Dit gedeelte gaat over de functies en gaven die God gaf in de brief: sommige apostelen, sommige profeten, sommige evangelisten, sommige herders en leraars, om de heiligen toe te rusten tot het werk van de dienst, tot opbouw van het lichaam van Christus, totdat wij allen komen tot de eenheid van het geloof.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Wij hebben dat Woord van God gekregen, compleet en tot volheid, omdat we daarin alles hebben wat we nodig hebben.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en Terugblik op Efeze 4:1-10
- De Vijf Geestelijke Functies: Apostelen, Profeten, Evangelisten, Herders en Leraars
- Het Doel: het op Orde Brengen en Toerusten van de Heiligen
- De Opbouw van het Lichaam van Christus van Onmondigheid Naar Volwassenheid
- Het Bereiken van de Eenheid van het Geloof en het Besef van de Zoon
- Niet Meer Onmondig en Heen en Weer Geslingerd Door Wind van Leer
- Waarheidsgetrouw in Liefde Toegroeien Naar het Hoofd, Christus
- De Groei en Samenbinding van het Lichaam Door Onderling Contact
- Een Parallel met 1 Korinthe 13: het Tijdelijke Karakter van de Gaven
- Het Afdanken van Wat Ten Dele Is Door het Gecompleteerde Woord
Introductie en Terugblik op Efeze 4:1-10 ↑ hoofdstukken
Goed, we gaan verder met Efeze 4 en dat is de elfde keer, zoals jullie zien. Laat ik eerst de verzen die we de vorige keer besproken hebben, de eerste verzen van Efeze 4, nog eens met jullie doornemen. We gaan straks verder in vers 11, maar laat ik die eerste tien verzen even met jullie doorlezen. Zonder commentaar, of wellicht met enig commentaar, maar niet te veel.
Efeze 4 vers 1: "Als gevangene in de Heer roep ik jullie dan op te wandelen waardig aan de roeping waarmee jullie geroepen werden, met alle nederigheid en zachtmoedigheid, met geduld en elkaar in liefde te verdragen, en je te beijveren de eenheid van de geest te bewaren in de band — letterlijk de samenbinding — van de vrede."
En dan komen er zeven onderdelen, aspecten van die eenheid: één lichaam en één geest, zoals jullie ook geroepen werden in één hoop van jullie roeping; één Heer, één geloof, één doop; één God en Vader van allen, die boven allen en door allen en in allen is.
Maar aan ieder van ons werd de genade gegeven in overeenstemming met de maat van het geschenk van Christus. Dus eenheid in het geloof en zeven aspecten van die eenheid, maar wel verscheidenheid in gaven. Ik noem dat even omdat we het straks over die gaven gaan hebben. Binnen die eenheid is dus wel diversiteit, zou je kunnen zeggen.
Daarom zegt Hij: "Wanneer Hij omhoog gaat in de hoogte, neemt Hij de gevangenis gevangen en geeft Hij gaven aan de mensen." Daar zeg ik nu verder niets over, want dat kan ik niet kort doen; dat heb ik de vorige keer al uitgebreid gedaan. En het: "Hij ging omhoog", wat betekent dat anders dan dat Hij ook eerst afdaalde naar de lagere delen van de aarde? Hij die afdaalt, Hij is het ook die omhoog gaat, ver boven allen die van de hemelen zijn, om alles tot volheid te brengen.
Ja, dat waren de eerste tien verzen en dan gaan we nu verder in vers 11.
De Vijf Geestelijke Functies: Apostelen, Profeten, Evangelisten, Herders en Leraars ↑ hoofdstukken
Daar staat: en Hij geeft zowel de afgevaardigden als de profeten, de brengers van het goede bericht en de herders en de leraars. Hij geeft dus afgevaardigden; dat zijn apostelen. Dat zie je onderaan in dit venster in de MBG-vertaling en eigenlijk zie je het ook gewoon in het Grieks: *apostolos*. Het is gewoon een Grieks woord, maar Hij geeft dus apostelen, profeten, evangelisten — ook één woord — en de herders en leraren.
Het kernpunt van dit gedeelte, of een van de kernpunten — eigenlijk gewoon hét kernpunt — is dat God deze functies geeft. Het zijn vijf functies. Ik zal er straks iets meer over zeggen, maar dat zeg ik wel vaker bij die opsommingen: je zou over elk van die functies wel een hele ochtend kunnen spreken. Bijvoorbeeld over wat nou precies een apostel is. Dat ga ik nu niet doen, maar het zijn vijf functies en de clue van dit gedeelte is dat die functies en die geestelijke gaven tijdelijk zijn. Ik skip dan even naar vers 13. God geeft apostelen, profeten, evangelisten, herders en leraars 'totdat'. Er zit dus een 'totdat' aan het geven van deze functies. Er zit ook nog een 'opdat' aan, een doel, maar daar moeten we het dus over hebben.
We gaan gewoon die verzen doorlopen. Er zijn verzen waar we de aandacht goed bij moeten houden, want ze kunnen wat taai zijn. Je moet gewoon goed lezen wat er staat. Maar dat moeten we altijd natuurlijk. Alleen, dit is de Efezebrief en soms zijn die zinnen zo compact dat je daar echt woord voor woord doorheen gaat. Dat heeft een wat ander karakter dan bijvoorbeeld de Galatenbrief die we wel eens besproken hebben, die toch wat minder compact is. Of de Korinthebrief; dat zijn wat langere brieven, maar ze zijn ook wat meer uitgerekt. Hier is elk woord geladen, zou je kunnen zeggen.
Wat zijn apostelen? Dat zegt het woord letterlijk: dat zijn afgevaardigden van Christus Jezus. Dat betekent dat ze rechtstreeks door Hem afgevaardigd zijn. Een apostel is ook iemand die Hem heeft gezien. Ik ga dat nu niet allemaal opzoeken, want dat voert echt te ver — dit is geen bijbelstudie over het begrip apostel — maar ik noem die dingen aan en zoek het zelf eens op, is dan mijn advies. In 1 Korinthe 9 moet Paulus zich verdedigen als apostel. Vanaf vers 1 zegt hij: 'Ben ik geen apostel? Heb ik niet Christus Jezus gezien?' Een apostel is dus iemand die Christus Jezus gezien heeft en rechtstreeks door Hem is afgevaardigd.
