Eli

Hoewel de profeet Eli een tamelijk bekende profeet is, speelt hij in de bijbel maar een kleine rol. Zo lezen we niets over zijn geboorte, jeugd, enz. Eli komt op het toneel als Samuël nog geboren moet worden, want Samuël is degene waar het om gaat. Van Eli lezen we dan ook al snel dat hij en zijn huis plaats moeten maken, hun einde wordt door God aangezegd. God zou iets nieuws beginnen en dat bevestigen.

Het priesterschap zou worden afgenomen van het huis van Eli en aan een ander worden gegeven. Ook zouden Eli en zijn zonen omkomen. Deze geschiedenis spreekt van het oude verbond dat zou verdwijnen. Israël zou haar positie als uitverkoren volk verliezen en redding zou naar de natiën gaan.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De geschiedenis van Eli uit 1 Samuël dient als een gedetailleerde typologische uitbeelding van de tijdelijke wet en Israël onder die wet. Het huis van Eli en zijn verdorven zonen representeren het ontrouwe en hoererende volk dat wegens ongehoorzaamheid terzijde wordt gesteld in de dood. Het wegnemen van de ark van het verbond symboliseert Christus die van Israël wordt weggenomen en naar de natiën gaat. De val en het sterven van Eli markeren het definitieve einde van het oude verbond, in afwachting van het toekomstige herstelde koninkrijk.

Besproken Schriftgedeelten: Jozua, Genesis, 1 Samuël 1, 1 Samuël 2, 1 Samuël 3, 1 Samuël 4, 1 Samuël 5, 1 Samuël 6, 1 Samuël 7, 1 Samuël 8, Hebreeën 7, Hebreeën 8, Hebreeën 8:6, Hebreeën 9:24, 2 Korinthe 3, Romeinen 5, Galaten 3, Romeinen 8, Romeinen 9, Romeinen 10, Romeinen 11, Ezechiël 37, Hosea 4:6, Exodus 19:6, Handelingen 13, 1 Korinthe 1, 1 Korinthe 5, Kolossenzen 1:27, Handelingen 3, Handelingen 28, Ezechiël 11:23, Hosea 1, Jesaja

“Eli is daarmee een uitbeelding van de wet. Die was er, maar die was tijdelijk en zou verdwijnen voor betere dingen.”

Introductie: de Onafgewerkte Naam Eli ↑ hoofdstukken

Het onderwerp dat we, zoals ik zei, deze ochtend gaan bespreken, is Eli. Ik zou eigenlijk even een rondvraag moeten doen wie de figuur van Eli wel en niet kent, maar laat ik dat maar niet doen. Het is in ieder geval de kortste titel die ik ooit aan een studie heb gegeven: Eli, drie letters. Ik had het natuurlijk nog uit kunnen breiden naar 'de profeet Eli', maar waarom een omhaal van woorden gebruiken? Waarom zou ik dat doen? Ik zat nog te denken of het nog korter zou kunnen. Een Bijbels onderwerp met een naam van twee letters ken ik ook wel, dus misschien is dat iets voor de toekomst.

Ik sprak onlangs over de geschiedenis van de Gibeonieten uit Jozua. Daar gaat de geschiedenis aan vooraf over een stadje dat Ai heet. Ai, niet te verwarren met de bekende afkorting tegenwoordig. En zo zijn er nogal wat, maar die ga ik niet allemaal opnoemen; daar moeten we maar eens over nadenken. Maar de naam Eli komt bij ons denk ik niet zo heel veel voor. Er zijn niet veel mensen die hun zoontje Eli noemen. In de Engelstalige wereld is het volgens mij een naam die wat vaker voorkomt.

Ik weet niet hoe jullie dat hebben, maar de naam Eli betekent overigens 'mijn God'. En ik heb bij die naam altijd zoiets van: die is niet af. Mijn God? Ja, wat 'mijn God'? Wat is er dan met mijn God? Het is tegenwoordig ook een beetje een stopwoordje: 'mijn God', 'oh my God' – het klinkt altijd heel intelligent, vind ik – maar die naam lijkt gewoon niet af. Dat is tenminste het gevoel dat ik er altijd bij heb. Dat komt ook omdat we andere figuren in de Bijbel vinden, zoals Elia of Elisa. Elia betekent 'mijn God is JAH' en Elisa betekent zoiets als 'mijn God is redding' of 'verlossing'. Dat zijn namen die spreken. Maar Eli... 'mijn God'. Wat dan, mijn God? Daar zit wel wat in; daar begin ik al mee, met die naam waarvan ik zeg dat die niet af lijkt en dat er nog meer moet komen.

Ik ga wat zeggen over de context en de samenhang van heel het verhaal van Eli, want het is ook een beetje een aparte studie in die zin dat ik het wat anders doe dan jullie van mij gewend zijn. Normaal bespreek ik bijvoorbeeld een gedeelte uit de brieven van Paulus – de laatste keer heb ik 1 Korinthiërs 5 besproken – en dan behandel je gewoon een hoofdstuk of soms een paar verzen. Daarvóór heb ik de geschiedenis van de opwekking van Lazarus besproken; dan bespreek je een geschiedenis met een kop en een staart, van begin tot einde. Maar nu wil ik ongeveer vier hoofdstukken bespreken. Ik zie sommigen al schrikken, maar dat ga ik natuurlijk niet vers voor vers doen.

Ik ga een overzicht geven en op een aantal dingen wijzen in de eerste vier hoofdstukken van het boek 1 Samuël, want daar hebben we het over. Dat is op zich bijzonder, want het boek heet 1 Samuël, maar de persoon die we bespreken is Eli. Van Eli lees je ook niet dat hij bijvoorbeeld geboren wordt of waar hij vandaan komt. Je leest wel dat hij kinderen had, want die spelen ook een belangrijke rol in het verhaal.

Context: de Geboorte van Samuël als Type van Christus ↑ hoofdstukken

Maar het boek 1 Samuël, de titel zegt het al, draait om Samuël. In dit boek wordt Samuël direct aan het begin geboren. U zou die eerste hoofdstukken later maar eens moeten doorlezen, die eerste vier, vijf, zes hoofdstukken. Maar het begint met... Ik breng het even in herinnering; we hebben het wellicht geleerd op de zondagsschool of we hebben ervan gehoord.

Er is een man, die heet Elkanah. Hij heeft twee vrouwen. Eén is onvruchtbaar — waar kennen we dat thema van? Want daar begint het natuurlijk al mee in Genesis; dat zijn van die thema's die telkens weer terugkeren. De onvruchtbare vrouw heet Channah en de andere heet Peninna. Die andere vrouw wordt dan ook bespot en gesmaad; Channah wordt bespot en gesmaad door Peninna. Dat kennen we ook uit Genesis, nietwaar? Ik ga dat nu niet allemaal opnoemen, maar af en toe geef ik even wat heenwijzingen daar naartoe.

