Adam en Christus

Adam en Christus zijn tegenpolen. Adam bracht zonde en dood deze wereld binnen en Christus, de laatste Adam, brengt rechtvaardiging en leven. Dat zijn tegenstellingen, maar er zijn ook overeenkomsten. Beiden zijn hoofd van een mensheid, die alle mensen omvat. Paulus maakt dit duidelijk in twee vergelijkingen die we vinden in 1 Korinthe 15 en Romeinen 5. Deze vergelijkingen zijn zo krachtig en scherp dat ze geen ruimte laten voor een andere verklaring. Paulus bedoelt precies wat hij schrijft: leven en onvergankelijkheid voor allen die in Adam sterven!

Dat Adam hoofd is van een mensheid staat meestal niet ter discussie. Hij was de eerste mens en bracht door zijn daad de zonde de wereld binnen en door de zonde de dood. Maar waarom is Christus het hoofd van de hele mensheid en zijn alle mensen in Hem ingesloten? Ook daarop vinden we het antwoord bij de apostel Paulus.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 16 april 2017

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze Bijbelstudie bespreekt de parallel en het contrast tussen de eerste Adam en Christus, de laatste Adam, op basis van 1 Korinthe 15 en Romeinen 5. Waar de eerste Adam door zijn ene misstap veroordeling en sterfelijkheid over alle mensen bracht, brengt Christus door Zijn rechtvaardigheidsdaad onvergankelijk leven en rechtvaardiging voor diezelfde allen. Christus wordt hierbij gepresenteerd als de eersteling van de opstanding en als het oorspronkelijke beeld van God, waarin de hele mensheid al was ingesloten voordat Adam werd geschapen.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 15, 1 Korinthe 15:3, 1 Korinthe 15:4, 1 Korinthe 15:12, 1 Korinthe 15:19, 1 Korinthe 15:20, 1 Korinthe 15:21, 1 Korinthe 15:22, 1 Korinthe 15:26, 1 Korinthe 15:42, 1 Korinthe 15:45, 1 Korinthe 4, Leviticus 23, Leviticus 23:17, Romeinen 6, Romeinen 5, Romeinen 5:12, Romeinen 5:18, Romeinen 5:19, Genesis 3, Genesis 1:27, 2 Korinthe 4, Kolossenzen 1, Kolossenzen 1:15, Mattheüs 22, Marcus 12, Lukas 20, Jesaja 53

“Want gelijk zij allen in Adam sterven, alzo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden.”

Fundament van het Evangelie en de Opstanding ↑ hoofdstukken

We waren gebleven – ik weet niet of jullie die draad nog een beetje gevolgd hebben – in 1 Korinthe 15. We hebben natuurlijk wat uitstapjes gemaakt, dus ik weet niet of jullie die rode draad nog een beetje in gedachten hadden. Het is natuurlijk Eerste Paasdag en toevallig komt het dan ook zo uit dat we het over opstanding gaan hebben en over levendmaking. Maar dat kan eigenlijk ook niet anders als je het over 1 Korinthe 15 hebt; zo moeilijk was dat niet.

We hebben de eerste verzen van 1 Korinthe 15 gehad, waar het gaat over het fundament van het evangelie. Met name die verzen 3 en 4, waar stond dat Christus gestorven is voor onze zonden naar de Schriften, dat Hij is begraven en dat Hij is opgewekt ten derde dage. Fem, wil jij even de deur opendoen? Dat is Jos, dat heb ik al gezien... Jos de Bos. Nou, in die eerste verzen, vers 3 en 4, daar wordt dus inderdaad gesproken over het fundament van het evangelie. Dat is wat deze dagen alom in het christendom herdacht wordt. Goede Vrijdag hebben we gehad en het is nu Eerste Paasdag: Christus is opgewekt ten derde dage naar de Schriften.

Vervolgens volgt in 1 Korinthe 15 een uiteenzetting over het feit dat Christus is gezien. Daar hebben we ook een ochtend bij stilgestaan. Christus is gezien door Petrus, door de twaalven en door meer dan vijfhonderd broeders tegelijk. Ten slotte, zegt Paulus, is Hij ook nog door mij gezien. Vanuit de hemel is de Heer verschenen aan Paulus. En dan gaat de uiteenzetting verder met een tamelijk logische redenering over wat de consequenties zijn als er geen opstanding is, zoals sommigen onder die Korinthiërs zeiden. Paulus zegt in vers 12: "Hoe zeggen sommigen onder u dat er geen opstanding van doden is?" Nou, dan gaat hij uitleggen dat als er geen opstanding van doden is, Christus niet is opgewekt en dan zijn wij ook – wij, de twaalven, Paulus zelf en al die mensen die Hem gezien hadden en daarvan getuigden – valse getuigen.

Wij hebben het de vorige keer gehad over die ooggetuigen die ook nog eens alles wat zij gezien, gehoord en getast hadden, op schrift hebben gesteld. En zelfs de zaken die zij op schrift hadden gesteld, hebben zij gebundeld naar wat wij kennen als de canon van de Bijbel. Daar hebben we het de vorige keer over gehad. Als ik dan nu verderga in 1 Korinthe 15, waar wij ongeveer gebleven zijn, dan komen we aan bij vers 19, denk ik. Daar staat: "Indien wij alleen in dit leven op Christus zijn hopende, zo zijn wij de ellendigste van alle mensen." Als het met betrekking tot de verwachting die we hebben in Christus alleen zou gaan om dit leven... Ja, zegt Paulus, dan zijn wij de ellendigste van alle mensen.

Met "wij" bedoelt hij Paulus en zijn medewerkers. Ik ga er nu niet uitgebreid op in, maar ik zou naar 1 Korinthe 4 kunnen gaan waar Paulus dit vers, wat hij hier naar voren brengt, tamelijk uitgebreid in één zin verwoordt. Zij leden; Paulus en zijn medewerkers hadden het zwaar te verduren en hij contrasteert dat met die Korinthiërs, die nogal vleeslijk leefden en op het vlees vertrouwden.

