Een aangrijpende geschiedenis uit het leven van Abraham vinden we in Genesis 22 waar Abraham wordt opgedragen zijn zoon Izak te offeren. Izak was de zoon, waarin God zijn beloften aan Abraham zou vervullen. Daarom twijfelde Abraham niet en hij geloofde dat God Izak blijkbaar weer uit de doden zou opwekken.
In Galaten 3 zegt Abraham dat het zaad van Abraham ten diepste Christus is en degenen die van Christus zijn. Met die wetenschap vinden we de opstanding van Christus ook terug in Genesis 22. En het offer dat wij die van Christus zijn zouden stellen: onze lichamen tot levend, heilig en voor God welgevallig offer.
Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 1 april 2018
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Deze geschiedenis gaat dus over het offer van het zaad van Abraham. Aan de oppervlakte is dat Izak, maar ten diepste is dat het offer van het zaad van Abraham, hetwelk is Christus.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Inleiding: Pasen en de Opstanding
- Voorlezing van Genesis 22 Vers 1 tot 19
- Het Zaad van Abraham: Christus en Zijn Gemeente
- Vers voor Vers: de Proef, Moria en het Brandoffer
- Typologie: de Ezel en de Twee Knechten
- Het Hout van de Oude Mens en de Derde Dag
- Abrahams Geloof in de Opstanding uit de Doden
- Het Altaar en de Ram in het Struikgewas
- De Engel Roept voor de Tweede Keer: de Beloften
- Terugkeer Naar Berseba: Bron van de Eed
- Romeinen 12: Ons Lichaam als een Levend Offer
Inleiding: Pasen en de Opstanding ↑ hoofdstukken
En omdat het Pasen is, gaan we het hebben over een geschiedenis waar opstanding een rol speelt. Het offer van Abraham; je zou net zo makkelijk kunnen zeggen het offer van Izak, dat weet ik nooit zo goed. Maar Izak betekent – dat zat ik vermoedelijk nog aan te denken – lachen, of "hij lacht". Wat zegt men vandaag op deze dagen? Vrolijk Pasen! Wij hebben alle reden om te lachen en dat had Abraham ook, en daarom noemde hij zijn zoon Izak.
Het is een bekend verhaal, denk ik, dat offer van Abraham of het offer van Izak. Het is ook echt zo’n zondagsschoolverhaal. Het is wel een beetje lastig om in deze geschiedenis te beginnen, want we gaan natuurlijk niet alleen maar aan de oppervlakte lezen wat er staat, maar we zullen ook kijken wat die dingen voor beduiding hebben. Of "andere beduidingen" hebben, zoals Paulus dat zegt in Galaten.
Nu is het zo dat we op deze plek de afgelopen zondagen Galaten 3 hebben besproken, en op dinsdagavond bespreek ik hier tweewekelijks de Romeinenbrief. In die schriftplaatsen gaat het over Abraham. Dus nou ja, zo gaat dat dan een beetje: van het een komt het ander en dan denk je: "Laten we deze geschiedenis eens bekijken."
Ik zit even te denken... We gaan hem sowieso eerst even lezen, van vers tot vers. Dat heb ik op de beamer gezet voor de projectie, in de Herziene Statenvertaling. Laat ik dat eerst maar even doen. We lezen het eerst even. Ik hoor een piep, horen jullie die ook? Nou, die duurt al... Ik denk dat dat het horloge van Fem is. Een paar knopjes indrukken en dan... Nou ja, hij is waterdicht.
Voorlezing van Genesis 22 Vers 1 tot 19 ↑ hoofdstukken
We lezen eerst de geschiedenis in Genesis 22, vanaf vers 1. Het gebeurde na deze dingen dat God Abraham op de proef stelde. Hij zei tegen hem... Dit is overigens, dat zei ik volgens mij al, de Herziene Statenvertaling. Ik had ook de NBG kunnen pakken of de normale Statenvertaling. Je moet nou eenmaal een keuze maken en dit leest net wat makkelijker dan de normale Statenvertaling.
Het gebeurde na deze dingen dat God Abraham op de proef stelde. Hij zei tegen hem: "Abraham!" Hij zei: "Zie, hier ben ik." Hij zei: "Neem toch uw zoon, uw enige die u liefhebt, Izak, ga naar het land Moria en offer hem daar als brandoffer op een van de bergen die Ik u noemen zal." Toen stond Abraham ’s morgens vroeg op, zadelde zijn ezel, nam twee van zijn knechten met zich mee en Izak, zijn zoon. Hij kloofde hout voor het brandoffer, stond op en ging naar de plaats die God hem genoemd had.
Op de derde dag sloeg Abraham zijn ogen op en hij zag die plaats in de verte. Abraham zei tegen zijn knechten: "Blijven jullie hier met de ezel, dan zullen ik en de jongen daarheen gaan. Als wij ons neergebogen hebben, zullen wij bij jullie terugkeren." Daarop nam Abraham het hout voor het brandoffer en legde dat op zijn zoon Izak. Hijzelf nam het vuur en het mes in zijn hand; zo gingen zij beiden samen.
Toen sprak Izak tot zijn vader Abraham en zei: "Mijn vader." En hij zei: "Zie, hier ben ik, mijn zoon." Hij zei: "Zie, hier is het vuur en het hout, maar waar is het lam voor het brandoffer?" Abraham zei: "God zal Zichzelf voorzien van het lam voor het brandoffer, mijn zoon." Zo gingen zij beiden samen.
En zij kwamen op de plaats die God hem genoemd had. Abraham bouwde daar het altaar, schikte het hout erop, bond zijn zoon Izak en legde hem op het altaar, bovenop het hout. Toen strekte Abraham zijn hand uit en nam het mes om zijn zoon te slachten. Maar de Engel van de HEERE riep tot hem vanuit de hemel en zei: "Abraham, Abraham!" En hij zei: "Zie, hier ben ik."
Toen zei Hij: "Steek uw hand niet uit naar de jongen en doe hem niets, want nu weet Ik dat u godvrezend bent en uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden hebt." Toen sloeg Abraham zijn ogen op, keek om en zie, achter hem zat een ram met zijn hoorns verstrikt in het struikgewas. Abraham ging erheen, nam die ram en offerde hem als brandoffer in de plaats van zijn zoon.
En Abraham gaf die plaats de naam: De HEERE zal erin voorzien. Daarom wordt heden ten dage gezegd: "Op de berg van de HEERE zal erin voorzien worden." Daarna riep de Engel van de HEERE tot Abraham voor de tweede keer vanuit de hemel en Hij zei: "Ik zweer bij Mijzelf, spreekt de HEERE: omdat u dit gedaan hebt en Mij uw zoon, uw enige, niet onthouden hebt, zal Ik u zeker rijk zegenen en uw nageslacht zeer talrijk maken als de sterren aan de hemel en als het zand dat aan de oever van de zee is. Uw nageslacht zal de poort van zijn vijanden in bezit hebben en in uw nageslacht zullen alle volken van de aarde gezegend worden, omdat u Mijn stem gehoorzaam bent geweest."
Daarna keerde Abraham terug naar zijn knechten. Zij stonden op en gingen samen naar Berseba. En Abraham bleef in Berseba wonen. Jullie zien dat ik op deze laatste dia wat strepen heb gezet en de vertaling hier weer aangepast heb. Ik zal gelijk even laten zien waarom ik dat gedaan heb. Dat is in Genesis 22 vers 17 en 18.
Het Zaad van Abraham: Christus en Zijn Gemeente ↑ hoofdstukken
Daar wordt echt letterlijk gesproken over zaad. In de MBG, die ik er even bij pak, en in de Herziene Statenvertaling staat 'nageslacht', maar in de Statenvertaling staat ook het woord 'zaad'. De vertaling van geschrift heeft dat ook, omdat dat de letterlijke vertaling is. "Ik zal jouw zaad vermeerderen", ja, vermeerderen als de sterren van de hemel en als het zand aan de oever van de zee. In jouw zaad zal de poort van zijn vijanden overgenomen worden, en alle naties van de aarde zullen zichzelf zegenen of gezegend worden in jouw zaad, omdat jij naar Mijn stem geluisterd hebt.