In 1 Samuël vind je uitgebreid beschreven hoe de geboorte van Samuël tot stand komt: die man Elkanah met zijn twee vrouwen, waarbij Samuël dus wordt geboren uit die onvruchtbare vrouw. Die onvruchtbare vrouw heet Channah. En wat betekent Channah? Channah heeft met genade te maken; zij was de begenadigde. Samuël wordt dus geboren uit de begenadigde, of uit genade. Het is maar hoe je het zegt natuurlijk. Dat is 1 Samuël 1.

Er wordt uitgebreid beschreven dat Elkanah elk jaar met zijn gezin — met zijn twee vrouwen — optrekt naar Silo. Daar stond de tempel, of in ieder geval wat er nog over was van de attributen uit de tabernakel. In ieder geval stond daar de Ark van het Verbond, die ook een grote rol speelt in de geschiedenis in 1 Samuël. Jaarlijks trekken zij op naar Silo en daar in de tempel doet de priester Eli dienst.

Nog even over 1 Samuël: daar is op een gegeven moment Channah in de tempel en zij is verdrietig omdat zij graag een kind wil, maar dat niet heeft; zij is onvruchtbaar. Ze staat daar in die tempel te prevelen; haar mond beweegt, maar je hoort geen woorden. Eli constateert daaruit dat zij dronken is. Dan zegt hij er ook wat van: 'Doe die wijn weg en stop met dronken zijn hier.' Ik zeg het nu even met mijn eigen woorden — lees het maar na — wat eigenlijk ook al een beetje vreemd is als ik het lees. Ik denk dan: er zullen daar toch wel vaker mensen hebben gestaan die stonden te bidden en daar niet al te veel geluid bij maakten? Maar misschien heb ik het mis. Als je bij de Klaagmuur staat, heb ik ook wel het idee dat ze er vaak wel geluid bij maken. Maar goed, dat was dus de situatie.

Channah zegt dan tegen Eli: 'Ik ben niet dronken, maar ik ben aan het bidden tot God.' Dan zegt Eli op een gegeven moment: 'Wat je hebt gebeden tot God, daarin zal Hij je verhoren.' Nou, dan wordt Channah zwanger en zij spreekt een lofzang uit. Dat beslaat eigenlijk het hele tweede hoofdstuk. Het is een heel bijzondere lofzang; u moet het maar eens nalezen. Het lijkt nogal hoogdravend wat ze daar allemaal zegt, maar dat komt natuurlijk ook omdat deze geschiedenissen allemaal een diepere betekenis hebben. Het heeft allemaal profetische betekenissen en spreekt van andere dingen.

Ik haal er twee dingen uit. Zij zegt bijvoorbeeld: 'JAHWEH doet sterven en maakt levend; Hij doet afdalen in het dodenrijk en Hij doet opgaan.' Zij heeft het hier natuurlijk over de opstanding. Dit is opstanding: iemand die afdaalt in de dood en weer opgaat. Maar de geboorte van Samuël... Samuël is natuurlijk een type van Christus. De geboorte uit een onvruchtbare vrouw is op zichzelf al een uitbeelding van leven dat uit de dood voortkomt. Daar is Samuël een type van.

Dat zegt ze ook in haar lofzang. Dan zegt ze nog: 'JAHWEH richt de einden der aarde; Hij geeft sterkte aan Zijn Koning en verhoogt de hoorn van Zijn Gezalfde.' Die hoorn heeft ook weer met koningschap te maken. Het zijn dus ook allemaal profetieën, vooruitwijzingen naar de Messias. Zij zegt het natuurlijk over haar zwangerschap, over het feit dat ze zwanger is van Samuël, maar de lofzang wijst natuurlijk ook al vooruit naar — laat ik Hem dan maar noemen — de Ware Samuël. Zoals de Heer bijvoorbeeld zegt over Salomo: 'Meer dan Salomo is hier.' Want Hij is de Ware Salomo, de Ware Vredevorst, de Ware Zoon van David. Hij is ook de Ware Samuël. Het is allemaal profetisch, vooruitwijzend naar Christus.

Eli als Uitbeelding van de Tijdelijke Wet ↑ hoofdstukken

Maar Eli speelt in dit verhaal eigenlijk een bijrol; hij is een figurant in het verhaal van Samuël. Ik weet niet of u het ooit zo bekeken heeft, maar hij komt ten tonele en hij verdwijnt ook weer vrij snel. Ik zeg alvast bij voorbaat: Eli is daarmee een uitbeelding van de wet. Die was er, maar die was tijdelijk en zou verdwijnen voor betere dingen. De Hebreeënbrief noemt dat een betere belofte. De wet is tijdelijk en zou plaats moeten maken voor iets anders, en daar is Eli de uitbeelding van.

In Hebreeën 7 staat: "Want de wet brengt niets tot volmaaktheid." Bedenk je eens op hoeveel plekken ze nu de wet staan voor te lezen. De wet brengt niets tot volmaaktheid, maar het is de introductie — of de aanleiding of inleiding, hebben sommige vertalingen — tot een betere hoop. De wet is dus alleen maar een introductie, een inleiding tot iets beters, namelijk een nieuw verbond of tot Christus, hoe je het ook wilt zeggen, waardoor wij tot God naderen, zegt de schrijver van de Hebreeënbrief. Die wet is inderdaad gekomen met een bepaalde functie, maar die moest verdwijnen omdat er iets beters zou komen. Daar is Eli een uitbeelding van. Dat zeg ik op voorhand en ik ga jullie laten zien waarom ik dat denk. Dan mogen jullie zelf onderzoeken of deze dingen zo zijn en of het klopt wat ik zeg, want dat is natuurlijk jullie taak.

Ik ga gewoon wat dingen noemen en een aantal gedeelten lezen uit die eerste hoofdstukken. Zoals ik net al zei: Eli veroordeelt Channah. Channah staat daar te bidden en dan lees je ook — het is allemaal echt typologisch geladen wat mij betreft — dat hij acht gaf op haar mond. Wat doet Eli dus? Hij zag de buitenkant aan van wat er bij Channah gebeurde, maar hij zag niet wat er in haar hart was. Dat staat daar ook echt zo beschreven. Hij keek, hij zag haar mond aan en op basis daarvan zei hij: "Je bent dronken, wegwezen hier en stop met..." — hoe zeg ik dat netjes? Ik weet niet precies hoe het er staat, maar ik zeg het met mijn eigen woorden: "Stop met dat gezuip." Zoiets. Dat is eigenlijk wat hij zegt; de vertalingen zeggen dat natuurlijk vrij netjes. Maar meteen daarop zegt Eli haar ook vrede aan en dat haar gebed verhoord zal worden. Eli belooft dus ook vrede en de vervulling van Gods belofte.