Christus als Eersteling uit de Doden ↑ hoofdstukken

En dan zegt hij in vers 20: "Maar nu, Christus is opgewekt uit de doden en is de eersteling geworden van degenen die ontslapen zijn." Wanneer we de interlineaire vertaling erbij pakken, zien we het daar staan: Christus is opgewekt uit de doden en is de eersteling geworden van degenen die ontslapen zijn.

Let ook goed op, want ik ga u meteen wijzen op wat hier precies staat. Christus is opgewekt uit de doden; Hij is de eersteling geworden van degenen die ontslapen zijn. Merk op dat er hier niet staat dat Hij de eersteling is geworden van de gelovigen die ontslapen zijn. Ik wijs u daar vast op.

Laten we even stilstaan bij die uitdrukking: "Christus is opgewekt uit de doden." Dat betekent, zoals je ook in de interlineaire tekst ziet: "vanuit de doden." Het is een opstanding van tussen de doden uit. Wij kennen immers allemaal mensen die gestorven of overleden zijn; zij zijn dood. Maar Christus is opgewekt van tussen al die doden uit, als eerste, als eersteling. Er zijn nogal wat opstandingen uit de doden, en dat is ook wat Paulus in het vervolg aangeeft in 1 Korinthe 15. Daar kom ik vandaag niet aan toe — misschien moeten we het daar een volgende keer eens over hebben — maar Christus is van al die doden die opgewekt zullen worden de eerste, de eersteling.

In de interlineaire vertaling zie je dat het woord 'eersteling' wordt weergegeven als de 'eerste vrucht van de oogst'. Er zal nog een hele oogst volgen van levendmakingen en van opstandingen, maar Christus is daarvan de eerste.

De Levende Schoof in Leviticus 23 ↑ hoofdstukken

Dat woord eerstelingen vinden we al terug in het Oude Testament met betrekking tot de oogst. Bijvoorbeeld in Leviticus 23; daar worden de hoogtijden des Heren, de hoogtijden van Jahweh, beschreven of voorgeschreven, hoe je dat ook wilt noemen. De eerste vrucht van die oogst was bestemd voor de priester, maar was bestemd voor de Heer. Iemand vraagt: "Houdt dat dan weer op een tiende?" Nee, dit heeft niet met de tiende te maken. Later werd dit ook gezegd: al wat de baarmoeder opent is van Mij, zegt God. Elke eerste, dat is degene die de baarmoeder opent, elke eerstgeborene die geboren werd, die was bestemd voor de Heer. Tenminste, dat is wat de Schrift zegt. Of Israël dat überhaupt in de praktijk gebracht heeft, is natuurlijk de vraag. Ik ken maar één voorbeeld in de Schrift waar ik dat lees en dat is van Samuel. Die werd door zijn moeder bij de priester gebracht, bij Eli. Maar ook op een manier... als je het leest dan denk je: die had volgens mij ook zoiets van: ja, wat moet ik er eigenlijk mee? De Schrift zegt dat wel, maar het was blijkbaar geen algemene praktijk.

Maar de eerste is bestemd voor de Heer en dat was met de eerstgeborenen van Israël zo, maar hier zie je dat dat ook zo met de oogst gebeurde. "Jullie zullen een schoof van de eerste vrucht van jullie oogst naar de priester brengen", bestemd voor de Heer dus. En hij zal de schoof voor het aangezicht des Heren — zoals er staat in de Statenvertaling: voor het aangezicht van Jahweh — bewegen. En die beweging duidt natuurlijk op leven. Door die schoof te bewegen — hoe ze dat dan deden, op en neer of heen en weer, dat weet ik niet — maar beweging is een uitbeelding van leven. Want die schoof, die eersteling, werd een levende schoof en Hij werd een levende eersteling. En dat spreekt natuurlijk van de eersteling zoals we die vinden in 1 Korinthe 15: de Heer Jezus Christus. Hij is de eersteling en deze schoof, deze eersteling in Leviticus 23, is een uitbeelding van de Heer Jezus Christus. Die werd dus bewogen; Hij werd opgewekt uit de doden en daarmee opgevoerd tot Zijn Vader in de hemel. Er staat ook nog bij: "voor jullie aanvaarding". Het staat in de vertaling iets anders, ik ga er nu niet op in, maar denk daar maar eens over na: Christus werd als eerste opgewekt, als eersteling voor jullie aanvaarding.

Dat is ook mooi, want de gemeente, de Ecclesia, de uitgeroepenen, wordt een gemeente van eerstelingen genoemd. En dat komt omdat wij delen in die eersteling. Wij zijn met Hem opgewekt en Hij is als eerste, en ook nog als enige, levend gemaakt — daar ga ik straks nog wel even op in — maar daarna zullen de eerstelingen volgen. Alle overige doden zullen nog in de dood blijven, maar de gemeente van eerstelingen zal als eerste levend gemaakt worden. En dat zal gebeuren bij wat men over het algemeen de opname van de gemeente noemt, maar de wegrukking of de weggerissing is wat letterlijker.

Ook van die eerstelingen wordt gesproken in Leviticus 23. Ik haal nu even twee verzen aan waarover die eerstelingen worden gesproken, maar er zit veel meer omheen om die hoogtijden des Heren. Het zijn een zevental hoogtijden en die spreken natuurlijk allemaal vooruit; het is profetie. Maar hier wordt gesproken van de eersteling en in vers 17 wordt gezegd: "Uit jullie woningen zullen jullie brood als een beweegoffer brengen". Ook hier weer: twee broden, van twee tienden efa fijnmeel zullen zij zijn; met zuurdesem zullen zij gebakken worden als eerste vruchten. Meervoud: als eerste vruchten voor Jahweh. Dit vindt plaats in Leviticus 23 na dat offer van die eersteling, en hier wordt dan ook gesproken van de eerstelingen. Als je het mij vraagt, is dat een uitbeelding van de gemeente, de Ecclesia. Twee broden, het dubbele deel van de eerstgeborenen, maar ook een gemeente uit Jood en heide enzovoorts. Er valt natuurlijk veel meer over te zeggen. Maar daar gaat het dus in 1 Korinthe 15 over als er wordt gesproken over een eersteling, een eerste vrucht van de oogst.

