de liefde… (n.a.v. 1 Korinthe 13)

1 Korinthe 13 is een gedeelte dat erg bekend is en wordt voorgelezen op bruiloften en andere gelegenheden. Maar erg onbekend is de context waarin Paulus deze zaken naar voren brengt: het heeft alles te maken met de hoofdstukken 12 en 14, die handelen over de geestelijke gaven. Centraal daarin staat de liefde. Maar wat is die liefde dan precies, of anders gezegd: over welke liefde gaat het? En welke plaats hebben de geestelijke gaven, toen en nú? Paulus zet uiteen dat de geestelijke gaven zouden ophouden en er een tijd zou komen wanneer ze overbodig zouden zijn. Wij mogen leven in die tijd in het volle licht van het complete woord van God!

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 3 november 2019

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De studie behandelt 1 Korinthe 13 in de context van de geestelijke gaven uit de omliggende hoofdstukken. Er wordt benadrukt dat Gods onvoorwaardelijke liefde (Agape) het uitnemendste is, constant blijft en Gods eigen wezen weerspiegelt. Daarnaast wordt uitgelegd dat gaven zoals profetie, kennis en het spreken in talen bij de kinderlijke fase van de ecclesia hoorden. Deze fragmentarische gaven zouden tenietgedaan worden zodra Gods Woord compleet en volwassen was.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 13, Galaten 5, 1 Korinthe 12, 1 Korinthe 14, 1 Korinthe 12:1, Handelingen 2, Handelingen 2:11, 1 Korinthe 13:1, 1 Johannes 4, Romeinen 5, Hebreeën 11, Kolossenzen 1:25, 1 Korinthe 2:6, 2 Korinthe 5:7

“Wanneer Gods Woord compleet is, zijn al die dingen zoals profetie, spreken in talen en woorden van kennis niet meer nodig, want wij hebben Gods complete, volmaakte Woord.”

Introductie: 1 Korinthe 13 en de Vrucht van de Geest ↑ hoofdstukken

Wij gaan het hebben over 1 Korinthe 13. Een paar weken geleden hebben we het hier op deze plek gehad over Galaten 5, over de vrucht van de Geest. En die vrucht is liefde; de vrucht van de Geest is liefde. Ik heb toen kort laten zien, volgens mij in een schemaatje, dat er nogal wat overeenkomsten zijn. In Galaten 5 wordt de vrucht van de Geest beschreven: liefde, en daarna blijdschap, vrede, lankmoedigheid, zachtmoedigheid, geduld... het zijn er zelfs acht.

Destijds heb ik ook gewezen op de parallel tussen Galaten 5 en 1 Korinthe 13. Ik heb toen al aangegeven dat wanneer we klaar zouden zijn met het bespreken van de Galatenbrief, we het eens over 1 Korinthe 13 zouden gaan hebben. Dat moment is nu gekomen; die belofte ga ik nu inlossen.

1 Korinthe 13 is een bijzonder hoofdstuk; dat zullen jullie allemaal met mij eens zijn. Het is alleen al een begrip in de christelijke wereld, maar ik durf te stellen zelfs daarbuiten nog wel, hoewel dat natuurlijk langzaam – of misschien wel snel – minder aan het worden is. Maar 1 Korinthe 13 is wel een begrip.

Ik weet ook niet of ik de bespreking in één keer ga redden; anders ga ik gewoon de volgende keer daarbij verder. 1 Korinthe 13 is een bijzonder hoofdstuk, maar niet alleen omdat het over de liefde gaat. De liefde is natuurlijk een onderwerp dat iedereen aanspreekt. De mens is nu eenmaal op zoek naar liefde, de één wat meer dan de ander. Maar het is niet alleen een bijzonder hoofdstuk omdat het over de liefde gaat.

De Context: de Liefde te Midden van de Geestelijke Gaven ↑ hoofdstukken

Het is ook een bijzonder hoofdstuk omdat het tussen twee andere hoofdstukken in staat. Het staat natuurlijk tussen 1 Korinthe 12 en 1 Korinthe 14. Dat is natuurlijk een open deur intrappen, maar ik zeg dat omdat 1 Korinthe 12 en 1 Korinthe 14 gaan over de geestelijke gaven. Daar zijn die hoofdstukken om bekend. Als ik dat zo even neerzet, dan is dit 1 Korinthe 12, 1 Korinthe 13 en 1 Korinthe 14. Dit heb ik volgens mij gekopieerd uit de Herziene Statenvertaling. Kunnen jullie het allemaal lezen? Nee, dat was ook niet de bedoeling, want ik wilde het in één dia zien te krijgen. Maar 1 Korinthe 12 gaat over de verscheidenheid van de geestelijke gaven. Dat is het kopje dat er in de Statenvertaling boven staat. En 1 Korinthe 14 gaat ook over de gaven; hier staat: de gaven van profetie en van talen.

