87. Kolossenzen 4:5-6 – de gelegenheid uitkopend

Paulus roept ons op wijs te wandelen tegenover hen die buiten de ecclesia zijn en de gelegenheden die God geeft goed te benutten. Daarbij zouden onze woorden altijd gekenmerkt worden door genade en, als met zout gekruid, opbouwend en doordacht zijn. Een wijze levenswandel en een spreken in genade gaan hand in hand, zodat wij ieder een passend antwoord kunnen geven.


📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De studie bespreekt de praktische levenswandel van de gelovige ten opzichte van buitenstaanders aan de hand van Kolossenzen 4:5-6. De oproep is om in wijsheid te wandelen en de juiste gelegenheid te benutten om te spreken, in plaats van ongevraagd het evangelie op te dringen. Het spreken dient altijd in genade te zijn, gekenmerkt door zuiverheid, als met zout op smaak gebracht. De gelovige behoort momenten te herkennen waarop er rekenschap wordt gevraagd van zijn hoop, om vervolgens bereid te zijn tot verantwoording.

Besproken Schriftgedeelten: Kolossenzen 4:5, Kolossenzen 4:6, 1 Petrus 3, Efeze 5:16, Kolossenzen 3

“Kijk, woorden maken zichtbaar wat er in iemand leeft en dat heeft dan dus weer alles met de wandel te maken.”

⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:

Wandelen in Wijsheid ↑ hoofdstukken

Hallo beste vrienden, beste kijkers. Welkom bij een nieuwe video. Kolossenzen 4 vers 5 en 6 ga ik bespreken, want die verzen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, en ik lees ze eerst even alle twee:

"Wandel in wijsheid ten opzichte van de buitenstaanders, terwijl jullie de periode uitkopen, zodat jullie het woord altijd met genade, als met zout, op smaak brengen, omdat jullie weten hoe jullie een ieder moeten antwoorden."

Ja, dit zijn dus die twee verzen. En eigenlijk moet ik elk woord wel even een beetje uitleggen. Dat ga ik dan ook ongeveer zo doen.

"Wandel" staat er, en dat gaat dus over de praktische levenswandel. Wandel. En dan staat er: "Wandel in wijsheid." *Sophia*, dat woord zijn we eerder tegengekomen. Ik zou nog naar dat woord kunnen gaan en laten zien waar het allemaal voorkomt in de Kolossenzenbrief, want het is een sleutelwoord. Maar dat doe ik maar even niet voor deze video. Als je zelf het ISA-programma nog niet hebt, kun je dat gewoon even gratis downloaden op scriptur4all (met een 4): scriptur4all.org. Door het programma te downloaden kun je — of je gebruikt gewoon een andere concordantie van een ander programma — kijken waar het woord allemaal voorkomt, en dan zie je dat dit ook een van de sleutelwoorden is in de Kolossenzenbrief, wat telkens weer terugkomt.

Maar in wijsheid wandelen, dat gaat over meer dan kennis. En dat blijkt ook wel uit het volgende, maar ik loop er natuurlijk alvast op vooruit — ik bespreek die twee verzen immers in één keer. Het gaat over de waarheid vertellen of toepassen op het juiste moment. Dat is hier wandelen in wijsheid.

En dat is ten opzichte van de buitenstaanders. Dat is geen denigrerende term van Paulus; het gaat gewoon over hen die buiten de Ecclesia zijn. Het is gewoon heel feitelijk wat Paulus zegt, dat bedoelt hij niet denigrerend. Zo kunnen wij het woord 'buitenstaander' wel eens gebruiken, maar het is natuurlijk een heel neutraal woord: "terwijl jullie de periode uitkopen".

De Gelegenheid Uitkopen ↑ hoofdstukken

De periode, dat is het woord kairon. Dat zegt u misschien niet direct iets, maar we kennen een ander woord in het Grieks voor tijd, dat is chronos. Dat kennen wij natuurlijk ook van chronologie en chronologisch. Maar dit is een ander woord, dit is het woord kairon of kairos, en dat heeft te maken met de gelegenheid, de bestemde tijd. "De gelegenheid" is wel een mooie vertaling. De Statenvertaling zegt "den bekwamen tijd uitkopende".