Nu is het zo dat de Heer Jezus Christus niet de eerste was die opstond uit de dood. Uit de evangeliën kennen we een aantal mensen die ook werden opgewekt uit de dood: Lazarus, het dochtertje van Jaïrus en de jongeling van Naïn. Dus er zijn wel een aantal voorbeelden, en zelfs in het Oude Testament vinden we dat al bij Elia. Er zullen ongetwijfeld nog een aantal zijn die ik nu even vergeet, voor het gemak natuurlijk. Maar er zijn dus eerder mensen opgestaan uit de dood. Alleen keerden zij terug in dit oude leven en zijn zij uiteindelijk weer gestorven. Ik kan nu niet naar boven, dus u moet even wachten tot de pauze. Gaan we even zelf kijken, Carl hoop ik. Het ligt vrij hoog, dus als we een boom worden, dan is ze gevallen.

De Heer Jezus Christus wordt hier de eersteling genoemd omdat Hij de eerste is die onvergankelijk leven ontving. Dus Hij werd opgewekt en Hij kreeg niet dit oude leven terug waardoor Hij weer stierf — zoals Lazarus, zoals die jongeling van Naïn, enzovoort — maar Hij ontving onvergankelijk leven. In 1 Korinthe 15 gaat het veel verderop in het hoofdstuk, in vers 42, over die opstanding van de doden. Laten we de interlineair er ook even bij pakken. Dan wordt gezegd: "Alzo zal ook de opstanding der doden zijn. Het lichaam wordt gezaaid in verderfelijkheid, in vergankelijkheid; het wordt opgewekt in onvergankelijkheid." Dit gaat over het dode lichaam dat gelegd wordt in de aarde, een begrafenis. Het lichaam wordt gezaaid in vergankelijkheid, het wordt opgewekt in onvergankelijkheid. Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid. Het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht of in macht. Dus die opstanding, die levendmaking, is een opstanding in onvergankelijkheid, in heerlijkheid en in kracht. En dat is dus levendmaking en daarin is Christus de eerste of de eersteling.

Paulus zegt bijvoorbeeld in Romeinen 6 dat Christus is opgewekt; de dood heerst niet meer over Hem, de dood heeft over Hem geen heerschappij meer. Hij heeft de dood achter Zich. En wij mensen, wij Adamieten — om nog even vooruit te lopen — wij leven... dit noemen wij leven, dit vergankelijke leven. Maar eigenlijk is het een gestadige dood of een gestadig sterven. Zodra je geboren wordt, denk je daar nog niet aan, maar we weten één ding zeker: we zullen op een gegeven moment dit leven weer afleggen. Dit leven is vergankelijk. Zo niet het leven wat Christus heeft ontvangen. Hij is de eersteling geworden van degenen die ontslapen zijn. Dan ga ik weer terug naar vers 20, daar waren we.

De Eerste en de Laatste Adam ↑ hoofdstukken

Overigens staat er in vers 45 — laat ik dat dan nog wel even meelezen: "Alzo is er ook geschreven: de eerste mens Adam is geworden tot een levende ziel, de laatste Adam tot een levendmakende geest." Hier wordt Christus dus vergeleken met Adam, of Adam met Christus, het is maar hoe je het bekijkt. Vandaar ook mijn thema van deze ochtend: Adam en Christus. Ik had ook kunnen zeggen: de eerste en de laatste Adam, of de twee Adams. Want er zijn overeenkomsten tussen die twee, Adam en Christus, maar er zijn ook contrasten.

De Schrift wijst op Adam, die een type is van Christus, en dat is met een reden. De Schrift geeft een aantal hele krachtige, maar daardoor ook wel korte en ontzettend duidelijke vergelijkingen. Op die twee schriftgedeeltes wil ik met name eens wijzen. Maar we worden al een beetje op het spoor gezet doordat hier gesproken wordt over de eerste Adam en de laatste Adam in vers 45. Kijk, hier in vers 45 staat dat Adam leven kreeg, maar hij werd tot een levende ziel. Wanneer we de rest van de Schrift kennen, dan weten we ook dat de ziel die zondigt, zal sterven. Dus ja, wat is dan dat leven? Een levende ziel is toch een ziel die zal sterven. Maar Christus is een levendmakende geest. Hij geeft leven en dat leven is dat onvergankelijke leven — leven met allemaal hoofdletters, zou je kunnen zeggen: oneindig, onvergankelijk.

Vers 21 zegt: "Want de dood is door een mens, zo is ook de opstanding der doden door een mens." Hier wordt dan een begin gemaakt met de vergelijking tussen Adam en Christus. De dood is door één mens, zo ook de opstanding der doden. In Romeinen 5 staat dit ook — we komen straks nog in Romeinen 5: "Vanwege dit, net zoals door één mens de zonde tot in de wereld binnenkwam en door de zonde de dood, zo is de dood tot in alle mensen doorgegaan waarop allen zondigden." Als u een Statenvertaling of een NBG-vertaling heeft, dan staat het er allemaal net iets anders. Daar staat: "omdat allen zondigden", maar hier staat: "vanwege de dood, door één mens kwam de zonde de wereld binnen."

Nou, we weten allemaal dat dat Adam is. Voor degenen die dat niet weten, heb ik er een plaatje bij gedaan. Ja, wij zeggen vaak dat het de schuld van die vrouw was natuurlijk, maar de Schrift stelt de man verantwoordelijk. Door één mens kwam de zonde de wereld binnen. Dat is die gebeurtenis zoals we die beschreven vinden in Genesis 3. Door de zonde kwam de dood de wereld binnen en de dood is tot alle mensen doorgegaan. En dan staat er: "waarop allen zondigden." Dat zal ik laten zien om er een 'bonnetje' bij te leveren dat het er echt zo staat.