Van de twaalf — Petrus, Johannes, Jakobus, enzovoort — weten we dat zij met Jezus hier op aarde hadden gewandeld en Hem dus in die hoedanigheid hadden gezien. Maar van Paulus weten we dat de Opgewekte aan hem verscheen vanuit de hemel. Hij heeft de Opgewekte gezien, maar wel degelijk gezien. Paulus zegt in 1 Korinthe 15 dat Hij na Zijn opstanding aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk is verschenen. Hij noemt daar een heel rijtje: dat Hij aan de twaalf is verschenen, aan alle apostelen en op een gegeven moment aan vijfhonderd op één moment. En als laatste van allen is Hij aan Paulus verschenen. Paulus was dus ook de laatste die Hem gezien heeft en hij is dan ook de laatste apostel.
Er zijn nu nog steeds claims van mensen die zeggen dat ze apostel zijn, maar dan weet je gelijk dat het valse claims zijn. Ik ken iemand die eens een boek van iemand had gekregen — ik weet niet of ik dat al eens eerder verteld heb, anders val ik in herhaling — maar daar stond de schrijver op de voorkant: Edgar Holder. Dat is een leider van de pinkstergemeente in Rotterdam. 'Apostel Edgar Holder'. Nou, dat staat dus op de voorkant. Dan zal de rest van het boek ook wel niet deugen, is dan mijn commentaar. Ik bedoel, als je dat soort claims hebt... nou ja, daar hebben we het verder maar niet over.
Een profeet is de volgende. Dat is iemand die van tevoren de dingen zegt, met nadruk zelfs, of van tevoren verklaart, zou je kunnen zeggen. Een profeet is dus iemand die dingen voorzegt. En dat is natuurlijk ook wat God doet: Hij verklaart vanaf het begin de afloop. Hij voorzegt ook dingen. Daar is Hij God voor; Hij overziet de tijden. Daarom is een profeet eigenlijk ook een mond van God. Zo kennen we dat ook uit het Oude Testament: 'Alzo zegt Yahweh'. Dat is wat de profeten zeiden en dan kwam de boodschap van Yahweh. Maar ook deze apostelen zijn natuurlijk in die zin profeten; ze spreken namens God.
Evangelisten heeft God ook gegeven: brengers van het goede bericht. Het is één woord in het Grieks, *evangelistès*, maar dat is een Grieks woord dat we in het Nederlands hebben overgenomen. Die kennen we ook: Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes. Dat zijn de evangelisten die de dingen op schrift hebben gesteld. En dan herders en leraren. Herders zijn zij die de kudde weiden naar de grazige weiden, dus de kudde van voedsel voorzien. Een leraar is een synoniem of een vrijwel synoniem voor een herder.
Ik denk bij herders altijd meteen aan het volk Israël, want daar wordt in het Oude Testament altijd over gezegd dat Israël een kudde is met slechte herders — de leidslieden van dat volk waren ook herders. Bij een kudde en herders denk je dus aan Israël, maar de Ecclesia, de gemeente, wordt ook wel degelijk een kudde genoemd. Bijvoorbeeld in Handelingen 20, waar Paulus tegen de oudsten van Efeze zegt dat zij zouden toezien op de kudde. In Handelingen 20 vers 28 en 29 gaat het erover dat ze zouden toezien op de kudde, want uit hun midden zouden zware wolven opstaan die de kudde niet zouden sparen. Daar gaat het wel degelijk over de Ecclesia natuurlijk, dus dat is ook een kudde. Een kudde in de zin van een eenheid.
Deze functies, deze vijf, zijn er niet voor niks. Vijf is het getal van de genadetijd waarin we leven, maar ook van verborgenheid. Dat is ook een onderwerp op zich. Maar deze vijf functies vind je alle vijf terug in de schrijvers van het Nieuwe Testament. Apostelen en profeten — de apostelen zijn profeten en de evangelisten zijn ook profeten, zij spreken ook namens God. Denk aan de evangelisten Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes, en de herders en leraren. Al die schrijvers van het Nieuwe Testament kun je categoriseren in deze vijf functies.
Het Doel: het op Orde Brengen en Toerusten van de Heiligen ↑ hoofdstukken
Hij geeft deze vijf functies voor het op orde brengen van de heiligen. Waar zijn die vijf functies precies voor gegeven? Ik liet net al even zien in vers 13, waar we straks ook op terugkomen, dat het een 'totdat' is. Er zijn apostelen gegeven totdat, evangelisten totdat. Maar ten behoeve van wat dan? Welnu, zegt Paulus, voor het op orde brengen van de heiligen. De NBG-vertaling heeft hier geloof ik 'toerusten'. In de Statenvertaling staat 'tot volmaking'. Wat dat dan wezen mag, dat moet natuurlijk ook toegelicht worden, maar laat ik het als volgt toelichten: die apostelen, profeten, herders, leraars en evangelisten zijn gegeven voor het op orde brengen van de heiligen.
Laten we even kijken naar dit specifieke woord. In Mattheüs 4 vers 21 wordt het gebruikt voor de discipelen die hun netten in orde aan het brengen waren. Het gaat daar over de discipelen die worden geroepen; ze waren bezig hun netten klaar te maken, ze toe te bereiden. Dat is ook een manier waarop je dit woord vertaald zou kunnen horen. De NCV, de Nederlandse Concordante Vertaling, heeft hier 'aanpassen'. Dus voor het aanpassen, voor het klaarmaken, voor het op orde brengen, voor het toebereiden van de heiligen. Dat zijn allemaal woorden die de lading enigszins dekken, en als je ze allemaal bij elkaar neemt, krijg je een goed idee van wat het betekent.
Je moet je voorstellen: wij leven nu in 2021, maar deze brief is aan het begin van onze jaartelling geschreven. Paulus maakte hier iets heel nieuws bekend in deze brief. Zoals we vaker hebben besproken, was Israël Gods uitverkoren volk. Israël kruisigde de Messias, weliswaar met medewerking van de Romeinen. Maar tot dan toe was Israël Gods uitverkoren volk en de verwachting onder Israël was dat God via een gelovig Israël de naties zou gaan zegenen. Dat gaat in de toekomst ook gebeuren. Wanneer Israël zich als volk bekeert en tot geloof komt, zal de Messias terugkomen en dan zal via Israël het Koninkrijk over deze hele wereld uitgebreid worden. Zoals het lied zegt: "Vanaf de troon vestigt de Zoon zijn heerschappij." Vanaf de troon van Jeruzalem in Israël zal op deze aarde het Koninkrijk gevestigd worden. Dat was toen de verwachting, en die verwachting zal in de toekomst ook vervuld worden.