Dus wandel in wijsheid ten opzichte van de buitenstaanders. Hier gaat het niet over hen die binnen de ekklesia zijn, maar daarbuiten. Ten opzichte van hen zouden wij de gelegenheid uitkopen. Het betekent letterlijk inderdaad uitkopen. Maar wat is nou uitkopen? Wat wordt daarmee bedoeld? De NBG-vertaling heeft hier: "maakt u de gelegenheid ten nutte". Dus gedraagt u als wijzen – dat gedragen staat er echt als wandelen: wandel in wijsheid ten opzichte van hen die buiten staan, de buitenstaanders. Maakt u de gelegenheid ten nutte, benut de gelegenheid. "De bekwamen tijd uitkopen", zegt de Statenvertaling. Dat is hetzelfde als wat hier staat: de gelegenheid benutten. Er staat dus niet "de tijd benutten", maar "de gelegenheid benutten". Dat betekent dat je het geschikte moment kiest.

Waarvoor dan? Nou, dat staat in het volgende vers. Maar we moesten eerst even precies zien wat hier nou staat. Onze praktische levenswandel zou moeten zijn in wijsheid ten opzichte van de buitenstaanders, terwijl we de gelegenheid benutten en uitkopen. Hoe dan? Nou, dan staat hier: "zodat jullie het woord altijd...", maar dat woord "zodat" staat er niet eens. Dus ik denk dat je het ook kunt vertalen met: laat het woord van jullie, of laat jullie woord altijd met genade zijn.

Maar letterlijk staat er "in genade". Dat is eigenlijk sterker, hè? "Met genade" zou betekenen dat je er af en toe genade bij pakt. Ik weet niet of ik dat dan helemaal goed zeg, nu chargeer ik het misschien een beetje, maar "in genade" betekent dat genade altijd een rol speelt in het spreken: dat jullie het woord altijd in genade als met zout op smaak brengen.

Het Woord met Genade en Zout ↑ hoofdstukken

Dus vers 5 ging over de wandel en hier gaat het dan over de woorden. En daarmee zeg ik niet dat het iets totaal verschillends is, maar het een vloeit voort uit het ander. Wat in het binnenste leeft, dat komt naar buiten; dat zijn de woorden en dat zou dan ook onze wandel zijn, onze praktische levenswandel. Waar Paulus het hier over heeft is dus niet dat we krampachtig overal het evangelie zouden spreken, maar dat we dat in wijsheid zouden doen op het juiste moment. Ons woord zou weliswaar altijd in genade zijn, maar ten opzichte van de buitenstaanders zouden we de periode en de gelegenheid benutten en uitkopen. Niet alles is namelijk het juiste moment om bijvoorbeeld te spreken over het evangelie. Ik kom er straks nog op terug, want dat staat hier ook. Kijk, woorden maken zichtbaar wat er in iemand leeft en dat heeft dan dus weer alles met de wandel te maken.

Genade, als met zout op smaak gebracht — uitrusten, zegt de interlineair hier ook — dus in genade met zout of als met zout op smaak gebracht, waargenomen hebbende hoe het moet om eenieder te antwoorden.

Nou, eerst nog even over dat zout, want zout is een beeld van het Woord van God, zoals heel veel zaken dat zijn. Water is een beeld van het Woord van God, honing is een beeld van het Woord van God en een zwaard is ook een uitbeelding van het Woord van God. Het Woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Die dingen — net als zout; zout is natuurlijk heel iets anders dan een zwaard en zout is ook iets anders dan water — maar zo'n beeld van het Woord van God wijst dan ook weer op een ander, verschillend aspect van het Woord van God.

En waarom is zout een beeld van het Woord van God? Nou, het geeft smaak aan de dingen. En eigenlijk staat hier natuurlijk dat zout een uitbeelding is van genade. Genade geeft smaak aan de dingen, om het zo maar te noemen. Dat is natuurlijk een metafoor, dat is natuurlijk beeldspraak. Maar zout reinigt ook. Het zijn verschillende toepassingen waarin zout reinigt: het heeft dus met zuiverheid te maken en het is aangenaam. Zout is ook een manier om voedsel te conserveren, dus het voorkomt bederf. Ik hoef nu niet uit te leggen dat dat uitbeeldingen zijn van genade en van het Woord van God.

En daarom zegt Paulus hier ook: zodat jullie het woord altijd in genade als met zout op smaak brengen, omdat jullie weten... Hier staat dan 'omdat', maar dat staat niet in de grondtekst. Ik zou eerder zeggen: opdat jullie weten hoe jullie eenieder moeten antwoorden. Wetende of waargenomen hebbende hoe het moet voor jullie om eenieder te antwoorden.