Kijk, want in de NBG staat dat de dood tot alle mensen doorgegaan is omdat allen zondigden. Dat zou betekenen dat wij stervelingen zijn omdat we zondigen, en dat is dus niet waar. Wij zondigen omdat we stervelingen zijn; het is precies andersom. Neem een kind dat overlijdt bij de geboorte of kort daarna. Daar kun je niet van zeggen dat zo'n kind sterft omdat het gezondigd heeft, want dat kind heeft de tijd en de gelegenheid niet gehad om te zondigen. Nee, door de zonde kwam de dood de wereld binnen. De dood is tot alle mensen doorgegaan, waarop allen zondigden. Dus wij zondigen omdat we stervelingen zijn. Mensen zijn namelijk gemaakt om te leven, en als een mens doodgaat, dan is dat zonde: dat is 'misdoel'.

Hier staat dat de dood binnenkwam in alle mensen, doorheen op welke of waarop allen zondigden. De dood kwam binnen in een hof, de mensenwereld binnen in een hof, maar de dood werd ook weer overwonnen in een hof. Ik ga u deze ochtend meenemen in de overeenkomsten en contrasten van Adam en Christus. Je zou met die blik ook eens de geschiedenis van de eerste hoofdstukken van Genesis moeten lezen, wetend dat Adam een type is van Christus. Adam had een vrouw en die werd uit hem genomen; uit zijn ribben, uit zijn zijde staat er eigenlijk. Uit zijn zijde werd de vrouw genomen. Wat betekent dat dan? Wat zegt dat over Christus? Daar vind ik trouwens gewoon het antwoord op bij Paulus: dat is een uitbeelding van Christus en zijn lichaam, Christus en de gemeente.

Terug naar 1 Korinthe 15. De dood is door een mens, ook door één mens dus de opstanding van de doden. Het zijn nogal korte zinnen, korte zinsdelen die Paulus naar voren brengt. En dan komen we bij een schitterend vers.

Gelijk Allen in Adam, Alzo Allen in Christus ↑ hoofdstukken

Want gelijk zij allen in Adam sterven, alzo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden. Net zoals in *de* Adam. Er staat namelijk nog een bepaald lidwoord voor: de. In de Adam, zo ook in de Christus. Ik noem dat om het nog eens extra aan te geven; het is een bepaald lidwoord, dus er kan geen enkele twijfel over bestaan over welke Adam het gaat en over welke Christus. Daarom staat daar dat bepaalde lidwoord: zoals in de Adam, zo ook in de Christus.

Wanneer je de loep op dit vers legt, dan is het echt een schitterend vers. Als je gewoon leest wat er staat, zonder redeneringen, zonder theologie en zonder eigen ideeën, dan heb je ook echt wat er staat. Je kunt er dan simpelweg niet omheen. Ik wil jullie dat eens laten zien door het enigszins schematisch weer te geven. In dit vers wordt gewezen op overeenkomsten tussen Adam en Christus, maar er zijn ook contrasten tussen hen. De overeenkomst is: "in Adam allen" en "in Christus allen". Dat alle mensen stervelingen zijn in Adam, daar twijfelt niemand aan. Maar dat tweede "allen"... ja, daar probeert men altijd alles aan te doen om dat weg te poetsen of weg te redeneren. Maar als je echt de loep op het vers legt en kijkt wat er staat, dan kun je er niet omheen. Dat breng ik natuurlijk graag naar voren, want ik ben heel blij met die boodschap.

In Adam sterven allen, in Christus worden allen levend gemaakt. De overeenkomst is — zoals het vorige vers al zei — dat de dood er is door één mens, en zo is ook de opstanding der doden door één mens. Ook dat is een overeenkomst: beide door één. En in Adam allen, en in de laatste Adam allen. In Adam allen en in Christus allen; dat is de overeenkomst. Er is echter ook een contrast, want in de één sterven allen en in de ander worden allen levend gemaakt. Let goed op dat "levend maken". Dat is levend gemaakt worden zoals de eersteling Christus, want Hij is de eerste van deze reeks, zo lazen we net. Dat is dus niet een opstanding van doden zoals we die bijvoorbeeld vinden bij Lazarus of de jongeling van Naïn. Het is ook niet de opstanding voor de grote witte troon. Van diegenen die daar uit de boeken geoordeeld worden, lees je dat een deel geworpen wordt in de poel van vuur. Dat is de tweede dood. Zij sterven dus weer. Zij hebben op het moment dat ze voor die grote witte troon staan geen onvergankelijk leven zoals de eersteling Christus.

Hier in 1 Korinthe 15 gaat het echter over levendmaking. Zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden. Dat is het contrast: in Adam sterven allen, maar in Christus worden allen levend gemaakt. Het is natuurlijk een vergelijking. Het is bij de één zus, en zo is het dus ook met de ander. In de eerste Adam sterven allen, want net zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook — precies zo, evenzo, evengelijk, wat voor vertaling u ook heeft — zo zullen ook in de laatste Adam, in Christus, allen levend gemaakt worden. Namelijk: leven ontvangen in onvergankelijkheid, heerlijkheid en kracht. Het is een echte parallel. Ik wou bijna zeggen "een nauw verband", maar het is veel meer dan dat. Het loopt gelijk, het is gelijkwaardig en evenwijdig. In Adam sterven allen, en diezelfde allen die in Adam sterven, die zullen zo ook in Christus allen levend gemaakt worden. We weten allemaal dat de dood geen uitzonderingen maakt, en hier lezen we dus ook dat het onvergankelijke leven, dat leven van Christus, en dus Christus Zelf, ook geen uitzonderingen maakt.

