Psalm 110

Tijdens een vakantie van de familiekring Zeewolde in Ellertshaar, hebben we deze week vijf Messiaanse Psalmen besproken: Psalm 2, Psalm 8, Psalm 16, Psalm 22 en ik mocht de laatste studie geven over Psalm 110.

Psalm 110 is de meest aangehaalde Psalm in het nieuwe testament. De Psalm spreekt van de Messias, die verhoogd zou worden en aan Gods rechterhand gezeten zou zijn, totdat Hij al Zijn vijanden zou onderschikken. Maar waarom is Hij daar gezeten en is het wachten op dat moment? Het is Paulus die daar het antwoord op geeft. En wat gebeurt er als Christus gaat heersen? Hoe ver strekt Zijn heerschappij? En tot wanneer?

Van deze studie is geen video-opname gemaakt

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie bespreekt Psalm 110 aan de hand van de huidige verborgen positie van de Messias en Zijn toekomstige heerschappij. Momenteel bevindt Hij Zich als Hogepriester aan Gods rechterhand, waar Hij wacht tot Zijn lichaam, de Ecclesia, compleet is. In de toekomst zal Hij neerdalen om Zijn vijanden te onderwerpen en vanuit Sion een rechtvaardig koninkrijk te vestigen. Aan het einde van deze heerschappij zal de laatste vijand, de dood, definitief worden tenietgedaan. Dan zal de Zoon de heerschappij aan de Vader overdragen, opdat God alles in allen zal zijn.

Besproken Schriftgedeelten: Psalmen 110, Psalmen 16, Psalmen 118, Mattheüs 22, Hebreeën 12, Psalmen 8, Hebreeën 2, Psalmen 2, Handelingen 2, Efeze 1, 1 Korinthe 12:12, Romeinen 11, Openbaring 6:17, Deuteronomium 28, Genesis 14, Hebreeën 9:24, Psalmen 7, Jesaja 2, 2 Thessalonicenzen 2, 1 Korinthe 15, 1 Korinthe 15:22

“Zonder de gemeente, zonder de Ecclesia, is Christus niet compleet.”

Inleiding en Voorlezing van Psalm 110 ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen allemaal. We zijn aangekomen bij de allerlaatste bijeenkomst, de laatste studie van dit weekend, en die gaat over Psalm 110. Ik mocht afgelopen donderdagavond de maaltijd openen en toen zei ik: "Morgen hebben jullie een rustdag en daarna worden de studies natuurlijk steeds zwaarder." Dat had ik eigenlijk even toe moeten lichten. Ik bedoelde dat natuurlijk niet qua inhoud, want wat dat betreft wordt dit hopelijk de makkelijkste studie. Maar het is hier ’s avonds natuurlijk erg gezellig en je hebt goede gesprekken. Zo gaat dat bij mij ook; ik denk iedere avond dat ik het de volgende avond anders ga doen omdat het toch wel weer laat is geworden, maar daar komt natuurlijk helemaal niets van terecht. Die cyclus herhaalt zich en tijdens de studie krijg ik dan steeds iets meer moeite om de aandacht erbij te houden. Dat is wat ik er eigenlijk mee bedoelde.

Ik hoop dat jullie hebben genoten van de rustdag en van de studie van Erwin. We gaan nu naar de laatste psalm voor dit weekend. Daar is al het een en ander over gezegd door de anderen. André heeft enigszins uitgelegd hoe de top vijf van Messiaanse psalmen tot stand is gekomen en dat we dat ook anders hadden kunnen benaderen. Dan had Psalm 16 er bijvoorbeeld niet in gezeten, maar Psalm 118 wel. We zijn tot deze selectie gekomen, maar Psalm 110 hoort in ieder geval in elke top vijf thuis. Het is namelijk de meest geciteerde en aangehaalde psalm in het Nieuwe Testament. Als er straks mensen naar me toe komen om te zeggen dat ik niet volledig ben geweest, dan beaam ik dat ten zeerste. Er is zoveel over te zeggen, daar kan ik onmogelijk volledig in zijn.

Laten we de psalm eerst eens lezen. Een psalm van David. JAHWEH heeft tot mijn Heer gesproken: Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden stel tot een voetenbank voor uw voeten. JAHWEH zendt uw krachtige scepter vanuit Sion; heers te midden van uw vijanden! Uw volk is gewillig in de dag van uw strijdkracht in heilige eer. Vanuit de baarmoeder van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn. JAHWEH heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben: U bent priester tot in de aeon, naar de orde van Melchizedek. Mijn Heer is aan uw rechterhand; Hij doorboort koningen in de dag van zijn toorn. Hij zal richten onder de natiën. Hij zal ze vullen met lichamen. Hij doorboort het hoofd over een immens land. Onderweg zal hij drinken uit de waterstroom en vanwege dit heft hij het hoofd omhoog.

Ja, dit is Psalm 110. Ik weet niet hoe bekend deze psalm bij jullie is. Sommige frasen en verzen zijn bekender dan andere, en er zit ook best wat cryptisch taalgebruik in als je het zo doorleest. Er valt echt heel veel over te zeggen, dus dat gaan we dan ook doen. We hebben eerder deze week al gezien dat er een bepaalde structuur zit in het boek van de Psalmen als geheel, maar ook in elke psalm afzonderlijk. Dat is bij Psalm 110 ook het geval. Ik heb de psalm voor de presentatie even opgedeeld. Het blauwe gedeelte spreekt over de positie van Christus nu, in onze tijd. Waar is Christus? Hij is aan de rechterhand van God. Het rode gedeelte gaat over de toekomst, waarin Hij zal gaan heersen.

Je ziet dat je de psalm in tweeën kunt knippen; ik heb hem net ook via twee dia’s gelezen. Die opbouw komt overeen: eerst Zijn positie nu en dan de toekomst. Vanaf vers 4 zien we weer Zijn positie nu en vervolgens spreekt het rode gedeelte weer over de toekomst waarin Hij gaat heersen. Voor de fijnproevers onder jullie — en dat zijn jullie misschien wel allemaal — is de psalm nog verder op te delen. Er staat bijvoorbeeld: "JAHWEH heeft tot mijn Heer gesproken." In de NBG staat zoiets als: "Aldus luidt het woord des Heren." Er staat echt dat Hij met nadruk heeft gesproken. In vers 4 zie je staan: "JAHWEH heeft gezworen en het zal Hem niet berouwen." Ook dat is natuurlijk een overeenkomst: met nadruk spreken en iets zweren. Er valt dus nog veel meer structuur in aan te brengen, maar ik heb nu omwille van de tijd gekozen voor een wat eenvoudigere indeling. Wat we gaan doen, is de psalm vers voor vers doornemen, uiteraard met de verwijzingen naar het Nieuwe Testament. Nogmaals, dat zullen er slechts enkele zijn, want er wordt in het Nieuwe Testament tientallen keren naar Psalm 110 verwezen en de psalm wordt zelfs vele malen letterlijk geciteerd.