Daartussen, oftewel centraal tussen die geestelijke gaven, staat dus de liefde. En wij weten: onze God is de Beschikker en de Plaatser van alle dingen, en zeker natuurlijk van Zijn Woord. Niets staat voor niets in de Schrift, maar ook niets staat voor niets op die plek in de Schrift. Dat is natuurlijk ook zo met 1 Korinthe 13. Daar staat boven: de uitnemendheid van de liefde. En dat komt eigenlijk uit het laatste vers van 1 Korinthe 12. Daar schrijft Paulus over die dingen, de geestelijke gaven – ik wil straks ook gewoon een aantal verzen uitlezen – maar dan zegt hij: 'Doch ijvert naar de beste gaven; en ik wijs u een weg, die nog uitnemender is.'

Kijk, en dan komt 1 Korinthe 13. Want nog uitnemender dan die geestelijke gaven, zegt Paulus tegen de Korinthiërs, is de liefde. Wat die liefde dan is en welke liefde dat is, daar moeten we het natuurlijk over hebben. Maar ik wil dan eerst even gaan naar 1 Korinthe 12. En ik doe dat omdat 1 Korinthe 13 eigenlijk twee hele belangrijke kernpunten heeft. Twee 'clues' zou je kunnen zeggen. Is dat Nederlands? Clues? Ja, twee essenties. Voor mij waren dat ooit de eye-openers. Natuurlijk gaat het over de vraag: wat is nu precies die liefde? Is dat we elkaar lief zouden vinden of dat we liefde hebben voor de ander? Het is een weg die nog uitnemender is.

Maar wat ook in 1 Korinthe 13 naar voren wordt gebracht, is dat het gaat over die geestelijke gaven en Paulus plaatst dat in het perspectief van de tijdelijkheid ervan. Die zouden ophouden. En hij legt ook uit in 1 Korinthe 13 wanneer die zouden ophouden. Daar geeft dit hoofdstuk, in samenhang met andere Schriftplaatsen, een antwoord op. En dat was voor mij ooit een eye-opener. Ik heb heel vaak over 1 Korinthe 13 gehoord en over wat erover geschreven wordt, maar ik heb het zelden goed horen uitleggen. Dat komt wel, daar hebben we het nog over, want we gaan eerst naar 1 Korinthe 12. We gaan het ook over die geestelijke gaven hebben, want daar gaat 1 Korinthe 13 ook over: de tijdelijkheid van die geestelijke gaven. Hoe staat het er? Profetie zou tenietgedaan worden, tongen zouden verstommen, kennis zou ophouden. Maar wanneer dan? Speelt dat in onze tijd nog een rol? En zo ja, waarom? Of zo nee, waarom niet?

Dat antwoord vinden we in dit hoofdstuk. Maar dan moeten we het wel eerst over die geestelijke gaven hebben. Ik was van plan om gewoon bij 1 Korinthe 13 vers 1 te beginnen, maar toen dacht ik: ik wil het toch graag goed uiteenzetten en ook in het verband waarin het staat. Dus ik ga echt eerst naar 1 Korinthe 12. Ik ga niet het hele hoofdstuk lezen, maar wel een groot deel ervan. Daarom zeg ik al: ik weet niet of ik hier deze ochtend doorheen ga komen. Ik denk dat ik genoodzaakt ben de volgende zondag over twee weken verder te gaan. Maar dat is helemaal niet erg, wij hebben de tijd. Tenminste, zolang de Heer ons de tijd geeft, hebben we de tijd.

Korinthe 12: het Ene Lichaam van Christus en Zijn Vele Leden ↑ hoofdstukken

Dus in 1 Korinthe 12 beschrijft Paulus een verscheidenheid van de geestelijke gaven. Hij beschrijft ook dat wij als Ecclesia, als gemeente, of hoe je dat dan ook wilt noemen, een lichaam zijn. En een lichaam is een eenheid, zoals jullie lichaam en mijn lichaam een eenheid is, maar wel met allemaal verschillende kenmerken: ogen, oren, neus, mond, armen, handen, vingers, noem het maar op. En die hebben allemaal verschillende functies. Nou, zegt Paulus, zo staat het ook in het ene lichaam. Het is weliswaar één lichaam, maar met verschillende delen of leden en dus verschillende functies.