Dat gebeurt allemaal in volgorde, in rangorde, tot uw dienst. Dat zegt het volgende vers ook, waar ik nu nog niet naartoe ga, maar de volgende keer zeker wel. Er is een volgorde, maar dit is het feit dat gesteld wordt: in Adam sterven allen en net zoals in Adam allen sterven en doodgaan, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden. Overigens is dat "sterven" — ik wil het niet te technisch maken — een tegenwoordige tijd in de bedrijvende vorm. Dat duidt op een proces. Wanneer je in Adam bent — en dat ben je zodra je geboren bent — dan ben je een "Adamiert", je bent een mens zouden wij zeggen, en dan sterf je. Dat is een proces. Wij leven wel, maar we zijn eigenlijk aan het sterven. We sterven al stervende; we sterven een gestadige dood, een gestadig sterven. Dat klinkt natuurlijk wat pessimistisch, maar dat is alleen pessimistisch als je bent zoals de anderen die geen hoop hebben, zoals Paulus dat zegt. Maar als je deze boodschap kent, dat allen levend worden gemaakt, dan is het hooguit nog een noodzakelijk kwaad.

Dit gaat dus over allen die in Christus worden levend gemaakt; dat gaat over de reeks waarvan Christus de eersteling is. In de eerste Adam sterven allen, in de laatste Adam worden allen levend gemaakt. Overigens, daar komen we ook nog wel op als we 1 Korinthe 15 blijven volgen: Hij wordt de "laatste Adam" genoemd, niet de "tweede Adam". Want bij een tweede zou er nog een derde of vierde kunnen komen. Nee, Hij is de laatste Adam. En Hij overwint ook de laatste vijand. Die laatste vijand, dat is vers 26 van 1 Korinthe 15, de laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood. En hoe doet de laatste Adam de laatste vijand teniet? Nou, door allen levend te maken. En wanneer allen leven in onvergankelijkheid, heerlijkheid en kracht, dan is de dood tenietgedaan en is er geen dood meer.

Ik kijk even op de klok of we gaan pauzeren of niet. Ik ga nog heel even door, want je zou je kunnen afvragen — ik weet niet of u dat doet, maar het zou op zich een logische vraag zijn: hier staat dat de hele mensheid in Adam is ingesloten. Dat begrijpen we, want als we een stamboom zouden maken die terugvoert tot op Adam, dan komen we allemaal uit diezelfde stamvader. We komen allemaal bij Adam terecht. We zijn allemaal Adamieten, we zitten allemaal in datzelfde schuitje en heel de mensheid is dus ingesloten in Adam.

De Mensheid Ingesloten in het Beeld Gods ↑ hoofdstukken

Maar wat is de logica dat de hele mensheid ingesloten is in Christus? Die kwam toch veel later en Die werd toch pas duizenden jaren na Adam geboren? Hoe kan dan toch de hele mensheid ingesloten zijn in Christus? Daar geeft de Schrift ook een antwoord op, dus dat wil ik ook naar voren brengen voordat we gaan pauzeren.

Dan moeten we helemaal terug naar het begin van de Schrift, naar Genesis 1 vers 27. Er staat: "God schiep de mens." Ik lees het even voor uit de Statenvertaling: "God schiep de mens naar Zijn beeld, naar het beeld van God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij ze." Letterlijk staat hier Elohim, dat is God, de aanduiding van de Godheid. Hij schept, God, de mens in Zijn beeld, in het beeld van God schept Hij hem. En wie dat beeld is van God of wat het beeld is van God, dat blijft, als je het mij vraagt, in het Oude Testament nogal een cryptische uitspraak. In het Oude Testament blijft die vraag op zijn minst verborgen; dit blijft, zou je kunnen zeggen, onbeantwoord.

Wij kunnen dat antwoord op die vraag wel kennen, maar dat komt omdat we de brieven van Paulus hebben. Paulus geeft namelijk antwoord op de vraag wie het beeld is van God. Ik laat daarvoor twee schriftplaatsen zien. In 2 Korinthe 4 staat: "Het evangelie der heerlijkheid van Christus, Die het beeld Gods is." Het goede bericht van de heerlijkheid van de Christus, Die de afbeelding of het beeld van God is. Er staat nog achter — dat staat overigens niet in de Statenvertaling, wat denk ik met handschriften te maken heeft: "De onzienlijke, de onzichtbare God." Of het er nu wel staat of niet, elders staat dat wel: God is de Onzienlijke en Hij heeft Zich een beeld gemaakt. En dat beeld, die afbeelding, dat is Christus.

Wanneer we in Genesis 1 lezen dat God Adam in Zijn beeld schept, dan lezen we dus dat Adam werd geschapen in het beeld van God, en dat beeld is Christus. Adam is dus niet het origineel; Christus is het origineel. Adam is niet het prototype; nee, Christus is het prototype. We kennen dit woord voor afbeelding overigens ook als 'icoon', eikon. Het was wel mooi toen ik daarop klikte; ik zag ook staan: een simulatie. Een simulatie is eigenlijk iets nadoen. Wanneer piloten bijvoorbeeld vliegles krijgen, dan gaan ze niet gelijk de lucht in met een vliegtuig, want als dat misgaat is dat een kostbare zaak. Nee, dan komen ze in een simulatieomgeving. Ik heb me laten vertellen dat, in de tijd waarin we nu leven, die simulaties steeds beter worden en steeds meer lijken op het origineel.

Nu is Christus de 'simulatie', het beeld van het origineel van God Zelf. God is de Onzienlijke, de Onzichtbare. Wanneer wij God willen zien, dan zien we naar Christus, dan zien we op Christus. Willen wij weten hoe God handelt, dan kijken we naar Christus. Hij is de afbeelding, het beeld van de onzienlijke God. Christus was dus het model waarin Adam werd geschapen.