Ik haal deze woorden specifiek aan omdat we de vorige twee keer over Galaten 3 gesproken hebben. Twee weken terug was het thema ook het zaad van Abraham en we hebben toen gezien dat het zaad van Abraham door Paulus een toepassing wordt gegeven. Hij zegt dat het zaad van Abraham wel Izak is aan de oppervlakte, maar ten diepste is het zaad van Abraham Christus. Laat ik dat maar gewoon even laten zien, want dat staat er ook echt zo letterlijk in Galaten 3. Over het verband daarvan hebben we het nu even niet meer, want dat hebben we uitgebreid gedaan, maar daar zegt Paulus in Galaten 3 vers 16: "Nu werden aan Abraham de beloften uitgesproken en aan zijn zaad." Hij zegt niet: "En aan zijn zaden", als over velen, maar als over één. Paulus zegt dat zaad een enkelvoud is en dat staat er niet voor niets: "En aan jouw zaad", en hij zegt: "dat wil zeggen Christus". Die ene waar het om gaat als het zaad van Abraham, dat is Christus. Het is ook Izak, maar ten diepste spreekt het echt over Christus. Het wijst, als het al over Izak gaat, vooruit naar Christus. Het gaat over Christus.
Dat zegt hij in Galaten 3 vers 16, en dan gaat het betoog verder. Maar aan het einde van Galaten 3 zegt hij nog iets belangwekkends met betrekking tot dat zaad, helemaal in het laatste vers van het hoofdstuk. In Galaten 3 vers 29 – dertien verzen verder – zegt hij: "Indien jullie van Christus zijn." Zoals hij dat in andere passages zegt: "Indien jullie één met Hem zijn, indien jullie in Christus zijn of als jullie een lichaam met Hem zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham." En naar de belofte lotbezitters of erfgenamen.
Het zaad van Abraham... Kijk, we lazen net Genesis 22 en er worden beloften gedaan aan Abraham: "Abraham, Ik zal jou zegenen, Ik zal je rijk zegenen, Ik zal jou vermeerderen en je zaad, je nageslacht." Tuurlijk, zo wordt het ook in de Schrift gebruikt: zaad als nageslacht. "Jouw nageslacht zal zeer talrijk zijn." Dan gaat het natuurlijk over de beloften die aan Abraham werden gedaan over Izak, want Izak was de beloofde zoon en in Izak zouden al Gods beloften vervuld worden. Dus dat zaad van Abraham is smal gezien Izak, maar ten diepste is het Christus. Wat Paulus openbaart, is dat Christus niet slechts één persoon is, maar dat het Christus en Zijn lichaam is. Dat is een groep of een gezelschap. Allen die van Christus zijn – indien jullie dan van Christus zijn – zijn ook zaad van Abraham.
Ik noem dat van tevoren omdat we in deze geschiedenis Abraham vinden met zijn zoon, met zijn nageslacht, met zijn beloofde zoon, en ik wil erop wijzen wat die geschiedenis uitbeeldt. Wanneer je de brieven van Paulus kent, dan zou je al op voorhand bedacht moeten zijn dat deze geschiedenis gaat spreken over het zaad van Abraham. Dan bedoel ik niet Izak; natuurlijk gaat het over Izak aan de oppervlakte, maar deze geschiedenis spreekt van Christus. Het zaad van Abraham, hetwelk is Christus. Daar zou je altijd op bedacht moeten zijn als het over Christus gaat. Kunnen wij daar ook iets van onszelf in terugvinden, namelijk van de gemeente die Zijn lichaam is? Want indien jullie dan van Christus zijn, zegt Paulus in Galaten 3 vers 29, dan zijn jullie zaad van Abraham.
Ik vind die twee lijnen in deze geschiedenis. Het is wat lastig om zoiets te bespreken; je kunt de geschiedenis bespreken en de ene lijn laten zien, en vervolgens de geschiedenis nog een keer bespreken en de tweede lijn laten zien, maar dat vind ik zelf wat omslachtig. Als ik niet goed weet hoe ik het moet doen, doe ik het maar altijd gewoon vers voor vers. Zo staat het tenslotte ook in de Schrift, in die volgorde. Dat wil ik nu ook doen en telkens toch op die twee lijnen wijzen. Wij moeten daar vertrouwd mee raken als we typen bestuderen in het Oude Testament. Dan zou altijd de vraag moeten zijn: wat zegt dit van Christus? Aan de oppervlakte zien we Abraham, we zien Izak, we zien Jozef en noem ze allemaal maar op, maar waar spreekt het werkelijk van? Het zijn allemaal voorafschaduwingen, ze wijzen vooruit, het zijn typen.
Vorige week hadden we een Goed Bericht-conferentie en toen heb ik dat vers uit Romeinen 5 aangehaald waar Paulus zegt dat Adam een type, een voorbeeld, een model is van Degene die komen zou. Helemaal aan het begin van de Schrift vinden we dat al, dat die personages typen zijn en bepaalde aspecten uitbeelden van die laatste Adam. Dat ligt er bij Adam natuurlijk heel dik bovenop, omdat Paulus daar een paar voorbeelden van geeft, maar dat doet hij met Abraham overigens ook en met zijn zoon Izak. Waarschijnlijk kennen jullie Galaten 4, waar die twee zonen, de zoon van de belofte en de zoon Ismaël – de zoon die uit werken is voortgekomen – tegenover elkaar worden gesteld. Dan zegt Paulus ook dat dit dingen zijn die een andere beduiding hebben.
Deze geschiedenis gaat dus over het offer van het zaad van Abraham. Aan de oppervlakte is dat Izak, maar ten diepste is dat het offer van het zaad van Abraham, hetwelk is Christus. Sterker nog, het offer van het zaad van Abraham van hen die van Christus zijn. Daar wil ik deze morgen eens op wijzen. Ik dacht toen ik eraan begon dat dit een vrij eenvoudige geschiedenis was met weinig details, maar dat viel me bij bestudering toch nog een beetje tegen. Die klok daar recht voor me, daar moet ik toch een beetje op letten af en toe, dus ik ga soms wel wat snel door de dingen heen. Het lastige met typologie is natuurlijk... kijk, ik weet niet of jullie aandachtig mee hebben gelezen, maar we vinden straks bijvoorbeeld een ezel in het zadel. Als ik moet laten zien waar die ezel een beeld van is vanuit de Schrift, ja, dan is het twaalf uur daarna en dan gaan we allemaal weer naar huis. We hebben twee praatjes. Oh, dus jullie zijn bereid om morgen allemaal terug te komen? Ja, net als Paulus, die strekte zijn reden uit tot middernacht. Niet in het raam gaan zitten, want toen vielen er een paar van de bank af!
Maar we gaan gewoon beginnen en ik ga dat enigszins met tempo doen. Ik hoop toch ook wel wat dingen te verduidelijken, in ieder geval ook wat verwijzingen te geven en te laten zien, want we kunnen niet alles opzoeken. Als ik aan het einde niet duidelijk ben, dan hoor ik dat vanzelf en kan ik dat wellicht nog wat verduidelijken. Ik heb de hele middag de tijd, aan mij ligt het niet.
Vers voor Vers: de Proef, Moria en het Brandoffer ↑ hoofdstukken
Het gebeurde na deze dingen. Daar ga ik nu niet diep op in, maar dat is het voorgaande waar wordt gesproken over de geboorte van Izak en dergelijke. We hadden het er net over hoe oud Izak geweest zou zijn bij deze geschiedenis. Dat weet ik niet precies, maar op de plaatjes wordt hij altijd afgebeeld als een jonge jongen, een jong ventje. In Genesis 21 wordt hij geboren, in Genesis 22 vinden we deze geschiedenis en in Genesis 23 vinden we de dood van Sara. Zij was negentig jaar toen Izak geboren werd en ze sterft op 127-jarige leeftijd. Dat betekent dat Izak in Genesis 23 in ieder geval zevenentertig jaar is. Dus hij zou hier in Genesis 22 ook zomaar een jonge man geweest kunnen zijn. Ik sluit het niet uit. Iemand zei zojuist: "Nou, misschien was hij wel twaalf, de leeftijd van volwassenheid onder de wet." Dat kan allemaal, maar het blijft gissen, want het staat er niet bij. Hij was in elk geval sterk genoeg om het brandhout te dragen. Mijn zoon van bijna elf kan ook wel een bosje hout op zijn rug nemen; onder protest wellicht, maar hij kan het wel.