Maar Israël geloofde niet, Israël struikelde. En doordat Israël ongelovig was en struikelde, werd er een verborgen plan bekendgemaakt dat God tot dan toe geheim had gehouden. Dat is wat Paulus hier doet. Wij leven tweeduizend jaar verder en weten bij wijze van spreken niet beter, maar toen was die verwachting heel anders. Wat er dus moest gebeuren, was dat de gelovigen gereset moesten worden. Ik durf het woord bijna niet te gebruiken omdat het een beetje een beladen woord is natuurlijk, maar er moest bij de gelovigen een herstart in het denken plaatsvinden. De verwachting van Israël werd uitgesteld, werd aan de kant geschoven, en er werd iets heel nieuws bekendgemaakt. In die zin moesten de heiligen op orde worden gebracht, klaargemaakt en toebereid. En daar zijn die apostelen, profeten, herders, leraars en evangelisten voor gegeven.
Er werd een heel nieuw plan geopenbaard, een nieuw programma. Daarvoor gaf God dus die apostelen, profeten, herders en leraars in die eerste generatie. Wij hebben het woord van God inmiddels compleet; daar hoeft niets meer aan toegevoegd te worden. Wij hebben alles wat we nodig hebben. Maar zij hadden dat destijds niet. Zij hadden de oudtestamentische geschriften, en op een gegeven moment gingen Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes hun evangeliën schrijven. Wanneer dat precies tot stand gekomen is, doet er nu niet zoveel toe, maar wij hebben de brieven van Paulus die het woord van God completeerden. Zij hadden dat toen nog niet. Dus moesten zij in die eerste generatie — in de fase dat er wel een lichaam van Christus was, maar nog niet een compleet woord van God — worden toegerust, toebereid, klaargemaakt, gereset en op orde gebracht. Dat is wat Paulus hier zegt. Daarvoor zijn die vijf tijdelijke functies gegeven: voor het werk van de bediening, wat simpelweg het dienstwerk is. Ook weer totdat een bepaalde dienst voltooid is.
De Opbouw van het Lichaam van Christus van Onmondigheid Naar Volwassenheid ↑ hoofdstukken
Voor de opbouw van het lichaam van Christus. In de komende verzen zal ik laten zien dat het lichaam van Christus wordt vergeleken met een opgroeiend lichaam. Ik zal straks 1 Korinthe 13 erbij leggen – dat doe ik helemaal aan het einde. Ik ga niet telkens heen en weer naar 1 Korinthe 13, maar op het laatst lezen we die verzen even door. Paulus vergelijkt hier het lichaam van Christus met hoe wij ooit ter wereld kwamen: met een lichaam, namelijk als kind. In het begin is het een baby, maar er zitten verschillende fases in. Paulus vergelijkt die eerste fase in de eerste generatie met een kinderlijke fase. Dat lichaam zou opgroeien; er zou op een gegeven moment volwassenheid tot stand gebracht worden.
Die volwassenheid is het moment waarop het Woord van God gecompleteerd was, wanneer alle geschriften compleet waren, geboekstaafd en gebundeld als de canon van wat wij als de Bijbel kennen. Er moest dus een ommekeer komen in het plan, in het programma van God dat bekendgemaakt moest worden. Dat moest natuurlijk ook met gezag gepredikt worden, en daarvoor had God afgevaardigde apostelen gestuurd, en evangelisten, herders en leraars. Dat kind zou opgroeien tot een volwassene. Die vijf functies zijn gegeven voor het op orde brengen van de heiligen, voor het werk van de bediening en voor de opbouw van het lichaam van Christus. Dit duurt voort totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken: de volwassen man, het formaat van het postuur van de volheid van de Christus. Daar moeten we even rustig doorheen natuurlijk.
Nogmaals: die gaven en functies zouden tijdelijk zijn, niet blijvend. Ook in 1 Korinthe 13 staat dat. Het is heel simpel: gaven blijven totdat hun functie vervuld is. Ik benadruk dit zo omdat het ontzettend onbekend is. Neem bijvoorbeeld het spreken in tongen; dat kom je nu nog steeds tegen, maar het is nep. Om maar meteen te zeggen hoe het is: het heeft zijn functie verloren. Er is niets toe te voegen aan het Woord van God. Het Woord van God is compleet. Als het dan gaat om het spreken in tongen, zeg ik daar meteen bij dat ze dat kunstje in elke godsdienst kunnen. Waar dat dan vandaan komt, mag u zelf invullen. Maar er is een 'totdat': totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken.
De Ecclesia was in het begin onmondig. Ik noem dat woord 'onmondig' expres, omdat we dat in het volgende vers gaan tegenkomen en ook in 1 Korinthe 13. In de Statenvertaling is het vertaald met 'kind', maar een kind is een onmondige. De Ecclesia – ik noem liever dat woord Ecclesia – was in die fase onmondig. Zij hadden nog niet zo heel veel om op terug te vallen, dus gaf God hier een profetie, daar een taal, en daar weer een woord van kennis, zodat de Ecclesia die kinderlijke fase door zou komen. Daarom was het nodig dat zij zouden worden opgebouwd tot opbouw van het lichaam van Christus, door degenen die Christus Jezus nog rechtstreeks had afgevaardigd, en dat zij dit met gezag zouden prediken.
We hebben het in Efeze gehad over het feit dat de Ecclesia voorgesteld wordt als een tempel, als een huis, een geestelijke woonplaats van God. Een 'woonstede Gods in de Geest', zegt de Statenvertaling. Een tempel dus. In het begin stond die Ecclesia, die tempel, bij wijze van spreken nog in de steigers en moest het nog opgebouwd worden. Kennis met betrekking tot de Ecclesia en tot de verborgenheden was op dat moment nog 'ten dele', fragmentarisch. Ik noem dat woord weer omdat we dat ook in 1 Korinthe 13 tegenkomen: 'Wij kennen ten dele'. De kennis die men had over die nieuwe verborgenheid was slechts fragmentarisch.
Eerst was er een andere verwachting met betrekking tot Israël en nu maakt God iets nieuws bekend. Ook door die geestelijke gaven, zoals het spreken in talen, de gave van profetie en de gave van kennis – wat dat ook precies wezen mag – gaf God die kennis 'ten dele'. Het was fragmentarisch; men sprak hier een profetie en daar een profetie. Het was ook nog eens heel lokaal. Als iemand een profetie uitsprak in Korinthe, dan hoorde men die in Efeze niet. Het was dus fragmentarisch en lokaal omdat Gods Woord nog niet overal bekend was. De eenheid van het geloof was er nog niet; alles was 'ten dele' en fragmentarisch, hier wat en daar wat.
Paulus noemt dat in 1 Korinthe 13 een kinderlijke fase, de fase van een onmondige. Die gaven en functies zijn dus gegeven totdat wij allen de eenheid van het geloof zouden bereiken, totdat we het Woord van God compleet zouden hebben en over dezelfde volledige informatiebron zouden beschikken: het gecompleteerde Woord van God. Wanneer het Woord van God gecompleteerd zou zijn, zou de eenheid van dat wat geloofd wordt, bereikt zijn. In het volgende vers staat: 'Opdat wij niet meer onmondig zullen zijn'. Hier staat het dus ook, en in 1 Korinthe 13 komen we precies dezelfde terminologie tegen.