Dat is precies wat de wet ook doet. Aan de ene kant veroordeelt de wet; het is een bediening des doods, zegt 2 Korinthiërs 3, en een bediening van veroordeling. Maar zoals we net in Hebreeën 7 zagen, en ook in Hebreeën 8 staat, is de wet een belofte van betere dingen. Onder de oppervlakte worden in de wet betere dingen beloofd. De wet is een vooruitwijzing, als ik het heel simpel zeg: het oude verbond is een vooruitwijzing naar het nieuwe verbond. Daarom kwamen er ook twee paar stenen tafelen. Die eerste vielen kapot en het ging om die tweede. Dat oude verbond zou stukgaan. Dat is ook wat de geschiedenis van Eli beschrijft. Eli moest gewoon plaatsmaken en hij stierf ook al heel snel in 1 Samuël. Er zouden betere dingen komen en daar is Samuël een beeld van. "Betere beloften", noemt Hebreeën 8 vers 6 het. En er zijn nogal wat van die termen in Hebreeën; ik meen dat er een stuk of zeven, acht keer gesproken wordt over "het betere...". Zoek ze maar eens op.

Ik heb gewoon een paar thema's gegeven en dan lezen we die eerste hoofdstukken door. In het begin van het boek 1 Samuël speelt het huis van Eli een grote rol als beeld van het huis van Israël. Kijk, Eli is een beeld van de wet; het huis van Eli is natuurlijk een beeld van het huis dat onder die wet leefde. Je kunt die wet sowieso nooit loszien van Israël. Als je zegt dat Eli een beeld van de wet is, kun je net zo goed zeggen dat Eli een beeld is van Israël onder de wet. Die twee zijn niet los verkrijgbaar, want de wet werd aan Israël gegeven. Sterker nog, de wet werd slechts aan Israël gegeven en niet aan een ander volk. Alleen aan Israël. Dus die twee zijn onlosmakelijk verbonden.

De Verdorven Zonen van Eli als Beeld van Israël Onder de Wet ↑ hoofdstukken

De zonen van Eli waren verdorven mannen; zij kenden de HEERE niet. Volgens mij heb ik hier de Herziene Statenvertaling genomen voor het gemak. De handelwijze van deze priesters met het volk was namelijk aldus: wanneer iemand een offer bracht, kwam de knecht van de priester, terwijl het vlees kookte, met een drietandige vork in zijn hand. Ik ga niet op al die details in, ik pak gewoon even de hoofdlijn; dat zeg ik misschien voor sommigen ten excuus. Hij stak die vork in de kookpot, in de ketel, in de pan of in de pot, en alles wat de vork dan optrok, nam de priester voor zichzelf. Een offer dat aan God aangeboden was, nam de priester dus voor zichzelf. Dat gebeurde naar aanleiding van het feit dat die zonen verdorven mannen waren. Zo deden zij met al de Israëlieten die daar in Silo kwamen.

Ook vóór zij het vet in rook lieten opgaan, kwam de knecht van de priester en zei tegen de man die het offer bracht: "Geef dat vlees om te braden aan de priester, want hij wil geen gekookt vlees van u aannemen, maar rauw." Dan konden ze het natuurlijk wat makkelijker bewaren en er daarna hun eigen toepassing aan geven; dat zal de achterliggende gedachte geweest zijn. Wanneer die man dan tegen hem zei dat ze het vet beslist eerst in rook moesten laten opgaan — dat waren immers de voorschriften — en dat hij daarna mocht nemen wat zijn ziel verlangde, dan zei de knecht tegen hem: "Nee, u moet het nu geven, en zo niet, dan neem ik het met geweld." Daarom waren die zonen van Eli verdorven mannen die zich bezighielden met verdorven praktijken. Want dat wat voor JAHWEH, voor de HEERE bestemd was, dat namen zij voor zichzelf, en desnoods met geweld; daar dreigden ze in ieder geval mee. Zo was de zonde van deze jongemannen voor het aangezicht van de HEERE erg groot, want de mensen verwierpen of versmaadden hierdoor het offer van de HEERE. Het hangt een beetje van je vertaling af hoe het er precies staat, maar het idee is dat het offer voor de HEERE niet zo bestemd werd als het bedoeld was, doordat die mannen het voor zichzelf namen.

De twee zonen van Eli, Hofni en Pinehas, worden met nadruk verbonden aan wat het huis van Eli genoemd wordt. Ik heb er in de aantekeningen verschillende teksten bij gezet. In de Bijbel is 'het huis' normaal gesproken een term waarbij men direct denkt aan het huis van Israël of het huis van Jakob; dat is de term die het meest voorkomt in de Tanakh, het Oude Testament. Maar hier fungeert het huis van Eli als beeld van het huis van Israël. Wat zij hier demonstreren, is wat Paulus in Romeinen 8 omschrijft als de eis van de wet. "Geef het ons, desnoods nemen wij het met geweld." Ze eisten het; ze eisten die dingen voor zich op. Jesaja zegt daar bijvoorbeeld over dat het is: gebod op gebod, gebod op gebod, regel op regel, regel op regel, hier een beetje, daar een beetje. Ik zat van de week met het ISA-programma te kijken en dan zie je dat in het Hebreeuws staan. Het is echt heel kort. Nu ken ik geen Hebreeuws, maar als je het uitspreekt, klinkt het eigenlijk heel grappig; het lijkt wel een soort rijm of een vers. Gebod op gebod, regel op regel — dat is de wet: eisend. Dat deed het huis van Eli dus ook, en is daarmee een uitbeelding van Israël onder de wet. We kennen dat natuurlijk ook uit de tijd van de Heer Jezus, waar de leidslieden van het volk eveneens slechts eisend tegenover dat volk stonden. De Heer zegt dan Zelf: "Jullie hebben het Woord van God krachteloos of ongeldig gemaakt door jullie overlevering."

Er staat ook dat de mensen hierdoor het offer van de HEERE verwierpen of versmaadden. Nu kun je natuurlijk zeggen: "Ja, daar konden zij toch niets aan doen? Dat was de schuld van Hofni en Pinehas." Dat is ook zo, maar daardoor bereikte het offer niet het doel dat het zou moeten hebben. Het miste zijn doel omdat zij het voor zichzelf hielden. Daarmee lieten ze eigenlijk het hele volk zondigen. En dat is precies wat de wet doet: de wet doet de zonde toenemen. Dat staat op minstens twee plaatsen, in Romeinen 5 en Galaten 3. De wet is erbij gekomen opdat de misdaad zou toenemen; dat was zelfs het doel van de wet. Ja, dat klinkt onorthodox wat ik hier zeg, maar de wet is gegeven opdat de misdaad zou toenemen. Dat is het doel van de wet. Al die mensen die de wet nu staan voor te lezen aan anderen, zijn er denk ik wel klaar mee, maar zij lezen hem voor met het idee dat mensen minder gaan zondigen als je hen vertelt wat ze moeten doen. Ik zou niet weten waarom je de wet anders voor zou lezen. Maar de wet doet de zonde juist toenemen, opdat de misdaad te meerder worde. Daar is dat huis van Eli met zijn zonen een beeld van; zij lieten het hele volk doel missen en zondigen.