We gaan beginnen. Tot nu toe was het allemaal inleiding. Het gebeurde na deze dingen dat God Abraham op de proef stelde. Hij zei tegen hem: "Abraham!" En Abraham zei: "Zie, hier ben ik." Degenen die een Statenvertaling hebben, zien dat het woordje 'hier' schuin gedrukt is; het staat er oorspronkelijk niet. Er staat zoiets als: "Zie, ik ben" of "Zie, ben ik." Dat vinden we in deze passage in totaal drie keer: in dit vers, in vers 7 (waar Izak tot zijn vader spreekt) en in vers 11 (wanneer Abraham wordt geroepen door een engel). Telkens zegt hij: "Zie, ik ben."
In het Oude Testament vinden we dat God Zich aankondigt als de "Ik ben", "Ik ben die Ik ben" (of hoe het dan ook vertaald wordt). Ook de Heer Jezus in het Johannesevangelie, als het Beeld van de onzichtbare God, zegt: "Ik ben." De ware Wijnstok, het Brood des levens, de Deur der schapen... volgens mij zijn het er zeven van die uitspraken in het Johannesevangelie waarin de Heer Zich presenteert als Beeld van de onzienlijke God. Als Abraham zegt "Zie, ik ben", dan zou het zomaar kunnen dat hij hier een type is van de "Ik ben". Tenminste, zo duidt hij zichzelf hier aan.
Dan lezen we in vers 2 dat God tegen Abraham zegt: "Neem toch uw zoon, uw enige, die u liefhebt, Izak. Ga naar het land Moria en offer hem daar als brandoffer op een van de bergen die Ik u noemen zal." De vader offert de zoon, zijn enige die hij liefheeft. Dat "enige" slaat overigens niet op het feit dat er kwantitatief maar één zoon was, want Abraham had nog een zoon: Ismael. Alleen gaat het hier om de eerstgeborene van de belofte; dat is het idee erachter. "Neem uw zoon, uw enige, die u liefhebt." Dit wijst ons natuurlijk allemaal op Christus. Zeker als je 'bevooroordeeld' bent zoals wij; we weten immers dat het Zaad van Abraham Christus is en dat Izak op de een of andere manier een uitbeelding van Hem moet zijn. Uw zoon, uw enige, de eerstgeborene die u liefhebt. Dat is wat God over de Heer Jezus zegt, bijvoorbeeld bij Zijn doop: "Dit is Mijn geliefde Zoon, in Wie Ik al Mijn welbehagen heb."
"Neem toch uw zoon, uw enige die u liefhebt, Izak." Zijn naam betekent 'hij zal lachen' – lachen, vrolijk Pasen. "Ga naar het land Moria en offer hem daar als brandoffer op een van de bergen die Ik u noemen zal." Moria betekent zoiets als 'Yahweh zal voorzien' of 'uitverkoren door Yahweh'. We lezen straks ook in deze geschiedenis dat Abraham die plaats de naam geeft: "De HEERE zal voorzien." Maar de berg zelf heet Moria, en dat betekent dus ook zoiets als 'voorzien zal Yahweh'. Die berg Moria komen we later in de Schrift weer tegen in 2 Kronieken 3:1, waar de tempel van Salomo wordt gebouwd. De tempel die gebouwd werd op de berg Moria is de plek die wij nu kennen als de Tempelberg. Daar werden later al die offers gebracht in de tempel, die natuurlijk allemaal een vooruitwijzing zijn naar Christus.
Het gaat hier over een brandoffer. Letterlijk is dat woord een 'opstijgoffer'. Dat was een vrijwillig offer, in tegenstelling tot offers die bij bepaalde gebeurtenissen móésten plaatsvinden, zoals een schuldoffer of een zondeoffer; die hadden te maken met de zonde. Dit brandoffer heeft te maken met de opstanding; het is opstijgend. Al die offers zijn natuurlijk een uitbeelding van de dood en opstanding van Christus. Ik zeg het altijd maar als het woord 'offer' ter sprake komt: het offer in de Schrift is niet de slachting. Het offer is datgene wat op het altaar gebracht wordt. We hebben het een tijd geleden over de tabernakel gehad. Daar werden de dieren, bijvoorbeeld een lammetje, geslacht. Maar dat gebeurde niet op het brandofferaltaar zelf, maar daarnaast op een slagbank. Als een offer de uitbeelding is van de dood en opstanding van Christus, dan is de slachting op de slagbank (naast of onder het altaar) een uitbeelding van de kruisiging. Het kruis was de slagbank, om het zo maar te zeggen. Het offer daarentegen is het dier dat verhoogd wordt en op een verhoging wordt gelegd. Dat is natuurlijk allemaal dubbelzinnig: het wordt verhoogd en dan stijgt het op. Het is een uitbeelding van de opstanding; het stijgt op en dan lees je er vrijwel standaard bij: "tot een lieflijke reuk voor de HEERE, voor Yahweh." De dood van de Heer Jezus was op zichzelf geen lieflijke reuk voor de Heer — dat was een afschuwelijke daad van mensen — maar Zijn opstanding uit de dood was dat wel. De offers spreken dus van de dood (de slachting), maar het offer zelf spreekt van de opstanding.
Abraham wordt nu opgeroepen om zijn zoon, zijn enige, mee te nemen naar het land Moria om hem daar te offeren als brandoffer op een van de bergen die God hem noemen zal. Als je dit alleen leest en je hebt het nog nooit eerder gehoord — wat voor ons lastig is omdat we niet onbevooroordeeld zijn — dan vraag je je toch af wat die man gedacht moet hebben. Zijn zoon, zijn enige, die hem beloofd was. Daar heeft hij decennia lang op moeten wachten. Hij was onvruchtbaar, 'verstorven'. God had hem een belofte gedaan en eindelijk had hij die zoon gekregen uit twee verstorven lichamen van Abraham en Sara. En nu de zoon op een bepaalde leeftijd is gekomen, zegt God tegen hem: "Neem je zoon en offer hem daar op een van de bergen die Ik u noemen zal." Wij willen dan zo graag weten wat die man gedacht heeft, maar wat lezen we? "Toen stond Abraham 's morgens vroeg op."
Abraham zadelde zijn ezel en nam twee van zijn knechten met zich mee, en Izak, zijn zoon. Hij kloofde hout voor het brandoffer, stond op en ging naar de plaats die God hem genoemd had.
Ik weet niet waar ik het precies gehoord heb, maar in verhalen over deze geschiedenis wordt vaak verteld over wat er allemaal in Abraham omging. Vertwijfeling. Zou het dan echt waar zijn? Moet ik toch echt mijn zoon offeren en zou ik hem dan kwijtraken? Het enige wat we daarvan lezen in de Schrift — daar kom ik straks nog wel op — is in ieder geval niet dat Abraham twijfelde, maar dat hij geloofde.
Maar laten we eerst eens naar dit punt kijken: Abraham stond ’s morgens vroeg op. Dat lezen we ook over de Heer Jezus; Hij stond ’s morgens vroeg op. Toen een aantal vrouwen ’s ochtends naar het graf gingen — dat was vroeg in de morgen, bijvoorbeeld in Johannes 20, maar op meerdere plaatsen — was het graf leeg en de steen weggewenteld. Dat is sowieso al een beeld van nieuw leven, van wedergeboorte.
Het was inderdaad ’s morgens vroeg. Dit plaatje is wel mooi; je ziet net dat zonnetje achter dat graf opkomen. Want het was inderdaad ’s morgens vroeg. Abraham stond ’s morgens vroeg op. Hij zadelde zijn ezel en nam twee van zijn knechten met zich mee, en Izak, zijn zoon.