De Zoon van David Verhoogd aan Gods Rechterhand ↑ hoofdstukken

Ja, een psalm van David. Alle psalmen die we deze week besproken hebben, zijn van David. We hebben gezien dat David een profeet is; niet slechts een dichter, maar een profeet. Een psalm van David: "JAHWEH heeft tot mijn Heer gesproken." Dat zegt David. We moeten goed lezen wat er staat. Dat moeten we natuurlijk altijd als we een studie doen, maar zeker in dit geval. Kijk, David spreekt over wat God, JAHWEH – de HEERE in de vertalingen – zegt tot zijn Heer. Dus Davids Zoon is ook zijn Heer.

Het gaat dus niet over Salomo. Dit gaat niet over Salomo, maar het gaat wel over een zoon, een troonopvolger, een erfgenaam die David "mijn Heer" noemt. Maar die Heer van David zou aan Gods rechterhand zitten, vóórdat Hij al Zijn vijanden zou onderschikken. En ja, kijk, wij leven in deze tijd dat Hij aan Gods rechterhand is, maar je moet je bedenken hoe dat in die tijd ook gelezen werd, in de tijd van Jezus. Ik ga met jullie naar Mattheüs 22, waar de Heer een gesprek heeft met de Farizeeën en de schriftgeleerden. Je moet dat hele gedeelte later maar eens even nalezen, ook het voorafgaande. Er zit namelijk ook een vorm van humor in. Want die Farizeeën, die schriftgeleerden – deze mensen lazen natuurlijk continu in de Schriften – wilden de Heere Jezus beproeven. En vervolgens, wat doet de Heer? Hij gaat hén beproeven. Dat gaan we lezen.

Toen de Farizeeën verzameld waren, stelde Jezus hun een vraag en Hij zei: "Wat is jullie mening over de Christus? Wat denken jullie nou precies over de Christus? Wiens zoon is Hij?" Nou, dat wisten ze wel natuurlijk en zij zeiden tegen Hem: "Van David." En Hij zei tegen hen: "Hoe noemt David Hem dan in de geest – dus geïnspireerd – Heer?" Als hij zegt (en dan komt het citaat uit Psalm 110): "De Heere zei tegen mijn Heere: Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Jouw vijanden tot een voetbank onder Jouw voeten plaats." Indien David Hem dan Heer noemt, hoe is Hij dan zijn Zoon? En niemand kon Hem een woord antwoorden. Ook durfde niemand meer vanaf die dag Hem een vraag te stellen.

Kijk, je moet bedenken dat het Joodse volk een Messias verwachtte die zou komen en die Zijn Koninkrijk op zou richten; een erfgenaam van David, iemand die zou zitten op de troon van David. Trouwens, in de tijd van Jezus zat er niemand op die troon van David. Ze leefden onder Romeinse overheersing en zij verwachtten een Messias die hen zou komen bevrijden en op de troon zou zitten. En Jezus houdt hen die vraag voor en zegt dat er in Psalm 110 staat dat de Messias eerst verhoogd zou worden aan Gods rechterhand, vóórdat Hij zou gaan heersen. Nou, dat moet voor die lieden toch wel schokkend zijn geweest. Dat blijkt ook wel.

Ik heb deze week al veel gesprekken gehad. Dat is een beetje het voordeel, of misschien ook het nadeel, als je hier als laatste spreker staat. Maar wij hadden het er gisteravond ook nog even over. Stel je voor: de Heer wandelde hier op aarde als Jezus van Nazareth. En Hij heeft Zelf in de Schriften moeten ontdekken Wie Hij was. Ik was er gisteren helaas niet bij toen Erwin sprak over Psalm 22, maar ik ken die psalm wel. Die hele psalm – althans een groot deel daarvan – spreekt natuurlijk over Zijn lijden en Zijn sterven, Zijn kruisiging; dat Zijn handen en voeten doorboord zouden worden. Dat staat daar allemaal al opgetekend. En dat heeft Hij gewoon als mens moeten leren uit de Schriften. Hij wist welke weg Hij moest gaan; dat leerde Hij vanuit de Schriften en dat heeft Hij allemaal kunnen doen, zegt Hebreeën 12. Hij heeft het kruis verdragen en de schande veracht om de vreugde die Hem voorgesteld was. En die vreugde is natuurlijk Zijn opstanding, maar ook dat Hij verhoogd zou worden aan Gods rechterhand om daar de allerhoogste positie te ontvangen, vóórdat Hij zou gaan heersen. Daar is het verhaal nog niet mee af, maar daar kom ik straks nog op.

"Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Uw vijanden stel tot een voetenbank voor Uw voeten." Als u de rest van de week wat te doen wilt hebben, dan kunt u deze schriftplaatsen opzoeken. Dit zijn er nogal wat; het zijn citaten van of verwijzingen naar Psalm 110 vers 1. Ik had deze week een gesprek met Martin en dat ging over vers 4. We hadden het erover hoe vaak vers 4 in de Hebreeënbrief geciteerd wordt; dat is maar liefst zes keer. Dus alleen al in de Hebreeënbrief zes keer! En toen Martin het had over Psalm 8, had ik mijn Bijbel open en ging ik op een gegeven moment naar Hebreeën 2. Toen zag ik op die twee bladzijden die ik open had staan alleen al drie verwijzingen naar Psalm 110. Zo hard gaat dat dus. En als je nou echt een duidelijk beeld wilt hebben en je hebt een Bijbel met tekstverwijzingen, zoek dan zo'n tekstverwijzing op en ga naar al die verwijzingen die daarbij staan. Als je dat blijft doen, krijg je een aardig beeld van hoe vaak deze psalm al niet geciteerd wordt of hoe vaak eraan gerefereerd wordt.

Maar de Messias zou dus verhoogd worden aan Gods rechterhand, vóórdat Hij zou regeren vanuit Sion. Want daar gaat vers 2 over, maar daar ben ik nu nog niet. Daar ging bijvoorbeeld ook Psalm 2 over, waar André over sprak. Dat was dinsdagochtend, helemaal aan het begin van deze week. Ik kom er zo ook nog wel even op terug. Iemand vroeg ook aan mij: "Ga je alle studies van de anderen samenvatten?" Ik zei: "Nou, dat is volgens mij niet helemaal mijn taak." Maar ik wil ook Psalm 110 bespreken, anders kom ik daar niet naartoe. Wel wil ik wat lijntjes laten zien die er liggen tussen deze psalmen. Slechts een paar hoor, want ook mij lukt het niet om ze allemaal te noemen.