Totdat wij allen de eenheid van het geloof zouden bereiken en het besef van de Zoon van God. Hier gaat het naar mijn inzicht niet over ons besef van de Zoon van God, maar over wat Hij Zich beseft. Dus wat de Zoon van God Zich beseft, wat Hij weet en wat Hij kent met betrekking tot de diepten van God en de geheimen die God tot dan toe verzwegen had over alle aionen, zoals we dat eerder tegenkwamen. Dat beseft de Zoon van God Zich en dat maakt Hij bekend via de apostel Paulus. Ik geloof echt dat het daarom gaat: om dat wat Hij Zich beseft en wat Hij aan Paulus openbaarde. Zoals het in Galaten 1 staat, dat het God behaagde Zijn Zoon in Paulus te openbaren. Zo sterk zegt hij dat.
Het Bereiken van de Eenheid van het Geloof en het Besef van de Zoon ↑ hoofdstukken
Totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken, de volwassen man. Hier wordt de Ecclesia voorgesteld in een fase van onmondigheid, als een kind. Die Ecclesia, dat lichaam, zou opgebouwd worden en zou groeien tot een volwassen man. En dan het formaat van het postuur van de compleetmaking — ik zeg in dit verband liever even 'volheid' — tot de volheid van Christus. Dat lijkt een hele moeilijke zin, maar het valt wel mee. De volwassen man, het formaat van het postuur; het gaat over het postuur van het lichaam dat opgroeit van kind naar volwassene. Dus het formaat van het postuur van de volheid van de Christus, letterlijk. Dat is toch ook gewoon een andere manier om te zeggen: de volwassen man wanneer het tot volwassenheid gekomen is? Want volwassen betekent gewoon volgroeid. Hij moet wassen, ik moet minder worden, zegt de oude vertaling. Hij moet groeien, ik moet minder worden; dat was geloof ik Johannes de Doper die dat zei.
Maar volwassen is volgroeid, en het formaat van het postuur van de volheid van de Christus is, als die volheid bereikt is, ook een andere manier om te zeggen dat het lichaam volgroeid is. In die zin is die kinderlijke fase voorbij en zijn gaven als apostelen en profeten niet meer nodig, omdat het Woord van God compleet is. Daarin hebben wij alles, daarin is de eenheid van het geloof. Ik weet wel dat in de praktijk die eenheid ver te zoeken is, maar daar gaat het niet om. Dat Woord is één en wij hebben alles beschikbaar om tot die eenheid van het geloof te komen. Dus die functies zijn er totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken, de volwassen man, het formaat van het postuur van de volheid van de Christus.
Opdat — dit is het doel van het komen tot die eenheid van het geloof en tot het besef van de Zoon van God — opdat wij niet meer onmondig zullen zijn. De NBG en de Statenvertaling vertalen hier 'kinderen', dus het gaat hier om de fase van kind naar volwassenheid. Letterlijk is het 'onmondig'. Het is natuurlijk ook letterlijk zo dat men in die fase onmondig was met betrekking tot het Woord van God. Wij hebben het gecompleteerde Woord van God. Ik heb mensen gekend die verlangden en zich uitstrekten naar die gaven van toen. Die wilden zo graag in tongen spreken en profeteren; die hadden zo graag in die tijd geleefd. Maar als ik moet kiezen, dan weet ik het wel. Wij hebben het gecompleteerde Woord van God. Alles wat we nodig hebben, dat hebben we.
Ik heb het elke keer over het gecompleteerde Woord van God; laat ik dan even tussendoor laten zien wat Paulus zegt in Colossens 1 vers 25. Hij werd bediende van de Ecclesia — dat wordt meestal vertaald met gemeente, maar het zijn de uitgeroepenen. Het eerste deel van de zin laat ik even zitten: 'Christus voor Zijn lichaam, dat is de Ecclesia'. En dan zegt hij: 'haar bediende werd ik'. Dus hij werd bediende van het lichaam van Christus naar het beheer van God dat aan hem gegeven was voor jullie. Paulus kreeg een beheer toevertrouwd om het Woord van God compleet te maken, om het Woord van God tot volheid te brengen, te vervullen. Hoe je het ook wilt zeggen, maar in ieder geval zou er aan toegevoegd worden wat daar nog aan ontbrak.
Paulus maakte een geheim bekend dat tot dan toe verborgen was gebleven. Ik heb het daar natuurlijk uitgebreid over gehad in de voorgaande hoofdstukken, maar ik heb al eens gezegd wat Paulus eigenlijk doet: hij herdefinieert. Hij geeft een nieuwe definitie aan dat begrip 'de Christus'. In het Oude Testament was er een Messias beloofd; dat is het Hebreeuwse woord Messias, het Griekse equivalent is Christus. Het betekent 'Gezalfde'. Maar wat Paulus eigenlijk doet, is zeggen dat waar men altijd het idee had dat de Messias één persoon was, hij nu mag bekendmaken dat die Christus een gezelschap is. Dus allen die bij Hem horen, die God nu roept uit de natiën, die voegt Hij toe. Dat is Zijn lichaam en dat is het grote geheim dat Paulus bekend mocht maken. In die zin completeerde hij ook het Woord van God.
Wat ook nog eens waar is — en dat zeg ik dan in een voetnoot of in de zijlijn — is dat Paulus aan het einde van zijn leven (we hebben de tweede Timotheusbrief nog niet zo heel lang geleden besproken) samen met Petrus en ook Marcus en Lucas zich heeft ingezet om die geschriften die de apostelen en de evangelisten, de herders en leraars, op schrift hadden gesteld, bij elkaar te brengen en te bundelen in de canon van de Bijbel. Dat was hun legacy, hun nalatenschap. Zij wisten beiden, Petrus en Paulus, dat hun einde naderde. Petrus zegt in zijn laatste brief, 2 Petrus, dat hij zich inzet zodat ze ook na zijn heengaan altijd aan deze dingen herinnerd zullen worden. En Paulus was druk bezig om die documenten te verzamelen.