Typologie: de Ezel en de Twee Knechten ↑ hoofdstukken
De ezel in de Schrift is altijd een beeld van het gelovig overblijfsel. Dat heeft natuurlijk meerdere toepassingen, maar in de eerste plaats is het gelovig overblijfsel met hoofdletters Christus Zelf. Hij was de gelovige bij uitstek, degene die Zijn weg ging in geloof, en uit Zijn geloof worden wij gerechtvaardigd. De ezel is ook een vernederd paard. Het is een beetje een raar dier; hij heeft een wat domme reputatie en hij luistert niet. Maar waarom heeft hij dan van die grote oren? Als iemand er aan trekt, dan trekt hij terug. Hij zoekt zijn vrijheid. Een ezel wil niet onder een last komen, hoewel ze schijnen die lasten wel te kunnen dragen. Maar als het klaar is, is het ook klaar.
Kijk, de ezel komt best wel vaak voor in de Schrift. Soms zijn ze bijvoorbeeld kwijt. Saul was op zoek naar de ezels van zijn vader, want die beesten zoeken hun vrijheid en willen niet onder een juk. Maar ze hebben ook grote oren, wat een uitbeelding is van horen en van geloof. Ik heb eens een plaatje van een ezel gezien, want een ezel – dat weten jullie misschien niet – draagt een kruis op zijn rug. Ik heb dat ooit weleens opgezocht. Natuurlijk bestaan er ook ezels zonder dat kruis, maar de 'oerezel' heeft die tekening wel. Er is een mooie naam voor die ik even vergeten ben, maar de ezel draagt dus een kruis op zijn rug. Dat is al een beeld van Christus die het kruis droeg, en ook een beeld van vernedering.
Wat zegt de ezel? 'Ia'. Dat is een afkorting van de naam van God, van Yahweh. We vinden de naam 'Jah' in tal van namen als uitgang, bijvoorbeeld bij een naam als Zacharia. Wat het precies betekent weet ik even niet, alleen dat Jah Yahweh is. Een ezel kan in zekere zin ook praten. In de geschiedenis van Bileam zien we dat de ezel dingen ziet die de ander niet ziet. Dat is een prachtige uitbeelding van een gelovige. Wij zien Jezus met eer en heerlijkheid gekroond, maar de wereld ziet Hem inderdaad als de Vernederde. Hij is ergens geëindigd aan een kruis. Men vindt het misschien een goede man met goede normen en waarden die veel heeft betekend, maar uiteindelijk is er in hun ogen niets van terechtgekomen omdat Hij is gestorven aan een kruis. Maar wij kennen Hem als de Opgewekte. Wij zien Jezus met eer en heerlijkheid gekroond. De ezel van Bileam zag iets wat Bileam niet zag, namelijk een Engel van de HEERE.
Een ezel spreekt ook nog nadat hij gestorven is. Denk maar aan de ezelskaak van Simson. Hij versloeg er duizend man mee. Waren het er duizend? Volgens mij waren het er duizend, zei Simson: "Duizend man heb ik verslagen met een ezelskinnebak." Later kwam er zelfs water uit die kaak. Er valt dus nogal wat over te zeggen. Ook na zijn dood doet hij van zich horen, en de overwinning zoals Simson die haalde, vinden we ook na de dood. Ook in Zacharia 9 vinden we die bekende profetie: "Uw Koning zal komen, rijdende op een ezel." Dat wordt natuurlijk vervuld in de evangeliën, waar de Heere Jezus tegen twee van Zijn discipelen zegt dat ze een ezel moeten gaan zoeken en Hij zegt ook waar ze hem zullen vinden.
In Genesis 22 vind je geen twee discipelen, maar hier zijn het twee knechten. Abraham stond 's morgens vroeg op, zadelde zijn ezel en nam twee van zijn knechten met zich mee, en Izak zijn zoon. Het zijn twee mannen waarvan de naam niet genoemd wordt; daar zijn er nogal wat van in de Bijbel. Denk aan die twee discipelen die de ezel moesten gaan zoeken, of de Emmaüsgangers die als een van de eersten in contact kwamen met Christus. Zij waren eerstelingen, en die twee zijn ook altijd een uitbeelding van de gemeente. Dat ligt er hier, als je het mij vraagt, erg dik bovenop. 's Morgens vroeg: wij zijn eerstelingen. Christus is de Eersteling, maar wij zijn ook eerstelingen. De ezel en twee knechten nam hij met zich mee. Die twee knechten, net als de Emmaüsgangers of die twee discipelen, zijn altijd een uitbeelding van de gemeente. De eerstelingen hebben het eerstgeboorterecht en de eerste ontvangt een dubbel deel, daarom zijn het er twee. Of het nu een gemeente is uit Jood en heiden, het zijn er altijd twee.
Het Hout van de Oude Mens en de Derde Dag ↑ hoofdstukken
Hij kloofde hout voor het brandoffer, stond op en ging naar de plaats die God hem genoemd had. Hout is dat wat uit de aarde komt. Hout is in principe een uitbeelding van de oude mens, maar ook gewoon van de gelovigen. We hadden het net al even over de tabernakel; daarin was bijna alles van hout. Er zat hout in de tabernakel, maar je zag het niet, want het was overtrokken met iets onvergankelijks, namelijk met goud. En dat is op zichzelf natuurlijk al een beeld van dood en opstanding, maar dat hout is er wel degelijk.
Dat hout is er bij ons gelovigen ook. Paulus zegt in 1 Korinthiërs 3 dat wanneer wij geopenbaard zullen worden voor het podium van Christus, daar onze werken beproefd zullen worden. Wat zal blijven is goud, net als in de tabernakel: onvergankelijk goud, zilver en kostbare stenen. Dat is wat blijft als het door vuur beproefd wordt. Maar wat verbrandt is hout, hooi en stro. Dat is dus al het oude wat naar het vlees is. In 1 Korinthiërs 3 worden die dingen heel zwart-wit voorgesteld: het is of goud, zilver en kostbare stenen, of hout, hooi en stro. Natuurlijk is het in de praktijk vaak wat minder en zullen we daar allemaal wel met wat hout, hooi en stro staan, op zijn minst. Maar dat zal verbranden; dat zal weggedaan worden.
Dat vinden wij altijd een lastig iets: dat een deel van onze werken wellicht voor niets is geweest, dat het zal verbranden en weggedaan zal worden. Maar de Schrift zegt gewoon dat alle dingen meewerken ten goede, dus ook dat hout wat er zal zijn. Dat wat naar de oude mens is geweest, naar het vlees, zal verbranden. Dat is hout, hooi en stro. God doet dat weg en wat overblijft is goud, zilver en kostbare stenen. Waarom is dat hout er dan? Nou, zo zal openbaar worden wat er wél toe deed, wat wel goud, zilver en kostbare stenen is, en wat wel onvergankelijk is.
Hij kloofde dus hout voor het brandoffer. Hij stond op. "Stond op" – opstanding! En hij ging naar de plaats die God hem genoemd had. Laat ik dat ook nog even laten zien: de plaats die God hem gezegd of genoemd had. Dat is in het Hebreeuws Hamakom. "De plaats" is voor de Joden Jeruzalem. Zo wordt Jeruzalem ook vaak aangeduid, als Hamakom. Maar specifiek nog de tempel of de tempelberg, die plek. Dat is voor de Jood dé plaats. Hamakom, de plaats, is specifiek smal gezien de tempel en wat breder gezien Jeruzalem. Ik weet niet of jullie wel eens gehoord hebben van Mokum, maar dat is een liefkozende bijnaam voor Amsterdam. Die naam heeft de stad van de Joden gekregen omdat Amsterdam voor hen een geliefde plaats was. Daar kunnen we ons nu misschien wat minder bij voorstellen, maar decennia geleden was Amsterdam nog een echt Joodse stad. We zien dat in het Ajax-stadion ook terug, waar ze met die Joodse vlaggen zwaaien. Mokum was de plaats voor de Joden in West-Europa. In het land Israël is dat Jeruzalem, of smaller de tempelberg.