Ik ga nu even naar een gedeelte waar André het al over heeft gehad in verband met Psalm 16. Dat was dus donderdag. Toen heeft André dit gedeelte gelezen in Handelingen 2, omdat dit een lang citaat is uit Psalm 16. Petrus spreekt hier op de pinksterdag en hij zegt daarbij dat er al in de psalmen staat dat David zegt dat hij in het dodenrijk niet verlaten zou worden en zijn vlees geen ontbinding zou zien. Dan zegt Petrus: "Ja, maar dat gaat niet over David, dat spreekt over de Zoon van David." Hij was een profeet. Omdat David dan een profeet was, wist hij dat God met een eed aan hem gezworen had om iemand uit de vrucht van zijn lenden op de troon te doen zitten. Iemand zou uit hem voortkomen die op de troon zou zitten. Hij heeft dit voorzien en gesproken over de opstanding van Christus: dat Hij in het dodenrijk niet werd verlaten, noch Zijn vlees ontbinding heeft gezien. Dus Petrus zegt: het gaat niet over David, het gaat over Christus, en David wist dat. Deze Jezus heeft God opgewekt, waarvan wij allen getuigen zijn. Dit is dus Petrus' commentaar op Psalm 16.

Dan vervolgt hij de toespraak. De toespraak ging nog verder; André is daar gestopt omdat hij het over Psalm 16 had. Maar dan staat er: "Want David is niet omhooggegaan tot in de hemelen, maar hij zegt zelf – David zegt dus zelf: De Heere zei tegen mijn Heere: Zit aan Mijn rechterhand, totdat Ik Jouw vijanden zal plaatsen tot een voetbank voor Jouw voeten." En dan zegt hij nog: "Laat dan het gehele huis van Israël op verzekerde wijze weten, zeker weten, dat God Hem zowel tot Heer als tot Christus gemaakt – of gesteld – heeft: deze Jezus die jullie kruisigden." Want het Joodse volk krijgt hier in Handelingen 2 de feiten gepresenteerd: jullie hebben de Vorst des levens omgebracht, jullie hebben Hem gekruisigd, maar God heeft Hem opgewekt. In deze tijd werd dit ook aan Israël gepredikt. Als je een hoofdstuk verder leest – ik ga nu niet al die verzen laten zien, maar lees dat maar eens na.

Werd aan Israël gepredikt dat als Israël zich zou bekeren... Hij was weliswaar de Christus, de Messias aan Gods rechterhand, maar aan Israël werd gepredikt dat als zij zich zouden bekeren, Hij zou terugkomen. Dan zou Hij wederkeren. Als zij zich zouden bekeren, zou Hij wederkeren en dan zou Hij alles herstellen waarvan de profeten gesproken hadden. Oftewel: Zijn koninkrijk wereldwijd gaan vestigen, want dat is wat de profeten beloofd hebben.

Dus dat wordt hier aan Israël gepredikt en ook Psalm 110 speelt daar een rol in die prediking: "Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik Uw vijanden stel tot een voetenbank voor Uw voeten." Totdat alle vijanden onderschikt zouden worden. De Messias zou dus gezeten zijn aan Gods rechterhand, totdat.

Maar waarom? Waarom werd Hij gezet aan Gods rechterhand? Daar zou je allerlei antwoorden op kunnen geven natuurlijk. Om verhoogd te worden, of omdat Israël zich niet bekeerde; dat is ook een antwoord. Maar wat dan als Israël zich nooit bekeert? Wij weten natuurlijk uit de profetieën dat dat gaat gebeuren.

Er is in ieder geval een antwoord: Israël bekeerde zich niet, Israël geloofde niet. Dus de Messias verborg Zich in de hemel en werd daar gezet aan Gods rechterhand. En zo is er een antwoord op de vraag, maar ik ken er nog een waarom Hij daar gezeten is.

De Verborgen Eenheid Tussen Christus en de Ecclesia ↑ hoofdstukken

En dan wil ik jullie meenemen naar de Efezebrief, Efeze 1. Het is wat lastig om daar zomaar binnen te vallen, want degenen die de Efezebrief een beetje kennen, weten dat dit allemaal hele, hele, hele lange zinnen zijn. Eigenlijk begint deze zin al in vers 15 en dit is vers 20. Paulus zet telkens een komma; dan haal je diep adem en ga je weer verder. Maar Paulus bidt daar voor zijn lezers en hij zegt: "Ik houd niet op te danken." Hij bidt ook om verlichte ogen van het hart, zodat jullie gaan verstaan wat de hoop, de verwachting van Zijn roeping is. Je zou verwachten dat hij bidt voor zijn lezers om verlichte ogen van het hart, zodat jullie weten wat júllie roeping is, toch? Maar hij zegt: zodat jullie zien wat de hoop, de verwachting is van Zíjn roeping. En dat is, laat ik dat dan meteen zeggen, omdat Zijn roeping ook de onze is.

Daar spreekt Paulus hier verder over in vers 19. Hij zegt dat hij hoopt dat ze gaan zien wat de allesovertreffende grootheid van Zijn kracht is in ons die geloven, naar de werking van de sterkte van Zijn macht. Ik lees het maar even snel voor, want dit zijn natuurlijk allemaal superlatieven waarmee Paulus zegt: "Ik hoop dat jullie echt gaan verstaan en gaan inzien wat Zijn macht en kracht is die nu al in ons werkt." Want dat zegt hij hier: die Hij heeft ingewerkt in Christus wanneer Hij Hem uit de doden heeft opgewekt. Hij zegt dat die kracht, Zijn Geest, nu al in jullie werkt. Als je dat echt gaat bedenken en gaat beseffen wat hier staat, dan is dat wat de Engelsen noemen: echt *mindblowing*. Die kracht, die macht en die sterkte waarmee God Hem uit de doden heeft opgewekt en waarmee Hij Hem heeft gezet aan Zijn rechterhand, die werkt nu al in ons.