Paulus had een optimistische blik op Gods plan, maar als het gaat om het christendom had hij een zeer pessimistische blik. Hij zegt tegen Timotheus ook in zijn brief dat ze de gezonde leer niet meer zullen verdragen. Paulus wist hoe belangwekkend het was dat het Woord van God echt bij elkaar gebracht zou worden en in die zin gecompleteerd zou worden, zodat het overgedragen kon worden aan volgende generaties. In twee opzichten heeft Paulus dus eigenlijk dat Woord van God gecompleteerd. Nu verdwaal ik weer terug naar het vers waar ik net was, vers 14. Het doel van die apostelen was wat we in de vorige verzen lazen: het klaarmaken, het toerusten, het op orde brengen en het resetten van die gelovigen, die heiligen.
Niet Meer Onmondig en Heen en Weer Geslingerd Door Wind van Leer ↑ hoofdstukken
Opdat wij niet meer onmondig zullen zijn. In de beginfase was men dus nog onmondig, maar op het moment dat Paulus dit schrijft, komen er steeds meer van die geschriften bij elkaar. Het doel is dat wij niet meer onmondig zullen zijn en niet meer op- en neergolven of rondgedragen worden door iedere wind van leer of onderwijzing, in de willekeur van mensen, met het oog op de methodiek van de dwaling.
Kijk naar wat men vaak over dit vers zegt, net zoals over 1 Korinthe 13: dat we dit pas bereiken wanneer we naar de hemel gaan. Maar nee, het doel is juist dat wij niet meer onmondig zullen zijn en niet meer op- en neergolven en rondgedragen worden door iedere wind van leer. Het gaat over de situatie van de Ecclesia hier op aarde. Dáár gaat het over. Die volwassenheid wordt niet pas bereikt op het moment dat we de Heer tegemoet gaan in de lucht; nee, die volwassen fase zou nog aanbreken hier op aarde. Het heeft als doel dat we niet meer onmondig zullen zijn en rondgedragen worden door iedere wind van onderwijzing, zoals de baren van de zee een schip heen en weer kunnen doen golven. En daar komt de wind ook nog bij: golven en wind. Onder die omstandigheden zouden wij die status van volwassenheid bereiken en niet meer onmondig zijn.
Op- en neergolven met betrekking tot het Woord natuurlijk. Allerlei hypes. Maar ik denk ook dat het gewoon gaat over de situatie in het algemeen: hoe de dingen heen en weer kunnen gaan en hoe je heen en weer geslingerd kunt worden wanneer er weer van alles op je afkomt. In Psalm 2 wordt dat het "woeden van de naties" genoemd. Dan gaat het weer die kant op, dan weer zo. Paulus had het in zijn brieven aan Timotheüs ook over leringen van demonen en hij noemde al dat ze de gezonde leer niet meer zouden verdragen. Dat is het op- en neergolven: dan weer zus, dan weer zo. Het is wel mooi, dat "rondgedragen worden". De NBG heeft daar dat "heen en weer geslingerd" of "rondgeslingerd". Dan weer die kant op, dan weer die kant op. Nee, wij hebben het Woord van God en wij zouden daar vast in staan. Daarin hebben we alles wat we nodig hebben. We hoeven niet meer onmondig te zijn en niet meer heen en weer geslingerd te worden door iedere wind van leer in de willekeur van mensen.
Dat woord "willekeur" is ook wel interessant; dat heeft te maken met een dobbelsteen. Even dobbelen. *Kubéa*, daar komt ons woord kubus ook nog vandaan. Het is alsof het leven een dobbelspel is en je maar moet hopen dat je goed gooit. Dat is de willekeur van mensen. Zo zijn mensen toch? De ene keer moet het die kant op en vervolgens komt er iets in het nieuws waardoor alles weer anders moet. Dat is de willekeur van mensen, maar het geldt ook voor het onderwijs met betrekking tot het Woord.
Dus: opdat wij niet meer onmondig zullen zijn, op en neer golven en rondgedragen worden door iedere wind van onderwijzing of leer in de willekeur van mensen en in sluwheid. Ik heb dat woord "sluwheid" even opgezocht om te zien hoe vaak dat voorkomt en wat Paulus ermee bedoelt, voor zover dat nog niet bleek uit het verband. Wanneer hij het heeft over sluwheid, dan zegt hij bijvoorbeeld: "wij wandelen niet in sluwheid en wij zwendelen niet met het Woord van God." Dat is natuurlijk ook wat mensen doen: zwendelen met het Woord van God, water bij de wijn doen of de boel verdraaien. Dat staat ook in de brief aan de Korinthiërs: "Ik vrees dat misschien, zoals de slang met haar sluwheid Eva misleidde..." Dat is het verband waarin dat woord sluwheid staat: het zwendelen met het Woord van God. Dat deed die slang trouwens ook bij Eva: "Heeft God werkelijk gezegd dat...?"
Wij hebben dat Woord van God gekregen, compleet en tot volheid, omdat we daarin alles hebben wat we nodig hebben. Zodat we niet door de willekeur van mensen en door de sluwheid van mensen of van de slang verleid zouden worden. We kunnen dan altijd zeggen: "Nee, je kunt zeggen wat je wilt, ook al zeggen zevenhonderd miljard mensen dat we die kant op gaan, wij weten: het Woord van God zegt dit, en dat staat vast. Dat is de waarheid." Dat is dus de sluwheid en de willekeur van mensen.
Dan is er nog die zin: "met het oog op de methodiek van de dwaling." Ik had het net over een "wind van leer" en over hypes, maar de leer en het onderwijs worden ook nog eens gemethodiseerd en gesystematiseerd. Het wordt onderwezen aan theologische universiteiten. De dwaling wordt — ik zag in de NCV het woord "stelselmatigheid" — gesystematiseerd. Er wordt een studie van gemaakt; het wordt beraamd. Het is allemaal doordacht. Daarom zouden wij daarop bedacht moeten zijn. Het wordt ook nog eens mooi verpakt met titels van mensen, universitaire graden enzovoort, maar het is dwaling. Gemethodiseerd, stelselmatig en beraamd. Als je iets beraamt, dan maak je van tevoren een plan, een draaiboek. Het is dus niet alleen maar een wind van leer met alle hypes die voorbijkomen en die ons doen op- en neergolven, maar het is ook echt stelselmatig en gesystematiseerd. Daartoe hebben wij dat Woord van God gekregen. Opdat we niet meer onmondig zullen zijn en op en neer golven en rondgedragen worden door iedere wind van leer in de willekeur van mensen, in sluwheid, met het oog op de methodiek van de dwaling.
Waarheidsgetrouw in Liefde Toegroeien Naar het Hoofd, Christus ↑ hoofdstukken
"Maar dat wij, terwijl wij waarheidsgetrouw zijn in liefde, in alle opzichten naar Hem toegroeien, die het hoofd is, Christus." Wij zijn dus gericht op het Woord. Waarheidsgetrouw; trouw aan de waarheid en niet aan wat men zegt of wat de algemene opinie is, maar trouw aan de waarheid. Daar zouden we ons geloof, ons vertrouwen op vestigen. Waar zijn, waarheidsgetrouw zijn. "Ons aan de waarheid houdende", zegt de NBG. Waarheidsgetrouw zijnde, echter in liefde, opdat wij zullen toegroeien tot in Hem.
