In deze studie over Romeinen 13 en 14 staat de liefde als vervulling van de wet centraal. Gelovigen worden opgeroepen om te ontwaken, de werken van de duisternis af te leggen en de wapens van het licht aan te trekken. Daarna ligt de nadruk sterk op het omgaan met zwakken in het geloof: gelovigen moeten elkaar de vrijheid geven en niet oordelen over elkaars keuzes rondom voedsel of dagen. Uiteindelijk zal namelijk eenieder persoonlijk rekenschap afleggen voor het podium van God.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Laat eenieder in zijn eigen denken ten volle verzekerd zijn.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en de Liefde als Vervulling van de Wet
- De Redding Is Nabij: Ontwaken uit de Slaap
- Wandelen als bij Dag: de Wapens van het Licht Aantrekken
- Romeinen 14: Ruimte voor de Zwakke in het Geloof
- Oordeel Andermans Huisknecht Niet: Vrijheid in het Oordelen van Dagen
- Wij Zijn van de Heer: Christus Is Heere van Doden en Levenden
- Ieder Zal Rekenschap Geven voor het Podium (bêma) van God
- Plaats Geen Valstrik: Wandelen Naar Liefde Zonder Aanstoot te Geven
Introductie en de Liefde als Vervulling van de Wet ↑ hoofdstukken
En dan gaan we verder met de bespreking van de Romeinenbrief. We zijn de vorige keer in Romeinen 13 gebleven en ik ga lezen, niet helemaal vanaf de verzen die ik de vorige keer besproken heb — dat was volgens mij vanaf hoofdstuk 12 vers 17 — maar ik vang aan in Romeinen 13 vers 1.
Ik lees het gewoon: "Doe het goede en jij zal lof vanuit haar hebben. Want zij is Gods dienaar, jou ten goede. Maar in het geval dat jij kwaad doet: vrees, want zij draagt het zwaard niet voor de schijn. Want zij is Gods dienaar, een rechtverschaffer in toorn voor degene die kwaad verricht. Daarom is het noodzaak ondergeschikt te zijn, niet alleen vanwege de toorn, maar ook vanwege het geweten. Want daarom voldoen jullie ook belastingen, want zij zijn dienstverrichters van God in dit juist volhardende. Betaal aan allen de verschuldigde dingen: aan wie belasting, belasting; aan wie tol, tol; aan wie vrees, vrees; aan wie eer, eer."
Tot zover, en dan gaan we verder in Romeinen 13 vers 8. Eerst een opmerking vooraf voordat ik dat vergeet. De Romeinenbrief is grofweg in te delen in hoofdstuk 1 tot en met 11, het leerstellige gedeelte, zoals men dat noemt. En vanaf hoofdstuk 12 begint er een praktisch gedeelte, de praktische toepassing van wat de apostel Paulus in die eerste hoofdstukken naar voren brengt. Hoe dat ook zij, in ieder geval kun je wel zeggen dat deze hoofdstukken die we nu bespreken, hoofdstuk 12 tot en met 16, veel minder leerstellig zijn. Wat Paulus bijvoorbeeld in Romeinen 9 tot en met 11 doet — dat hebben we uitgebreid besproken — is de positie van Israël bespreken en dat aan de hand van allerlei profetieën uit de Hebreeuwse Bijbel ook onderbouwen. Dat is in deze hoofdstukken waar we ons nu in bevinden veel minder het geval.
Ik denk ook dat ik daar wat sneller doorheen kan. Dat is in ieder geval mijn intentie, omdat je niet bij elk woord of bij elk zinsdeel uitgebreid hoeft stil te staan. We komen straks in Romeinen 14 en als je dat aandachtig doorleest, dan moet je toch wel de boodschap die de apostel Paulus naar voren wil brengen kunnen vatten. Dus ik ga proberen — het is een intentie — om daar wat sneller doorheen te gaan dan we door die eerste hoofdstukken gegaan zijn. En als je het echt snel vindt gaan, dan trek je maar aan de rem en dan hoor ik dat wel.
In Romeinen 13 vers 8 zijn we dan aangekomen: "Wees aan niemand iets verschuldigd dan elkaar lief te hebben. Want wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld." Paulus had het in het voorgaande over: betaal aan allen de verschuldigde dingen. Belasting aan wie belasting toekomt, tol aan wie tol, vrees aan wie vrees, eer aan wie eer. Dat gaat over de overheden van deze wereld. Die vragen belasting, dus dat zouden wij netjes betalen. En tol, ontzag en eer geven wij aan wie we dat verschuldigd zijn, want wij onderschikken ons aan die overheden.
Maar Paulus zegt er wel bij: wees aan niemand iets verschuldigd dan elkaar lief te hebben. Want het hebben van schulden wordt in de Schrift niet verheerlijkt. Onze hele economie drijft daar zo'n beetje op, geloof ik, maar de spreukenschrijver zegt bijvoorbeeld: "De man die leent, is een knecht van de uitlener." Dus wanneer je schulden hebt — dat lijkt me ook niet zo moeilijk — dan ben je dus een knecht van degene aan wie je die schulden hebt. Wie betaalt, bepaalt. En Paulus zegt dus: nou, als je dan iemand iets verschuldigd bent, dan is het diegene lief te hebben. "Wees aan niemand iets verschuldigd dan elkaar lief te hebben. Want wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld."
En liefde, agape, dat is de onvoorwaardelijke liefde van God. We zeggen weleens: liefde is blind. Maar liefde ziet ook voorbij aan alle tekorten. Ik weet niet of dat goed vertaald is, dat doe ik nu uit mijn hoofd, maar in 1 Korinthe 13 staat zoiets als: de liefde bedekt alle dingen. Dat betekent dat de liefde voorbijziet aan alle tekortkomingen. Maar het bedekt het ook, het vult het ook op. De liefde geeft alles inhoud. Dat is wat Paulus hier zegt, en dus ook de wet. "Wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld," zegt Paulus.
Nou, hoezo dan? Want: "Jij zal geen echtbreuk plegen. Jij zal niet vermoorden. Je zal niet doodslaan. Je zal niet stelen. Je zal geen valse getuigenis afleggen. En je zal niet begeren." En indien er enig ander voorschrift is, het wordt samengevat in dit woord, in het: "Jij zal jouw naaste liefhebben als jezelf." Het is natuurlijk zo dat degene die zijn of haar naaste liefheeft als zichzelf, die haalt het wel uit zijn hoofd om de vrouw van die ander te nemen, om die ander te vermoorden of om niet de waarheid te spreken tegen die ander, enzovoort, enzovoort. En vandaar dat de liefde, zoals het in het vorige vers stond: "wie de ander liefheeft, heeft de wet vervuld." En hier staat: indien er enig ander voorschrift is, het wordt samengevat in dit woord: "jij zal jouw naaste liefhebben als jezelf." Dus wie zijn naaste liefheeft als zichzelf, die steelt niet, die moordt niet.