Die kracht heeft Hij dus ingewerkt in de Christus wanneer Hij Hem uit de doden heeft opgewekt en wanneer Hij Hem heeft gezet aan Zijn rechterhand in de hemelen — "Zit aan mijn rechterhand totdat". Ook dit is een verwijzing naar Psalm 110. Hij is daar gezet aan Gods rechterhand in de hemel, ver boven alle overheid en macht en heerschappij en alle naam die genoemd wordt, niet alleen in deze aeon, niet alleen in dit tijdperk, maar ook in de toekomende. Deze aeon noemt de Bijbel de boze aeon. Martin was van de week in Hebreeën 2 en daar staat dat alles aan Hem onderschikt is, maar nu zien wij nog niet dat alle dingen aan Hem onderschikt zijn. Dat is nog verborgen. Dat wacht nog "totdat", want daar hadden we het over: totdat Hij gaat heersen. Maar Hij is nu al in die positie gezet, ver boven alle overheidsmacht, heerschappij en alle namen die genoemd worden. Niet alleen in deze aeon, maar ook in de toekomende tijdperken zal dat het geval zijn.

En dan staat er: Hij onderschikt alles onder Zijn voeten en Hij geeft Hem als Hoofd over alles aan de Ecclesia. Ook het onderschikken van alles onder Zijn voeten zijn we deze week natuurlijk al eerder tegengekomen. Alles wordt dus onder Zijn voeten onderschikt, maar Christus wordt als Hoofd gegeven aan de gemeente, aan de Ecclesia, het "uitroepsel". Dat betekent dat de Ecclesia niet onder Zijn voeten is gesteld en niet onderschikt wordt onder Zijn voeten. Hij onderschikt alles onder Zijn voeten en Hij geeft Hem als Hoofd over alles aan de Ecclesia. Dus de Ecclesia hoort bij Hem. De Ecclesia hoort bij Degene waaraan alles onderschikt wordt, want zij is Zijn lichaam. Hij onderschikt alles onder Zijn voeten en Hij geeft Hem als Hoofd over of boven alles aan de gemeente, aan de Ecclesia, die Zijn lichaam is.

Hoofd en lichaam vormen een eenheid. Als alles onderschikt wordt aan de Christus, dan wordt het onderschikt aan Hoofd en lichaam. Ik zei net al: daarom bidt Paulus dat wij zouden gaan verstaan en beseffen wat de hoop is van Zijn roeping, omdat Zijn roeping de onze is. Als God straks in de Christus alles onder de Christus gaat onderschikken, dan is dat Christus het Hoofd inclusief Zijn lichaam, de gemeente, de Ecclesia. Wij delen dus in die positie van Christus. Wij zijn met Hem gezet boven en over alles, want wij zijn — zo staat het er echt — de compleet-making van Hem. Dit woord wordt vaak vertaald met vullen, vervullen of tot volheid maken en tot volheid brengen, maar je moet goed lezen wat hier staat. Hier staat dat Zijn lichaam de compleet-making, de vervulling is van Hem. Het staat er niet andersom. Natuurlijk maakt Hij ons compleet, maar hier staat dat Zijn lichaam, wij dus, de Ecclesia, de compleet-making is van Hem. Hoofd en lichaam zijn immers een eenheid en zonder lichaam is een hoofd geen lichaam. Dus wij als lichaam van Christus zijn de compleet-making van Hem, die alles in allen compleet maakt. Dat gaat er dus om waar we net al even over zongen: dat als elke knie voor Hem gaat buigen, Hij heel deze schepping tot haar vervulling zal brengen.

De Ecclesia maakt Christus dus compleet. Wellicht ten overvloede, maar ik benadruk het: zonder de gemeente, zonder de Ecclesia, is Christus niet compleet. Dat is wat Efeze 1 hier naar voren brengt. Onder die eenheid van Hoofd en lichaam, van Christus en de Ecclesia, wordt alles onderschikt. Wij gaan dus heersen met Hem. Welk lied is dat ook weer? Ik ga niet zingen natuurlijk; ik kon me nog net inhouden. Maar wij gaan heersen met Hem. Als God deze hele schepping tot Zijn doel gaat brengen en deze hele schepping gaat onderschikken, dan spelen wij daar een rol in. Wij delen in de positie van Christus. Nogmaals, dat is zo adembenemend en ik kan me daar nauwelijks een voorstelling bij maken. Maar als ik erover nadenk met mijn beperkte brein wat dat dan in zou kunnen houden, dan word ik daar in ieder geval altijd enorm blij van. Want we weten dat Hij heel de schepping gaat onderschikken, dat elke knie gaat buigen en dat heel de schepping met Hem verzoend zal worden. Het is toch geweldig als je daar deel van uit mag maken?

Ik ga verder: "Zit aan mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden stel tot een voetbank voor uw voeten." Waarom zit Hij daar? Omdat Hij nog niet compleet is. Dat wacht. Paulus noemt het in Romeinen 11: totdat de volheid van de natiën zal ingaan. Simpel gezegd: totdat de volheid van de natiën in haar hemelse bestemming zal ingaan en Hoofd en lichaam fysiek worden samengevoegd. Dan breekt het "totdat" aan en zal Hij gaan verschijnen. Dus als de Christus — zo noemt Paulus dat Hoofd en lichaam bijvoorbeeld in 1 Korinthe 12 vers 12 — compleet is, dan breekt het moment aan dat alle vijanden onderschikt zullen worden. Dat was vers 1.

Heersen Vanuit Sion te Midden van Vijanden ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar vers 2: "JAHWEH zendt uw krachtige scepter vanuit Sion." We hebben gezien dat Christus wachtend is aan Gods rechterhand, totdat al Zijn vijanden gesteld worden tot een voetbank voor Zijn voeten. Dat is een aanhaling die we ook in de brief aan de Hebreeën tegenkomen. Maar hier in Psalm 110 is het moment van dat "totdat" eindelijk aangebroken. De Messias zal gaan verschijnen, wat op zichzelf natuurlijk een heel onderwerp is waar we nu niet in detail bij stilstaan. Maar Hij zal verschijnen om te gaan heersen vanuit Sion, vanuit Jeruzalem. Vanaf de troon vestigt de Zoon Zijn heerschappij; dat moment is dan aangebroken. En dan staat er: "Heers te midden van uw vijanden!"

Terwijl Hij nu nog aan Gods rechterhand is, zal straks als eerste het volk Israël tot bekering komen. Israël zal namelijk de naam van de HEER aanroepen, de naam van JAHWEH — een naam die ze nu om allerlei redenen niet uitspreken. Dan zal Hij verschijnen op de Olijfberg. Ja, er gebeurt dan nog veel meer wat ik nu oversla, maar Hij zal het koninkrijk voor Israël gaan herstellen. Hij zal dan gaan heersen met een onderschikt, onderworpen Israël. Het zal een gelovig Israël zijn, maar met een nog vijandige wereld daaromheen.

