de Schrift. Want elke knie zal buigen en elke tong zal God loven en zal belijden dat Jezus Christus Heer is, tot heerlijkheid van God de Vader. Degenen die tegen Hem ontstoken zijn, die zullen beschaamd worden. Maar, zal iemand zeggen... vers 35.

Vers 35: Hoe Zullen de Doden Opgewekt Worden? ↑ hoofdstukken

Hoe zullen de doden opgewekt worden? En met wat voor lichaam zullen zij komen? Ik heb dit vers vaak gelezen, en als je dan het volgende vers leest, dan zegt Paulus: "Dwaas!" Mag ik nog eens een vraag stellen aan Paulus? Het is op zich toch een goede vraag om te stellen: hoe zit dat dan met doden? Hoe worden die opgewekt? Hoe gaat dat dan? Dat kunnen wij ons ook afvragen; we kunnen ons daar niet of nauwelijks iets bij voorstellen.

Maar dat "maar" is natuurlijk ook een tegenwerping. Die Korinthiërs geloofden niet. Sommigen onder hen beweerden dat er geen opstanding was, en als Paulus dan beweerde dat er wél een opstanding was, dan was de tegenwerping: "Ja maar...". Dat is een "nee". Ja maar, hoe kan dat dan? Want hoe zullen dan die doden opgewekt worden? Oftewel: hoe kan dat nou?

Het is bijna een beetje zielig. Dat is ook wel mooi. Het is zielig als je het voorgaande gelezen hebt over de levende God en hoe Hij dat doet en wat Hij doet. Paulus gaat hier ook een aantal voorbeelden noemen vanuit de schepping die dat illustreren, maar daar zijn we nog niet. Maar zal iemand zeggen: "Hoe zullen de doden opgewekt worden en met wat voor lichaam?" Hoedanig lichaam. Met wat voor lichaam zullen zij komen? Zo staat er letterlijk.

Kunnen wij ons daar iets bij voorstellen? Nou, dat is best wel lastig. Wij kennen hier alleen maar vergankelijk leven. Zoals alles bij ons, is het aan tijd gebonden. En het lijkt – ik zeg altijd: het lijkt even heel veelbelovend als we geboren worden. Er zit een stijgende lijn in, maar al gauw is de top bereikt en is het verval ingezet. Gerestaureerd... ik wilde bijna zeggen: maar dat hoef ik tegen jullie niet te vertellen.

Maar we kennen wel voorbeelden uit de natuur. Paulus gaat hier – daar kom ik nu niet meer aan toe, misschien een klein beetje nog – in het volgende gedeelte spreken over hemels vlees, over vlees van dieren en vlees van beesten; dat het allemaal anders is. Hij noemt daarvoor wat voorbeelden uit de schepping.

Gedaanteverwisseling in de Schepping: de Metamorfose van Kikker en Vlinder ↑ hoofdstukken

Ik heb nog twee van de mooiste voorbeelden van een gedaanteverwisseling zoals we die in de natuur vinden. Ik weet niet of u daar wel eens aan gedacht heeft: de kikker. Die begint als een kikkervisje. Ik was vroeger als kind veel aan het spelen in het Electropark in Ridderkerk. Daar zaten echt heel veel kikkers en ook altijd kikkerdril. Die vijver die daar lag, zo zit dat in mijn herinnering, lag vol met kikkerdril. Op een gegeven moment kwamen die kikkervisjes – die gingen we dan ook wel eens vangen – maar zo'n dier maakt natuurlijk een hele ontwikkeling mee. Het begint ooit als een eitje, maar op een gegeven moment is het zo'n kikkervisje en dat lijkt totaal niet meer, als je al die tussenstappen er even uithoudt, op het beest wat er uiteindelijk uit voorkomt. Het heeft een complete gedaanteverwisseling ondergaan.

Zoiets moet de opstanding zijn: dat we dit vlees met al zijn beperkingen afleggen. Dat kikkervisje kan alleen maar een beetje door het water zwemmen en opgevreten worden; daar komt het vaak op neer. Maar de kikker kan, als hij eenmaal een kikker is, uit het water springen. Hij kan zich begeven waar hij wil. Hij hoeft niet meer alleen maar in dat water te zijn, hij kan ook rondspringen hier op aarde. Het is natuurlijk ook gewoon een beeld van opstanding en van opstandingsleven: dat zo'n beest springt. Dit zijn beelden die God ons gegeven heeft in de natuur, zodat we ons er iets bij voor kunnen stellen. En die kikker springt uit het water. Het doet denken aan de doop, waar we het net al even over hadden. Hij komt op uit het water, dus het is sowieso een beeld van dood en opstanding.