De liefde vervult dus de wet. Wie zijn naaste liefheeft, vervult daarmee de wet. En natuurlijk is boven dit alles... maar daar hebben we het in Romeinen 9 over gehad, dus dat is nog niet eens zo lang geleden: de wet is profetie, hè? Dus de wet is ook een belofte: "Jij zal jouw naaste liefhebben als jezelf." De liefde doet de naaste geen kwaad. Dat is eigenlijk ook weer een samenvatting van wat Paulus in vers 9 zei: je zal geen echtbreuk plegen, je zal niet moorden. En zo er enig ander voorschrift is, wordt het samengevat in dit woord: je zal je naaste liefhebben als jezelf, want de liefde doet dus de naaste geen kwaad.
En daarom is de liefde de vervulling van de wet. Wie zijn naaste liefheeft, vervult daarmee de wet. En de wet is ook profetie; het is een belofte van God. God gaat heel deze schepping verzoenen met Zichzelf, maar ook onderling verzoenen, dat de schepselen met elkaar verzoend worden. Dus dan wordt daarmee ook de wet vervuld. De liefde doet de naaste geen kwaad, daarom is de liefde de vervulling, de compleetmaking van de wet. Het is overigens zo dat in de Schriften — zo spreken wij er ook over, zo spreekt de Schrift daar zelf over — wat vervuld wordt, zijn profetieën, voorzeggingen. De liefde is de vervulling van de wet en daarmee is de wet dus ook profetie; het is ook een voorzegging. "Jij zal jouw naaste liefhebben als jezelf." Dat is de belofte voor elk mens. De liefde doet de naaste geen kwaad, daarom is de liefde de vervulling van de wet.
De Redding Is Nabij: Ontwaken uit de Slaap ↑ hoofdstukken
Ook dit, de tijd waarnemend dat het reeds voor ons het uur is om uit de slaap gewekt te worden. Want de redding is ons nu meer nabij dan toen wij zijn gaan geloven. Ja, Paulus zegt ook dit. De tijd waarin we leven, dat zegt Paulus. Dat het reeds voor ons het uur is om uit de slaap gewekt te worden, want de redding is ons nu meer nabij dan toen wij zijn gaan geloven.
Kijk, we moeten even bedenken: we zijn inmiddels ongeveer 2000 jaar na het schrijven van deze brief. Maar de tijd waarin Paulus dit schreef, was de Handelingenperiode, aan het begin daarvan zelfs. Toen verwachtte men nog een spoedige terugkomst van de Heer. Daar gaat eigenlijk het hele boek Handelingen over. Dat is ook de vraag die aan het begin van het boek Handelingen aan de Heer gesteld wordt, wanneer Hij verschijnt aan Zijn discipelen: "Verwacht u in deze tijd het Koninkrijk te herstellen?"
Gedurende het boek Handelingen zien we dat Israël zich niet bekeerde en de redding naar de natiën ging. Wat je ziet is dat in het begin van het boek Handelingen Petrus, als representant van de twaalf, op de voorgrond staat. Gedurende het boek Handelingen komt daar steeds meer de apostel Paulus naar de voorgrond. Hij was degene die het evangelie naar de natiën zou brengen en die ook de boodschap mocht bekendmaken dat de Messias niet spoedig zou terugkeren, dat dat nog even zou duren.
Petrus werd zich daar ook van bewust aan het einde van zijn leven, aan het einde van zijn loopbaan. Dat zegt hij ook in zijn tweede brief: dat het nog even zou duren. Nou ja, twee dagen, maar bij de Heer zijn die dagen als duizend jaar. Eén dag is bij de Heer als duizend jaar en duizend jaar is als één dag. Zo lang zou het dan ook ongeveer gaan duren, zegt hij.
Maar wij leven ook nu weer, maar nu definitief, in een tijd dat de Messias op het punt staat om terug te komen. Toen was alles afhankelijk van de bekering van Israël en nu is gewoon straks de termijn verstreken. Dan zal Hij eerst Zijn Ecclesia tot Zich nemen en dan zal inderdaad Israël zich alsnog gaan bekeren of bekeerd worden, of hoe je dat ook wilt zeggen. Hersteld worden is ook zo'n term die we vinden in de Schrift.
Maar wij zouden ons dus van de tijd bewust zijn, de tijd waarnemend, dat het reeds voor ons het uur is om uit de slaap gewekt te worden. Want de redding is ons nu meer nabij dan toen wij zijn gaan geloven. Nou, dat is voor ons ook zo. De verlossing van ons lichaam, dat was Romeinen 8. De aanstelling tot zonen, de zoonstelling, daar hebben we het toen over gehad. Dat wij daadwerkelijk in de positie gesteld gaan worden waarin we ons lotsdeel ontvangen en met Hem deze schepping zullen regeren, besturen en onderschikken. Die zoonstelling, die ontvangen wij bij de verlossing van ons lichaam. Nou, die redding is ons nu meer nabij dan toen wij zijn gaan geloven. Dat geldt nog steeds.
De nacht vordert en de dag is genaderd. Laat ik even verder lezen: "De nacht vordert en de dag is genaderd, laten wij dan de werken van de duisternis wegdoen en de wapens van het licht aantrekken." De nacht in de Schrift is de periode dat de Heer afwezig is. Dat zegt Hij zelf ook trouwens in Johannes 9: "Zolang Ik in de wereld ben, ben Ik het licht der wereld." Dat betekent dat op het moment dat Hij de wereld verliet, het licht uitging, om het zo maar te zeggen.
Vandaar dat deze wereld ook in duisternis is. Er schijnt wel licht, want er zijn natuurlijk allerlei Schriften en Hij schijnt in onze harten, maar de wereld is in duisternis. Het is een nacht, het is een boze aion. Maar de nacht vordert, die nacht gaat voorbij. De beeldspraak in de Schrift is dat die nacht straks voorbij is en wat gaat er dan gebeuren? Nou, dan komt de zon op. De Dag breekt aan. Welke dag? Dat wordt de Dag van Christus genoemd, de Dag van Jezus Christus, de Dag des Heren trouwens ook. Maar de nacht vordert en de dag die nadert, die is genaderd.