Dit is zoals we hebben gezien in Psalm 2. Dinsdagochtend heeft André over Psalm 2 gesproken en ik roep het u even in herinnering. Ik ga die psalm niet helemaal uitleggen, maar ik lees het even voor: "Waarom woelen de volken en zinnen de natiën op ijdelheid? De koningen der aarde scharen zich in slagorde en de machthebbers spannen samen tegen JAHWEH en tegen Zijn Gezalfde." Zoals André al zei: de volken zullen Hem zien als een indringer. Hij is voor hen een vijand waartegen zij zich gaan verenigen en waartegen zij gaan beraadslagen.

Maar dan staat er: "Die in de hemel zetelt, lacht." God lacht om die plannen van de natiën en JAHWEH spot met hen. Dan spreekt Hij tot hen in Zijn toorn en verschrikt hen in Zijn gramschap, en zegt Hij: "Ik heb immers Mijn koning gesteld over Sion, Mijn heilige berg." Ja, God lacht om al dat woelen van de natiën en hun plannen. Hij heeft Zijn Koning gesteld en Hij zal gaan heersen met Zijn scepter. Het is de vraag van de Vader aan de Zoon: "Vraag Mij en Ik zal de volken geven tot Uw erfdeel en de einden der aarde tot Uw bezit. Gij zult hen verpletteren met een ijzeren knots en stukslaan als pottenbakkerswerk."

We hebben het er deze week natuurlijk al over gehad: de onderschikking van de natiën zal inderdaad met harde hand gaan. God heeft weliswaar allen op het oog en Hij gaat heel deze schepping met Zich verzoenen, maar de wegen die Hij bewandelt wanneer Hij gaat heersen, zullen inderdaad met die harde hand gaan. Alle tegenstand zal simpelweg worden verbroken. Soms zegt een plaatje meer dan duizend woorden, maar dit is straks de situatie. Dit stipje op de kaart is Israël — eigenlijk is het stipje nog te groot, maar anders zou u het niet kunnen zien. Dat is de situatie: de Messias is teruggekomen en er is herstel voor een gelovig volk Israël, maar met een vijandige wereld daaromheen.

Een Wedergeboren Israël in de Dag van Zijn Strijdkracht ↑ hoofdstukken

Dan staat er in vers 3 — nog steeds de rode letters: "Uw volk is gewillig in de dag van uw strijdkracht, in heilige eer." De klemtoon ligt hier op "Uw volk", want úw volk is gewillig. De overige volken namelijk niet, want Hij heerst te midden van vijanden en die moeten onderworpen worden, stukgeslagen worden als pottenbakkerswerk.

Het gaat hier om strijdkracht. Het is een strijd, het is een scepter, het is verbreken en het is stukslaan. Hier staat dan: "Uw volk is gewillig in de dag van uw strijdkracht." In vers 5 — daar kom ik straks nog even op — heet dat de dag van Zijn toorn. Israël komt tot geloof aan het einde van de grote verdrukking. Er zijn heel veel gelovige christenen die denken dat dan direct het duizendjarig vrederijk of het Messiaanse rijk aanbreekt. Dat is echter niet zo. Ik zeg dit nu even in de zijlijn; als u daar meer over wilt weten, schiet me dan gerust aan bij de koffie of wanneer dan ook. Maar na die grote verdrukking begint, zoals Openbaring 6 vers 17 zegt, pas de dag van toorn. Dat is namelijk de periode waarin Hij heerst te midden van Zijn vijanden. De volkeren zijn dan nog niet onderworpen en in Openbaring worden de oordelen die over de volkeren komen voorgesteld als de zeven bazuinen. Dat is dus in de dag van Zijn toorn.

Israël zal dan het hoofd van de volken zijn. Dat vind je met name in Deuteronomium 28, in de verzen die ik noem. Ook in de verzen van Daniël staat echt dat de heerschappij aan het volk is gegeven. De Messias staat natuurlijk aan het hoofd, maar Israël is het hoofd van de volken. Een Israëlitisch koninkrijk zal dan aanbreken, baanbreken en gevestigd worden.

"Vanuit de baarmoeder van de dageraad" — dit is natuurlijk allemaal beeldspraak — "zal voor u de dauw van uw jeugd zijn." Ik zou er heel veel over kunnen zeggen en dat ga ik niet doen, maar ik zeg er wel íéts over. De dageraad is natuurlijk de zonsopgang en de baarmoeder staat voor het begin en voor nieuw leven. Hier gaat het over nieuw leven, in de eerste plaats voor Israël. De zonsopgang, het aanbreken van de nieuwe dag, heeft natuurlijk ook te maken met de duisternis die ten einde is. De tijd waarin wij nu leven, wordt voorgesteld als de nacht. Maar als de Dag des Heren, de dag van JAHWEH aanbreekt, dan zal de Zon der gerechtigheid opgaan. Ik gooi hier nu wat teksten bij elkaar, maar die spreken daarvan. Dan wordt hier al genoemd de "baarmoeder van de dageraad". Dan zal de dag aanbreken: nieuw leven op een nieuwe dag. Maar achter zo’n dag zit ook weer meer, want het is een dag van duizend jaar. Een wedergeboren Israël, voortgekomen uit die baarmoeder.

"Vanuit de baarmoeder van de dageraad zal voor u de dauw van uw jeugd zijn." Dauw is natuurlijk water, verfrissing. Het spreekt van de zegen van God. Het is ook een uitbeelding van het levende Woord van God dat leven geeft. In de profetie spreekt die dauw ook van de zegeningen van dat Messiaanse rijk dat gaat komen. In Micha wordt bijvoorbeeld gesproken over het overblijfsel van Jakob, dat in de tijd van "benauwdheid van Jakob" — de grote verdrukking — de Naam des Heren gaat aanroepen. Dat overblijfsel zal tot geloof komen. Zij zullen dan in het midden van vele volken zijn. Daar heb je het weer: Hij heerst te midden van Zijn vijanden. In het midden van vele volken zullen zij zijn als "dauw van JAHWEH".

Want dat koninkrijk zal beginnen in Israël, maar het zal gevestigd worden over heel de aarde. Aan Israël is beloofd dat het een priesterlijk koninkrijk zou zijn. Petrus zegt dat zij de deugden van Hem zouden verkondigen aan de natiën. Die taak hebben ze in het verleden niet zo serieus genomen, maar in de toekomst zal dat gebeuren. Dan zullen zij zijn als dauw van de Here, als dauw van JAHWEH, en al die volkeren bevochtigen; namelijk zegenen met het Woord van God. Dat is hun priesterlijke functie: niet alleen een koninkrijk, maar ook een koninkrijk van priesters. "Als regenbuien op het kruid, dat niet hoopt op een man en het niet van mensenzonen verwacht." Nee, ze verwachten het alleen van de Mensenzoon, de Zoon des mensen.