Hij stond op, opstanding dus, en ging naar de plaats die God hem genoemd had. Op de derde dag sloeg Abraham zijn ogen op en hij zag die plaats in de verte. Ook hier weer die derde dag. Het wordt overal herdacht vandaag: op de derde dag stond Christus op uit de doden en werd de dood overwonnen. Maar die derde dag vind je echt de hele Schrift door; altijd gaat het hierover. Het begint al in Genesis 1. Op de derde dag stonden er planten, struiken en bomen op uit de aarde, om het zo te zeggen. Toen bracht het land het groen voort en kwam alles de aarde uit. Ik heb daar in de keuken een moestuintje met zonnebloemen; die staan ook op. Je ziet dat dat zaadje ontkiemt en dat plantje langzaam opstaat.
Die derde dag vind je dus al in Genesis 1. Ik heb er hier een paar genoteerd: in Jozua 3 de doortocht door de Jordaan, ook een beeld van dood en opstanding, was op de derde dag. Jona was drie dagen en drie nachten in de vis. In Hosea 6 wordt gezegd: "Na twee dagen zal Hij ons weer doen oprichten, op de derde dag." Daar gaat het over het volk Israël. Dat zijn dagen van duizend jaar, volgens Petrus. En bij de schenker en de bakker gebeurde het ook allemaal op de derde dag: de dood van de bakker en de schenker die verhoogd werd. Ook dat is een beeld van de dood en opstanding, de verhoging van Christus. De hele Schrift door gaat het over de derde dag.
Op de derde dag sloeg Abraham zijn ogen op en toen zag hij de plaats in de verte. Abraham zei tegen zijn knechten: "Blijven jullie hier met de ezel, dan zullen ik en de jongen daarheen gaan. Als wij ons neergebogen hebben, zullen we bij jullie terugkeren." Die twee knechten blijven met de ezel beneden. Dat een ezel beneden blijft, is logisch, want een ezel is een beeld van vernedering. Die gaat dus niet de berg op, die wordt niet verhoogd. De ezel en de knechten zijn een beeld van de gemeente. Wij zijn hier ook beneden. Wij zijn weliswaar met Christus gezet in de hemelse gewesten, maar we leven hier. Dat leven dat we hebben, dat leven van Christus, is verborgen in God. Zolang wij hier beneden zijn in deze boze aeon, is onze positie er een van ondergaan, lijden en verdrukking. Ik zeg er altijd gelijk achteraan dat dat voor ons in de praktijk wel meevalt, maar dat is wel de positie die wij hier hebben als gelovigen. Abraham en Izak gaan naar boven, en dat is een beeld van de verhoging van Christus. "Blijven jullie hier met de ezel, dan zullen ik en de jongen daarheen gaan. Als wij ons neergebogen hebben, zullen we bij jullie terugkeren."
Abrahams Geloof in de Opstanding uit de Doden ↑ hoofdstukken
Kijk, en dit is een uitbeelding van het geloof van Abraham. "Wij zullen bij jullie terugkeren." Abraham wist dat. Abraham was niet vertwijfeld; hij twijfelde niet in ongeloof. Zo wordt het ook gezegd in de Schrift, dat gaat al terug op Romeinen 4. Abraham geloofde God en hij zegt hier dat hij terug zou keren met Izak.
En dan wordt het tijd om naar Hebreeën te gaan, want daar in Hebreeën 11 wordt ook gesproken over het geloof van Abraham. Hebreeën 11 is die galerij van geloofshelden, al die gelovigen uit het Oude Testament waarvan wordt gezegd: door het geloof heeft Abraham, Mozes, noem ze allemaal maar op. Zij wandelden in geloof en hier wordt dan Abraham als voorbeeld aangehaald. In Hebreeën 11 staat: "In geloof heeft Abraham, wanneer hij beproefd werd, Izak aangeboden." "Geofferd", zullen andere vertalingen wel zeggen. En hij die de beloften aanvaard had, bood zijn eniggeborene aan; hij die de belofte aanvaard had, wilde zijn enige zoon offeren. Dat deed hij dus in geloof, staat hier. Geen vertwijfeling, in geloof deed hij dat. Hij, tot wie gesproken werd: "In Izak zal voor jou nageslacht geroepen worden." In Izak zal men van jouw zaad, van jouw nageslacht spreken. Oftewel, Izak is de beloofde zoon. Niet Ismaël, nee, Izak was de zoon aan wie de beloften waren gedaan.
Let op wat hier staat: "Die rekent dat God in staat is hem zelfs uit de doden op te wekken." En waaruit hij hem ook, in een vergelijkingsbeeld bij wijze van spreken, voor zichzelf als een beloning ophaalt, oftewel teruggekregen heeft. Kijk, hier lezen we inderdaad iets over wat Abraham dacht toen God tegen hem zei: "Neem je zoon, ga naar het land Moria en offer je zoon daar op een van de bergen." Hier lezen we dat Abraham rekende, hij overlegde bij zichzelf in geloof, want Abraham deed dat in geloof. Abraham rekende dat God in staat is hem zelfs uit de doden op te wekken. Abraham dacht: als ik dan mijn zoon moet offeren, die eniggeborene aan wie God de belofte heeft gedaan – "in Izak zal jouw nageslacht genoemd worden" – als dat het geval is, nou, dan zal ik hem offeren, want dan zal God hem wel uit de doden opwekken. Want hij is de zoon aan wie God beloften heeft gedaan en in wie Gods beloften vervuld worden. Dus hij rekende dat God in staat is hem uit de doden op te wekken.
En Izak zou niet sterven, dat hebben we net gelezen. Op het moment suprême roept daar die Engel uit de hemel. Maar Abraham was ertoe bereid en zijn hand was bij wijze van spreken onderweg met dat mes. En hij heeft hem bij vergelijking, in een vergelijkingsbeeld, ook uit de doden teruggekregen. Het staat hier. Dus Abraham geloofde God, hij deed dat in geloof en hij rekende dat God hem uit de doden zou opwekken als hij hem had moeten doden. Dus geen vertwijfeling, nee, geloof. Daarom zegt vers 5: "Als wij ons neergebogen hebben, zullen wij bij jullie terugkeren."
En daarop nam Abraham het hout voor het brandoffer en legde dat op zijn zoon Izak. Hijzelf nam het vuur en het mes in zijn hand en zo gingen zij beiden samen. Ja, vuur is natuurlijk altijd een beeld van de Geest. Ook in 1 Korinthe 3, waar dat hout, hooi en stro verbrandt en het goud, zilver en de kostbare stenen blijven. Maar ook de tongen van vuur bij de discipelen op de Pinksterdag. Het is bijna Pasen, dus over een paar weken is het weer Pinksteren. Maar dat vuur dus, dat is een beeld van de Geest. Het mes, ja, ik denk dat het mes ook met het Woord te maken heeft, net als het zwaard. Een mes is eigenlijk gewoon een kort zwaard en wij kennen in de Schrift het zwaard des Geestes, hetwelk is het Woord van God. Het zwaard, want het Woord van God is levend en krachtig en scheidt de dingen van elkaar als een tweesnijdend scherp zwaard.
Zo gingen zij beiden samen. Dat is wel ook een typische uitspraak, hè? Zij gingen beiden samen. Ja, je zou daar ook nog verwijzingen kunnen zien naar het kruis inderdaad. Dat wordt ook een hout genoemd in de Schrift. Of het hout, hè? Hij is aan een hout gehangen. Hij werd ook op dat hout gelegd met vaste spijkers. Izak wordt hier later in de geschiedenis op het hout gebonden. Abraham nam het hout voor het brandoffer en legde dat op zijn zoon Izak. Hijzelf nam het vuur en het mes in zijn hand. Zo gingen zij beiden samen.
Beiden samen, want die twee zijn één. En om het dan over die twee lijnen te hebben: je hebt natuurlijk de Vader en de Zoon die hier naar boven gaan, maar wanneer Abraham een type is van Christus en Izak een uitbeelding van de gemeente, dan zijn die twee ook één. Want wij zijn één lichaam met Hem en de Heere Jezus zegt ook dat Hij één is met de Vader. Zo gingen zij beiden samen. En toen sprak Izak tot zijn vader Abraham en zei: "Mijn vader!" En hij zei: "Zie, hier ben ik." Zie, daar heb je hem weer. Zie, hier ben ik. "Zie hier ben ik, mijn zoon." En hij zei: "Zie, hier is het vuur en het hout, maar waar is het lam voor het brandoffer?" Abraham zei: "God zal Zichzelf voorzien van het lam voor het brandoffer, mijn zoon." Zo gingen zij beiden samen. Twee keer diezelfde uitdrukking ook weer.