Wandelen als bij Dag: de Wapens van het Licht Aantrekken ↑ hoofdstukken
En laten wij dan de werken van de duisternis wegdoen en de wapens van het licht aantrekken. We leven in een duistere wereld, maar wij weten dat de dag komt. Dus wij lopen natuurlijk gewoon vooruit op wat er straks gaat komen. Wij doen de wapens van het licht aan, nu al, midden in die duistere wereld. Dat woord ‘wapens’ zijn we eerder tegengekomen, in Romeinen 6 bijvoorbeeld, maar in de Bijbel is dat begrip breder dan wat wij onder wapens verstaan. Het kan ook werktuig of instrument betekenen. Maar ze worden ook wapens genoemd omdat de wapens van het licht conflicteren met de werken van de duisternis. Dat wat in deze wereld mainstream is, wat normaal is – de werken van de duisternis – die zouden wij wegdoen om de wapens van het licht aan te trekken.
Het veronderstelt strijd. Denk ook aan die wapenrusting: dat harnas, dat schild, die helm en dat zwaard. Het zijn in wezen allemaal verdedigingswapens. Er staat ook telkens bij dat we die wapenrusting of de wapenen van het licht aan moeten trekken opdat we zouden standhouden, opdat we zouden staan. Staande blijven, daar gaat het om. Je wilt staande blijven in een wereld die in duisternis leeft. Duisternis en nacht zijn beelden van de leugen; van de dingen die in het geniep gebeuren. Wil je daarin staande blijven en in de waarheid staan, dan trek je de wapens van het licht aan, de wapenrusting van God. De nacht vordert en de dag is genaderd. Laten wij dan de werken van de duisternis wegdoen en de wapens van het licht aantrekken.
Paulus gaat er hier niet uitgebreid op in wat die wapens van het licht precies zijn, dus dat ga ik ook niet doen. Daarvoor kun je onder andere naar Efeze 6 gaan; daar kom je ze vanzelf tegen. Staande in de waarheid en het geloof, of die helm als een beeld dat ons denken beschermt: de helm van redding. Dat zijn de dingen waar wij in mogen staan. We leven weliswaar in de nacht, maar wij doen gewoon alles alsof het dag is. Want, hoe ging het kinderliedje ook alweer? "Ik wandel in het licht met Jezus." Nou ja, dat dus. Wij trekken die wapenen van het licht aan.
Laten wij daarom als bij dag achtenswaardig wandelen. Het is weliswaar nog geen dag, het is nacht in de wereld, maar wij wandelen als bij dag. Dus laten wij als bij dag achtenswaardig wandelen. Niet in wild uitgelaten feesten en dronkenschappen, niet in bedden en losbandigheden, niet in ruzie en jaloezie. Dit zijn de werken van de duisternis. Laten wij als bij dag eerbaar wandelen, achtenswaardig dus. Bij dat woord ‘achtenswaardig’ – ik heb het niet helemaal uitvergroot – zie je een stukje van het woord ‘schema’ of ‘figuur’ terugkomen. Het Griekse woord is euschemonos. Dat ‘eu’ kennen we van ‘euangelion’, het goede bericht. In het goede schema wandelen, of ‘een goed figuur slaan’, zoals wij dat als uitspraak ook wel kennen. Maar dan niet alleen van buiten, maar juist door het Woord van God dat ons inwendig verandert. Dat het er dan aan de buitenkant uitkomt, is daar een logisch gevolg van.
Laten wij als bij dag achtenswaardig wandelen, niet in wild uitgelaten feesten en dronkenschappen. Dat woord staat helemaal rechtsbovenaan op de dia: ‘komos’. Daar komt ons woord ‘komisch’ nog vandaan. Dit zijn telkens woordparen: wild uitgelaten feesten, namelijk dronkenschappen. En ‘komos’ heeft natuurlijk met blijdschap te maken, maar het is wel blijdschap uit een fles, en die duurt maar tot de fles leeg is. De volgende dag komt er, zoals men zegt, een man met een hamer langs. Dat is dus tijdelijk; tijdelijke blijdschap. Ik haast me natuurlijk om erbij te zeggen dat er niks mis is met het drinken van een glaasje, want dat doen wij ook. Wij verheffen het glas en zeggen ‘L’chaim’, op het leven! Want zo is het ook alweer. Maar onze blijdschap ligt in datgene waar die wijn een beeld van is, niet in de wijn zelf.
Nog zo’n paar: niet in bedden en losbandigheden. Losbandig betekent letterlijk: zonder band. Bij ‘bedden en losbandigheden’ gaat het over seks zonder de band, zonder de band van het huwelijk. Het is opvallend dat er ‘bedden’ staat, in het meervoud. Er staat niet ‘in bed’, nee, het is meervoud omdat er geen band is. Het Griekse woord is ‘koitais’, waar wij ons woord ‘coitus’ natuurlijk van kennen. Dat is de Latijnse term voor de geslachtsdaad, voor seksuele gemeenschap.
Ik heb hier ooit een keer de geschiedenis van Genesis 38 besproken, van Juda en Tamar. Daar heb je Onan die de geslachtsdaad onderbreekt. Als je het verhaal niet kent, lees het vanmiddag maar eens door. In de Studiebijbel zocht ik dat een keer op en daar stond bij dat Onan zich niet schuldig maakte aan wat wij nu onanie noemen, maar aan de coitus interruptus. Nou, als je nu geen flauw idee hebt van wat ik zeg met onanie of coitus interruptus, dan heb je vanmiddag wat te doen. Dat is de wat meer populaire term, ja. Dus: niet in coitus en losbandigheden, niet in bedden en losbandigheden, en niet in ruzie en jaloezie. Ruzie en jaloezie hebben er altijd mee te maken dat je geen vrede hebt met wat je hebt. Sterker nog, vaak begeer je dan ook nog eens wat de ander wel heeft.
Laten wij als bij dag achtenswaardig wandelen. Niet in wild uitgelaten feesten en dronkenschappen, niet in bedden en losbandigheden, niet in ruzie en jaloezie, maar trek de Heer Jezus Christus aan. Ja, dat werd zojuist al genoemd: de wapenen van het licht aantrekken. Paulus praat daar heel makkelijk over; het is gewoon het ene jasje uitdoen en het andere aandoen. Zo spreekt hij ook over de oude en de nieuwe mens. Hij zegt: die oude mens is voorbij, die is met Christus gekruisigd. Dat is een jasje dat uit is. Dat doen wij uit en we trekken de nieuwe mens aan. En hier zegt hij simpelweg: trek de Heer Jezus Christus aan, bekleed je daarmee. Het is niet de enige plek waar hij dat zegt; in Galaten noemt hij het ook: doet de Heere Jezus Christus aan.