Het overblijfsel van Jakob zal onder de natiën zijn, in het midden van vele volken, als een leeuw onder de beesten van het woud, als een jonge leeuw onder de schaapskudden, die, wanneer hij voorbijtrekt, vertreedt en in stukken scheurt; er is geen uitredder. Ook dit spreekt natuurlijk van dat verbreken als pottenbakkerswerk. Dat zal er toch echt wel hardhandig aan toegaan. Dat komt natuurlijk omdat die natiën in opstand komen tegen JAHWEH en Zijn Gezalfde. Dat wordt niet getolereerd, dus die tegenstand wordt verbroken. En dat zal niet zachtjes gaan.

Hogepriester Naar de Orde van Melchizedek ↑ hoofdstukken

Kijk, we hebben nu meters gemaakt, want we gaan nu al naar vers 4. Dat is weer het blauwe gedeelte. En die blauwe gedeelten komen overeen, dat heb ik al gezegd. Dit gaat dus weer over de positie van de Messias aan Gods rechterhand. En dan staat er: JAHWEH heeft gezworen en Hij zal geen spijt hebben; het zal Hem niet berouwen. Dit wordt ook weer tot de Messias gezegd. Dus God, JAHWEH, zegt tot de Messias: "U bent priester tot in de aeon, naar de orde van Melchizedek." Dus tot in de toekomende aeon.

"Mijn Heer is aan Uw rechterhand." Dat hebben we al gezien: Hij is gezet aan Gods rechterhand, "totdat". Hier is Hij dus weer aan Gods rechterhand. Dat heeft JAHWEH met nadruk gezegd, namelijk gezworen, en Hij zal geen spijt hebben. Hoe nadrukkelijk wil je het zeggen? God komt daar niet op terug dat Hij priester is tot in de aeon naar de orde van Melchizedek.

Degenen die de Hebreeënbrief een beetje kennen, weten dat we hier nu de hele Hebreeënbrief zouden kunnen bespreken, want dit is het onderwerp van die brief. Maar het is ook al het onderwerp van allerlei rituelen en bepalingen in de Tenach, in het Oude Testament. Maar ik wil er een paar dingen over zeggen, want ik moet het óf heel kort doen, óf heel uitgebreid. Dat laatste lukt vandaag niet, dus ik doe het maar kort. Ik hoop dat degenen voor wie dit nu heel cryptisch is, in ieder geval het gevoel krijgen dat ze er meer van zouden willen weten.

Voordat de Messias zou heersen – we hebben het al gelezen – zou Hij verhoogd worden aan Gods rechterhand. Maar Hij zou dus ook priester zijn naar de orde, de wijze of de manier van Melchizedek. "Orde" is een ordening, een wijze. De schrijver van de Hebreeënbrief zegt daar dit over: "Dit is de hoofdsom van de dingen waarvan wij spreken." In de Hebreeënbrief zegt hij dus dat dit de hoofdzaak is, het allerbelangrijkste. Niet zomaar iets waarvan hij zegt dat we er ook anders over kunnen denken; nee, dit is de hoofdzaak van wat hij te melden heeft in een brief van dertien hoofdstukken. Het is een heel lange brief en hij zegt: "Dit is de hoofdsom: Wij hebben zulk een hogepriester, die is gezeten aan de rechterhand – daar is Hij weer – van de troon van de Majesteit in de hemelen."

Even terug: Hij is dus hogepriester, gezeten aan Gods rechterhand. Het gaat over Christus natuurlijk. De Hebreeënbrief legt uit dat koningen genomen werden uit de stam van Juda. Het koningshuis van David was van de stam van Juda en alle troonopvolgers kwamen uit die stam voort. Maar priesters kwamen niet uit de stam van Juda; die werden genomen uit de stam van Levi, de Levieten. Binnen die stam was er weer één familie: Aäron was de eerste hogepriester. De opvolging van de hogepriesters was erfelijk: eerst Aäron, toen zijn zoon Eleazar en zo de volgende.

De schrijver van de Hebreeënbrief zegt dat zij door de dood werden verhinderd te blijven. Het probleem was dat ze telkens stierven, dus moesten er telkens nieuwe komen. Christus is echter hogepriester geworden; Hij is opgewekt en aan Gods rechterhand gezet. Hij wordt niet door de dood verhinderd te blijven, want Hij heeft onvergankelijk leven ontvangen. Daarom kan Hij priester zijn tot in de aeon. Er hoeft geen nieuwe hogepriester meer te komen.

Nu snijd ik weer wat aan, maar het kan niet anders, want het staat hier. Voordat het priesterschap van het oude verbond werd ingesteld, was er in Genesis 14 een priester die Abraham tegemoet ging nadat hij een strijd had gewonnen. Hij heette Melchizedek. Er zijn maar drie of vier verzen over hem; we hebben geen idee waar die man vandaan komt. Er staat bijna niets bij, alleen dat hij Abraham brood en wijn gaf – wat ook niet voor niets is. Hij was dus een priester die er was vóór het priesterschap van het oude verbond, vóór Aäron. En hij, Melchizedek, was zowel koning als priester.

Onder het oude verbond kon Christus niet eens priester of hogepriester zijn, maar in Zijn opstanding is Hij hogepriester geworden naar de wijze van Melchizedek. Hij is gezet aan Gods rechterhand; Hij is gezeten aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemelen om dienst te verrichten in de heilige plaatsen. Dat deden de priesters immers: zij verrichtten dienst in de heilige plaatsen. Dat kennen jullie wel: de tabernakel waar de priesters dienst deden, en later de tempel.

Maar Christus is zulk een hogepriester die gezeten is aan de rechterhand van de troon van de Majesteit in de hemelen. Er staat dat Hij een dienstverrichter is van de heilige plaatsen, van de ware tent die de Heer opzet en niet een mens. Ooit zetten mensen in de woestijn die tent op, de tabernakel, en daar werd dagelijks dienst gedaan in het heilige. Er stond een kandelaar, een tafel met toonbroden en een reukofferaltaar. Er moesten reukoffers gebrand worden, de broden moesten ververst worden en de pitten van de lampen moesten verzorgd worden.