1 Korinthe 12 vers 1. Af en toe doe ik zo’n tekentje met haakjes en een paar puntjes ertussen. Dat betekent dat ik een stukje oversla. Ik nodig jullie van harte uit om dat thuis allemaal nog eens na te lezen, om echt het hele hoofdstuk te lezen. Want het is een mooi hoofdstuk, maar ook bijzonder duidelijk in zijn simpelheid eigenlijk; hoe Paulus de dingen hier in 1 Korinthe 12 uiteenzet, wat dat lichaam is met die verschillende leden en verschillende functies.

Nu wat betreft – dit is overigens weer een vertaling, niet uit de Statenvertaling maar de Vertaling van Geschriften: "Nu wat betreft de geestelijke manifestaties" – vooral dat zijn die geestelijke gaven – "broeders, wil ik niet dat jullie onwetend zijn." Paulus legt uit wat dan die geestelijke gaven zijn. Er zijn toedelingen van genadegaven, maar het is dezelfde Geest. Dat wijst er ook weer op, hè? Het is verschillend, genadegaven, maar het is één en dezelfde Geest die het geeft in dat ene lichaam. Er zijn toedelingen van bedieningen, door dezelfde Heer. Er zijn toedelingen van inwerkingen, van krachten, maar het is dezelfde God die alles in allen inwerkt.

Daarom zouden wij elkaar ook niet bekritiseren of onszelf bekritiseren van: "Ik ben maar een..." Hoe vaak heb ik dat niet gehoord? Het is één en dezelfde God, het is dezelfde Heer, het is dezelfde Geest die alles in allen werkt. En laat ik daar dan even op vooruitlopen, op 1 Korinthe 13: wij zijn allemaal geliefde schepselen van God, in welke positie we ook geplaatst worden. Maar de genadegaven, dat wat genade uitwerkt in ons, ja, dat is verschillend. Nou ja, dat is maar goed ook. Stel je voor dat we allemaal hetzelfde deden, dan werd het ook een saaie boel. Nee, de Heer heeft verscheidenheid, maar het is dezelfde Geest, dezelfde Heer en dezelfde God die dat bewerkt.

Aan eenieder wordt de manifestatie van de Geest gegeven met het oog op wat nuttig is. Dus ieder heeft zijn of haar nut. Wat God uitwerkt in ons leven door genade, dat doet Hij met het oog op dat wat nuttig is, met het oog op dat wat bruikbaar is. Namelijk voor Hem, maar ook voor de ander. Want aan de een wordt door toedoen van de Geest het woord van wijsheid gegeven, en aan de ander het woord van kennis, overeenkomstig dezelfde Geest. Het is dezelfde Geest, maar verschillende werkingen. Aan een ander geloof door dezelfde Geest, aan een ander genadegaven van gezondmaking door de ene Geest, en aan een ander inwerking van machtige daden. Aan een ander profetie, aan een ander het onderscheid maken van geesten.

Overigens zegt Johannes dat ook in een van zijn brieven: beproef de geesten of zij uit God zijn. Hier gaat het ook over het onderscheid maken van geesten. Maar geest is dat wat onzienlijk is. En de Heer Jezus zegt: "Mijn woorden zijn geest en leven." Ik denk dat het daar hier ook over gaat: over onderscheid maken tussen de dingen van het Woord, of wat wél Zijn woorden zijn en wat niet. Het onderscheid maken van geesten. We zouden inderdaad die geesten beproeven of de dingen toetsen en het goede behouden. Er zijn verschillende teksten die dat zeggen. Aan een ander het onderscheid maken van geesten, aan een ander soorten van talen en aan een ander vertaling van talen. Die dingen komen we straks ook al tegen, daar zal ik straks nog wel wat meer over zeggen. Veel vertalingen hebben hier "tongen", maar een tong of een taal is hetzelfde. De taal spreek je met de tong, dus het is hetzelfde woord. En al deze dingen werkt één en dezelfde Geest, die aan eenieder zijn eigen dingen toedeelt zoals Hij dit besluit.

Want net als het lichaam één is en vele leden heeft, en alle leden van het ene lichaam, die vele zijn, één lichaam zijn, zó is ook de Christus. Het voorbeeld van het lichaam dat Paulus hier aanhaalt, is eigenlijk kinderlijk eenvoudig. Iedereen kan dat begrijpen. Hij doet het ook heel rustig en uitgebreid, vind ik. Maar hij zegt: het lichaam is één, maar het heeft vele leden. "Leden" en "delen" is overigens een anagram; dat zijn dezelfde letters. En alle leden van het ene lichaam, die vele zijn – dus hoewel het één lichaam is, zijn het vele leden, vele delen – maar toch zijn ze één lichaam.

