3. wijn in de Bijbel: waarom mocht Simson geen wijn drinken?

In de vorige blogs zagen we dat wijn in de Schrift een uitbeelding is van nieuw leven, van opstandingsleven. Maar juist daarom is het opmerkelijk dat Simson geen wijn mocht drinken. Sterker nog, hij mocht zelfs geen druiven eten, ook geen rozijnen, en niets gebruiken wat van de wijnstok afkomstig was.

Waarom was hem dat verboden? Juist in deze voorschriften ligt een prachtige verwijzing naar Christus verborgen.

een Nazireeër
Nog voordat Simson geboren werd, verscheen een boodschapper van JAHWEH aan zijn moeder. Zij was onvruchtbaar, maar kreeg de aankondiging dat zij een zoon zou baren.

Richteren 13 (naar ISA)
⁴ En nu, neem jezelf in acht en drink geen wijn en sterke drank, en eet niet iets dat onrein is.
⁵ Want zie, je zult zwanger worden en een zoon baren en geen scheermes zal op zijn hoofd komen, want van de moederschoot af zal de jongen een Nazireeër van God zijn. En Hij zal een begin maken met het verlossen van Israël uit de hand van de Filistijnen.

Simson zou een Nazireeër zijn. Dat woord betekent afgezonderde. De voorschriften voor het Nazireeërschap vinden we in Numeri 6. Een Nazireeër mocht geen wijn of sterke drank drinken, niets eten van de wijnstok, zijn haar niet afknippen en niet in aanraking komen met een dode (Num. 6:1-8). Gewoonlijk was het Nazireeërschap voor een bepaalde periode, maar Simson zou vanaf de moederschoot tot de dag van zijn dood een Nazireeër zijn (Richt. 13:7).

geen wijn
Simson is een voorafschaduwing van Jezus van Nazareth in Zijn eerste komst. Van Simson werd gezegd dat hij een begin zou maken met de verlossing van Israël uit de hand van de Filistijnen (Richt. 13:5). De beslissende overwinning op de Filistijnen zou pas later, onder David, worden behaald (2 Sam. 3:18). David is een type van de opgewekte Christus.

Bij Zijn eerste komst kwam Christus als mens, in vernedering, om te lijden en te sterven. Zijn opstanding en verheerlijking zouden pas daarna volgen. Simson beeldt Hem dan ook uit in Zijn vernedering, terwijl David een voorafschaduwing is van de opgewekte en verheerlijkte Christus.

Daarom mocht Simson geen wijn drinken. Wijn is immers een uitbeelding van opstandingsleven. Dat leven lag voor Christus nog in de toekomst. Eerst moest Hij lijden en sterven, om vervolgens door Zijn Vader uit de doden opgewekt te worden.

Ook het lange haar van Simson past in deze uitbeelding. Paulus schrijft dat lang haar voor een man een oneer is (1 Kor. 11:14). Het spreekt van vernedering en schande. Christus vernederde Zichzelf, nam de gestalte van een slaaf aan en werd gehoorzaam tot de dood, ja, de dood van het kruis (Fil. 2:5-8).

Johannes de Doper
Opmerkelijk is dat we bij de aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper iets vergelijkbaars vinden als bij Simson. De boodschapper Gabriël zegt tegen Zacharias:

Lucas 1 (naar ISA)
¹⁵ Want hij zal groot zijn voor het aangezicht van de Heer, en wijn en sterke drank zal hij zeker niet drinken, en hij zal vervuld worden met heilige geest, reeds vanaf de moederschoot.

Dat doet sterk denken aan de aankondiging van Simsons geboorte in Richteren 13:4-5. Ook Johannes mocht geen wijn of sterke drank drinken. Hoewel hij niet uitdrukkelijk een Nazireeër wordt genoemd, vinden we bij hem dus wel een belangrijk kenmerk van het Nazireeërschap.

Johannes was de voorloper van Jezus. Net als Simson zien we in hem een uitbeelding van Jezus van Nazareth in Zijn eerste komst, toen Hij nog de weg van vernedering en lijden moest gaan.

Maar let eens op wat Jezus Zelf zegt over het verschil tussen Johannes en Hem:

Lucas 7 (naar ISA)
³³ Want Johannes de Doper is gekomen, geen brood etend en geen wijn drinkend, en jullie zeggen: Hij heeft een demon.
³⁴ De Zoon van de mens is gekomen, etend en drinkend, en jullie zeggen: Zie, een vraatzuchtig mens en een wijndrinker, een vriend van belastinginners en zondaars!

Wat een opmerkelijke tegenstelling. Johannes onthield zich van wijn, maar Jezus dronk wel wijn.

Johannes wees als voorloper vooruit naar Degene die zou komen. In zijn onthouding van wijn herkennen we de weg van vernedering die Jezus eerst moest gaan. Maar Jezus Zelf is de Christus, in Wie het nieuwe leven en de vreugde die de wijn uitbeeldt, werkelijkheid zouden worden.

Daarbij gaat het niet om de vraag of Jezus tijdens Zijn aardse leven letterlijk wijn dronk. Dat deed Hij immers wel. Het gaat om de betekenis van de uitbeelding: eerst de weg van vernedering en lijden, daarna de opstanding en verheerlijking.

de vreugde die vóór Hem lag
In Hebreeën 12:2 worden deze beide gedachten op een prachtige manier samengebracht. Christus heeft, vanwege de vreugde die vóór Hem lag, het kruis verduurd en de schande veracht. De schande vinden we uitgebeeld in het lange haar van Simson. En de vreugde die vóór Hem lag, herkennen we in de wijn waarvan Simson zich moest onthouden.

Maar het Nazireeërschap zou niet zonder einde zijn. In Numeri 6 wordt beschreven wat er gebeurde wanneer de dagen van afzondering waren vervuld. Dan werden offers gebracht, werd het lange haar afgeschoren en vervolgens lezen we:

Numeri 6 (naar ISA)
²⁰ En daarna zal de Nazireeër wijn drinken.

Wat een veelzeggende volgorde. Eerst de afzondering en de onthouding, daarna de wijn. Bij Simson duurde het Nazireeërschap tot zijn dood. En daarin ligt juist de verwijzing naar Christus. Hij heeft de weg van vernedering en lijden tot het einde toe afgelegd. Maar daarna volgde Zijn opstanding en verhoging. Hij heeft de schande veracht en de vreugde ontvangen die vóór Hem lag. Hij zit nu aan de rechterzijde van de troon van God (Hebr. 12:2).

de belofte dichtbij
Het is ook opmerkelijk dat Simson in Richteren 14:5 bij de wijngaarden van Timna komt. Hij mocht niet eten of drinken van de vrucht van de wijnstok, maar bevond zich daar wel vlakbij. De belofte van nieuw leven was als het ware dichtbij, maar Simson mocht er nog niet van nemen.

Zo was ook het Koninkrijk nabijgekomen toen Jezus tot Israël kwam (Matth. 4:17). Maar voordat de beloften vervuld zouden worden, moest de Messias eerst lijden en sterven.

Dat brengt ons bij een volgende vraag. Waarom wordt juist Israël in de Schrift voorgesteld als een wijnstok en een wijngaard? En waarom noemt Christus Zichzelf de ware wijnstok?

Daarover gaat de volgende blog.

📖 Blogserie: Wijn in de Bijbel
Deel 6 van 8