Maar er was één vertrek, het heilige der heiligen, dat daarachter lag en waar de ark van het verbond stond. Daar mochten de priesters niet komen. Eén keer per jaar mocht de hogepriester daar binnengaan onder strikte voorwaarden. Hij sprenkelde daar bloed op de Grote Verzoendag, op Jom Kippoer. Dan staat er dat hij verzoening deed – eigenlijk bedekking of beschutting – voor alle zonden van het hele volk.

Op de Grote Verzoendag ging de hogepriester naar binnen en het volk stond, zo stel ik me voor, te wachten tot hij weer naar buiten kwam. Als hij naar buiten kwam, was er verzoening, beschutting en bedekking gedaan voor de zonden van het hele volk. De schrijver van de Hebreeënbrief zegt dat Christus is ingegaan in de ware tent. Niet de tent die op aarde stond, want Hebreeën 9 vers 24 zegt: "de ware tent, namelijk de hemel zelf." Die tent op aarde was een beeld van de hemel.

Daar is Christus nu ingegaan, eenmaal, zoals de hogepriester eenmaal per jaar het heiligdom inging om beschutting en verzoening te doen voor de zonden van het volk. De positie van de Heer is nu aan Gods rechterhand, achter het voorhangsel, verborgen in de beeldspraak van de tabernakel. Hij is daar achter het gordijn, onzichtbaar, en het volk wacht tot Hij naar buiten komt. Straks zal Hij naar buiten komen. Hij wacht aan Gods rechterhand "totdat". Wanneer Hij naar buiten komt, zal Hij als het ware door dat voorhangsel naar buiten treden. Dan zal Hij inderdaad verzoening hebben gedaan voor alle zonden van het hele volk, want dan zet Hij Zijn voeten op de Olijfberg om het volk te zegenen. Dan is het een gelovig, bekeerd volk Israël.

Dit heb ik nu heel kort aangestipt, maar dat kan ook niet anders vanwege de tijd, want we hebben nog een paar verzen. Ik zou er heel graag veel meer over willen vertellen, maar dat is misschien voor een andere keer.

Het Gericht over de Natiën in de Dag van Zijn Toorn ↑ hoofdstukken

Dan gaan we nu naar het tweede gedeelte, dat weer gaat over de toekomst wanneer het ogenblik van het 'totdat' is aangebroken. Hij zit aan de rechterhand van JAHWEH, totdat Zijn vijanden gesteld worden tot een voetenbank voor Zijn voeten. Hij zal dan heersen vanuit Sion met een krachtige scepter, zoals vers 2 zegt. Hij heerst te midden van Zijn vijanden en dan staat er: Hij doorboort koningen in de dag van Zijn toorn. Andere vertalingen zeggen hier verbrijzelen of verpletteren. Het is net als dat pottenbakkerswerk uit Psalm 2, waar André afgelopen dinsdag over sprak: "Gij zult hen verbrijzelen als een pottenbakkersvat." Hier staat dus dat Hij koningen doorboort in de dag van Zijn toorn.

Ik heb dat al eerder aangehaald: in vers 3 wordt dit de dag van Zijn strijdkracht genoemd, en hier in vers 5 is dat de dag van Zijn toorn. Wanneer Israël bekeerd is, heerst Hij te midden van de vijanden vanuit Sion en zal Hij Zijn krachtige scepter zenden. Dan doorboort of verbrijzelt Hij koningen in de dag van Zijn toorn, want alle overheden, machten en koningen zullen aan Hem onderworpen en onderschikt worden. Hij zal richten onder de natiën; Hij zal alles recht gaan zetten wat nu nog krom is. Zeker als je het hebt over koningen en politiek, dan zal alles wat krom is rechtgezet worden. Het Koninkrijk dat dan aanbreekt, zal een rechtvaardig Koninkrijk zijn waarin gerechtigheid heerst. Er zijn geen verborgen agenda’s en er is geen gekonkel meer, maar een Koning die doet wat Hij zegt. Er zijn zoveel teksten die dit bevestigen: JAHWEH zal de einden van de aarde richten. De hele wereld zal gericht worden. JAHWEH zal de volken richten, dat lezen we bijvoorbeeld ook weer in Psalm 7.

Dan staat er in vers 6 een wat moeilijke frase waarvan ik zelf ook nog niet honderd procent zeker weet wat het precies betekent. Ik heb het hier weergegeven als: "Hij zal ze vullen met lichamen." De meeste vertalingen vatten dat negatief op; de NBG zegt dat Hij lijken ophoopt en de Statenvertaling zegt dat Hij het vol dode lichamen zal maken. In de grondtekst staan echter maar twee woorden: Hij vult — of vervult — lichamen. Vertalingen nemen dat vrijwel allemaal negatief aan, maar je zou het wellicht ook positief kunnen opvatten. De natiën zullen gericht worden en dat zal inderdaad met harde hand gaan, dus ik snap die negatieve associatie wel. Maar je leest ook in Jesaja 2 dat de volkeren zullen optrekken en dat de wet van JAHWEH zal uitgaan van Sion. De natiën zullen ook gevoed worden met het Woord van God. Misschien is dit wel cryptisch taalgebruik daarvoor: dat Hij lichamen zal voeden of verzadigen. Ik weet het niet. Ik begrijp de interpretatie van de NBG en de Statenvertaling, maar het zijn echt maar twee woorden en dan kom je al snel op het terrein van interpretatie. Als ik het positief opvat, is dat natuurlijk ook een interpretatie, dus ik vind deze tekst zelf nogal lastig. Als u straks de oplossing heeft, dan hoor ik dat graag.

Vervolgens staat er: "Hij doorboort het hoofd over een immens land." Ook hier zeggen andere vertalingen weer verbrijzelen of verpletteren. In die eindtijd zal Hij heersen te midden van vijanden, maar er zal ook nog een andere heerser zijn die in Openbaring wordt genoemd: het beest. In 2 Thessalonicenzen 2 wordt hij de mens van de wetteloosheid genoemd. Er staat bij dat de Heer hem zal verdoen door de adem of de geest van Zijn mond. Hij zal in ieder geval verslagen en weggedaan worden. Ik denk dat "het hoofd over een immens land" degene is die op dat tijdstip een groot koninkrijk heeft hier op aarde. Die zal door de Messias verslagen en verbrijzeld worden — doorboord, verpletterd, in ieder geval definitief verslagen. Ik zeg er maar bij: zoals David Goliath doorboorde. Want die reus Goliath was ook een type van het beest; de woorden die uit zijn mond kwamen waren beestachtig. Als je kijkt naar de uitrusting van Goliath, dan zie je daar allerlei tekenen in terug. Het getal 666 komt erin voor, maar ook het ijzer en koper dat je later terugvindt in de koninkrijken bij Daniël. In Openbaring zijn dit allemaal uitbeeldingen van het hoofd over dat laatste koninkrijk, dat de Messias teniet zal doen. Hij doorboort het hoofd over een immens land.