Nog een ander vers is Colossenzen 1 vers 15. Als je via het Strong-nummer zoekt waar dit woord 'eikon' nog meer voorkomt, dan kom je vanzelf in Colossenzen 1 terecht. Dat deed ik tijdens de voorbereiding en dan zie je de prachtige samenhang. Ik heb nog een paar minuten voor de pauze, dus ik wil nog één voorbeeld aanhalen. Deze geschiedenis las ik pas nog voor aan de kinderen; het staat in Mattheüs 22, Markus 12 en Lukas 20. Daar willen de schriftgeleerden en de Farizeeën de Heer Jezus te pakken nemen. Ze vragen Hem: "Is het geoorloofd om belasting te betalen aan de keizer?" De Heer Jezus zegt dan: "Geef Me die belastingmunt eens." Dat is een muntje waarop een afbeelding staat. Ik wist het wel hoor: daar staat een afbeelding van de keizer op. Jezus pakt die munt en zegt: "Wiens beeld is dit? Wiens afbeelding, wiens icoon is dit?" "Van de keizer," antwoorden ze. Dan zegt Jezus: "Geef dan aan de keizer wat van de keizer is en aan God wat van God is."

Het woord 'eikon' wordt hier dus ook gebruikt. Die afbeelding op die munt, dat noemen wij 'de keizer'. Zoals wij bij een munt zeggen: "Staat Willem-Alexander daarop?" Of zoals vroeger op de gulden koningin Beatrix of koningin Wilhelmina stond en we zeiden: "Dat is Beatrix." Maar dat is Beatrix natuurlijk niet, het is haar beeld. En zo is Christus het beeld van God, de Onzienlijke. Dat woord wordt ook in Colossenzen 1 gebruikt, waar het gaat over de Zoon van Zijn liefde, Gods geliefde Zoon. Hij is de afbeelding van de onzienlijke God. En er staat bij: "De eerstgeborene van elke schepping" (of 'van alle creaturen'). Ook hier weer die term: de eerstgeborene. Daarom noemde ik net ook het woord 'proto', prototype. In het Grieks staat hier 'prototokos', en dat betekent eerstgeborene. Hij is de Eerste.

Christus is het beeld van de onzienlijke God, de eerstgeborene van elk schepsel, en Adam werd in Hem geschapen. De mensheid was dus al besloten in Christus voordat Adam geschapen werd. Adam bepaalt het lot van heel de mensheid, maar Christus des te meer. Hij is de laatste, de definitieve Adam. Dat zagen we al in 1 Korinthe 15, maar dat zullen we straks na de pauze ook nog zien in Romeinen 5. Maar nu is het echt de hoogste tijd voor een pauze.

De Parallel Tussen Adam en Christus in Romeinen 5 ↑ hoofdstukken

We waren gebleven in 1 Korinthe 15 vers 22. Daarmee sluit ik 1 Korinthe 15 voor deze bijbelstudie dan ook af: "Want net zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." We hadden het er in de pauze al even over: als je het goed leest en de loep erop legt, is er geen ruimte om dat te nuanceren. Er valt geen water bij de wijn te doen, hoe je dat ook wilt zeggen. Wanneer allen in Adam sterven, zo zullen ook in Christus diezelfde allen levend gemaakt worden.

Paulus maakt een vergelijkbare vergelijking in Romeinen 5. Daar waren we zojuist ook al even bij vers 12. Ik lees het nogmaals, vanaf de dia, omdat het daar wat letterlijker staat: "Vanwege dit, net zoals door één mens de zonde tot in de wereld binnenkwam, en door de zonde de dood, en zo is de dood tot in alle mensen doorgegaan, waarop allen zondigden." Dat gaf ik voor de pauze ook al even aan: de NBG-vertaling zegt hier "omdat allen zondigden", maar dat staat er dus niet, zoals ik heb laten zien. Allen zondigen omdat zij stervelingen zijn, en niet andersom. Het is niet zo dat allen sterven omdat zij zondaars zijn. Hier maakt Paulus dus ook een vergelijking. Hij zegt: "Vanwege dit, net zoals door één mens de zonde de wereld binnenkwam...", enzovoort. Alleen maakt hij die vergelijking hier niet af; tenminste niet in dit vers. Hij maakt die vergelijking pas af in vers 18.

We hadden afgesproken dat we vandaag wat eerder zouden stoppen, dus ik ga de verzen 13 tot en met 17 niet bespreken. Dat doen we een andere keer wel weer eens. Het zijn schitterende verzen, en toen ik dit aan het voorbereiden was, heb ik ze natuurlijk wel doorgenomen, maar het zijn ook wel verzen waar je even de aandacht bij moet hebben om te volgen wat Paulus daar precies allemaal zegt. Het is eigenlijk één grote tussenzin tussen de verzen 12 en 18. Ik zeg altijd maar zo: als jullie het doorlezen en je begrijpt het in één keer, dan hoef ik het niet uit te leggen. Maar als je het even snel doorleest en je begrijpt het niet helemaal, dan begrijpen jullie ook dat het mij niet lukt om die verzen in vijf minuten even door te nemen. Deze ochtend richten we ons op de vergelijkingen, dus laat ik het daar maar bij houden en daarom spring ik nu even van vers 12 naar vers 18.

Paulus begint de vergelijking dus: "Net zoals door één mens de zonde tot in de wereld binnenkwam, door de zonde de dood, zo is de dood tot in alle mensen doorgegaan, waarop allen zondigden." Dat is het aandeel van Adam; dat weten we intussen. Voordat ik naar vers 18 ga: we hebben in 1 Korinthe 15 al wat overeenkomsten gezien tussen Adam en Christus, maar ook contrasten. Adam en Christus zijn elkaars tegenpolen, zou je kunnen zeggen. De een bracht de dood, zoals we in dit vers zien en zoals we ook in 1 Korinthe 15 zagen, en de Ander brengt leven; namelijk echt leven, onvergankelijk leven. Dat is een contrast.

Maar er is ook een overeenkomst die telkens in deze verzen wordt benadrukt, ook in Romeinen 5. Beiden, zowel die eerste als die laatste Adam, zijn hoofd van een mensheid. Adam is het hoofd van de oude mensheid, van allen die in Adam sterven. En Christus is het hoofd van de nieuwe mensheid, van allen die onvergankelijk leven ontvangen. Ze zijn dus allebei hoofd van een mensheid die alle mensen omvat. Dat wordt telkens benadrukt; dat is namelijk de overeenkomst. Er is een overeenkomst tussen degene die de dood bracht en Degene die onvergankelijk leven brengt. Ze zijn allebei hoofd van de mensheid: Adam van de oude mensheid waarin via hem de zonde en de dood zijn binnengebracht, en Christus is het hoofd van de mensheid die allen onvergankelijk leven ontvangt.