Trek de Heer Jezus Christus aan en maak geen beleid van de begeerten van het vlees. Zo zal het waarschijnlijk niet in je vertaling staan als je zit mee te lezen. Met de interlineair kom ik uit op het woord ‘voorziening’, en dat woord ‘voorziening’ – ‘pronoian’ – is opgebouwd uit ‘voor’ plus ‘denken’. Van tevoren iets bedenken, vandaar het woord ‘beleid’. Kijk, die begeerten van het vlees zijn er. Die zijn op zichzelf geen probleem en die hoeven we ook niet te bestrijden. Het punt is of dat vlees de leiding heeft; of er, anders gezegd, beleid op gevoerd wordt. Laat je dus niet door de begeerten van het vlees leiden. Die begeerten zijn er gewoon, en over het algemeen kun je er niet eens wat aan doen dat ze er zijn. Maar ze hebben sturing nodig, ze hebben leiding nodig. In die zin: maak geen beleid van de begeerten van het vlees. De begeerten van het vlees zouden niet leidend moeten zijn, want die zijn ondergeschikt aan de geest. Trek de Heer Jezus Christus aan en laat je niet leiden door de begeerten van het vlees.
Romeinen 14: Ruimte voor de Zwakke in het Geloof ↑ hoofdstukken
We komen nu in hoofdstuk 14 en daar snijdt Paulus een nieuw onderwerp aan. De hoofdstukindeling is wat dat betreft prima gekozen. "De zwakke in het geloof, neem die tot je, maar niet tot onderscheiding van redeneringen." Kijk wat Paulus hier veronderstelt: er zijn zwakken in het geloof en er zijn sterken. Het opvallende is dat hij die sterken hier nog helemaal niet noemt; dat doet hij pas in hoofdstuk 15 vers 1. Daar begint hij met: "Maar wij, die sterk zijn..." Daar spreekt hij de sterken expliciet aan. Hier in hoofdstuk 14 wordt het verondersteld dat er zwakken zijn en dat daar tegenover de sterken staan. Eigenlijk spreekt hij hier ook de sterken aan, want hij zegt: "De zwakke in het geloof, neem die tot je."
Dat "bij je nemen" is niet zomaar een kwestie van "kom er eens even bij staan". Dit woord wordt in Handelingen zelfs soms vertaald met het nuttigen van voedsel. Het is dus niet alleen maar bij je nemen, maar tot in je nemen; zo sterk is dat woord. De zwakke in het geloof neem je innerlijk tot je. Wie is die zwakke dan? Dat gaan we straks lezen. Dat is iemand die meent dat hij vegetarisch moet eten, dat de ene dag boven de andere staat of die geen wijn drinkt. Dat laatste is voor sommigen misschien onbegrijpelijk, maar er zijn altijd goede redenen om dat niet te doen. Waar het om gaat, is dat diegene dat doet vanuit een geloofsovertuiging.
Het gaat er niet om dat ik ook mensen ken die geen vlees eten, of zo weinig mogelijk, simpelweg omdat ze het niet lekker vinden of daar andere redenen voor hebben. Het gaat hier om mensen die denken dat het van God zo moet. Paulus noemt dat "zwak". De zwakke in het geloof neem je tot je, maar niet tot onderscheiding van redeneringen. Dus niet bij je nemen om alleen maar de discussie aan te gaan. Wij kunnen best een gesprek voeren, maar dat diegene anders denkt en anders redeneert, mag er voor ons niet toe leiden dat er een scheiding of onderscheid komt. Dat is wat Paulus in dit hoofdstuk naar voren brengt: geef die ander de ruimte om anders te denken en tot andere conclusies te komen.
Petrus zegt dat je niet moet lijden als een bemoeial. En dat is het hier vaak: onszelf bemoeien met de dingen van een ander. In dit gedeelte gaat het er voornamelijk om dat de ene gelovige denkt dat die ander verantwoording aan hem schuldig is over wat hij gelooft en denkt. Er staat niet dat je er niets van mag vinden. Dat doe je natuurlijk wel, want als je tot andere conclusies komt, denk je onvermijdelijk: "Ik heb gelijk en hij zit ernaast." Zo gaat dat nu eenmaal. Wij willen ook zijn als de Bereërs, die de dingen onderzoeken en toetsen of ze zo zijn. Wij nemen standpunten in, en dat betekent dat we bij een afwijkend standpunt van een ander denken dat die ander het niet bij het rechte eind heeft. Dat is geen probleem.
Je kunt overigens ook denken: "Ik heb dit standpunt nu," in het besef dat we allemaal wel standpunten hebben gehad waar we later op zijn teruggekomen. Onze standpunten zijn vaak slechts onze actuele standpunten. Waar het om gaat is dat, wanneer die ander anders denkt, dit voor ons geen reden mag zijn om onderscheid te maken. Die ander is ons ook geen verantwoording schuldig. Dus als diegene tot de conclusie komt dat hij vegetarisch moet eten – "tuingewassen" wordt het verderop genoemd – dan is dat zo. Ja, inderdaad: "zo wat?" Dat zou voor ons geen verschil moeten maken; we nemen diegene gewoon tot ons.
Ik lees verder, want dan wordt het vanzelf duidelijk waar Paulus het over heeft. "De één gelooft dat hij alles eten mag, maar de zwakke eet tuingewassen." De één gelooft dus dat hij alles eten mag, maar degene die zwak is, gelooft dat blijkbaar niet en eet alleen plantjes, plantaardig, tuingewassen. Overigens staat hier niet dat de sterke alles éét. Nee, er staat dat hij gelooft dat hij alles eten mág. Om een extreem voorbeeld te noemen: ik geloof best dat ik honden en katten mag eten, maar ik ga het niet doen. Misschien als de nood heel hoog wordt, maar dit is natuurlijk een voorbeeld. Een ander heeft dat met varkensvlees. Je kunt van alles bedenken, maar de sterke gelooft dat hij alles eten mag, wat niet wil zeggen dat hij het ook daadwerkelijk doet. Hij gelooft het; voor hem maakt het geen verschil. De zwakke denkt dat het wél verschil maakt en die eet alleen moeskruiden, zoals de Statenvertaling zegt, ofwel tuingewas.
"Laat wie eet, niet degene minachten die niet eet." Dus laat wie eet, de ander niet minder achten. En andersom ook: de sterke is degene die eet, laat die de zwakke niet minachten. Dat staat er eigenlijk tussen de regels door, want daar heeft Paulus het over. "En laat wie niet eet, de zwakke dus, niet degene oordelen die wel eet," of die in ieder geval gelooft dat hij mag eten. "Want God heeft hem tot zich genomen." God is degene die ons allemaal heeft aangenomen en inwendig tot Zich heeft genomen; daar staat weer datzelfde woord. Geef die ander dus de ruimte om zelf zijn beslissingen te nemen.