Het Altaar en de Ram in het Struikgewas ↑ hoofdstukken
Nou, er was dus vuur en hout, maar waar is het lam voor het brandoffer? En dan zegt Abraham: "God zal Zichzelf voorzien van het lam voor het brandoffer." Ik refereer hier aan een uitspraak in Johannes 1: "Zie het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt." God zou Zichzelf voorzien in een lam ten offer; het Lam van God Dat de zonde van de wereld wegneemt. En dat zou Hij ook doen. Hij zou de Heere Jezus Christus geven; Dat is het Lam van God Dat de zonden van de wereld wegneemt. En dat werd al voorzegd in het Oude Testament, bijvoorbeeld in Jesaja 53: "Als een schaap dat stom is voor zijn scheerders en als een lam werd Hij ter slachting geleid." Of andersom; ik heb altijd het idee dat ik het verkeerd citeer als ik het uit mijn hoofd doe, maar zoek het maar op, daar wordt er ook over gesproken. En het Lam van God Dat de zonden van de wereld wegneemt, dat is het lam waarin God zou voorzien. En hier in de geschiedenis vinden we straks nog letterlijk een ram, maar daar komen we nog op.
En ze kwamen op de plaats die God hem genoemd had. Abraham bouwde daar het altaar, schikte het hout erop, bond zijn zoon Izak en legde hem op het altaar, bovenop het hout. Ja, een altaar is altijd een verhoging. Een altaar werd ook altijd gebouwd met stenen en niet met bakstenen, want bakstenen zijn een beeld van de werken van de mens, van de wet. Maar stenen die God Zelf gemaakt heeft, die je gewoon vindt in de natuur om het zo te zeggen, daar werd een altaar van gemaakt. En het altaar mocht ook niet van eigen gebakken stenen gemaakt worden, niet van andere materialen. En het brandoffer in de tabernakel was weliswaar van hout overtrokken met koper, maar in het midden van dat brandoffer bevond zich een rooster waar ook steen of grond op gelegd werd en daar werd op geofferd. Het werd niet op dat koper geofferd; nee, het werd op stenen of op zand geofferd. Maar zand zijn ook hele kleine steentjes hè? Hele kleine steentjes al.
Een berg is eigenlijk weer een heel groot altaar; het is een verhoging. En Abraham die deed het dubbelop: die bouwde een altaar bovenop die berg. Bovenop die verhoging bouwde hij een verhoging. Nou, daar kwam het offer op te liggen en dat spreekt van verhoging, van het verhogen van dat offer, van de opstanding van Christus. Ik zie dat het de hoogste tijd is om even te pauzeren. Het is wat midden in het verhaal, maar ja, het spannendste moet ook nog komen, de climax. Dus een goed moment om even koffie te drinken.
We gaan weer verder en we waren gebleven in vers 9, die hadden we als laatste gelezen. Ze kwamen op de plaats die God hem genoemd had. Abraham bouwde daar het altaar, schikte het hout erop, bond zijn zoon Izak en legde hem op het altaar bovenop het hout. Toen strekte Abraham zijn hand uit en nam het mes om zijn zoon te slachten. Maar de Engel van de HEERE, de Engel van Yahweh, riep tot hem vanuit de hemel en zei: "Abraham, Abraham!" En hij zei: "Zie, hier ben ik." Nou, dat "Abraham, Abraham", die naam wordt twee keer genoemd. Daar vinden we ook wel een paar voorbeelden van in de Schrift: Martha, Martha; Abraham, Abraham; "Mijn God, mijn God" — ja, dat is wel de belangrijkste denk ik; Samuel, Samuel volgens mij ook. En er zullen er ongetwijfeld nog meer zijn, maar ze schieten mij niet direct te binnen en jullie ook niet, zie ik. "Saul, Saul", dat is ook een mooie: "Saul, Saul, wat vervolg je Mij?"
Ja, en hier dus "Abraham, Abraham". En Abraham zegt: "Zie, hier ben ik." Toen zei God: "Steek uw hand niet uit naar de jongen en doe hem niets, want nu weet Ik dat u godvrezend bent en uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden hebt." Kijk, het is natuurlijk zo dat God echt wel wist wat er in het hart van Abraham was. God is God omdat Hij die dingen weet. En Abraham hoefde niet aan God te bewijzen dat hij een gelovige was. Ik zou eerder zeggen dat God hier bewees dat Abraham een gelovige was. En voor wie dan? Nou, voor ons onder andere. Zoals we heel veel van die plaatjes vinden in de Schrift en waar we dus ook een heel hoofdstuk zoals Hebreeën 11 aan te danken hebben, waar wordt gesproken over dat geloof en over de verschillende geloofshelden of hoe je ze ook wilt noemen — in ieder geval gelovigen. En God bewijst hier dat Abraham een gelovige was.
Dan is er een offer in de plaats van zijn zoon. Het ram staat in de plaats van Izak. Nou, Izak is een beeld van Christus, dus dat ram is natuurlijk ook een beeld van Christus. En we vinden talloze offers natuurlijk in de Schrift waarbij schapen, bokken, lammeren en rammen geofferd worden, en dat is hier ook het geval. Letterlijk staat het er net iets anders. In de vertaling staat zoiets als dat het beest verstrikt was, maar letterlijk staat er dat hij vastgehouden werd. Hij werd gehouden, hij werd vastgehouden. Sterker nog, hij wordt vastgehouden met zijn hoorns in het struikgewas.
Nu weet ik niet zo goed waar het struikgewas een uitbeelding van zou zijn. Ik ken wel de braamstruik bijvoorbeeld bij Mozes; die brandde aan de braamstruik. En struiken zoals braamstruiken of doornstruiken zijn een uitbeelding van de wet. De Heere werd ook gekroond met een doornenkroon als uitbeelding van de wet waaronder Hij stierf, en die wet die ook met Hem aan het kruis genageld werd. Hier wordt dan niet gesproken van een doornstruik, maar wel van struikgewas. Dat beest zal er ook daadwerkelijk wel in verstrikt zijn geweest met zijn hoorns, maar hij werd in ieder geval daardoor vastgehouden.
De hoorn in de Schrift is altijd een uitbeelding van koningschap. De koningen werden gezalfd uit een hoorn. Daar is een uitzondering op, want Saul had een kruik omdat dat een breekbare dynastie was en die kruik werd ook verbroken. De dynastie van Saul hield ook op en daarna werd een koningshuis gevestigd, namelijk het koningshuis van David. En David wordt dan ook gezalfd uit een hoorn. En die zalving van David is natuurlijk een zalving van... zalving, dat woord in het Hebreeuws is Messias, Mashiach. De zalving van David als koning is natuurlijk ook een uitbeelding van de Zoon van David, van Christus de Messias. Maar hier beelden die hoorns hetzelfde uit als wat ze altijd uitbeelden: koningschap. In Openbaring 17 of 18 gaat het over de visioenen en zegt Johannes als uitlegger: "De tien hoorns die je gezien hebt, zijn tien koningen." Dus die hoorn is een koningschap.
Nou, hier lees je dus in beeld dat bij de opstanding van Christus het koningschap niet meteen tot stand kwam. Nee, dat werd vastgehouden. We lezen in de evangeliën dat toen de Heere Jezus kwam, Hij zei: "Het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen." Nou, is dat Koninkrijk tot stand gekomen, ja of nee? Ik zeg altijd: ja en nee. Ja, maar vooral nee. Het Koninkrijk der hemelen zoals dat gepredikt werd in de evangeliën, is nu niet tot stand gekomen, want Israël verwierp haar Messias. En dat Koninkrijk werd dus teruggehouden, vastgehouden. Het Koninkrijk werd verborgen in de hemel, werd een verborgen Koninkrijk. Want er wordt wel degelijk gesproken, ook in de brieven van Paulus die hij in gevangenschap schreef (Kolossenzen), over het Koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde. Dus er is al een Koninkrijk, alleen het is verborgen. Het werd teruggehouden, het werd vastgehouden. Dus bij de opstanding van Christus werd de basis gelegd, maar het werd niet openbaar zoals dat aangekondigd was en zoals dat beloofd werd aan Israël. Christus' koningschap werd dus vastgehouden.