Dan zegt hij: "Zó is ook de Christus." Dus Paulus zegt – en hier ligt al die verborgenheid van de Ecclesia besloten, die Paulus in andere brieven veel verder en veel dieper uitwerkt, zoals de Efezebrief waarin hij aangeeft dat Christus niet slechts één persoon is, niet slechts Christus Jezus, maar een collectief is van allen die bij Hem horen – en hier noemt hij dat kortweg "de Christus". Zo staat het er ook echt: dé Christus. In de meeste gangbare vertalingen niet. Maar hij zegt dus dat de Christus één lichaam is, maar met allemaal verschillende leden, allemaal verschillende delen. Zo ook de Christus. Het is wel mooi dat juist de Efezebrief en de Kolossenzenbrief erom bekendstaan hoe Paulus daar deze waarheid openbaart en aan het licht brengt. Maar hij zegt het volgens mij nergens zo sterk en kort als hier, juist in die Korinthebrief: "Zó ook de Christus."

Hij gaat verder in vers 14: "Want ook het lichaam is niet één lid, maar vele." Oh ja, dit is ook leuk. Ik heb het net over kinderlijk eenvoudig, maar ook dit begrijpt een kind. In het geval dat de voet zou zeggen: "Aangezien ik niet een hand ben, ben ik niet van het lichaam", is hij dan niet van het lichaam? En in het geval dat het oor zou zeggen: "Aangezien ik niet een oog ben, ben ik niet van het lichaam", is hij dan niet van het lichaam? Indien het gehele lichaam een oog zou zijn, waar zou het gehoor zijn? Indien het geheel gehoor zou zijn, waar zou de reuk zijn? Maar nu plaatst God de leden, elk van hen in het bijzonder, in het lichaam zoals Hij het wil. Dus dat jij bent wie je bent, dat is omdat Hij dat zo wil, omdat Hij dat gemaakt heeft en geplaatst. En opdat niet iedereen oog zou zijn of iedereen oor of noem het maar op – want je kunt het rijtje natuurlijk uitbreiden, dat doet hij ook. Dan sla ik een paar verzen over, maar hij gaat nog even verder in vers 27.

De Uitgeroepen Vergadering (ecclesia) en Haar Bedieningen ↑ hoofdstukken

Jullie zijn het lichaam van Christus. Wat hij zojuist zei: zo ook de Christus. Wij zijn de Christus, wij behoren tot de Christus. Nu, jullie zijn het lichaam van Christus en leden van een deel. Die God ook plaatste in de uitgeroepen vergadering. Dat woord 'uitgeroepen vergadering' is de vertaling van het Griekse woord *ecclesia*. In de meest gangbare vertalingen wordt dit vertaald met gemeente, maar *ekklesia* betekent letterlijk 'uitgeroepen'. 'Ek' is uit en 'klees' betekent roepen – het Engelse *to call* zal er nog wel van afgeleid zijn. Het is het uitgeroepene, maar niet alleen uitgeroepen; het is ook bij elkaar gebracht en bij elkaar vergaderd. Vandaar: uitgeroepen vergadering. Ik heb altijd de neiging om dat woord toch even uit te leggen. Het liefst laat ik zelf het woord *ecclesia* staan, zodat je het kunt toelichten.

Die God ook plaatste in de *ecclesia*, in de uitgeroepen vergadering: ten eerste afgevaardigden. Dat is het Griekse woord *apostolos*, wat wij vaak vertalen als apostel, maar dat is eigenlijk geen echt Nederlands woord; het is gewoon overgenomen uit het Grieks. Ten eerste afgevaardigden, ten tweede profeten, ten derde leraren. Vervolgens machten, vervolgens genadegaven van gezondmaking, ondersteuningen, het besturen en soorten van talen. Niet allen zijn afgevaardigden. Ook hier geldt weer: niet iedereen is een voet, een oog of een oor. Nee, niet allen zijn afgevaardigden, niet allen zijn profeten, niet allen zijn leraren. Niet allen hebben machten of genadegaven van gezondmaking. Niet allen spreken in talen en niet allen interpreteren.

Maar, zegt hij: wees hartstochtelijk toegewijd aan de grotere genadegaven. Dit is niet alleen een volgorde, er zit natuurlijk ook een bepaalde rangorde in. Wees hartstochtelijk toegewijd aan de grotere genadegaven. En ik toon jullie nog een weg overeenkomstig de overtreffendheid. Oftewel, zoals de Statenvertaling dat zegt: "Doch ijvert naar de beste gaven; en ik wijs u een weg, die nog uitnemender is." Nog uitnemender dan die gaven, een weg die nog veel verder omhoog voert. Dat is de MBG-vertaling, denk ik: nog veel verder omhoog voert. Het is natuurlijk allemaal net even anders vertaald, maar dit is hoe het er vrij letterlijk staat. Als je het allemaal naast elkaar legt, dan weet je wel waar het over gaat. Inderdaad, het is een weg die nog hoger voert, een weg overeenkomstig de overtreffendheid of die nog uitnemender is. Uitnemend is natuurlijk een ander woord voor voortreffelijk, of belangrijk in ieder geval. Ik toon jullie een weg die nog uitnemender is, overeenkomstig de overtreffendheid.