Wij hebben allemaal die ruimte nodig: de vrijheid om na te denken en onze eigen beslissingen te nemen. Dat heb je in het normale leven nodig om volwassen te worden, en in het geestelijke leven is dat net zo. Dat heb je nodig om geestelijk tot groei en volwassenheid te komen. De ander vertellen wat hij moet doen, dat is natuurlijk sowieso "wet". Daarmee geef je de ander geen ruimte. Als die ander iets doet puur omdat wij zeggen dat het moet, dan wordt hij daar ook niet wijzer van. Geef de ander dus de ruimte om beslissingen te nemen en ook om tot andere conclusies te komen. "Laat wie niet eet, niet degene minachten die wel eet, en laat wie niet eet, niet degene oordelen die eet, want God heeft hem tot zich genomen."
Oordeel Andermans Huisknecht Niet: Vrijheid in het Oordelen van Dagen ↑ hoofdstukken
Wie ben jij dat jij andermans huisknecht oordeelt? Hij staat of hij valt voor zijn eigen heer, maar hij zal staan, want de Heer is bij machte hem te doen staan. Het gaat hier nog steeds over verhoudingen. Hij is onze Heer en in die zin zijn wij allemaal gelijk. Er is maar één Heer en wij hoeven die ander dan ook niet te oordelen; sterker nog, we zouden dat niet moeten doen. Er is er maar één aan wie dat toekomt, en dat is de Heer. Dus: wie ben jij dat jij andermans huisknecht oordeelt? Of hij nu staat of valt, ook dat is niet onze zaak. Hij heeft een heer. Hij staat of hij valt voor zijn eigen heer, en Paulus zegt er direct achteraan: "Maar hij zal staan." Want de Heer is bij machte hem te doen staan.
We zouden die ander niet moeten oordelen in de zin van veroordelen, enkel omdat hij anders denkt dan wij. Het gaat hier niet over het beoordelen van de zaken zelf. Dat doen wij continu en dat is ook gezond, want anders komen wij zelf ook niet tot inzichten. We zouden de dingen toetsen en daar onze conclusies uit trekken, kritisch beoordelend of deze dingen al zo zijn. Maar het is niet aan ons om die ander te veroordelen en hem minder te achten dan onszelf omdat hij tot andere conclusies komt. We zouden elkaar daarin de ruimte en de vrijheid moeten geven. En als er Eén is die wel oordeelt, dan is Hij degene aan wie men rekenschap zal geven. Dat is ook wat we straks nog zullen lezen verderop in dit hoofdstuk. Maar hij zal staan, want de Heer is bij machte hem te doen staan.
De één oordeelt de ene dag naast de andere dag; de ander oordeelt elke dag. Laat eenieder in zijn eigen denken ten volle verzekerd zijn. Paulus heeft deze brief geschreven aan de Ecclesia en de gelovigen in Rome. We hebben al eerder gezien dat daar nogal wat Joodse gelovigen in die gemeente waren. Dat zullen we trouwens ook nog zien in hoofdstuk 16, wanneer hij de groeten doet aan heel wat mensen met Joodse namen. In hoofdstuk 1 en 2 sprak Paulus de Jood ook al uitgebreid aan. Daar denk je onwillekeurig aan als je dit vers leest. Het eerste waar je bij de uitspraak dat de één de ene dag boven de andere acht aan denkt, is natuurlijk de sabbat. Er waren allerlei Joodse gelovigen in die Ecclesia te Rome die de sabbat in ere hielden en deze dus hoger achtten dan andere dagen. Zij maakten onderscheid tussen de dagen. De Statenvertaling zegt hier: "De één acht wel de ene dag boven de andere dag, maar de andere acht al de dagen gelijk." Het woordje 'gelijk' staat daar overigens in schuine letters.
Wat Paulus hier zegt, is heel subtiel. De één oordeelt de ene dag naast de andere dag; voor hem is die ene dag belangrijker. De ander oordeelt of acht elke dag; hij acht álle dagen. De één zegt: "De sabbat is een door God gegeven dag, dus die is apart." Maar Paulus zegt dat de ander — de 'sterke' — oordeelt dat ook maandag, dinsdag en woensdag door God gegeven dagen zijn. Maak het rijtje maar af. Ook de zaterdag is een dag door God gegeven. Maar, zegt Paulus: "Laat eenieder in zijn eigen denken ten volle verzekerd zijn." Trouwens, die sabbat is voor de natiën geen issue. In Handelingen 15 vind je het verslag van de grote apostelvergadering waar dit indertijd besproken is. De vraag was of de gelovigen uit de natiën zich ook moesten laten besnijden en dergelijke. Het antwoord was nee. Ze moesten zich onthouden van een aantal dingen, zoals bloed, maar dat waren zaken die al van vóór de wet dateerden.
Laat eenieder in zijn eigen denken ten volle verzekerd zijn. Wij heersen dus niet over het denken van een ander. Geef die ander de ruimte om zijn eigen conclusies te trekken en zijn eigen denken te vormen — ook om conclusies te trekken die in jouw ogen verkeerd zijn. Dat is niet aan ons. Laat eenieder in zijn eigen denken ten volle verzekerd zijn.
Wie een bepaalde dag gezind is, is het gezind om de Heer. En wie eet, eet om de Heer, want hij dankt God. En wie niet eet, eet niet om de Heer, en ook hij dankt God. Zie je dat de basishouding van deze twee in principe hetzelfde is? De één eet om de Heer en dankt God, de ander eet juist niet om de Heer en dankt God evenzeer. De houding is gelijk: zij danken God. Ze doen iets anders omdat ze tot andere conclusies zijn gekomen, maar Paulus zegt: "Geef elkaar daarin de ruimte."
Wij Zijn van de Heer: Christus Is Heere van Doden en Levenden ↑ hoofdstukken
Want niemand van ons leeft voor zichzelf en niemand sterft voor zichzelf. Hoezo dan? Als wij leven, leven wij voor de Heer en als wij sterven, sterven wij voor de Heer. Hetzij wij dan leven, hetzij wij sterven: wij zijn van de Heer. Samengevat betekent dit dat wat er ook gebeurt, Hij onze Heer is. Tot welke conclusies wij ook komen, we zijn van Hem. En die anderen, die zijn ook allemaal van Hem. Dus als iemand tot andere conclusies komt, is diegene geen verantwoording schuldig aan ons; hij is verantwoording schuldig aan één Verantwoordingsschuldige en dat is aan de Heer. We zijn allemaal voor Zijn rekening.