Als ik dan wat verzen oversla en bij vers 22 kom, dan staat er dat Eli uitermate oud was en hoorde alles wat zijn zonen deden met heel Israël, en dat zij lagen met de vrouwen die dienst deden bij de opening van de tent van de samenkomst. Ja, die vrouwen kregen dus een 'andere dienst', om het zo maar te zeggen. Dit is natuurlijk eufemistisch; dat zij 'lagen met'. We hebben daar trouwens heel veel eufemismen voor, zoals 'slapen met' of 'een beschuitje eten met'. Dat zijn allemaal eufemismen voor hetzelfde. Maar zij lagen dus met de vrouwen die dienst deden bij de opening van de tent der samenkomst. Als de heidense volken dit doen, dan heet dat gewoon tempelprostitutie; dat kom je in de Bijbel ook tegen. Het is in ieder geval hoererij, en hier zijn Hofni en Pinehas dus ook een uitbeelding van dat ontrouwe en hoererende volk. Ik noemde net al 1 Korinthe 5, waar het ook over hoererij ging; Paulus zegt daar dat het zelfs onder de natiën ongehoord is wat daar gebeurde. Maar hoererij is in de Bijbel altijd een beeld van afgoderij. Als het volk Israël afgoderij bedrijft, dan noemt de Schrift dat ook hoererij; die termen worden door elkaar gebruikt. Het gaat dus om een ontrouw en hoererend volk. Ik had er nog veel meer Schriftplaatsen bij kunnen noemen en ik ben zelf eigenlijk een beetje verbaasd dat ik Hosea 1 er niet eens bij heb gezet. Daar wordt tegen Hosea gezegd: "Trouw met een hoer." Want — en dan zeg ik het even met de woorden van de Statenvertaling die blijkbaar in mijn hoofd zitten — "het land hoereert ganselijk van achter de HEERE." Het volk is dus een hoererend volk; zij vereren afgoden. Daarom moet jij, Hosea, als uitbeelding daarvan een hoer trouwen. Dat is dus wat er gebeurt: het volk was ontrouw en hoererend. Ik sla nu weer een paar verzen over.

De Belofte van de Ware en Blijvende Hogepriester ↑ hoofdstukken

Hofni en Pinehas dienen als een uitbeelding van dat hoererende volk. Ook onder de wet gebeurde dat allemaal. Dit zal voor u het teken zijn dat over uw beide zonen, Hofni en Pinehas, komen zal: op één dag zullen zij beiden sterven. God zegt: "Ik zal voor Mij een trouwe priester doen opstaan." Het is prachtig hoe dat er staat: "doen opstaan."

Nadat het huis van Eli, als uitbeelding van Israël onder de wet, zou verdwijnen, zou de Heer een voor Hem trouwe priester doen opstaan. Ik had het woord 'priester' ook met een hoofdletter kunnen schrijven, want wij kennen die Priester; daar gaat immers de hele Hebreeënbrief over. Het is de Hogepriester naar de ordening van Melchizedek. Toen de Heer opstond, verdween Hij naar de hemel. In de beeldspraak van de Bijbel, specifiek in de Hebreeënbrief, is dat "achter het voorhangsel", achter het gordijn, namelijk in de ware tabernakel in de hemel zelf. Hebreeën 9 vers 24 is dat, geloof ik. De trouwe priester is opgestaan, en dat is Hij: de Heere Jezus Christus.

De priesters van het oude verbond, zoals Hofni en Pinehas, zouden verdwijnen. In hun plaats zou Hij een trouwe priester doen opstaan. In het historische verhaal is dat natuurlijk Samuël, maar Samuël is hier een beeld van Christus. In de typologie betekent het dat het priesterambt van Israël zou worden weggenomen. Ik heb straks nog een schriftplaats waar dat ook expliciet staat. Er zou een ware — zo noemt de Hebreeënbrief Hem ook — een trouwe Hogepriester opstaan. Trouw omdat Hij zou wandelen naar Gods wil in geloof, en ook omdat Hij, eenmaal opgestaan als Hogepriester, voor altijd zou blijven. Hij stond immers eens en voor altijd op uit de dood.

De Hebreeënbrief merkt op dat je aan die andere priesters eigenlijk niet zoveel hebt. Dat staat er zo mooi bij: "Zij werden door de dood verhinderd te blijven." Ik vind het altijd grappig als ik dat lees. Telkens was er een priester of een hogepriester waarvan men dacht: "Nou, we hebben er weer één," en dan ging hij weer... ik wou zeggen "de pijp uit", maar dat klinkt wat oneerbiedig. Maar dat is het wel: hij stierf, en dan moest er weer een nieuwe komen. Met die nieuwe gebeurde vervolgens precies hetzelfde, dus dat schoot ook niet op. Daar hadden ze bij het Vaticaan ook nog wat van kunnen leren; ze hadden gewoon moeten stoppen met die onzin.

Maar toen kwam de Heer, en Hij stond op uit de dood. Hij heeft de dood achter Zich gelaten; de dood heerst niet meer over Hem. In die zin is Hij een betrouwbare Hogepriester. Samuël is daar een beeld van. "Ik zal voor Mij een trouwe priester doen opstaan. Die zal doen zoals het in Mijn hart en Mijn ziel is." De Heer was natuurlijk bij uitstek een Man naar Gods hart. Dat wordt ook over David gezegd, maar dan weet je ook gelijk waarom dat zo is. Voor Hem zal God een blijvend huis bouwen, en Hij zal alle dagen voor het aangezicht van Zijn Gezalfde wandelen.

Dat staat er ook zo bijzonder. Je kunt dit natuurlijk toepassen op Samuël, die koningen zoals Saul en David heeft gezalfd, en misschien ook andere priesters. Maar door te zeggen dat hij alle dagen voor het aangezicht van Gods Gezalfde zal wandelen, zeg je eigenlijk dat hij een type is van de Gezalfde des Heeren. In het Hebreeuws staat hier gewoon "Messias", en in het Grieks is dat "Christus". Hiermee wordt op een bedekte manier al gezegd dat hij een type van de Messias is.

Tegelijkertijd wordt hier het einde van het huis van Eli voorzegd. Zij zouden in het graf terechtkomen, zoals dat bijvoorbeeld wordt beschreven in dat lange hoofdstuk Ezechiël 37. Daar ziet Ezechiël een visioen van een dal vol dorre doodsbeenderen, een uitbeelding van Israël in de dood. De doodsbeenderen liggen verstrooid over het dal, net als het verstrooide Israël. In dat hoofdstuk lees je dat alles weer bij elkaar komt: de botten vormen weer een lichaam met pezen en spieren, en uiteindelijk komt er ook geest in. Het commentaar in Ezechiël 37 luidt: "Ik zal jullie uit jullie graven doen opkomen." Israël staat nu terzijde en bevindt zich in het graf, in de dood, verstrooid onder de volkeren. Dat wordt hier uitgebeeld in het sterven van Hofni en Pinehas, het huis van Eli.

In Hosea 4 vers 6 staat een tekst die hierop aansluit: "Mijn volk zal tot stilte gebracht worden door gebrek aan kennis." In de meeste vertalingen staat het iets anders, maar de kern is: "Omdat jij de kennis verwerpt, verwerp Ik jou." Dit is gericht op het volk Israël. God zegt: "Ik verwerp jou, zodat jij geen priester meer voor Mij zult zijn." Het priesterambt werd dus van Israël afgenomen. Dat is overigens tijdelijk, want ik zou er veel meer schriftplaatsen bij kunnen halen, maar in Exodus 19 vers 6 zegt God tegen Israël: "Jullie zullen Mij een uitverkoren volk zijn, een koninkrijk van priesters."

