In de vorige blog zagen we dat Simson zich moest onthouden van alles wat van de wijnstok afkomstig was. Opmerkelijk genoeg bevond hij zich in Richteren 14:5 juist bij de wijngaarden van Timna. De belofte van nieuw leven was dichtbij, maar hij had er nog geen deel aan.
De wijnstok en de wijngaard komen we vaker tegen in de Schrift. Vooral in de profetieën, waar ze een bijzondere betekenis hebben. Ze zijn namelijk een uitbeelding van Israël en de beloften die God aan dit volk heeft gegeven.
een wijnstok uit Egypte
In Psalm 80 wordt Israël voorgesteld als een wijnstok die God uit Egypte heeft overgebracht. Hij verdreef de volkeren uit het land en plantte daar Zijn wijnstok (Ps. 80:9-10).
God had Israël uit Egypte verlost en in het beloofde land gebracht. Hij had het volk afgezonderd om tot een zegen te zijn voor de andere volkeren (Ex. 19:5-6). Zoals een wijnstok bestemd is om vrucht voort te brengen, zo zou Israël tot zegen zijn voor de natiën.
En zoals we eerder zagen, draagt de wijnstok de belofte van wijn in zich. Wijn die spreekt van nieuw leven en vreugde. De wijngaard is daarmee een prachtige uitbeelding van de beloften die God aan Israël had gegeven.
een onvruchtbare wijngaard
Ook Jesaja 5 beschrijft Israël als een wijngaard. JAHWEH had alles gedaan om Zijn wijngaard vruchtbaar te maken. Hij had de grond bewerkt, stenen verwijderd, edele wijnstokken geplant en een wijnpers uitgehouwen. Maar toen Hij vrucht verwachtte, bracht de wijngaard slechts wilde druiven voort. Jesaja verklaart vervolgens zelf de betekenis van deze beeldspraak:
Jesaja 5 (naar ISA)
⁷ Want de wijngaard van JAHWEH van de legermachten is het huis van Israël…
God had Israël alles gegeven, maar het volk bracht niet de vrucht voort die Hij verwachtte. In plaats van recht en gerechtigheid vond Hij onrecht en ongerechtigheid.
De Heer Jezus verwijst naar deze geschiedenis in de gelijkenis van de boze wijngaardeniers (Matth. 21:33-46). Daarin stuurt de eigenaar van de wijngaard zijn dienaren om de vruchten in ontvangst te nemen. Uiteindelijk stuurt hij zelfs zijn zoon, maar ook die wordt, net als de dienaren, verworpen en gedood.
De landbouwers zijn een uitbeelding van de leidslieden van Israël, die de profeten verwierpen en uiteindelijk ook Gods Zoon zouden ombrengen.
de ware wijnstok
Tegen deze achtergrond krijgen de woorden van Jezus in Johannes 15 een bijzondere betekenis. Op de avond voordat Hij zou worden gekruisigd, zegt Hij tegen Zijn discipelen:
Johannes 15 (naar ISA)
¹ Ik ben de ware Wijnstok, en Mijn Vader is de Landbouwer.
Hij is Degene in wie Gods beloften worden vervuld. Wat Israël niet kon voortbrengen, wordt door Hem werkelijkheid. Want hoeveel beloften van God er ook zijn, in Hem is het ja. Daarom is ook door Hem het amen, tot heerlijkheid van God door ons (2 Kor. 1:20).
Jezus vervolgt Zijn onderwijs door Zijn discipelen met ranken te vergelijken. Een rank kan uit zichzelf geen vrucht dragen. Daarvoor moet zij verbonden blijven met de wijnstok. Alleen zo ontvangt zij het leven en de voeding die nodig zijn om vrucht voort te brengen (Joh. 15:4-5).
snoeien
Maar een wijnstok die je zomaar laat groeien, brengt niet vanzelf een goede oogst voort. De wijnstok is een klimplant die uitbundig groeit. Daarom moet de landbouwer regelmatig en soms zeer ingrijpend snoeien. Anders gaat de groei vooral naar nieuwe scheuten en bladeren, ten koste van de vruchtontwikkeling.
Dat is precies wat Jezus in vers 2 beschrijft. Zijn Vader is de Landbouwer, die elke rank die vrucht draagt, reinigt opdat zij méér vrucht draagt. Het Griekse woord voor reinigen heeft hier ook de betekenis van snoeien. En in het volgende vers zegt Jezus dat Zijn discipelen al rein zijn door het woord dat Hij tot hen gesproken heeft (Joh. 15:3).
Het gaat dus niet om zoveel mogelijk groei, maar om het voortbrengen van vrucht. En daarvoor is het nodig dat de Landbouwer ingrijpt. Juist door weg te nemen, bevordert Hij de vruchtbaarheid.
de belofte blijft
Hoewel Israël als volk onvruchtbaar bleek en terzijde werd gesteld, zijn Gods beloften daarmee niet vervallen. Paulus zegt immers dat de genadegaven en de roeping van God onberouwelijk zijn (Rom. 11:29). De wijnstok mag dan onvruchtbaar zijn gebleken, de belofte van wijn blijft bestaan! Want God zal Zelf tot stand brengen wat Hij heeft beloofd.
Dat brengt ons bij een opmerkelijke geschiedenis in Johannes 2. Daar wordt een bruiloft gevierd, maar de wijn raakt op. Er is geen wijn meer! Totdat Jezus verschijnt en water in wijn verandert. En niet zomaar wijn. De beste wijn wordt voor het laatst bewaard.
Daarover gaat de volgende blog.