Niemand leeft voor zichzelf. Niemand van ons leeft voor zichzelf en niemand sterft voor zichzelf. Dat is ook wel mooi: gewoon in het leven en in het sterven zijn we van Hem. Als wij leven, leven wij voor de Heer; als wij sterven, sterven wij voor de Heer. Als wij sterven, is het onze tijd. Hij is onze Heer en wij zijn Zijn eigendom. Ook daarin geldt: als dat moment gekomen is, dan is dat ook goed. Paulus praat er heel laconiek over. Schitterend! Hetzij wij dan leven, hetzij wij sterven, wij zijn van de Heer.
Hij is de Heer van... Ik heb hier gerefereerd aan Romeinen 10 vers 9, maar in datzelfde hoofdstuk, drie verzen verder, staat dat Hij Heer is van allen. Dat vinden we trouwens meerdere keren terug. Hij is de Heer van allen. Allen zijn Zijn eigendom, maar die 'allen' weten dat nog niet. Wij weten dat echter wel, dus wij leven daaruit: hetzij wij leven, hetzij wij sterven, wij zijn van de Heer.
Want hiertoe stierf Christus en leeft Hij, opdat Hij én van doden én van levenden Heer zou zijn. Ja, Christus stierf voor allen. Paulus zegt in 2 Korinthe 5 dat wij dit oordelen: indien één voor allen gestorven is, dan zijn allen gestorven. Nou, hiertoe stierf Christus en leeft Hij, opdat Hij zowel van de doden als van de levenden Heer zou zijn. Daar heb je hem: Romeinen 10 vers 12, Heer van allen. Wat ook zo geweldig is aan dit vers, is dat Hij niet alleen de Heer is van de levenden, maar ook de Heer van de doden. Al die doden zijn ook Zijn eigendom.
Dat betekent dat Hij ze ook allemaal terug zal vinden. Of je nu duizenden jaren geleden in de aarde bent gelegd en er niets meer van je terug te vinden is, of dat je as op zes verschillende plekken over de oceanen is uitgestrooid; het maakt allemaal niet uit. In de dood is er geen kennis en geen bewustzijn; de doden zijn er niet. Maar Hij, wanneer Hij hen roept, dan zullen ze er ook weer zijn. Want Hij is de Heer van doden en van levenden. Het is dus ook de garantie dat alle doden zullen worden opgewekt. Geweldig toch? Hiertoe stierf Christus en leefde Hij, opdat Hij én van doden én van levenden Heer zou zijn.
Ieder Zal Rekenschap Geven voor het Podium (bêma) van God ↑ hoofdstukken
Maar jij, waarom oordeel jij jouw broeder? En ook jij, waarom minacht jij jouw broeder? Want wij zullen allen gepresenteerd worden voor het podium van God. Dat podium is de bêma; misschien hebt u daar wel eens van gehoord. Het wordt in de Statenvertaling volgens mij ook vertaald met rechterstoel. Dat kan het trouwens ook wel zijn, een soort van rechterstoel. We zien dat Pilatus op een gegeven moment daar ook op plaatsneemt als hij recht spreekt. Maar in het woord bêma zit het woord 'stap'. In Handelingen 7 vers 5, de toespraak van Stefanus, zegt hij over Abram dat hem wel een land beloofd was, maar dat hij in dat land zelfs geen voetstap bezat. Daar wordt hetzelfde woord gebruikt. Het is het woord voor podium; een podium is een opstap. Het idee is hier dat de Heer zit op dat podium en wij ons daarvoor bevinden. Ik zeg het nogmaals: Hij is onze Heer, Hij is verhoogd op het podium en wij zullen allen gesteld en gepresenteerd worden voor dat podium. Wij zullen allen gepresenteerd worden voor Hem, voor onze Heer.
In die zin zijn wij dus allemaal gelijk. Wij komen daar allemaal in dezelfde positie. Daarom komt het ons nu ook niet toe om die ander te oordelen of te minachten, alleen omdat hij in onze ogen tot andere conclusies komt of anders denkt. Want daar gaat het over in dit hoofdstuk, bijvoorbeeld omdat hij alleen tuingewassen eet. Maar waarom oordeel jij jouw broeder? Of ook jij, waarom minacht jij jouw broeder? Wij zullen allen gesteld worden voor het podium van God. Wij zijn daarin allemaal al gelijk; wij komen allemaal daar voor Hem te staan in diezelfde positie. We zouden elkaar dus niet minder moeten achten of ons een oordeel over de ander aanmatigen.
Paulus zegt hier verder niet zoveel over het feit dat wij allen gepresenteerd zullen worden voor het podium van God, maar in andere schriftgedeelten doet hij dat natuurlijk wel, zoals in 2 Korinthe 5. Daar zegt hij: wij moeten allen voor het podium van Christus geopenbaard worden. De 'openbaring van de zonen van God' heet het in Romeinen 8. Bij de verlossing van ons lichaam zullen wij voor het podium van Christus gesteld en geopenbaard worden, opdat een ieder voor zichzelf als beloning zal ophalen wat hij door het lichaam verricht heeft, hetzij goed, hetzij slecht of kwaad. God gaat dus kijken naar wat Hij door ons lichaam heeft kunnen doen. Dit is natuurlijk een uitgebreid onderwerp, maar het gaat om wat Hij door Zijn Woord in ons heeft bewerkt. Het is Zijn werk, want Hij heeft het in en door ons gedaan, en toch gaat Hij ons ervoor belonen. Nou, als dat geen genade op genade is, dan weet ik het ook niet meer.
Ik ben nu met de Romeinenbrief bezig, anders zou ik zeggen dat we dit onderwerp eens uitgebreid moeten bespreken, al heb ik dat in het verleden ook wel gedaan. In 1 Korinthe 3 vraagt Paulus er ook aandacht voor. Hij legt daar uit dat het werk van een ieder openbaar zal worden en dat het als door vuur beproefd zal worden. Het goede wordt daar voorgesteld als goud, zilver en kostbare stenen; dat doorstaat het vuur, de proef. Hier in Romeinen gaat het ook over wat door het lichaam is verricht, hetzij goed, hetzij kwaad. Dat kwaad, dat wat eigen werken waren, wordt gewoon als door vuur weggenomen. Hout, hooi en stro wordt dat genoemd in 1 Korinthe 3; dat is brandgoed. Er staat 'hout, hooi en stro', maar het is eigenlijk een meervoud van hout, wat duidt op houten constructies: wat we allemaal zelf geconstrueerd en bedacht hebben. Het is hout, hooi en stro en het vergaat als door vuur. Het gaat daar over het bouwen van een bouwwerk, een tempel. Wat blijft is goud, zilver en kostbaar gesteente, en de rest gaat gewoon weg. Dat is ook genade hoor; dat hoeven we dan niet meer met ons mee te dragen. Weg ermee.