Weten jullie wat een kikker eet? Vliegen. De tong dient hier als uitbeelding van het Woord en van het spreken. Weten jullie waar een vlieg een uitbeelding van is? Dat is natuurlijk niet positief. Iedereen heeft wel eens een mug op zijn kamer. Wat doet een mug? Steken. De prikkel van de zonde, dat is de mug. Hij houdt je uit je slaap en wil onze rust verstoren. Het is allemaal een beeld van een geestelijke macht in de lucht die onze rust wil verstoren. Altijd om het hoofd, om ons denken te beïnvloeden. In de laatste verzen van 1 Korinthe 15 gaat het over de prikkel van de zonde, van de wet en van de dood. Dat is die prik van die mug. De kikker vangt die mug met zijn tong. Wij hoeven dus niet te vechten tegen die geestelijke boosheid in de lucht; wij trekken de wapenrusting aan. Die wapenrusting bestaat onder andere uit het Woord van God, en dat is de tong. Elke tong zal belijden dat Jezus Christus Heer is. Met die tong, met dat spreken, wordt die mug ook verslagen door die springende kikker. Dat zijn, als u het mij vraagt, schitterende plaatjes van geestelijke waarheden.

Misschien nog wel mooier is het beeld van de vlinder. Die begint als een rupsje en het enige wat hij kan doen, is zich volvreten. Eten en drinken, want morgen sterven wij. Hij vreet zich vol en dan bouwt hij een cocon. Hij sterft als het ware in die cocon. Wat eruit komt, is een totaal ander wezen. Eerst was het een wezentje dat met heel zijn bestaan vastzat aan deze aarde, net als wij. Maar hij komt uit die cocon als een totaal ander wezen en kan gaan en staan waar hij wil. Hij vliegt zo de hemel in, en als hij op de aarde wil terugkeren – wat volgens mij ook typologisch is – dan kan hij dat ook. Dat zijn metamorfoses die we in de natuur vinden en die ons iets vertellen over hoe het straks zal zijn.

Ook de libelle is zo'n voorbeeld. En wat eet die vlinder trouwens? Nectar en honing. Dat is natuurlijk ook weer een beeld van het Woord van God. Denk aan Jonathan, die er verlichte ogen van kreeg. Het zijn schitterende beelden. Dus, hoe zullen de doden opgewekt worden en met wat voor lichaam zullen zij komen? Nou ja, zoiets dus. Als die kikker die eerst een kikkervisje was, en die vlinder die eerst een rups was. Totaal anders, niet meer gebonden aan allerlei zaken waar het kikkervisje of de rups eerst wel aan gebonden was. Maar vrij, met onbeperkte mogelijkheden. Onbeperkte mogelijkheden! Veel meer kan ik daar ook niet over zeggen, want ook ik ken alleen de beelden uit de natuur. Veel mensen weten zelfs dat nog niet eens: dat de natuur spreekt van Hem en van Zijn werk. Daarom: dit zijn geen kwade conversaties, maar goede conversaties. Laten we elkaar daarop wijzen.

Vers 36-38: de Naakte Zaadkorrel en het Nieuwe Lichaam ↑ hoofdstukken

"Ja, gij dwaas!" zegt Paulus dan nog in vers 36. Onverstandige. Ja, en dat is ook weer zo'n beeld. Gij dwaas, hetgeen gij zaait wordt niet levend, tenzij dat het gestorven is. En hetgeen jij zaait, wordt niet levend als het niet zal sterven. Zo'n zaadkorrel, want daar gaat het over, die wordt in de grond gelegd en dat kun je al zien als een dood iets natuurlijk. Zo'n korrel, wat is dat nu? Maar die breekt open, die gaat kapot, dat lichaam wordt afgelegd en er komt iets heel nieuws uit tevoorschijn.

Daar heeft Paulus het hier over. Over bijvoorbeeld hetgeen jij zaait; daarvan zaai jij het lichaam niet dat worden zal, maar een bloot graan, naar het voorvalt van tarwe of van enig der andere granen. Kijk, die korreltjes worden gezaaid. En wat komt eruit? Iets wat er totaal niet op lijkt, met een totaal andere verschijningsvorm, met een totaal ander lichaam. Een nietzeggend balletje wordt er in de grond gelegd. Dat breekt open en, zoals in het Schriftwoord zo vaak gesproken, breekt dan uit in menigte. Dat is ook een beeld van dood en opstanding. Dat breekt open, dat legt dat oude lichaam af en er komt iets heel nieuws tevoorschijn.