En Abraham gaf die plaats de naam: "De HEERE zal erin voorzien." Daarom wordt heden ten dage gezegd: "Op de berg van de HEERE zal erin voorzien worden." Maar die berg, of het land...
Of de bergen die we daar vinden, die heetten al zo. Die heetten al Moria. Ik heb niet heel veel verstand van het Hebreeuws, ik heb dat ook niet nagezocht, maar dit Hebreeuwse woord betekent dat er 'zal voorzien worden'. Met een beetje fantasie, als je daar een 'm' aan toevoegt, dan krijg je ongeveer wel zoiets als Moria.
Maar klinkers zijn altijd een beetje een lastig verhaal. Klinkers zijn maar klinkers en die klinken in de ene taal anders dan in de andere. Trouwens, als je hier een uur in de auto zit, klinken ze ook heel anders; of je nu een uurtje naar het zuiden rijdt of naar het noorden. Om over Urkers maar niet te spreken. Ik zeg het expres, even kijken of ze dit nog beluisteren. Nee, ik kom graag op Urk. Zolang ik daar praat en zij luisteren, dan is er niks aan de hand, maar als het andersom is, dan wordt het lastiger. Maar dat zeggen ze zelf ook hoor: als ze onder elkaar gaan praten, dan is het spreken in tongen.
Abraham gaf die plaats de naam: De Heere zal erin voorzien. De Heere zal erin voorzien, dat is ook toekomst. Alleen al door de manier waarop dit gezegd wordt, weet je dat het ook profetisch is; dat deze geschiedenis ook een profetische strekking heeft. Hij zegt niet: "De Heere hééft erin voorzien." Nee: "De Heere zal erin voorzien." Namelijk in dat lam ten brandoffer. Het lam, zie je het lam? Het Lam Gods dat de zonde van de wereld wegneemt. In dat lam zou voorzien worden. De Heere, jawel, zal erin voorzien.
De Engel Roept voor de Tweede Keer: de Beloften ↑ hoofdstukken
Daarna riep de Engel van de HEERE tot Abraham voor de tweede keer uit de hemel. Die Engel had natuurlijk al eerder geroepen, op het moment dat Abraham dat mes ophief, maar nu riep hij dus voor de tweede keer. Wij weten wel dat het voor de tweede keer is, maar toch staat het er expliciet bij. Ik denk dat het hier typologisch gaat over Zijn tweede komst, Zijn wederkomst, wanneer de Heere zal verschijnen vanuit de hemel. Voor de tweede keer, vanuit de hemel. Het wordt bijna omslachtig gezegd, maar dat is omdat het een diepe betekenis heeft. De tweede keer zal Hij spreken vanuit de hemel en dan zullen al Gods beloften vervuld worden.
Zo, dat doe je heel stil, Jens. Lekker man, op zijn teentjes. Nou ja. Maar die Engel roept dus voor de tweede keer en ik denk dat het over Zijn wederkomst gaat, waarin Hij zal spreken en waarin al Gods beloften vervuld zullen worden. In de volgende verzen gaat het namelijk over die beloften met betrekking tot Israël en met betrekking tot de gemeente. Er staat: "Hij zei: Ik zweer bij Mijzelf, spreekt de HEERE, omdat u dit gedaan hebt en uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden hebt, zal Ik u zeker rijk zegenen en uw zaad zeer talrijk maken als de sterren aan de hemel en als het zand dat aan de oever van de zee is. Uw zaad zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen." Om dat nog maar eens te zeggen: dat zaad van Abraham is Christus en Zijn lichaam. Het zijn Christus en degenen die van Christus zijn, volgens Paulus in de Galatenbrief.
"Ik zal u zeker rijk zegenen en uw zaad zeer talrijk maken als de sterren aan de hemel." Er zou dus zaad van Abraham zijn met een positie als de sterren aan de hemel, dus met een hemelse positie. Dat lees je hier. Ik heb het plaatje van Abraham erbij gedaan, terwijl hij naar die sterren stond te kijken. Toen zei God: "Zo zal jouw zaad zijn." Abraham keek en hij geloofde het. Maar hier wordt dus gesproken over zaad als sterren aan de hemel én zaad als het zand aan de oever van de zee. Dat zijn twee verschillende aspecten: zaad met een hemelse positie en zaad met een aardse positie. Daarin herkennen we natuurlijk onze positie als lichaam van Christus, de gemeente. Wij zijn een hemels volk. Ons leven is met Christus verborgen in de hemel en onze toekomst is een hemelse positie. Wij zullen bij de wegrukking die positie innemen en met Christus regeren.
En Israël is het zand dat aan de oever van de zee is. Israël zal een positie hier op aarde ontvangen. Zand aan de oever van de zee is ook nog eens zand dat aanspoelt vanuit de zee, zoals straks al die twaalf stammen van Israël zullen aanspoelen vanuit de volkeren in het land. Ze zullen daar in het land verzameld worden. Dat zijn geweldige beloften die God gedaan heeft aan Israël en in beeld vind je dat hier terug. "Ik zal u rijk zegenen en uw nageslacht, uw zaad, zeer talrijk maken." Dat ik dat woord 'zaad' gebruik, is overigens geen kritiek op het woord 'nageslacht', want ook in die vorm wordt het in de Schrift gebruikt. Lees Romeinen 4 maar, daar wordt het ook op die manier toegepast. Maar er staat letterlijk 'zaad'. "Uw zaad zal Ik zeer talrijk maken als de sterren aan de hemel en als het zand dat aan de oever van de zee is. En uw zaad zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen."
Dat de poort van de vijanden in bezit wordt genomen, betekent dat er geheerst zal worden over vijanden en dat alle vijandschap onderworpen zal worden. Om weer even in het Nieuwe Testament te spreken: alle vijanden zullen onder Zijn voeten gesteld worden. Dat vind je bijvoorbeeld in 1 Korinthiërs 15, maar ook in Efeze 1 en zelfs in Psalm 110. Alle vijanden zullen ondergeschikt worden onder Zijn voeten. Dat is beloofd aan het zaad van Abraham, en dat is Christus en Zijn lichaam, de gemeente. Daaronder zullen alle vijanden gesteld worden. Dat betekent dat wij dus met Hem zullen heersen en dat wij daar een rol in hebben. Daar hebben we het de vorige keer over gehad, dus dat ga ik nu niet dunnetjes overdoen, maar je vindt het allemaal terug in dit soort uitspraken: "Uw zaad zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen. En in uw zaad zullen alle volken van de aarde gezegend worden, omdat u Mijn stem gehoorzaam bent geweest."
Terugkeer Naar Berseba: Bron van de Eed ↑ hoofdstukken
Daarna keerde Abraham terug naar zijn knechten. Zij stonden op en gingen samen naar Berseba, en Abraham bleef in Berseba wonen. Wanneer de Engel van de HEERE voor de tweede maal spreekt, wordt er gesproken over de belofte die God in de toekomst zal vervullen bij de tweede komst van de Heer. Dat is de komst waar wij op wachten — en we hoeven daar waarschijnlijk niet lang meer op te wachten.
Abraham gaat wonen in Berseba. De naam Berseba betekent 'bron van de eed' of 'bron van de zeven'. Het is alweer even geleden dat we het over Bathseba hebben gehad, wat 'dochter van de zeven' betekent. Hier hebben we 'Ber Seba', de bron van de zeven. De bron waaruit Abraham leefde, waren de beloften die God gedaan had. De zeven is het getal van de volheid: al Gods beloften worden vervuld. Dat geldt ook voor de belofte die we hier vinden over het nageslacht als de sterren aan de hemel en als het zand dat aan de oever van de zee is.