Met dat in gedachten gaan we naar Romeinen 5 vers 18. Ik lees het even voor uit de Statenvertaling. Ook in de voorgaande verzen zie je dat de vertalers nogal moeite hebben gehad met de korte, bijna wiskundige formuleringen van Paulus en dat ze allerlei woorden ingevoegd hebben. In de Statenvertaling staat bij vers 18: "Zo dan, gelijk door één misdaad de schuld gekomen is over alle mensen tot verdoemenis, alzo ook door één rechtvaardigheid de genade over alle mensen komt tot rechtvaardigmaking des levens." Een hele mond vol. Het staat er in de grondtekst allemaal wat korter, en ik heb dat op de dia wat letterlijker weergegeven.

Eén Misstap Tegenover Één Rechtvaardigheidsdaad ↑ hoofdstukken

Dus dan, zoals er door één misdaad, één misstap voor alle mensen tot veroordeling was, zo is het ook door één rechtvaardigheidsdaad voor alle mensen tot de rechtvaardiging van leven. Dit sluit aan op vers 12, waar Paulus een vergelijking naar voren bracht en daarmee een parallel begon. Gelijk door één mens de zonde in de wereld binnengekomen is, en door de zonde de dood, zo is de dood tot alle mensen doorgegaan. Daarna volgt er een hele tussenzin in vers 13 tot en met 17, en in vers 18 pakt hij de vergelijking weer op. Dan zegt hij: dus dan, zoals het door één misstap — 'één misdaad' zegt de Statenvertaling — voor alle mensen tot veroordeling was, zo is het ook door één rechtvaardigheidsdaad voor alle mensen tot de rechtvaardiging van leven.

Als je dit nog letterlijker bekijkt, zoals het hier in de interlineair staat, dan zie je dat de hele zin geen enkel werkwoord bevat. Het is bijna wiskundig; een heel korte, krachtige formulering. Eén misstap tot in alle mensen tot veroordeling. Zoals door één misstap van Adam tot in alle mensen tot in veroordeling kwam. Ik zei net al dat ik terug zou komen op dat woordje 'verdoemenis'. Dat is een woord dat eigenlijk vreemd is aan de Schrift. Tenminste, verdoemenis is gewoon hetzelfde woord als veroordeling. In de Statenvertaling wordt dit woord de ene keer vertaald met verdoemenis en de andere keer met veroordeling. Alleen heeft 'verdoemenis' zo'n nare bijklank. Verdoemen, of als God verdoemt, dat klinkt als een vloek. Dat betekent in de algemene beleving dat als je verdoemd bent, je voor altijd zal branden in de hel — om het maar even te noemen zoals het is. Dat je voor altijd weg bent van het aangezicht van God; dat is verdoemen. Nou, daar gaat het hier dus niet over. Het gaat erover dat door die ene misstap van Adam, die bewerkte tot in alle mensen veroordeling. Maar zo ook door een rechtvaardigheidsdaad, tot in alle mensen, tot in de rechtvaardiging van leven.

Deze zin heb ik ook wat schematischer weergegeven. In eerste instantie is het een vergelijking: zoals door één misstap voor alle mensen veroordeling was, zo ook door één rechtvaardigheidsdaad voor alle mensen rechtvaardiging van leven. Dat is de vergelijking: het ene is zo, dus is het andere ook zo. Wat voor de eerste Adam geldt, dat wordt vergeleken met die laatste Adam. Het is één misstap of één misdaad, tegenover één daad van rechtvaardigheid, één rechtvaardigheidsdaad. Ik weet niet of dat echt een Nederlands woord is, rechtvaardigheidsdaad. Het is in ieder geval mooi voor een potje Scrabble. Maar het is in ieder geval één daad van rechtvaardigheid. Aangezien we het over 'één' en 'één' hebben, dacht ik dat het mooi was om daar één woord van te maken.

Dit is het grote contrast: een misstap en een rechtvaardigheidsdaad. Je zou kunnen zeggen: een misstap en een 'goede stap'. De overeenkomst is weer dat het voor alle mensen is. Zoals het ene geldt voor alle mensen — die misstap — en zoals de dood door die ene misstap van Adam doorgegaan is tot alle mensen, zo wordt er ook door die ene rechtvaardigheidsdaad iets bewerkt voor alle mensen. Het een is zo, zoals het voor de een is, zo is het ook door die ander. Zoals het door Adam is, zo is het ook door die laatste Adam. En ook dit is natuurlijk een contrast. Adam bracht voor alle mensen veroordeling, maar zoals door die ene misstap Adam veroordeling bracht voor alle mensen, zo ook door één rechtvaardigheidsdaad van Christus komt het voor alle mensen tot een rechtvaardiging van leven. Alsjeblieft, ook hier weer dat leven wat we al zagen in 1 Korinthiërs 15. Zoals het een is, zo is het ook met de ander. Dus dan: zoals er door één misstap voor alle mensen tot veroordeling was, zo is het ook door één rechtvaardigheidsdaad voor alle mensen tot rechtvaardiging van leven. Dan lezen we even verder in vers 19.

De Velen en de Allen in Jesaja 53 ↑ hoofdstukken

Want net zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen tot zondaars werden aangesteld, zo zullen ook door de gehoorzaamheid van de Ene de velen tot rechtvaardigen aangesteld worden. Ik heb regelmatig meegemaakt dat men, wanneer ik vers 18 naar voren bracht, zei: "Ja, maar in vers 19 staat wat anders." Dan zeg je: "O ja?" "Ja, want daar staat dat het gaat om velen en dat is niet allen." Nou, allen zijn er echt wel veel, toch? Het een sluit het ander niet uit. Het een sluit het ander absoluut niet uit: allen zijn er veel.