Nou, dat is 1 Korinthe 12, en hierna volgt 1 Korinthe 13, het hoofdstuk over de liefde. 1 Korinthe 14 ga ik nu niet helemaal lezen, misschien dat ik daar straks nog wat dingen uit aanhaal, maar 1 Korinthe 14 is dan 'huiswerk' – mag ik dat zo zeggen? Ik zou dat hoofdstuk thuis nog eens nalezen, laat ik het wat vriendelijker brengen. Maar in 1 Korinthe 14 zet Paulus die gaven in het juiste perspectief. Daar zegt hij bijvoorbeeld dat het spreken in talen veel geringer is dan de gave van profetie. Het spreken in talen was echter juist de gave waar die Korinthiërs zo hoog van opgaven. Ja, dat moet ik dan meteen maar even uitleggen voor zover dat niet bekend is.

Kijk, het spreken in talen, wat men ook wel noemt het spreken in tongen, is het spreken in een taal die je niet geleerd hebt. Als ik nu opeens in het Russisch zou gaan spreken, dan heb ik dat niet geleerd. In het Engels zou ik me nog aardig kunnen redden, dus dat is dan geen wonder, maar als ik opeens in het Russisch zou gaan praten, dan... of Chinees. Chinees lijkt me nogal wat. Maar dat spreken in talen, dat was waar de Korinthiërs zo hoog over opgaven. Het bekendste gedeelte over het spreken in tongen of talen is natuurlijk Handelingen 2, waar op de Pinksterdag al die pelgrims bijeenverzameld waren in Jeruzalem. Wanneer de discipelen beginnen te spreken, hoort iedereen hen in hun eigen taal. Dat is het wonder van het spreken in talen: die discipelen spraken in talen die ze niet geleerd hadden. Voor mij staat er zoiets als: zij hoorden hen de grote daden van God verkondigen in hun eigen taal. Handelingen 2 vers 11, meen ik. Dat is dus het spreken in talen: het verkondigen van de grote daden van God in talen die je niet geleerd hebt.

Dan gaan we nu naar 1 Korinthe 13. Dat doe ik even wat vanuit de interlineair. 1 Korinthe 13 gaat over de liefde. Dat is natuurlijk een open deur.

De Ontwikkeling van de Ecclesia: van Kind Naar Volwassene ↑ hoofdstukken

Maar het gaat ook over de ontwikkeling van het lichaam van Christus. Want daar gaan deze hoofdstukken over. Nou ja, dat hebben we net gelezen: 1 Korinthe 12 gaat over het lichaam, de oren, neus, mond, enzovoorts. Het gaat over het lichaam van Christus en het werk wat God in dat lichaam van Christus doet.

Wat ook in 1 Korinthe 13 naar voren wordt gebracht, is dat dat lichaam zich ontwikkelt, zoals dat normaal is bij hoe een lichaam zich ontwikkelt. Het is jammer dat Fem naar boven is. Jullie zijn allemaal volwassenen, maar daar zat net een meisje van negen. Ja, dat zie je; je zou ze ook acht of tien kunnen schatten, maar in ieder geval was het nog geen volwassene. Jensie gaat al een beetje meer richting puberteit. En over drie jaar zit daar gewoon een kerel. Dan wordt hij echt een kerel. Maar toch is hij dan nog niet echt een kerel — ik hoop niet dat hij dit hoort, maar dat zit er dan aan te komen. En we weten allemaal dat dat het proces is wat een lichaam ondergaat.

1 Korinthe 13, waar 1 Korinthe 12 de aanloop naartoe geeft, beschrijft de ontwikkeling van het lichaam van Christus. Dat wordt in deze hoofdstukken beschreven. En hoe het lichaam van Christus zich ontwikkelt van kind — dat wordt daar echt genoemd, de kinderlijke fase: 'toen ik een kind was, sprak ik als een kind, bedacht ik als een kind, handelde ik als een kind'. Zoiets staat er in 1 Korinthe 13; iedereen die het hoofdstuk kent, weet dat dat klopt. Maar het gaat van kind tot volwassen man, tot volwassene. In de vertaling van 1 Korinthe 13 wordt het woord 'volmaakt' genoemd, dus de vertaling is ons daar niet helemaal behulpzaam.