De Ecclesia is dus van onmondig tot volwassen gekomen toen het Woord van God compleet was, maar een volwassene ontwikkelt zich nog steeds. Die groeit wat dat betreft nog steeds. Dus dat wij zullen toegroeien tot in Hem, de Alles, die het hoofd is: Christus.
En dit, "de Alles", ben ik in nagenoeg geen enkele vertaling tegengekomen. Hier is het niet vertaald, maar ik heb wel een vertaling gevonden waar ze het wel vertaald hebben. Dit is een geschriftenvertaling zoals die interlineair staat; die hebben we net gezien. De Nederlandse Concordante Vertaling laat het ook weg, maar dit is zijn Schriftwoord en daar is het wel vertaald. Volgens mij is dit de goede vertaling. Het is ook geen handschriftenkwestie dat het in sommige handschriften wel staat en in sommige niet. "Maar waarachtig zijnde in liefde zouden wij groeien in Hem, de Alles, die het hoofd is: Christus."
Dus trouw aan de waarheid, waarachtig in liefde, zouden wij groeien in Hem, de Alles. Hij is ons alles, het alles, de alles — hoe zeg je dat? Hij is degene die het hoofd is. Hij is ons alles. En wat Hij zegt, dat is maatgevend en gezaghebbend, en daar zouden we in groeien. Dat is wat dit vers zegt, als je het mij vraagt. Dus wanneer de Ecclesia volgroeid is, zou zij te midden van golven, wind van leer, dwaling, sluwheid van mensen en willekeur, gericht zijn op de waarheid en groeien in Hem. Ja, over lastige zinnen gesproken.
De Groei en Samenbinding van het Lichaam Door Onderling Contact ↑ hoofdstukken
Nu komt er nog een ‘maar’. Maar aan Hem ontleent het gehele lichaam – dat onderling samenverbonden en verenigd wordt door elke voedselopname van de voorziening naar de inwerking van de maat van ieders deel – de groei van het lichaam tot opbouw van zichzelf in liefde. Ja, die Paulus die kon er wat van! Maar we kunnen die zin gewoon ontleden. De vertaler is ons behulpzaam geweest met die streepjes; dat zijn natuurlijk gewoon haakjes. Daar zou je ook haakjes kunnen plaatsen en dan is de hoofdzin: ‘En aan Hem ontleent het gehele lichaam de groei van het lichaam tot opbouw van zichzelf in liefde.’ Dus aan Hem, aan het Hoofd, de Alles uit het vorige vers, ontleent het gehele lichaam de groei. Dat zagen we trouwens ook in Efeze 2 over die tempel: Hij is de uiterste hoeksteen en het hele gebouw wordt verenigd in Hem en zou opgebouwd worden in Hem. Dat was Efeze 2. Ik ga daar nu niet naar terug, want dan maak ik het waarschijnlijk ingewikkelder dan ik nu probeer te doen.
Maar aan Hem ontleent het gehele lichaam de groei van het lichaam. Dat kunnen wij begrijpen, toch? Dat we de groei ontlenen aan Hem en aan wat Hij gesproken heeft, wat Hij spreekt en wat Hij ons bekendmaakt, onder andere hier door de apostel Paulus. Dus tot opbouw van zichzelf, tot opbouw van het lichaam. Wij worden opgebouwd door Hem. Hij is het Hoofd; Hij stuurt het lichaam aan en we worden opgebouwd door Hem tot de opbouw van het lichaam van zichzelf in liefde. En die liefde zorgt voor die eenheid.
Dan de tussenzin: het lichaam dat onderling samenverbonden en verenigd wordt. Het lichaam wordt onderling, net als ons menselijk lichaam, aan elkaar vastgezet. Daardoor wordt het onderling samenverbonden. Omdat mijn arm hier vastzit aan de schouder, is het ook verbonden met de rest van mijn lichaam. Zo werkt een lichaam; dat is een organisme. Het lichaam van Christus wordt dus onderling samenverbonden en verenigd, oftewel bij elkaar gebracht. Tot dusver is het te begrijpen. Dan staat er: ‘door elke voedselopname van de voorziening’. Dat is een lastige vertaling en dat staat er eigenlijk ook niet letterlijk. Er staat het woord *haphe*. Daar kennen wij het woord haptonomie van. Nu ben ik nog nooit bij een haptonoom geweest, maar dat is een soort therapeut die behandelt door middel van aanraking. Dat is wat het woord letterlijk zegt: aanraking. Maar een ander woord voor aanraking is contact. Toch? Dat mag tegenwoordig allemaal niet meer; je mag elkaar niet aanraken en geen contact met elkaar hebben. Dat komt in ieder geval niet hier vandaan, denk ik dan; dat heeft een andere bron.
Het lichaam wordt dus onderling samenverbonden en verenigd door elk contact. Wij als lichaam worden onderling samenverbonden. Kijk, voor de groei zorgt het Hoofd. Het Hoofd zorgt dat het lichaam groeit en daardoor wordt het lichaam zelf opgebouwd in liefde. Maar hoe doet God dat? Het wordt onderling samenverbonden en verenigd door elk contact. Dus doordat wij contact met elkaar hebben, doordat wij bij elkaar komen, worden wij onderling samenverbonden en verenigd. Door elk contact van de voorziening, want Hij voorziet daarin naar de inwerking van de maat van ieders deel. Nou, dat is niet zo moeilijk, hè? Ieder heeft daar gewoon zijn aandeel in. Die groei wordt geregeld door het Hoofd. Hij zorgt voor die groei; het gehele lichaam groeit door Hem. Maar Hij brengt het bij elkaar; het wordt onderling samenverbonden door elk contact. Doordat wij bij elkaar komen, doordat wij elkaar spreken en elkaar zien.
Natuurlijk gebeurt dat doordat we allen op ons Hoofd gericht zijn en ons laten bemoedigen, onderwijzen en evangeliseren door Hem. Daardoor worden wij onderling samenverbonden door elk contact van de voorziening waarin Hij voorziet, in overeenstemming met de inwerking van de maat van ieders deel. Ieder heeft daarin zijn aandeel en daar zal ook wel wat verschil in zitten. Iedereen is daarin anders. Denk aan de genadegaven, die in het Grieks *charismata* heten. Dat komt van *charis*, het woord voor genade. Het is Gods genade die in ons werkt. Het is dezelfde Geest, dezelfde adem die blaast, maar wij zijn allemaal andere instrumentjes. Uit ons allen komt dus weer een andere klank. We hadden het de vorige keer over een orkest: ze blazen allemaal in een instrument, maar uit elk instrument komt een ander geluid. Zo zijn wij ook. Gods Geest blaast in ons, de Geest ademt, en dat uit zich bij iedereen anders, in overeenstemming met de inwerking van de maat van ieders deel. Ieder heeft daarin zijn bijdrage.