Abraham leefde uit die belofte. Daarom gaat hij wonen in Berseba, bij de bron van de zeven, de bron van de eed. Hij leefde daaruit; hij leefde uit dat Woord en uit de belofte van God. Hij ging terug naar zijn knechten, zij stonden op en samen gingen zij naar Berseba. Ik denk dat je hier ook nog een uitbeelding in vindt. Die knechten bevonden zich immers nog onderaan de berg. Op het moment dat het offer is gebracht en alles voltooid is, staan de knechten op. Als uitbeelding van de gemeente staan de knechten op en gaan zij met Abraham mee naar Berseba.
Alle beloften worden vervuld. Ik denk dat dit ook spreekt over de toekomst, over het moment dat wij zullen opstaan. Ik kan het zeggen met de woorden van 1 Thessalonicenzen 4, waar we zien dat de doden in Christus opgewekt zullen worden. Paulus zegt dat de doden in Christus eerst zullen opstaan, en wij die levend overblijven zullen samen met hen weggerukt worden in wolken, de Heer tegemoet in de lucht. En zo zullen wij altijd samen met de Heer zijn.
Hier keert Abraham terug naar zijn knechten. Zijn knechten staan op en samen gaan ze naar Berseba, naar de bron van de zeven. De beloften zijn vervuld en Abraham bleef daar wonen. Dit is het einde van Genesis 22. Nu wil ik nog één schriftplaats laten zien, omdat ik...
Romeinen 12: Ons Lichaam als een Levend Offer ↑ hoofdstukken
We hebben gesproken over het offer van Izak. Ik heb gezegd dat dit een uitbeelding van Christus is; dat ligt er duimendik bovenop. Maar ik heb ook gezegd dat dit een uitbeelding is van de gemeente, het lichaam van Christus. In de Romeinenbrief heeft Paulus het ook over een offer met betrekking tot de gemeente. Dat doet hij in Romeinen 12, maar ik pak eerst even Romeinen 11 vers 36 erbij.
In Romeinen 11 vers 36 sluit Paulus een heel betoog af. Hij zegt daar 'want' of 'aangezien'. Dat is concluderend uit het voorgaande. Hier vat hij samen wat hij allemaal naar voren heeft gebracht. In Romeinen 11 legde hij bijvoorbeeld uit dat God allen onder de ongehoorzaamheid heeft besloten om Zich over allen te ontfermen. Vervolgens breekt hij in vers 32 uit in een lofzang over hoe ondoorgrondelijk God is en wat een geweldige plannen Hij heeft. Hij vat het hier samen en zegt: "Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen." Hij is God en alles is uit Hem; alles heeft zijn ontstaan uit Hem. Hij is de bron. Door Hem is alles; alles bestaat door Hem en alles is ook tot Hem. Alles vindt zijn bestemming in Hem. Hij zal alles terugbrengen bij Hem. Uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen. Hem zij de heerlijkheid tot in de aeonen. We lazen in Genesis 22 over die heerlijkheid die ook wij zullen ontvangen in Christus. We hebben die al ontvangen, maar die zal straks openbaar worden wanneer Hij openbaar wordt. Alles is uit Hem, door Hem en tot Hem. Dit is de Bijbelse boodschap in een notendop: Hij is God, Hij heeft alles in Zijn hand en Hij heeft met alles een doel. En dan zegt Paulus: "Amen."
Dan volgt het volgende vers, Romeinen 12 vers 1. Paulus zegt: "Ik roep jullie dan op." Dit is naar aanleiding van het voorgaande. Daarmee bedoelt hij niet alleen het voorgaande vers, maar alles wat hij in de Romeinenbrief naar voren brengt: het evangelie van God aangaande Zijn Zoon. In Christus worden al Gods beloften vervuld; Hij is Gods kanaal waardoor Hij alles doet. Als je dat evangelie kent en weet dat uit Hem, door Hem en tot Hem alle dingen zijn, dan is de logische conclusie: "Ik roep jullie dan op naar aanleiding van het voorgaande."
De NBG-vertaling zegt: "Ik vermaan u dan." Nu ken je een God die God is, die alles in Zijn hand heeft en alles beschikt, en dan zou er staan: "Nu vermaan ik jullie." Dat is een valse noot als je dat zo hoort. Nee, er staat 'parakaleo'. Dit Griekse woord betekent oproepen, bemoedigen of zelfs aanmoedigen. Het betekent letterlijk 'ernaast roepen', zoals je in een stadion iemand aanmoedigt. Die betekenis zit erin, en daarom is dit woord ook vaak met 'troosten' vertaald: je arm om iemand heen slaan, naast iemand zijn en hem erbij roepen. "Ik bemoedig jullie, broeders, want als je dit eenmaal weet, dan moedig ik jullie aan met een beroep op het medelijden van God, de ontfermingen of de barmhartigheden van God." Daar had hij het in het voorgaande ook over gehad: dat God allen onder de ongehoorzaamheid heeft besloten om Zich over allen te ontfermen. Ik roep jullie dan op met een beroep op de ontferming van God, dat jullie je lichamen presenteren of stellen als een levend, heilig en welgevallig offer aan God. Dat is jullie logische dienst.
Hieruit blijkt ook dat het offer niet het aanbieden van iets doods is, maar dat het een levend iets is. De slachting vond plaats op de slagbank of naast het altaar, en het gedeelte dat verhoogd werd, steeg op. Dat is het offer. Hier staat een 'levend offer'. Wij mogen onze lichamen, ons leven en ons hele hebben en houden presenteren en stellen. Het woord 'stellen' betekent letterlijk 'ernaast zetten'. Wij waren weliswaar dood door de zonden en misdaden, maar we zijn levend gemaakt in Christus Jezus. Presenteer je lichaam dus als een levend en heilig offer. Heilig betekent 'apart gezet'. Hij roept ons uit en wij zijn heiligen. Zo schrijft Paulus de gelovigen ook aan: als heiligen. Dat hoef je niet te worden en je hoeft er ook niet je best voor te doen; je bent het al, dus leef daaruit. Dat is de boodschap van Paulus. Laat staan dat je na je dood door iemand heilig verklaard zou moeten worden, wat soms postuum gebeurt. In het Engels noemt men de gelovigen ook wel 'the saints', de heiligen. Je hebt 'Sint Paul' of 'Sint John', maar Paulus' uitgangspunt is: júllie zijn heiligen.
Stel dus, met een beroep op alles wat ik jullie verteld heb over het evangelie van God en dat uit Hem, door Hem en tot Hem alles is, jullie lichamen beschikbaar. Presenteer ze als een levend, heilig en welgevallig offer aan God; dat is jullie logische dienst. Dan ben je meteen af van al die discussies over of je je tienden moet geven; nee, je geeft gewoon alles. Je stelt jezelf beschikbaar. Wij zijn van Hem en Hij mag met ons doen wat Hij wil. Wij stellen ons lichaam als een levend, heilig en welgevallig offer aan Hem, en dan gebruikt Hij ons. Dat is jullie 'logische' dienst. Het woord dat hier gebruikt wordt is 'logiken', waar ons woord 'logisch' in zit, maar het is ook afgeleid van 'logos', het woord voor 'het woord'. In het begin was de Logos. Het is dus jullie logische dienst, maar ook de dienst die verband houdt met het Woord dat Paulus naar voren bracht: dat uit Hem, door Hem en tot Hem alle dingen zijn. Hij is God, Hij is de Plaatser en de Beschikker van alles.
Als je dat weet en kent, stel dan je lichaam tot een levend, heilig en welgevallig offer aan God. Dat is een vanzelfsprekendheid. Als je dat weet, dan weet je ook dat wanneer je je lichaam stelt als offer en tegen Hem zegt: "Doe ermee wat U wilt", het goed is. Hij is immers de Beschikker en de Plaatser. Wat Hij er ook mee doet, het is goed, want Hij plaatst al die dingen en Hij is een goede God. Laat Hem Zijn werk dan maar doen. Dit wilde ik nog laten zien, omdat er in verband met de gemeente wel degelijk wordt gesproken over dat offer. Dat komt hier heel duidelijk naar voren en dat vind je dus in beeld, in type, terug in die geschiedenis van Abraham en Izak. Daar wilde ik het voor vanmorgen bij laten.