Maar daar gaat 1 Korinthe 13 ook over. Niet alleen over de liefde, maar ook hoe de Ecclesia zich zou ontwikkelen van kind tot volwassene. En die geestelijke gaven, dat wordt daar ook gezegd, die horen bij deze tijd, bij de kinderlijke fase. Dat spreken als een kind in 1 Korinthe 13 gaat over het spreken in talen, het uitspreken van profetieën, de gaven van kennis. Dat is allemaal spreken als een kind. Het zijn allemaal maar flarden van Gods Woord, fragmentarisch. Degenen die de Statenvertaling hebben: 'ten dele'. Stukje hier, stukje daar. Stukje zo, stukje zo, maar niet volmaakt, niet compleet.

En het is net als bij een kind: het is normaal dat een kind een kind is en opgroeit. Zo, zegt Paulus, is deze fase van de Ecclesia ook een fase die God zo bepaald heeft. Wij moeten allemaal door die fase als kind, en dat is goed. Zolang je kind bent, is het normaal dat je spreekt als een kind en overlegt als een kind. Maar op een gegeven moment heb je die dingen van het kindschap afgelegd en ben je volwassener geworden. Daar gaat het ook over in 1 Korinthe 13, en ik meen dat dat maar zelden zo gezien en zo gelezen wordt.

Dus nogmaals: het is normaal om een kind te zijn en te overleggen als een kind. Maar wanneer je een volwassene bent, heb je dat kindschap afgelegd. En waar dat volwassen-zijn over gaat... ja, ik loop wel op de muziek vooruit, maar dat ga ik allemaal nog wel laten zien. Is het niet nu, dan is het wel de volgende keer. Maar 1 Korinthe 13 gaat over God die Zijn Woord gaf aan de Ecclesia en de Ecclesia daarmee toerust. Ik bedoel, waar zouden we anders mee toegerust willen worden dan met Zijn Woord?

Maar in het begin... kijk, wij hebben nu deze bibliotheek, deze 70 boeken. En dat is Gods Woord: compleet en volmaakt. Maar in die tijd had men dit deel en misschien een stukje van dit of van dat, maar niet compleet. Puzzelstukjes, ja. De puzzel was nog niet compleet. En wat God gaf in die tijd, waren gaven om die Ecclesia wel toe te rusten en toe te bereiden. Want al die gaven — of het nu spreken in talen is, of profetie, of de gaven van kennis — het zijn allemaal gaven die te maken hebben met God die een stukje van Zijn Woord bekendmaakt.

Als iemand een profetie uitsprak... profetie is ofwel voorzeggen (want dat betekent profetie), of het is spreken namens God. Het gaat over het Woord van God. Het spreken in talen is het spreken van God. Ja, in een andere taal, maar het is het spreken van het Woord van God. Delen van kennis heeft daar ook weer mee te maken. Het gaat allemaal over het Woord van God. Maar toen dat Woord van God compleet was, volmaakt of volwassen — volwassen betekent ook volgroeid — toen waren die gaven als vanzelfsprekend niet meer nodig. Toen ik een man, een volwassene werd, toen heb ik datgene afgelegd wat van die kinderlijke fase was.

Daar gaat 1 Korinthe 13 over en daar moeten we dan nu wel echt naartoe gaan natuurlijk: 'In het geval dat ik zou spreken in de talen van de mensen en van de boodschappers, van de engelen' — het Griekse woord *aggelōn*, dat is ons woord engel, wat dus eigenlijk geen Nederlands is, maar dat betekent gewoon een boodschapper. In het geval dat ik zou spreken in de talen van mensen en van de boodschappers en ik heb de liefde niet, dan ben ik een weergalmende koperen gong geworden of een schelklinkende cimbaal.

Eerst moet je het hebben over die liefde natuurlijk, hè. Er zijn in het Grieks, het Grieks waarin de Bijbel is opgetekend, het Nieuwe Testament, een aantal woorden voor liefde. Ik heb het idee dat ik dat eerder heb gezegd. Maar ik heb de laatste tijd zoveel persoonlijke gesprekken over dit onderwerp gehad met mensen, dat ik niet weet of het 'on the record' of 'off the record' was. Maar dat maakt niet uit.