Israël zal dus in de toekomst een priesterlijke functie hebben wanneer God via hen Zijn koninkrijk vestigt over de hele wereld. Alle volkeren zullen dan ondergeschikt worden, en Israël zal die priesterrol vervullen. Wat deed een priester? Hij maakte het volk bekend met het Woord, ook door middel van rituelen in de tabernakel die allemaal vooruitwezen naar Hem. Die functie zal Israël in de toekomst weer hebben. Je leest bijvoorbeeld in Jesaja dat de natiën zullen optrekken naar Jeruzalem; pelgrims noemen we dat. Omdat het volk dan weer zijn priesterlijke functie heeft, zal die tempel er ook weer staan. Maar hier, in de geschiedenis van Eli, doet God wat Hij aankondigde: omdat zij de wet van hun God vergaten — en dat is wat die zonen deden — zou Hij ook hun zonen vergeten. Hofni en Pinehas zouden sterven.

Eli's Blindheid en de Geestelijke Slaap van Israël ↑ hoofdstukken

Ja, en dan lees je ook dat Eli’s ogen worden toegesloten. Als je de Romeinenbrief kent, dan denk je: hé, dat ken ik. Het gebeurde in die dag dat Eli neerlag op zijn plaats en zijn ogen begonnen dof te worden; hij was niet in staat te zien. Wat betekent dat nou? Hij is niet in staat te zien. In Romeinen staat, zoals geschreven staat – en hier haalt Paulus als schrijver diverse Schriftplaatsen aan, want als je een Bijbel hebt met tekstverwijzingen staat er een heel rijtje bij – zoals geschreven staat: God heeft hun een geest van diepe slaap gegeven. Dat komen we straks ook nog wel tegen. Nou ja, Eli ontslaapt, maar dat is toch een diepe slaap? God heeft hun een geest van diepe slaap gegeven, ogen om niet te zien en oren om niet te horen. Daar hebben we weer andere geschiedenissen van; dat kom je hier niet tegen. Tot op de dag van vandaag, zegt Paulus. Laat hun ogen verduisterd worden zodat zij niets zien en maak hun rug voor altijd krom. Die rug gaan we ook nog tegenkomen. Maar hier gaat het dus om Eli die, als beeld van de wet, van Israël onder de wet, waarvan zijn ogen begonnen dof te worden en hij niet in staat was om te zien. Hij werd gewoon blind. Zijn ogen werden verduisterd en hij had wel ogen, maar hij zag er niets mee.

Ja, het is ook een mooie: God zou een wonderlijk werk doen in Israël. Het is dan JAHWEH die spreekt tot Samuël, en volgens mij is dit in het hoofdstuk wat bij mij het meeste is bijgebleven van de zondagsschoolverhalen, om het zo te zeggen. Dat Samuël ligt te slapen en je hoort hem roepen: "Samuël!" En dan gaat hij naar Eli toe en dan zegt Eli: "Ja, maar ik heb je helemaal niet geroepen." Nou, dat gebeurt natuurlijk drie keer, want zo hoort dat ook te gaan. En dan zegt Eli: "O ja, nu snap ik het. Het is God die jou roept." Nou, en dan zegt Samuël de volgende keer: "Spreek Here, want Uw knecht hoort."

In die geschiedenis zegt God: "Jawel," zei Hij tot Samuël, "zie, Ik doe een zaak in Israël." Dus hier wordt het ook wat hoger getild. Hij gaat het hebben over het huis van Eli. God gaat het hebben over het huis van Eli, maar Hij zegt: "Ik doe een zaak in Israël waarvan ieder die het hoort zijn beide oren zullen tuiten. In die dag zal Ik aan Eli alles volbrengen wat Ik tot zijn huis sprak, van begin tot einde. Want Ik heb hem te kennen gegeven dat Ik zijn huis zal oordelen tot aan de aeon." Tot aan de eeuw, tot aan de Olam. Want we hadden het net over het Koninkrijk, dat Israël zal worden hersteld en in de positie van een koninkrijk van priesters gesteld zal worden, maar dat zal pas zijn in die toekomende aeon. En tot aan de aeon is Israël geoordeeld. "Ik heb hem te kennen gegeven dat Ik zijn huis zal oordelen tot aan de aeon," zegt God hier tot Samuël over het huis van Eli.

Nou, dit wordt vele malen herhaald in het Oude en Nieuwe Testament. En elke keer dat je dit leest over oren die tuiten, dat God een wonderlijk werk zal doen, gaat het over Jeruzalem en Juda en over het oordeel over stad en volk. Daarom, zo zegt JAHWEH – ik heb een paar voorbeelden – daarom, zo zegt JAHWEH, de God van Israël: "Zie, Ik breng een kwaad over Jeruzalem en Juda, dat allen die het horen zijn beide oren zullen tuiten." En de profeet Jeremia: "En zeg: hoor het woord van JAHWEH, koningen van Juda en inwoners van Jeruzalem. Zo zegt JAHWEH van de legermachten, de God van Israël: zie, Ik breng kwaad over deze plaats, zodat ieder die ervan hoort zijn oren tuiten zullen." Dus dat vind je vaak terug; het gaat altijd over een oordeel dat komt over het volk.

En dit is Paulus in Handelingen 13: "Zie verachters, verwonder jullie en verdwijn, want Ik werk een werk in jullie dagen. Een werk dat jullie absoluut niet zullen geloven als iemand het aan jullie verhaalt." Die terzijdestelling van Israël en wat er daarna zou gebeuren, is natuurlijk in de Schrift ook een verborgen periode, een geheime periode, een periode waarin wij leven. En er wordt tot Israël gezegd – dat is natuurlijk ook uitgekomen, Paulus heeft het hun verteld maar ze geloofden het niet: "Want Ik werk een werk in jullie dagen. Een werk dat jullie absoluut niet zullen geloven als iemand het aan jullie verhaalt." Nou, Paulus heeft het verhaald aan ze en ze geloofden het niet. En natuurlijk ook omdat hun ogen verduisterd zijn en toegesloten. Hier had ik echt nog veel meer voorbeelden van kunnen noemen. Dacht je van even uit het hoofd: Jesaja. Zie, Ik zal wonderlijk en wonderbaarlijk met dit volk handelen. Ook weer aangehaald door Paulus in 1 Korinthe 1, enzovoorts, enzovoorts.

Maar we gaan verder naar de dood van Eli, Hofni en Pinehas. Want er zou een einde komen aan het huis van Eli, en dat gaan we nu even lezen hoe dat gaat. En dat is ook echt heel mooi, echt bijzonder. Ja, we hebben het over iemands dood, dus je vindt het misschien een beetje ongepast dat ik zeg dat dit echt heel mooi en heel bijzonder is, maar dat is het wel. Net van tevoren zaten we te praten over wat geschiedenissen in de Bijbel die toch wel heel heftig zijn. Maar ook dan weet je: daar moet toch een mooie betekenis onder liggen. Want ook met de rituelen in de wet is het vaak bloederig en een beetje macaber, maar als je werkelijk de betekenis ervan weet, dan spreekt het altijd van geweldige dingen. Wij kijken altijd vooruit.