Onderweg zal Hij drinken uit de waterstroom. Een waterstroom is bewegend water, levend water. Daarmee is het een uitbeelding van het levende Woord van God. Maar dit zal ook letterlijk gebeuren: in de toekomst zie je dat er waterstromen en rivieren onder de toekomstige tempel vandaan zullen lopen. Het is echter ook beeldspraak: Hij drinkt uit de waterstroom, Hij leeft vanuit het levende Woord van God. En dan staat er: "Vanwege dit heft Hij het hoofd omhoog." Dit is in tegenstelling tot dat hoofd van het immense land, want dat werd verbrijzeld. De Messias zal echter het hoofd omhoogheffen; Hij zal verheven worden en alle vijanden onderschikken. En als alle vijanden uiteindelijk onderschikt zijn, dan komt er ook een einde aan die heerschappij van Christus.

De Laatste Vijand Tenietgedaan: God Alles in Allen ↑ hoofdstukken

Christus zal koning zijn. Hij is nu nog wachtend, gezeten aan Gods rechterhand, totdat zijn vijanden gesteld worden tot de voetbank voor zijn voeten. Dan zal hij heersen als koning te midden van vijanden en alle vijanden onderschikken. Maar dat heersen – en dat is nogal onbekend – dat heeft een ‘totdat’. Want dat zegt Paulus in 1 Korinthe 15. Ik val dan natuurlijk wel midden in het gedeelte. Het voorgaande is ook erg mooi, maar dat laat ik dan maar even. Het gaat nu even over dat heersen. Want hij moet heersen totdat...

Dus de Heer, JAHWEH, heeft tot mijn Heer gesproken: ‘Zit aan mijn rechterhand, totdat ik uw vijanden stel tot een voetbank voor uw voeten.’ Nou, dan gaat hij heersen. Dat hebben we gezien in deze psalm, maar ook gezien in Psalm 2. Maar ook dat heersen heeft een ‘totdat’, namelijk totdat alle vijanden onder zijn voeten zijn gesteld; totdat hij al zijn vijanden onder zijn voeten heeft geplaatst.

En die vijanden... Ja, ik liet net dat kaartje zien. Dat ‘heers te midden van uw vijanden’, dat gaat over de zinnelijke wereld. Maar er zijn ook nog wel wat onzienlijke vijanden die moeten worden onderschikt. Nou, dan sla ik de hele onzienlijke wereld maar over, want Paulus heeft het hierover. Hij gaat vervolgens spreken over de laatste vijand die teniet zal worden gedaan. En hij zegt: de laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood. Want, nogmaals, hij onderschikt alles onder zijn voeten, dus ook de dood.

Trouwens, we hadden het net over het hardhandig onderschikken van al die natiën, van al die volkeren, het verbreken als pottenbakkerswerk. Dus ook daarin speelt de dood natuurlijk nog een grote rol. De dood is ook geen bedrijfsongeval van God ofzo; de dood past volledig in het plan van God en wordt ook gebruikt in het plan van God. Want de dood maakt ook een einde aan heel veel dingen natuurlijk, dus ook aan vijanden. Maar wat gebeurt er dan met die vijanden?

Nou, de laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood. Dat betekent dat dit woord – ik heb hier geen interlineair bij afgedrukt, maar als de dood als laatste vijand wordt tenietgedaan – dit woord ‘tenietdoen’ is ‘tot niets maken’, ‘buiten werking stellen’. Dat betekent dat de dood er niet meer is. Die is namelijk tenietgedaan; de dood werkt niet meer. Dat betekent dus dat allen zullen worden levend gemaakt. Dat zegt Paulus ook in het voorgaande, in 1 Korinthe 15 vers 22. Daar zegt hij dat heel uitgebreid: ‘Zoals in Adam allen sterven, alzo zullen ook in Christus allen worden levend gemaakt.’ En dat doet God door de laatste vijand, de dood, buiten werking te stellen, teniet te doen.

Zolang er nog één van zijn schepselen in de dood is, dan werkt de dood dus nog en is de dood dus nog niet tot niets gemaakt of tenietgedaan. Dus God doet die laatste vijand teniet door allen onvergankelijk leven te geven, namelijk het leven van de eersteling Christus. Daar gaat het over in 1 Korinthe 15. Want hij onderschikt alles onder zijn voeten. Niets is daarvan uitgezonderd, dus ook de dood.

‘Maar wanneer hij zegt dat alles onderschikt is, is het duidelijk dat het uitgezonderd Hem is die alles aan hem onderschikt.’ Toen ik dit voor het eerst las, dacht ik: dit moet ik nog een paar keer lezen. Maar het gaat er hier over dat wanneer God zegt dat alles onderschikt is, het duidelijk is dat het uitgezonderd Hemzelf is, God zelf, die alles aan Hem, namelijk aan Christus, onderschikt. Dus natuurlijk wordt God niet aan Christus onderschikt; dat is wat hier wordt gezegd. Maar God onderschikt alles aan Christus, tot de laatste vijand.

En wanneer alles aan Hem onderschikt zal worden, dan zal ook de Zoon zelf onderschikt worden aan Hem die alles aan Hem onderschikt. Dus uiteindelijk zal de Zoon heersen totdat al die vijanden onderschikt zijn en als laatste vijand de dood tenietgedaan wordt. En dan stel ik me dat zo voor, dat de Zoon zegt tot de Vader: ‘Ik heb alles onderschikt, ik heb alles tot een einde gebracht. Er zijn geen vijanden meer. Dit volmaakte koninkrijk geef ik aan U.’

En dat is wat hier gezegd wordt: ‘Wanneer alles aan Hem onderschikt zal worden, dan zal ook de Zoon zelf onderschikt worden aan Hem die alles aan Hem onderschikt, opdat God zal zijn: alles in allen.’ Wij zijn nu de compleetmaking van Hem, zoals staat in Efeze 1, het laatste vers: ‘...die alles in allen compleet maakt’, die alles in allen tot volheid brengt. En hier staat het dan zo: ‘opdat God zal zijn: alles in allen’. Daar wilde ik het bij laten voor deze ochtend, en dat lijkt me ook een mooi slotwoord.

📖 Categorie: Studies