Eros, Phileo en Agape: de Onvoorwaardelijke Liefde van God ↑ hoofdstukken

In het Grieks heb je drie woorden voor liefde. Misschien wel meer, maar ik ken er drie en dat zijn Eros, Phileo en Agape. Laat ik beginnen met Phileo. We kennen dat woord nog van Philadelphia. Phileo, dat zijn de eigenschappen in een ander die je aanspreken. Ik heb het daar met kinderen ook over gehad; ook dit is eigenlijk kinderlijk eenvoudig. Als ik tegen Jens zeg: "Waarom vind jij je vriend Elmar een toffe gozer?", dan zegt hij: "Hij houdt ook van Fortnite." En als ik vraag wie hij nog meer aardig vindt, dan noemt hij een rijtje namen van kinderen die allemaal van voetbal houden. Het zijn dus eigenschappen in die ander die hem aanspreken. Vraag ik het aan Fem, dan kent ze kinderen die ook van knutselen houden en die behulpzaam zijn, noem het allemaal maar op. Maar het zijn dan telkens eigenschappen in die ander die je aanspreken. Dat is Phileo. Je zou kunnen zeggen: soort zoekt soort? Ja, daar komt het wel op neer. Als je bijvoorbeeld houdt van postzegels verzamelen, dan ga je andere mensen opzoeken die ook postzegels verzamelen. Want eerst denk je misschien dat je een afwijking hebt, maar als je er vervolgens nog een paar vindt, dan denk je: "Oh, dit is wel normaal wat ik heb." Dat is volgens mij ook een reden waarom mensen dat doen.

Maar dan hebben we Eros. Dat zijn meer de uiterlijke kenmerken die ons aanspreken in de ander. Waarom val je op iemand? Dat kan bijvoorbeeld in een discotheek zijn – daar komen jullie natuurlijk niet, of misschien ooit geweest – maar dat kan in een discotheek zijn waar de muziek zo hard staat dat je niet met de ander kunt praten, maar dat je toch denkt: "Hé, die ziet er goed uit." Dat kan natuurlijk ook op andere gelegenheden, maar ik noem maar een voorbeeld. Dat is Eros: uiterlijke kenmerken die je in de ander aanspreken. Daar is natuurlijk ook het woord erotiek van afgeleid, dus ook seksuele aantrekkingskracht heeft daarmee te maken. Maar zowel Phileo als Eros zijn natuurlijk zaken die kunnen ophouden. Ik bedoel, we worden sowieso allemaal een dagje ouder en wellicht wat minder sexy. Maar er kan je ook iets overkomen waardoor die uiterlijke kenmerken veranderen. Bij Phileo is dat ook zo: het karakter van iemand kan veranderen, of de dingen die je aanspraken veranderen, of je verandert zelf, waardoor die dingen die je eerst aanspraken in de ander je nu wellicht veel minder aanspreken. Laten we er geen psychologie van maken, want daar valt door anderen vast uren over te praten. Door mij niet.

Het woord dat hier echter gebruikt is, is het Griekse woord Agape. En Agape, dat is de liefde van God. De liefde van God heeft niets te maken met die uiterlijke kenmerken en ook niets met die innerlijke kenmerken. Die liefde Gods is de liefde van God die van Zijn schepselen houdt, simpelweg omdat je Zijn schepsel bent. En of je dan een vinger, een oog, een mond of een hand bent, of wat dan ook, dat doet er niet toe. Hij houdt van je omdat Hij je gemaakt heeft. Dat is de liefde van God. Dat is onvoorwaardelijke liefde. Die liefde is dus ook constant. Kijk, Phileo en Eros kunnen nogal schommelen. Dat heeft ook met hormonen te maken natuurlijk, maar dat kan veranderen en schommelen. Maar die liefde van God is constant en onvoorwaardelijk. Er zit geen voorwaarde aan. Dat betekent dus ook dat als ik dingen niet goed doe, er niets verandert aan die liefde van God. Die wordt daar niet minder door. En als ik dingen goed doe, dan verandert dat ook niets aan de liefde van God. Die blijft constant. Hij houdt van mij, Hij houdt van jou en Hij houdt van u omdat Hij je gemaakt heeft. Zoals ik van mijn kinderen houd. Ook al vreten ze allerlei dingen uit waar ik me wel eens aan kan irriteren, waar ik moe van word, enzovoorts; het is wel mijn kind. Het zijn mijn kinderen, dus ik houd van ze. Daar is het een beetje mee te vergelijken. We weten in onze wereld dat zelfs die liefde nogal aan verandering onderhevig kan zijn, maar Gods liefde is niet aan verandering onderhevig. Daar gaat het hier over.

Geestelijke Gaven Zonder Gods Liefde Zijn Waardeloos ↑ hoofdstukken

In het geval dat ik zou spreken in de talen van de mensen en van de engelen... de talen van engelen. Ik denk – maar daar mag u anders over denken – dat dit een claim was die zich onder de Corinthiërs voordeed. Ik denk namelijk dat het spreken van talen en tongen, zoals ik al zei, het spreken is in een vreemde taal die men niet geleerd heeft. Maar ik heb het idee, als ik deze hoofdstukken lees, dat zij hoog opgaven over die gaven en beweerden dat zij ook in de talen van engelen spraken. Ik geef het u mee voor wat het waard is. In het geval dat ik zou spreken in talen van mensen en van engelen, van boodschappers, en ik heb de liefde niet, dan ben ik een galmend koper geworden of een schelklinkende cymbaal. Oftewel: een valse noot, een valse toon. Het stelt allemaal niets voor als ik de liefde van God niet heb of niet ken; dan is het niets.