De Nederlaag en het Verlies van de Ark van het Verbond ↑ hoofdstukken

Israël ging uit om de Filistijnen te ontmoeten voor de strijd. En de Filistijnen stelden zich in slagorde op om Israël te ontmoeten. De strijd spreidde zich uit en Israël werd verslagen voor het aangezicht van de Filistijnen. Het volk kwam naar de legerplaats en de oudsten van Israël zeiden: "Wij zullen voor ons uit Silo de ark van het verbond van JAHWEH nemen en die zal in ons midden komen en Hij zal ons redden uit de hand van onze vijanden," dachten zij. Maar dat gebeurde dus niet als je God als een mascotte gebruikt. Ze deden dit gewoon in ongeloof en ze waren het al verloren. We zeggen het even een beetje laconiek: "Vooruit, laten we die ark er maar bij pakken, dat zal dan wel helpen, weet je wel." Dan wordt God als een soort mascotte gebruikt voor de eigen plannen.

Dan staat er: en het volk zond mannen naar Silo en ze droegen vanaf daar de ark van het verbond van JAHWEH van de legermachten, waar de cherubs wonen. Daar heb je ze: de twee zonen van Eli met de ark van het verbond van God, Hofni en Pinehas. Van hen weten we, dat hebben we zojuist gelezen, wat voor praktijken ze erop na hielden. Daar kwamen ze nu even de ark van het verbond ophalen bij die twee.

Ik sla weer wat over. De Filistijnen vochten en Israël werd verslagen; dus die mascotte heeft niet geholpen. De mannen vluchtten naar hun tenten en de slag was uitermate groot. De ark van God werd genomen. De Filistijnen namen die ark van het verbond mee en de twee zonen van Eli, Hofni en Pinehas, stierven. Typologisch gezien stierven hier dus de twee zonen van Israël; daar hebben we het nu over gehad. Dat is een uitbeelding van het huis van Israël dat in het graf terecht zou komen.

Maar die ark van het verbond heeft natuurlijk ook een betekenis. Daar zouden we met gemak een hele studie over kunnen geven. Een studie, nou, daar zou ik met gemak een hele serie studies over kunnen geven. Want voor die ark van het verbond staat in het Hebreeuws volgens mij ook zoiets als een kist. Kist van het verbond. Dat was een houten kist, het was gewoon een kist van hout. Van shittimhout werd dat gemaakt, maar die was helemaal overtrokken met goud. Dat is een uitbeelding van hout, dat wat voortkomt uit de aarde en vergankelijk is, maar overtrokken met goud en daarmee onvergankelijk gemaakt. Het is daarmee al een beeld van dood en opstanding, en dus een beeld van de Eersteling die opstond uit de dood: de Heer Jezus Christus.

Die ark had nog een verzoendeksel en twee of vier — dat hangt er een beetje van af hoe je het leest — cherubs daar bovenop. En die cherubs, wat dat dan ook geweest mogen zijn, een soort engelachtige figuren, daarvan staat in het Oude Testament dat God woont tussen de cherubs. Uit de Hebreeënbrief weten we dat het verzoendeksel wat erop lag een beeld is van de troon. Want God zit op Zijn troon, Hij woont tussen de cherubs, en de Heer Jezus Christus zit nu op de troon der genade; zo noemt de Hebreeënbriefschrijver dat. Dat zit allemaal in die ark van het verbond en nog veel meer.

De ark van het verbond stond ook in dat Heilige der Heiligen, waar de hogepriester één keer per jaar op Grote Verzoendag mocht ingaan als uitbeelding van de Heer Jezus Christus, waarvan ik zojuist ook zei: Die is eenmaal ingegaan in het ware heiligdom om daar verzoening te doen voor de zonden van het volk. En Hij is daar nu nog steeds; in die zin is het nog steeds Grote Verzoendag.

Dus het huis van Israël is dood en de ark is de uitbeelding van Christus. Maar die ark wordt weggenomen en verdwijnt. Hij gaat weg uit Israël en hij verdwijnt. Ik zal het grapje één keer maken: de ark gaat naar de Filistijnen, dus hij verdwijnt naar het buitenland. Hij komt onder de natiën terecht. Dat is een uitbeelding van onze tijd waarin... Waar is Christus nu? Het zijn woorden van Paulus in Kolossenzen 1 vers 27, geloof ik: Christus onder jullie natiën. Dus niet meer onder Israël als een natie, maar Christus onder alle natiën. En dus ook verborgen voor Israël als volk. Ja, nu komt het.

De Benjaminiet Brengt de Tijding van het Oordeel ↑ hoofdstukken

En een man van Benjamin rende uit de slagorde en hij kwam op die dag in Silo. Noemen ze hem een man uit Benjamin? Een Benjaminiet. Ja, dat was een Benjaminiet. Laat ik dat specifiek zeggen: wordt er in het Nieuwe Testament één iemand uit Benjamin genoemd? Paulus. Ik ken er trouwens ook maar één uit het Nieuwe Testament. Maar deze Benjaminiet gaat Eli aankondigen – en ik zeg het nu alvast op voorhand, want het wordt uitgebreid beschreven – dat zijn zonen dood zijn en dat de ark van het verbond is weggenomen.

Dus deze Benjaminiet kondigt het einde aan van het huis van Israël als uitverkoren volk, of het einde van het huis van Eli als uitverkoren priesterlijk geslacht. Maar dat spreekt natuurlijk typologisch van de Benjaminiet Paulus, die aan Israël aankondigde dat ze terzijde zouden worden gesteld en dat hun priesterlijke functie werd weggenomen. De ark van het verbond ging naar de Filistijnen, naar het buitenland, als een uitbeelding van Christus die van Israël werd weggenomen en naar de natiën zou gaan. Dat is wat deze Benjaminiet aan gaat kondigen.

En hij kwam en zie, Eli zat op de stoel aan de kant van de weg uit te kijken, want zijn hart beefde vanwege de ark van God. Toen de man in de stad kwam om te vertellen wat er gebeurd was, ging er een gejammer door de hele stad. Eli hoorde het geluid van het rumoer en hij vroeg: "Wat is de reden van het geluid van dit rumoer?" De man haastte zich, hij kwam aan en hij vertelde het aan Eli. Dat wordt allemaal heel langzaam verteld. Eli was een zoon van achtennegentig jaren – hoeveel missen we er dan nog tot de honderd? Daar komen we zo wel op. Zijn ogen waren onbeweeglijk en hij was niet in staat om te zien. Dat wisten we al, maar de nadruk wordt erop gelegd door het nog maar eens te vertellen.