Dit is een parallel vers met Kolossenzen. Eigenlijk zijn dit parallelbrieven die ongeveer in dezelfde tijd geschreven zijn; je kunt die brieven vaak naast elkaar leggen. Ik zie het nu even verkeerd op mijn aantekeningen staan, het zal Kolossenzen 2 vers 19 zijn in plaats van vers 16. Maar het gaat me lukken, want het woord komt er twee keer voor en dat wist ik. In Kolossenzen 2:19 gaat het over degenen die opgeblazen worden door hun vleselijk denken, terwijl zij zich niet houden aan het Hoofd. Dat moet natuurlijk met een hoofdletter geschreven worden. Terwijl hij zich niet houdt aan het Hoofd van waaruit het gehele lichaam – ook hier weer het gehele lichaam – dat door de contacten en banden voorzien en verenigd wordt, de goddelijke groei groeit. Het is dus datzelfde woord: aanraking, contact. Vorige keer hadden we het al over de band van de vrede, de samenbinding van de vrede.
Wij zijn Zijn lichaam en wij zien op naar het Hoofd. Maar het Hoofd is degene van waaruit het gehele lichaam de goddelijke groei groeit. Dat is ook hier weer de hoofdzin; tussen de komma's staat de tussenzin. Dus door het Hoofd groeit het gehele lichaam de goddelijke groei, maar dat gebeurt door contacten en banden. Dat is wat hier staat. Wanneer wij samenkomen, worden wij daarin voorzien en verenigd. Dat is de gedachte in Efeze 4. Ik heb een redelijk afgeschermd thema deze ochtend, dus ik ga nu niet verder met vers 17, want daar begint een nieuwe pericoop.
Een Parallel met 1 Korinthe 13: het Tijdelijke Karakter van de Gaven ↑ hoofdstukken
Zoals gezegd wil ik 1 Korinthe 13 hier nog even naast leggen. Dat hoofdstuk kennen jullie waarschijnlijk allemaal wel; bij sommige mensen is het voorgelezen op hun bruiloft. 1 Korinthe 13 staat algemeen bekend als het hoofdstuk over de liefde, maar het staat tussen hoofdstuk 12 en 14 in, die beide gaan over de geestelijke gaven. Ook 1 Korinthe 13 zelf gaat over die geestelijke gaven. We hadden het net over de vijf functies in Efeze 4, wat eigenlijk ook gewoon gaven zijn, en over de tijdelijkheid van die functies. Maar ook van de geestelijke gaven in Korinthe wordt gezegd dat er een 'totdat' aan verbonden is; dat ze afgedankt zouden worden. Ook in 1 Korinthe 13 wordt gesproken over de onmondige die zou opgroeien tot volwassene. De Ecclesia, die onmondig was, zou de status bereiken van een volwassen man. Dat dit in 1 Korinthe 13 staat, is eigenlijk heel onbekend. Ik heb er wel eens een studie over gegeven, maar dat is al een tijdje geleden. Ik heb daarin heel 1 Korinthe 13 besproken, dus mocht u daar interesse in hebben, dan is dat wel terug te vinden.
Ik kan nu niet heel uitgebreid het hele hoofdstuk bespreken, maar wat ik wel ga doen, is de eerste zeven verzen even doorlezen voor het verband. Vanaf vers 8 neem ik het dan iets rustiger door. 1 Korinthe 13 heeft dertien verzen. "In het geval dat ik zou spreken in de talen van de mensen en van de boodschappers of engelen en ik heb de liefde niet, dan ben ik een weergalmende kopergong geworden of een schel klinkende cimbaal." Een valse noot dus. "En al zou ik de gaven van profetie hebben en alle geheimen weten en alle kennis hebben en al het geloof, zodat ik bergen zou kunnen verzetten of verplaatsen en ik heb de liefde niet, dan ben ik niets. En in het geval dat ik al mijn bezittingen tot voedsel zou weggeven en in het geval dat ik mijn lichaam zou overleveren opdat ik zou roemen en ik heb de liefde niet, dan zal ik in niets gebaat worden." Dan is het nutteloos.
"De liefde is geduldig. De liefde is vriendelijk. De liefde is niet jaloers. De liefde schept niet op. Zij is niet opgeblazen. Zij is niet onfatsoenlijk. Zij zoekt zichzelf niet. Zij wordt niet geprikkeld. Zij rekent het kwade niet toe. Zij verheugt zich niet over de onrechtvaardigheid, maar zij verheugt zich samen met de waarheid. Zij houdt alles uit, zij gelooft alles, zij hoopt alles, zij verduurt alles. De liefde vervalt nooit."
Maar nu komt het contrast. "Profetieën: zij zullen afgedankt worden. Talen, tongen, de gaven van die dingen: zij zullen ophouden. Kennis: zij zal afgedankt worden." Dit woord 'afgedankt' is hetzelfde woord dat in 1 Korinthe 15 wordt gebruikt waar wordt gesproken over de dood die tenietgedaan wordt. Die profetie, de gave van talen en de gave van kennis zouden dus tenietgedaan worden. Men zegt over het algemeen, als men dit leest: "Ja, dat is voor als we in de hemel zijn, dan zijn die dingen er niet meer." Maar we lazen net in Efeze 4 dat het erom gaat dat wij hier op aarde niet meer op en neer golven en heen en weer worden geslingerd door elke wind van leer. Het gaat erom dat we niet meer onmondig zouden zijn.
Om jullie eraan te herinneren wat we zojuist besproken hebben, zet ik naast elk vers van 1 Korinthe 13 even een vers uit Efeze 4. Hier staat: "De liefde vervalt nooit, maar profetieën: zij zullen afgedankt worden, talen: zij zullen ophouden, kennis: zij zal afgedankt worden." En in Efeze 4 lazen we: "Hij geeft zowel de afgevaardigden, als de profeten, als de evangelisten en herders en leraars, totdat..." Dat wordt dus ook afgedankt, want het is 'totdat'. Totdat de onmondige een volwassene is geworden en niet meer spreekt als een onmondige.