Tarwe wordt hier door de apostel als voorbeeld genoemd. Hij zegt: dat lichaam wat het wordt, dát leg je niet in de aarde, maar je legt dít in de aarde: die korrel. Hetgeen jij zaait, daarvan zaai jij het lichaam niet dat worden zal, maar een bloot graan — even kijken hoe dat precies staat — een naakte zaadkorrel. Die leg je in de aarde, van graan of tarwe of hoe het er ook staat. Maar niet het lichaam dat worden zal, want dat wordt een heel ander lichaam.

Laat ik eerst nog dit zeggen: dat tarwegraan is ook nog eens een beeld van Christus. Dat zegt de Heer Jezus zelf: "Amen, amen, voorwaar, voorwaar, als de zaadkorrel van het graan niet in de aarde valt en sterft, blijft zij alleen. Als hij echter sterft, brengt ze veel vrucht voort." Hier kondigde de Heer zijn eigen dood aan. Maar ook waar we het net over hadden — en ook in de pauze hadden we het daar nog over — vanwege de heerlijkheid die Hem was voorgesteld. Hij heeft het kruis gedragen, de schande veracht. Hij wist dat Hij moest sterven om de heerlijkheid die Hem was voorgesteld, namelijk opstanding uit de dood.

Want daar hebben we het over in de redenering van Paulus in 1 Korinthe 15. Ook daarvoor verdroeg Paulus al die dingen: naar de mens gesproken tegen de beesten gevochten, en alles wat hij in andere Schriftgedeeltes noemt. Hier gaat hij dan in op de tegenwerping: "Hoe kan het dan dat doden opgewekt worden? Met wat voor lichaam komen zij?" Dan noemt hij dat voorbeeld van die tarwe. Wat je zaait... want hier wordt natuurlijk ook de vergelijking gemaakt met een begrafenis. Wanneer wij begraven worden als doden, wanneer we onze doden begraven, is dat een uitbeelding van hoop, van verwachting. Wij zaaien niet het lichaam dat worden zal, om het met die woorden te zeggen, maar we zaaien een dood lichaam, een stoffelijk overschot. Maar in de verwachting dat God het zal opwekken. Daarom vertrouwen we het toe aan de aarde. Dat beeld van al dat zaaien, hier gaat het dan over tarwe, dat beeldt het ook wel uit.

Maar dit is dus ook een uitbeelding van Christus en, ik zeg het vaker, van zij die van Christus zijn. Want de Christus is niet één persoon, het is een gezelschap. Het is het lichaam van Christus. Om met de Romeinenbrief te spreken — dat past natuurlijk schitterend in dit verband — zij die met Hem één plant geworden zijn in de gelijkmaking van zijn dood en in de gelijkmaking van zijn opstanding. Zo zegt Paulus dat in Romeinen 6. We zijn één plant geworden met Christus.

Het laatste vers dat ik doorneem is vers 38. Dus: God geeft hetzelve een lichaam gelijk Hij wil. Er is niets van de mens afhankelijk. God wil dat en God gaat het zo doen. Dat doet Hij met de tarwe, wat hier als voorbeeld wordt genoemd, maar dat zal Hij ook met ons doen. Zoals Hij dat met de kikker doet, dat kikkervisje dat een kikker wordt. Zoals Hij dat met de rups doet die een vlinder wordt. Zo zullen wij ook opgewekt worden in onvergankelijkheid, in heerlijkheid en kracht. Maar dat is het vervolg van 1 Korinthe 15.

Hij wekt ons op met een totaal nieuw lichaam. Je kunt ook vanuit dit vers — "God geeft hetzelve een lichaam zoals Hij wil en aan ieder zaad zijn eigen lichaam" — zo doorlezen naar vers 42: "Alzo zal het ook in de opstanding van doden zijn. Het lichaam wordt gezaaid in vergankelijkheid, in verderfelijkheid. Het wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid. Het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht." Zo zal het dus ook in de opstanding van doden zijn en daarom vertrouwen wij ook de lichamen van onze doden toe aan de aarde, omdat het een uitbeelding is van hoop en van verwachting, namelijk dat die doden opgewekt zullen worden.

Ik wil het hier maar bij laten, want de redenering van Paulus gaat verder. Er is genoeg nog voor de volgende keer om te bespreken, want Paulus geeft er nogal wat voorbeelden bij. Wat kunnen we ons voorstellen bij dat opstandingslichaam? Daar moeten we het de volgende keer maar eens over hebben. Maar voor nu laten we het hierbij en dan zijn we eens een keer voor de verandering precies op tijd klaar.

📖 Categorie: Studies