En de man zei tot Eli: "Ik ben degene die komt van de slagorde, en ik ben vandaag uit de slagorde gevlucht." Eli zei: "Wat is het woord, mijn zoon?" En de boodschapper, of nieuwsbrenger – zoiets staat er – antwoordde. In het Hebreeuws is dat hetzelfde als in het Grieks; een woord dat in onze vertaling meestal vertaald wordt met 'engel', maar het is gewoon een woord voor boodschapper. Dat kunnen ook mannen zijn, zoals de drie mannen die bij Lot kwamen; zij waren boodschappers. Hier staat eigenlijk een ander woord, er staat zoiets als: hij bracht nieuws. We kennen een Benjaminiet die nieuws bracht, dat was Paulus natuurlijk. Daar is deze nieuwsbrenger, als je het mij vraagt, een beeld van.

Laat ik het zo lezen: de nieuwsbrenger antwoordde en zei: "Israël is gevlucht voor het aangezicht van de Filistijnen en er was ook een grote slag onder het volk. Ook stierven uw twee zonen, Hofni en Pinehas." Eli wist dat het zou gebeuren. "En de ark van God is genomen." De ark van God werd weggenomen. Nou, dan zou je denken: die man raakt zijn twee zonen kwijt.

De Val van Eli en het Einde van het Oude Verbond ↑ hoofdstukken

Maar dan staat er: het gebeurde bij het vermelden van de ark van God. Daar schrok hij dus zo van, dat hij van de stoel viel, achterover, bij de zijde van de poort. Let op al die details, want zijn ruggengraat werd gebroken. Zijn nek werd gebroken, staat er in de meeste vertalingen, maar er is eigenlijk geen specifiek woord voor ruggengraat gebruikt. En hij stierf, want de man was oud en zwaar. Hij sprak veertig jaar recht in Israël.

Laten we nu de typologie duiden, nu we het hele verhaal hebben gelezen. Een Benjaminiet kondigt aan Eli aan dat de ark van het verbond van Israël is weggenomen en dat zijn zonen zijn gestorven. Het is het einde van het huis van Eli. De ark van God, die een beeld is van Christus, wordt van Israël weggenomen en gaat naar de natiën. En het huis van Israël, dat sterft. Daarmee komt er ook — dat ligt er natuurlijk onder — een einde aan de wet.

Ik zeg dan, en dat zegt Paulus ook weer in Romeinen 11: "God heeft zijn volk toch niet verstoten? Moge het niet gebeuren, want ik ben ook een Israëliet uit het zaad van Abraham, van de stam Benjamin." In Filippenzen zegt hij het nog een keer. Paulus was dus een Benjaminiet, en hij is degene die dit hier aankondigt. Eli zat daar met uitzicht op de poort, was oud en zwaar, valt achterover, breekt zijn rug en sterft.

De poort in de Bijbel is een uitbeelding van de ingang naar het Koninkrijk. Daarom was het ook die gelijkenis met de kameel: het gaat makkelijker voor een kameel om door het oog van een naald te gaan, dan voor een rijke om het Koninkrijk van de hemelen binnen te gaan. Dat heeft daar in ieder geval mee te maken. Maar ik ken bijvoorbeeld ook de geschiedenis in Handelingen 3, waar een verlamde man bij de Schone Poort ligt. Die man wordt genezen door Petrus en Johannes, als een uitbeelding van Israël. Kijk naar die man: hij springt en jubelt. Dat lees je ook allemaal in de Tanakh, dat dat in de toekomst zal gebeuren als het Koninkrijk zal aanbreken. Dan zullen zij door die poort ingaan. De poort is daar een uitbeelding van, en Eli zat daar langs de weg met uitzicht op de poort. Dat wordt er dan ook nog eens nadrukkelijk bij vermeld. Ik zei al: wat een details zijn het allemaal, maar dat is allemaal niet voor niets.

God gaf aan hen een geest van diepe slaap. Eli sterft hier, hij ontslaapt. Ogen om niet te zien, oren om niet te horen, tot op de dag van vandaag. "Laat hun ogen duister gemaakt worden zodat zij niet zien en verkrom hun rug." Eli's rug werd zo hard verkromd dat hij brak, maar hún rug werd dus ook verkromd. Dat zegt Paulus hier van Israël en we vinden het allemaal terug in die geschiedenis van Eli. Ik zeg dan: struikelden zij soms opdat zij zouden vallen? Hier gaat het over vallen en struikelen. Vallen in de zin dat ze vallen en nooit meer opstaan, en struikelen is natuurlijk het idee dat je wel valt, maar ook weer opstaat. Paulus zegt: "Moge het niet gebeuren" of "volstrekt niet". Hun misstap, dat ze struikelden en vielen, is redding voor de natiën. Hij legt in deze hoofdstukken ook uit dat uiteindelijk het volk weer op zal staan. Dat bedoel ik ook dubbelzinnig: dat geheel Israël gered zal worden. Wat Paulus in Romeinen 9, 10 en 11 zegt, is dat hun misstap, hun val, tijdelijk is. De val van Eli, die zijn rug breekt en sterft omdat hij oud en zwaar was met uitzicht op de poort, is daar de uitbeelding van: van Israël dat tijdelijk terzijde zou worden gesteld en in het graf terecht zou komen.

Overigens heb ik dat woordje 'oud' nog niet eens dikgedrukt, maar in de Hebreeënbrief — ik weet even niet welk hoofdstuk het is, maar als ik mijn Bijbel pak, zoek ik het zo op, want het is het laatste vers van een hoofdstuk, ik denk Hebreeën 8 — daar staat dat God een nieuw verbond aankondigt. Er staat zoiets van: als Hij zegt "nieuw", dan is daarmee het eerste verbond meteen oud gemaakt. Want als je het al over een nieuwe hebt, dan weet je dat de oude gaat verdwijnen. Dus dat wat oud is, is dan ook nabij de verdwijning. Dat wordt gezegd over de wet en over Israël onder de wet, allemaal in die context in Hebreeën. Al die woorden wijzen gewoon naar het einde van de wet, het einde van Israël onder de wet. Daar is deze geschiedenis een beeld van.

In Handelingen 28 staat nog: "Ga tot dit volk en zeg: Met het gehoor zullen jullie horen, maar jullie zullen het absoluut niet begrijpen. Ziende zullen jullie zien, maar jullie zullen het niet waarnemen." Dus ja, ze zien wel, maar ze zijn toch blind. Want kijk, Eli was zwaar, en hier staat: "Het hart van dit volk is vet geworden." Andere vertalingen zeggen "dik". Eli was oud en zwaar, en Eli was ook nabij de verdwijning. Daarna viel hij achterover en brak hij zijn rug. Want het hart van dit volk is vet geworden, en met de oren horen zij op zware wijze. Het gaat allemaal traag en log; het kwam niet binnen. Hun ogen sluiten zij toe, opdat zij niet met de ogen zouden waarnemen, met de oren zouden horen en met het hart zouden begrijpen, zodat zij zich zouden omkeren en Ik hen gezond zal maken. Laat het dan aan jullie bekend zijn dat deze redding van God tot de natiën werd gezonden, en zíj zullen horen. De ark van het verbond werd van Israël weggenomen en kwam bij de natiën terecht. Dat is wat Paulus het volk Israël aanzegt in de Handelingen, en natuurlijk gaan ook de brieven daarover.