Want wij zullen allen gepresenteerd worden voor het podium van God. De zin gaat verder: "Want er staat geschreven: Ik leef, zegt de Heer, voor Mij zal elke knie buigen en elke tong zal God toejuichen." Hier gaat het over ons, de gelovigen, zowel de zwakken als de sterken. Wij zullen allen gepresenteerd worden voor het podium van God. En dan staat er geschreven: "Ik leef, zegt de Heer, voor Mij zal elke knie buigen en elke tong zal God toejuichen." Niet alleen alle gelovigen zullen Hem de eer geven; alle mensen zullen Hem de eer geven. Sterker nog, in Filippenzen 2 gaat het erover dat elke knie zich zal buigen en elke tong van harte zal belijden dat Jezus Christus Heer is, tot eer van God de Vader. Er staat: van hemelsen, van aardsen en van onderaardsen. Van hen die in de hemel zijn, dus alle geestelijke machten, maar ook van hen die op aarde zijn en ook de doden, zij die onder de aarde zijn. Elk schepsel.
God heeft dat gezworen, zo zegt Hij in Jesaja 45. Dat is de schriftplaats waarnaar al deze teksten verwijzen die in het Nieuwe Testament worden aangehaald. Zowel Romeinen 14 als Filippenzen 2 verwijzen terug naar dat gedeelte in Jesaja, waar staat dat God het heeft gezworen. Nou, als God het gewoon al zegt of belooft, dan weten we wel zeker dat het gaat gebeuren, maar hier ligt er nog eens extra nadruk op doordat Hij het zweert. Hij is de levende God. Hij is Heer van doden en van levenden. Hij zegt, ook over al die doden: "Ik leef, zegt de Heer." Dat betekent dus dat al die doden ook opgewekt zullen worden en zullen buigen. Elke tong zal God toejuichen.
Toen ik net Filippenzen 2 aanhaalde, noemde ik dat 'van harte belijden'. Dit Griekse woord, ex-homologeo, is betekenisvol. 'Ex' betekent van binnenuit naar buiten, en 'homo-logeo' is hetzelfde zeggen, dus belijden. Van binnenuit naar buiten belijden. Maar het houdt ook in dat het eer geeft aan God. Het is een woord dat lastig weer te geven is met één Nederlands woord; je moet het eigenlijk altijd uitleggen. Dit woord wordt in de evangeliën zelfs een paar keer vertaald met 'danken', als de Heer Jezus tot Zijn Vader zegt: "Ik dank U, Vader." Er zit dus een dank in, een erkenning, een van harte belijden, een toejuichen en het geven van eer aan God in dankbaarheid. Ik heb nu veel woorden gebruikt om dit ene woord toe te lichten, maar dat zit er dus allemaal in. Al die tongen die gaan buigen en belijden, doen dat echt van harte in erkenning. Dat is niet met de voet in de nek, want dat is niet tot Gods eer. Nee, elke tong zal God van harte belijden en Hem toejuichen.
Ieder van ons individueel zal dus voor zichzelf rekenschap geven aan God. Wij zullen allen voor het podium van Christus geplaatst worden en daar zal ieder van ons rekenschap geven aan God. Hij is degene op het podium, wij zijn voor dat podium; wij zijn allen in dezelfde positie. Dat is dus ook onze verhouding tot elkaar, en vandaar dat wij de ander niet zouden moeten minachten of veroordelen. Concluderend: een ieder van ons zal voor zichzelf rekenschap geven aan God. Dat woord 'rekenschap' is de vertaling van het woord 'logos'. Het wordt vaak vertaald met 'woord'. Het is het woord voor woord, zoals in: "In het begin was het Woord" uit Johannes 1 vers 1.
Dat in het begin was de logos. Waarin ieder voor zichzelf logos zal geven aan God. Ik lees daarin ook niet alleen maar dat we rekenschap afleggen van de dingen die wij hier gedaan hebben of geloofd hebben, of van de conclusies waartoe wij gekomen zijn. Maar ook dat we zullen belijden, en van harte zullen belijden, dat alles tot Zijn eer was.
Of wij nu zwak waren of sterk, of wij nu de ene dag boven de andere hebben gesteld, of we de ene dag naast de ander hebben onderscheiden – ja of nee – of we nu tuingewas hebben gegeten of vlees. Aan het eind zal blijken dat alles tot Zijn eer is. Dus dan zal eenieder voor zichzelf rekenschap geven aan God.
Plaats Geen Valstrik: Wandelen Naar Liefde Zonder Aanstoot te Geven ↑ hoofdstukken
Laten wij dan niet meer elkaar oordelen, maar oordeel veel meer dit: plaats geen aanstoot of valstrik voor een broeder. Paulus zegt: laten wij dan niet meer elkaar oordelen. Maar als je dan oordeelt, oordeel dan veel liever dit: plaats geen aanstoot of valstrik voor een broeder. Als we zouden oordelen, nou, oordeel dan jezelf. De Statenvertaling en de NBG zeggen hier: "plaats geen aanstoot of ergernis voor een broeder", maar dat is niet wat er staat. Nee, er staat dat we de ander niet zouden verstrikken. Kijk, dat die ander zich aan mij kan ergeren, ja, dat heb je al snel, denk ik. Ook als wij wandelen in geloof, zijn er altijd mensen die daar aanstoot aan nemen of zich eraan ergeren. Maar het gaat erom dat we die ander niet zouden verstrikken. Plaats geen aanstoot, geen struikelblok, iets waardoor hij dus struikelt in zijn geloof of verstrikt raakt in zijn geloof. Daar gaat het om.