Dit is slechts een toelichting op vers 18, wilde ik zeggen... maar ik zou wellicht beter kunnen zeggen dat vers 18 een toelichting is op vers 19. Maar daar kom ik straks nog wel op. Ik heb dit ook even in een schema gezet, want ook hier zien we weer de vergelijking: zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen tot zondaars werden aangesteld, zo zullen ook door de gehoorzaamheid van de Ene de velen tot rechtvaardigen aangesteld worden. Net zoals, dus zo ook; dat is de vergelijking.

Hier zien we weer een contrast. Net zoals door de ongehoorzaamheid van Adam, zo ook door de gehoorzaamheid van de laatste Adam, Christus. Er valt veel over te zeggen hoor, over de gehoorzaamheid van Christus; Hij die Zijn weg ging in geloof, het geloof van Jezus Christus. Maar dit is een contrast tussen Adam en Christus. Net zoals door de ongehoorzaamheid van die ene mens, zo ook door de gehoorzaamheid van de Ene. Dat is weer een overeenkomst: Adam en de laatste Adam. Adam en Christus, dus beiden één. Door ongehoorzaamheid, net zoals door die ene mens, zo ook door de Ene. De eerste ene mens is Adam, de andere — die ik hier met een hoofdletter heb geschreven — is de Ene, dat is natuurlijk Christus.

Door de ongehoorzaamheid van de ene mens en door de gehoorzaamheid van de Ene; ook hier zien we weer een overeenkomst in de velen. Net zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen betrokken zijn, zo ook door de gehoorzaamheid van de Ene de velen. Ik zei het al eerder, we hadden het er in de pauze ook even over: het zijn bijna wiskundige formuleringen. Zeker als je ze zo naast elkaar zet. Met een PowerPoint is dat heel makkelijk natuurlijk, maar met een krijtbord of een whiteboard gaat het ook prima. Je kunt het op deze manier heel goed accentueren.

Het contrast is dit: net zoals de velen tot zondaars werden gesteld of aangesteld, zo ook zullen de velen tot rechtvaardigen worden gesteld. Contrasten en overeenkomsten, maar juist daarom worden Adam en de laatste Adam, Adam en Christus, vergeleken en tegenover elkaar gesteld. Een briljante vergelijking, denk ik altijd als ik het lees. Want net zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen tot zondaars werden aangesteld — en wie werden er tot zondaars gesteld? Allen! Dat lazen we in het vorige vers ook al, daar valt niemand buiten — zo zullen ook door de gehoorzaamheid van die Ene de velen tot rechtvaardigen aangesteld worden. Wie zijn dat? Dat zijn diezelfde allen.

Waarom schrijft Paulus vers 19 erachteraan? Hij had met vers 18 zijn punt toch al gemaakt, zou je kunnen zeggen? Hier staat immers al: "zoals het door één misstap voor alle mensen tot veroordeling was, zo is het ook door één rechtvaardigheidsdaad voor alle mensen tot de rechtvaardiging van leven." Welnu, ik geloof dat Paulus hiermee wil zeggen: "Luister nou, dit stond al in Jesaja 53." Vers 19 is namelijk een aanhaling uit Jesaja 53, een hoofdstuk waar we het nog niet zo heel lang geleden over gehad hebben. Het gaat daar over de lijdende Knecht, de Heere Jezus, de Messias die lijden moest. In Jesaja 53 gaat het niet alleen over Zijn lijden, maar ook over Zijn sterven, Zijn opstanding en Zijn verheerlijking.

Er staat geschreven — ik lees het even voor: "Om de moeitevolle inspanning van Zijn ziel zal Hij het zien, Hij zal verzadigd worden. Door de kennis van Hem zal de Rechtvaardige, Mijn Knecht, de velen rechtvaardig maken, want Hij zal hun ongerechtigheden dragen." Wanneer je Jesaja leest, zou je kunnen denken dat "de velen" over Israël gaat, want het Oude Testament, de Tenach, is rechtstreeks tot Israël gericht. En dit zijn in Jesaja 53 ook de woorden die Israël in de toekomst in de mond zal nemen wanneer zij de Heere Jezus Christus als hun Messias zullen erkennen en herkennen. Maar als "de velen" alleen Israël zou zijn, dan is dat op het geheel bezien weer niet veel. Het zullen er ongetwijfeld veel zijn, maar het hangt maar net van het perspectief af wat je onder "veel" verstaat. Ten opzichte van wat?

Paulus zegt hier in Romeinen 5 vers 19 dat in Jesaja 53 al verborgen ligt dat Hij allen zal rechtvaardigen. Paulus legt hiermee uit: de velen, dat is allen. En we lezen ook dat Hij verzadigd zal worden. Om Zijn moeitevolle inspanning — "om de arbeid van Zijn ziel" staat er volgens mij in de Statenvertaling — en arbeid is zwaar werk, een moeitevolle inspanning. Dat lijden dat over Hem kwam, dat onderging Hij vanwege de vreugde die Hem was voorgesteld. En in de vreugde die Hij op het oog had, daarin zou Hij verzadigd worden. Hij zal verzadigd worden: dat wat Hij voor ogen heeft, dat zal Hij ook daadwerkelijk bereiken.

Paulus haalt dit vers aan in Romeinen 5 vers 19 en hij geeft daar een toelichting op. Oftewel: in Romeinen 5 vers 18 legt Paulus de nadruk op alle. Alle mensen zijn in Adam veroordeeld; in de laatste Adam ontvangen alle mensen de rechtvaardiging van leven. In vers 19 legt hij de nadruk op veel. Jullie zullen begrijpen: het een sluit het ander niet uit. Alle mensen, dat zijn er immers veel. En in Jesaja 53 lezen we dan dat het zal zijn tot verzadiging. In dat wat Hij voor ogen heeft, zal Hij verzadigd worden. Hij zal dat doel bereiken en inderdaad: zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden. Diezelfde allen. Nou, daar wil ik het voor nu bij laten. De volgende keer gaan we verder in 1 Korinthe 15.

📖 Categorie: Studies