Nog even dit: Eli sterft op achtennegentigjarige leeftijd. Ik zeg dan: hoeveel mis je er dan nog? Twee, volgens mij. Want honderd is de vervulling van de belofte. Ik heb zo'n concordantie van Trommius in de kast staan waar alle getallen in staan en waar ze voorkomen in de Bijbel. Zoek het getal honderd maar eens op; dat spreekt van de vervulling van de belofte. We kennen natuurlijk de tien als uitbeelding van de woorden van God — de tien geboden noemen we dat dan, of de tien scheppingswoorden in Genesis — maar tien spreekt van het spreken van God. Bij tien keer tien is dat de vervulling van het spreken van God en worden de beloften vervuld. Dat vind je bijvoorbeeld bij Abraham: hij was honderd jaar oud toen het zaad van Abraham geboren werd, namelijk Izak. Zo zijn er heel wat voorbeelden. Honderd schapen, dan is het ook compleet. En de knecht van de hoofdman over honderd werd genezen.

Maar na twee jaar, twee dagen van duizend jaar, twee millennia, of twintig jaar... dat komen we allemaal tegen in de Bijbel. Het spreekt allemaal van dezelfde periode, namelijk de periode waarin wij nu leven. De periode waarin Jakob in het buitenland was, was bijvoorbeeld twintig jaar; dat lees je met nadruk in Genesis. Jakob verdween naar het buitenland, naar zijn oom Laban, en verbleef daar twintig jaar. Na twintig jaar kwam hij weer terug. Dat gaat met Israël ook gebeuren. Israël staat nu terzijde, maar God zal hen uit hun graven doen opkomen. Niet na twintig jaar, maar wel na twintig eeuwen. Na twee dagen van duizend jaar, of na twee millennia. Er zijn zoveel verborgen hints naar — een hint is geloof ik altijd verborgen — we vinden daar zoveel verwijzingen naar in de Schrift.

Ikabod: de Heerlijkheid van Israël Is Weggevoerd ↑ hoofdstukken

Dan lees je dat zijn schoondochter, de vrouw van Pinehas, zwanger was en op het punt stond om te baren. Zij hoorde het bericht dat de ark van God genomen was. Zij behoort natuurlijk ook tot het huis van Eli; zij was de vrouw van Pinehas. Ze hoorde het bericht dat de ark van God was weggenomen en dat haar schoonvader en haar man gestorven waren.

Zij kromden zich — zij verkromden hun rug, zoals Paulus ook zegt in Romeinen 11: "verkrom hun rug te allen tijde". Zij baarde, want haar weeën keerden zich tegen haar. Op het moment van haar sterven spraken de vrouwen die bij haar stonden: "Vrees niet, want je hebt een zoon gebaard." Maar zij antwoordde niet en zij nam het niet ter harte. Want het hart van dit volk is vet geworden, zoals er ook elders staat; het was in ieder geval onbesneden. Dus zij nam het niet ter harte.

Zij noemde de knaap Ikabod. Want wat betekent dat? "De heerlijkheid van Israël is weggevoerd." Ikabod betekent zoiets als: de eer of de heerlijkheid is weggenomen. Zij geeft dat ventje de naam Ikabod, omdat de ark van God was weggenomen van Israël. De heerlijkheid van God is weggevoerd.

Dat is zoals in Ezechiël 11 vers 23. Kennen jullie dat vers? Daar gaat het over de heerlijkheid van JAHWEH. Je weet wel, die wolk die ooit heel de tempel vulde. Bij de feestelijke opening van de tempel door Salomo kwam daar de heerlijkheid des Heren en die vulde heel het huis, zodat niemand daarin kon blijven; dat staat er zelfs bij.

En dan lees je in Ezechiël zomaar één vers: "De heerlijkheid van JAHWEH gaat op uit het midden van de stad." De heerlijkheid des Heren woonde daar in die tempel, maar die verdwijnt hier in Ezechiël uit de tempel en gaat boven de berg staan die ten oosten van de stad is. Dat is de Olijfberg. Ook dat is een uitbeelding van hoe de eer van Israël werd weggenomen en verdween. Het werd een verborgen koninkrijk, om het maar zo te zeggen, want daar is de Olijfberg een beeld van.

En wat is de afstand tussen Jeruzalem en de Olijfberg? Die is een sabbatsreis. En een sabbatsreis is tweeduizend el. Ik kleur zelf het plaatje een beetje in, maar hier wordt de heerlijkheid ook weggevoerd van Israël, namelijk de ark van het verbond.

De vrouw van Pinehas, de schoondochter van Eli, noemt dat ventje dus Ikabod: de eer, de heerlijkheid van Israël is weggevoerd, omdat de ark van God werd weggenomen. En vanwege haar schoonvader en haar man: het huis van Eli, van Israël. En zij zei — als je het gemist hebt, dan wordt het nog eens herhaald: "De heerlijkheid van Israël is weggevoerd, want de ark van God werd weggenomen." Nou, dat waren de eerste vier hoofdstukken van 1 Samuël.

Vooruitblik: de Ark Onder de Natiën en het Komende Koninkrijk ↑ hoofdstukken

En wat hierna komt, dat mag u zelf eens gaan nalezen. Als u toch die eerste vier hoofdstukken aan het lezen bent, lees dan die twee of drie hoofdstukken daarna ook nog even. Ik geef u alleen even in hoofdlijnen aan wat u daar vindt, want het gaat nog steeds over de ark van het verbond.

Het is een uitbeelding van Christus, die van het volk is afgenomen en onder de natiën terechtkomt. U vindt daar een tweeluik of een drieluik dat zich elke keer herhaalt. In 1 Samuël 5 verblijft de ark in Asdod en na zeven maanden komt hij terug in het land. Een zeven, want in het zevende millennium — na twee dagen, op de derde dag — wordt het Koninkrijk opgericht. Of anders gezegd: dan breekt de grote Sabbat aan.

Dit staat beschreven in 1 Samuël 5 en 6. Maar dan ziet u in 1 Samuël 7 dat het volk nog steeds in ongeloof is. De ark verblijft in Kirjath-Jearim en dat duurt twintig jaren. Vervolgens wordt Israël in 1 Samuël 8 een koninkrijk. De ark wordt dus van Israël weggenomen en verdwijnt onder de natiën. Op een aantal verschillende manieren wordt dat herhaald, totdat uiteindelijk Israël een koninkrijk wordt.

Het is een plaatje van hoe het huis van Israël terzijde werd gesteld en in het graf terechtkwam, terwijl de ark onder de natiën verblijft en uiteindelijk Israël een koninkrijk wordt. Dat gaat niet lang meer duren, dus dat gaan we in de nabije toekomst meemaken. Maar voor nu laat ik het hierbij, want dit lijkt me wel genoeg voor deze ochtend.

📖 Categorie: Studies