Of om de metafoor van de tempel te gebruiken, die Paulus ook hanteert in zowel Efeze als Korinthe: de Ecclesia-tempel wordt opgebouwd totdat de bouwstijgers weggehaald kunnen worden. In het begin zijn die functies en gaven bij wijze van spreken de steigers. Het lichaam, de tempel, moest nog opgebouwd worden. Nou, dat duurt totdat de bouw voltooid en volgroeid is.
"Want wij kennen ten dele en wij profeteren ten dele." Daarom noemde ik dat woord net al. Die gaven waren fragmentarisch: hier een profetie, daar een profetie, daar een woord van kennis. Wat in Korinthe werd geprofeteerd of in tongen werd gesproken, dat hoorde je in Efeze helemaal niet. Dus het was ook nog eens lokaal en fragmentarisch. Het was niet het complete Woord van God, maar het was hier wat en daar wat. Er stond ook niets op papier, dus je had niets om op terug te vallen. Het werd uitgesproken en soms ook uitgelegd als het niet te verstaan was. Daar gaan die hoofdstukken 12 en 14 over. Want wij kennen ten dele en wij profeteren ten dele.
Het Afdanken van Wat Ten Dele Is Door het Gecompleteerde Woord ↑ hoofdstukken
Dat ‘ten dele’ had als doel het op orde brengen, klaarmaken en toerusten van de heiligen voor het dienstwerk, het werk van bedienen, voor de opbouw van het lichaam van Christus. Maar wanneer de volwassenheid komt, zegt 1 Korinthe 13, dan zal wat ten dele is afgedankt worden. Dus wanneer de volwassenheid komt, dan zou de profetie afgedankt worden, zouden de talen verstommen en zou ook die kennis afgedankt worden.
Wanneer komt die volwassenheid? De Statenvertaling of de NBG hebben hier ‘de volmaaktheid’. Dan denken we vaak dat we in de hemel zijn, maar het gaat hier niet om de volmaaktheid die wij in de hemel bereiken. Het gaat hier om volwassenheid tegenover de fase van een onmondige, tegenover de kindfase. Het gaat over de fase waarin de dingen fragmentarisch en ten dele waren, tot het moment dat het tot volheid was gekomen. Dat het compleet was, daar gaat het over. Wanneer de volwassenheid komt, dan zal dat wat ten dele is afgedankt worden. In Efeze stond: totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken, de volwassen man, het formaat van het postuur van de volheid van de Christus. Tot dat moment bereikt zou zijn, en dan zal dat wat ten dele is afgedankt worden. Dan kunnen de steigers weggehaald worden, om het zo te zeggen.
Als je nu profeteert of in talen spreekt, wat zou daar het praktische nut van kunnen zijn? Het is misschien een leuk kunstje, maar het heeft geen praktisch nut meer. Want als het in overeenstemming is met het Woord van God, dan hoeft iemand niet in talen te spreken; lees het dan gewoon in het Woord van God, of in de Statenvertaling tenminste. En als het niet overeenkomt met het Woord van God, dan kunnen we het terzijde schuiven, want dan deugt het niet. Dus het heeft geen praktisch nut meer; het heeft zijn praktische nut vervuld. En daarom heeft dit ook een ‘totdat’ en zou het ook afgedankt worden. Wanneer het zijn functie en doel vervuld heeft: klaar.
Toen ik een onmondige was, sprak ik als een onmondige. De Statenvertaling zegt: toen ik een kind was, sprak ik als een kind. Was ik gezind als een onmondige? Rekende of overlegde ik als een onmondige? Maar toen ik een man werd, heb ik de dingen die van een onmondige waren afgedankt. Wij hebben nu het complete Woord van God, dus de kinderlijke fase is afgedankt. Dat was een goede fase, dat was nodig, maar laten we daar alsjeblieft niet naar teruggaan. Terug naar dat gebrabbel van het kind? Nee, wij hebben het gecompleteerde Woord van God en daarin hebben we alles wat we nodig hebben.
Toen ik onmondig was sprak ik als een onmondige, was ik gezind als een onmondige, rekende ik als een onmondige. Maar toen ik een man werd, heb ik de dingen die van de onmondige waren afgedankt. Totdat wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken: de volwassen man. Het formaat van het postuur van de volheid van de Christus. Opdat wij niet meer onmondig zullen zijn en op en neer gegolfd en rondgedragen worden door iedere wind van onderwijzing, in de willekeur van mensen, in sluwheid, met het oog op de methodiek van de dwaling.
Dat is ook zo’n vers: ‘Want op dit moment kijken wij door een spiegel in een raadsel, maar dan van aangezicht tot aangezicht.’ De volgende zinsdelen zijn parallelle zinnen: ‘Op dit moment ken ik ten dele, maar dan zal ik herkennen zoals ook ik word herkend.’ In die tijd had men spiegels van koper en daar zag je wel iets in, maar wij hebben natuurlijk spiegels waarin je jezelf echt goed kunt bekijken van aangezicht tot aangezicht. De spiegels van koper waren nogal raadselachtig; je zag wel de contouren, maar of je je goed geschoren had of dat je ergens een pukkel had zitten, dat was toch wat lastiger te zien. Het was allemaal nogal raadselachtig. Paulus vergelijkt die fase van de Ecclesia van toen met het kijken in zo’n slechte spiegel van koper. Het is raadselachtig: hier wat, daar wat. Hij zegt: nu kijken wij door zo’n spiegel, maar dán van aangezicht tot aangezicht. Dan zien wij echt, dan hebben we echt goed zicht op wat nu allemaal maar raadselachtig en ten dele is. Op dit moment ken ik ten dele, fragmentarisch, door hier een profetie, daar een profetie, hier een woord van kennis, daar een taal. Op dit moment ken ik ten dele, maar dan zal ik herkennen zoals ook ik word herkend. Daar valt veel meer over te zeggen en dat heb ik destijds ongetwijfeld gedaan.
Het is een ‘totdat’ wij allen de eenheid van het geloof en het besef van de Zoon van God zullen bereiken. En nu, zegt Paulus, blijven geloof, hoop en liefde. Deze drie. Dus die volwassenheid, wat in de Statenvertaling met volmaaktheid wordt vertaald, gaat niet over de hemel. In de hemel is er namelijk geen geloof en hoop meer, want dan is dat wat wij geloven vervuld. Hoop heeft te maken met verwachting, en ook die verwachting is dan vervuld. Maar Paulus zegt: ‘nu blijven’ — dat is blijvend — ‘geloof, hoop en liefde’. Deze drie, maar de grootste van deze is de liefde. Ik hoop dat dit nog wat toegelicht heeft wat we in Efeze 4 lazen. Ik ben er een beetje snel doorheen gegaan, want ik wilde graag op de tijd letten. Ik wil het daar dan ook bij laten.