Ik lees straks verder, want Paulus komt zelf ook nog met een voorbeeld. Maar 1 Korinthe 8 is een hoofdstuk dat daar helemaal over gaat. Daar gaat het ook over de sterken en de zwakken, over het eten van vlees dat aan afgoden geofferd was. Paulus is daar heel laconiek over. Hij zegt: voor ons is er maar één God. En dat er zijn die afgoden genoemd worden, ja, dat is wel zo, maar als het erop aankomt, erkennen wij maar één God. De aarde en haar volheid is des Heren, dus ook dat vlees dat aan afgoden geofferd is. Wij trekken bij wijze van spreken een lange neus naar die afgoden. Nee, wij danken God daarvoor, want Hij is de Schepper van dat vlees. Dus in die zin geloven wij dat wij alles mogen eten. Alleen Paulus zegt daar wel bij: als iemand die zwak is in het geloof jou dat vlees ziet eten en daardoor verstrikt zou raken, dan eet ik tot in de aeon geen vlees meer. Dan kies ik er dus voor – want zo sterk zou een sterke gelovige dan ook moeten zijn – om dat gewoon niet te doen. Want ik geloof wel dat ik alles mag eten, maar ik hoef dat niet te doen. En als ik de broeder daarmee aanstoot geef of daarmee verstrik, dan eet ik tot in de aeon geen vlees meer, zegt Paulus in 1 Korinthe 8.
Hij zegt: "Ik weet en ben overtuigd in de Heer Jezus dat niets door zichzelf ongewijd is. Alleen voor degene die iets rekent ongewijd te zijn, is het ongewijd." Dit woord ongewijd, koinon, betekent zoiets als gemeenschappelijk. Zo kennen wij dat ook nog; je hebt zoiets als de ongewijde geschiedenis. Maar dingen zijn algemeen, gemeenschappelijk. Als we dat negatief opvatten, dan is het gemeenschappelijk, dus niet gewijd, niet apart gezet, niet heilig. Profaan is ook weer zo'n woord. Maar Paulus zegt dat niets in zichzelf ongewijd is. "Ik weet en ben overtuigd in de Heer Jezus dat niets door zichzelf ongewijd is. Alleen voor degene die iets rekent ongewijd te zijn, is het ongewijd." En dan gaat het bijvoorbeeld ook over het eten van dingen. De één gelooft dat hij alles eten mag, de ander denkt: ik kan niet alles eten, want het ene is wel gewijd en het andere niet. Nou, Paulus zegt: in zichzelf is er niets dat ongewijd is. "Ik weet en ben overtuigd in de Heer Jezus dat niets door zichzelf ongewijd is; alleen voor degene die iets rekent ongewijd te zijn, is het ongewijd."
Want alles wat God geschapen heeft, is goed. Niets is verwerpelijk als het met dankzegging genomen wordt. Want het wordt geheiligd door het Woord van God en door gebed. Paulus heeft het in 1 Korinthe 10 over de drinkbeker die wij dankzeggende zegenen. De zegen zit hem in de dankzegging. Alles wat God geschapen heeft, is goed. Dus in die zin is er niets dat in zichzelf ongewijd is. Alleen, zodra wij gaan rekenen van: "Ja, dat is niet heilig, dat is niet gewijd, dat is niet toegewijd", dan is dat ook zo, maar alleen in onze gedachten. Want in zichzelf is niets ongewijd en alles wat wij met dankzegging aanvaarden, dat is goed. Het is geheiligd door het Woord van God en door gebed. God heeft die dingen geschapen, dus alles wat Hij heeft geschapen, dat is goed. En wanneer wij daarover dankzeggen, dan is dat gezegend. Dan is het daarmee gewijd, want we hebben ervoor gedankt. Dat is wat Paulus hier naar voren brengt: in zichzelf is niets ongewijd.
"Want indien jouw broeder vanwege voeding bedroefd wordt gemaakt, wandel jij niet meer naar liefde. Laat degene voor wie Christus stierf niet verloren gaan door jouw voeding." Dit is dus ook wat ik in dat voorbeeld van 1 Korinthe 8 naar voren bracht. Indien jouw broeder vanwege voeding bedroefd wordt gemaakt – dus wanneer hij daarin aanstoot neemt of verstrikt wordt – dan wandel jij niet meer naar liefde. Het voorbeeld in 1 Korinthe 8 is: wanneer die ander ziet dat jij vlees eet dat aan afgoden geofferd is, dan kun jij wel geloven dat jij dat kan en mag eten – en dat is ook zo – maar als die ander een zwak geweten heeft en daardoor verstrikt wordt in zijn geloof omdat hij jou dat ziet doen, ja, dan wandel je niet meer naar liefde. Dat is wat Paulus hier zegt: "Indien jouw broeder vanwege voeding bedroefd wordt gemaakt, wandel jij niet meer naar liefde. Laat degene voor wie Christus stierf niet verloren gaan door jouw voeding."
"Verloren gaan", dat heeft natuurlijk ook weer zo'n theologische lading gekregen, waarbij meestal wordt bedoeld dat iemand voor altijd verloren gaat. Maar het gaat hier gewoon over "doen omkomen", zoals het interlineair is weergegeven. Het is een tegenwoordige tijd; het gaat niet over "dan zal hij verloren gaan". Het gaat erom dat degene voor wie Christus stierf dan – ja, hier wordt het weergegeven met verloren gaan of doen omkomen – de weg kwijt is. Want al het verlorene wordt gevonden, want Christus stierf voor allen. Maar wanneer iemand vanwege voeding bedroefd wordt gemaakt, zegt Paulus, dan wandel jij niet meer naar liefde en dan wordt hij dus verstrikt in het geloof. Maar dat is ook iemand waarvoor Christus gestorven is, zegt Paulus. Hij stierf voor allen, zeker ook voor die broeder of zuster. Laat degene voor wie Christus stierf niet verloren gaan door jouw voeding, doordat jij gelooft dat je alles mag eten. En nogmaals: verloren gaan, dat is afdwalen, de weg kwijt zijn. Daar wordt het woord ook gewoon mee vertaald. In Lukas 15 is er een schaap dat de weg kwijt is; die wordt natuurlijk gewoon weer gevonden. Want al het verlorene wordt uiteindelijk gevonden. Maar het gaat hier gewoon over het praktische leven van die gelovige. Dan raakt hij verstrikt en dan is hij even de weg kwijt, of hij dwaalt af. Paulus zegt: "Laat degene voor wie Christus stierf niet verloren gaan door jouw voeding."
Ik wilde hier maar een punt zetten, een komma eigenlijk. Dat moest ik ergens doen en het geeft me niet helemaal een bevredigend gevoel, maar ik wist ook wel dat ik niet het hele hoofdstuk nog kon bespreken. Dus we vallen er een beetje middenin tussenuit. Maar dat betekent ook dat we de volgende keer gewoon de draad weer kunnen oppakken. Dan lees ik deze verzen de volgende keer weer en dan zeggen jullie: "O ja, daar ging het over." Dan is het heel makkelijk om weer aan te sluiten op het volgende vers. Maar voor nu is het de hoogste tijd om hier te stoppen.