Dus ook hier: het gaat over antwoorden. Het gaat er niet over dat wij langs de deuren gaan, op de hoek van de straat staan of op een conferentie door een megafoon het evangelie gaan staan vertellen. Ik wou zeggen: dat mag, dat is prima, maar als ik dit vers lees denk ik van: nou, zo prima is dat wellicht helemaal niet. Maar hier gaat het echt over het antwoorden.

Dus we zouden de gelegenheid benutten; terwijl jullie de gelegenheid benutten of uitkopen, en dat zou onze wandel zijn: een wandel in wijsheid ten opzichte van de buitenstaanders. En ons woord zou altijd in genade zijn, met zout, als met zout op smaak gebracht, en wetende hoe wij eenieder moeten antwoorden. We zouden dus de gelegenheden die we krijgen, die God ons geeft, benutten. We zouden niet iedereen het evangelie door de strot duwen, om het dan maar heel zwart-wit en gechargeerd te zeggen. Nee, we zouden weten, we zouden daarin verstandig zijn en in wijsheid weten hoe we eenieder moeten antwoorden.

Bereid tot Verantwoording ↑ hoofdstukken

In 1 Petrus 3 vinden we een vergelijkbaar vers, ik lees het even in de NBG: "Heilig de Christus in jullie harten en steeds gereed met een verdediging aan allen..." Kijk, en hier staat in de NBG: "Maar heiligt de Christus in uw harten als Here, altijd bereid tot verantwoording aan al wie u rekenschap vraagt van de hoop die in u is. Maar met zachtmoedigheid en vrees." Toch met zachtmoedigheid en vrees.

Ook hier staat dat wij altijd bereid zouden zijn tot verantwoording, of apologie, tot verdediging aan al wie... Ja, hier staat "een woord terugvraagt", en ik denk dat die vertaling van de NBG dat ook goed uitlegt: aan al wie u rekenschap vraagt van de hoop, de verwachting die wij hebben, van de verwachting die in u is.

Dus wij zouden altijd bereid zijn — niet om iedereen het evangelie te vertellen, of dat ook wel, daar zouden we toe bereid zijn — maar we zouden altijd bereid zijn wanneer iemand ons daar verantwoording of rekenschap van vraagt. Dus als iemand verdediging vraagt of een woord van de hoop die in ons is.

Dus op momenten dat wij gevraagd worden, dat de gelegenheid zich voordoet, die momenten zouden wij herkennen en op die momenten zouden we dan altijd bereid zijn om verantwoording te geven aan al wie ons rekenschap vraagt van de hoop die in ons is. En dat is dus hetzelfde, zo ongeveer als wat in Kolossenzen 4 vers 6 wordt gezegd: wetende hoe jullie een ieder moeten antwoorden. Dat is wat Paulus ons meegeeft. Dat is wat Paulus ons hier adviseert. En ja, dus we zouden die gelegenheid uitkopen.

De Vergelijking met Efeziërs 5 ↑ hoofdstukken

Trouwens, dat uitkopen, daar ga ik nog even naar terug dan. Dat komen we ook weer tegen in de Efeziërsbrief. Daar sluit het allemaal mee af, in Efeziërs 5 vers 16: koop de periode — hetzelfde als koop de gelegenheid — koop de gelegenheid uit, want de dagen zijn boos.

En ik ga nu niet dat hele gedeelte in Efeziërs bespreken. Maar wat Paulus in dit hoofdstuk naar voren brengt, is dat de wereld in duisternis is, maar wij die het licht kennen wandelen in het licht. En alles wat door het licht ontmaskerd wordt, wordt openbaar, want alles wat openbaar is of maakt, dat is licht.

En dan vervolgens zegt hij een paar verzen verder: ziet dan toe, observeer dan, broeders, hoe jullie nauwkeurig wandelen. Niet als onwijzen, maar als wijzen. En dan de gelegenheid uitkopend: koop de gelegenheidsperiode uit, want de dagen zijn boos. We leven in een boze eon. De wereld is in duisternis, maar wij kennen het licht.

En Paulus zegt: herken de juiste momenten waarop je van dat licht zou spreken, waarop je dat licht zou laten schijnen. En met de woorden van Kolossenzen 3 gesproken: wandelen in wijsheid ten opzichte van de buitenstaanders, terwijl jullie die gelegenheid benutten, de tijd uitkopen, zodat we weten en in genade zouden spreken, zodat we weten hoe we aan ieder zouden antwoorden.

Nou, geweldige verzen ook, en prachtig om dat zo te mogen bedenken en ons daarmee te voeden. Hier laat ik het bij voor deze video, graag tot de volgende!