Paulus vergelijkt hier de kracht van de geest die de leden van de ecclesia aanzet tot het spreken in talen, met de kracht die muziekinstrumenten aandrijft tot het voortbrengen van tonen of het maken van muziek. Spreken in talen zonder de liefde is een valse noot. God bouwde in Zijn liefde de ecclesia, en Hij bouwt haar nog steeds, maar de Corinthiërs gebruikten die gaven op een verkeerde manier. Het was niet tot opbouw van de anderen, maar het diende het ‘opblazen’ van zichzelf. Kijk mij nou eens in tongen spreken! Maar hoe kun je prat gaan op iets wat je alleen maar uit genade van Hem ontvangen hebt? Dat is wat Paulus in deze hoofdstukken naar voren brengt: ook al doe je dat zonder dat je de liefde hebt, dan stelt het helemaal niets voor.

Al zou ik profetische gaven hebben en alle geheimen, alle verborgenheden weten; al zou ik alle kennis hebben en al het geloof, zodat ik bergen zou kunnen verplaatsen, maar ik heb de liefde niet, dan ben ik niets. Dat is nogal een imponerende beschrijving die hij hier naar voren brengt, en zeker uit de mond van Paulus. Profetische gaven gaan over voorzeggen en over het spreken namens God. En als ik alle geheimenissen zou weten, alle verborgenheden... Paulus was degene aan wie die geheimen, die verborgenheden bekend waren gemaakt, dus hij wist waarover hij het had.

"Als ik alle kennis zou hebben en al het geloof..." Elke keer horen we dat woordje ‘al’. Al het geloof, zodat ik bergen zou kunnen verplaatsen. Overigens gaat het in de evangeliën ook over het geloof als een mosterdzaadje, waarmee je tot deze berg zou zeggen: ‘Word in de zee geworpen.’ Daar zit natuurlijk ook een typologische betekenis achter, want een berg is een koninkrijk en dat koninkrijk zou inderdaad in de zee terechtkomen, namelijk onder de volken. Maar al had ik al het geloof om bergen te verplaatsen, maar ik heb de liefde niet, dan ben ik niets. Die geheimenissen kennen we van Paulus. De gaven van kennis zijn directe openbaringen van God waarin Hij iets bekendmaakt. We komen dat in de Schrift vaker tegen, bijvoorbeeld bij profeten aan wie God zei: "Ga daar naartoe en daar vind je die en die." Dat zijn vergelijkbare dingen. Maar al het geloof zonder de liefde van God is niets, zegt Paulus.

In het geval dat ik al mijn bezittingen als een ‘hapje’ zou weggeven en in het geval dat ik mijn lichaam zou overleveren opdat ik zou roemen, maar ik heb de liefde niet, dan zal ik in niets gebaat worden. Hoe staat dat in de Statenvertaling? "Al ware het dat ik al mijn goederen tot onderhoud der armen uitdeelde." En in een andere vertaling staat: "Al wat hij tot spijs uitdeelde." Het woordje ‘hapje’ heeft ook met eten en levensonderhoud te maken. In de voorgaande verzen ging het over het hebben van gaven, en hier gaat het over liefdadigheid of opofferingsgezindheid. Al zou ik al mijn bezittingen weggeven als voedsel, in het geval dat ik mijn lichaam zou overleveren om te roemen... een grotere opofferingsgezindheid kun je je niet voorstellen. Maar heb ik de liefde niet, dan zal ik in niets gebaat worden.

Het is natuurlijk uitzonderlijk wat hier genoemd wordt, maar Paulus zegt dat het nog steeds niets bewijst. Mensen kunnen andere motieven hebben voor deze daden dan de liefde van God. Je kunt vanuit eigenbelang of commercieel belang dingen weggeven. Ik ken daar heel wat voorbeelden van, maar daar hoeven we het nu niet over te hebben. Maar denk bijvoorbeeld aan het overleveren van je eigen lichaam. Ik heb wel eens een Jehovah’s getuige gesproken met wie ik samenwerkte. Toen het over bloedtransfusies ging, wat bij hen een ‘no-go’ is, vroeg ik hem: "Stel dat je in het ziekenhuis komt en op het punt staat te sterven, maar je kunt gered worden met een paar liter bloed. Zou je dat dan echt niet doen?" Hij zei: "Nee, dat zou ik niet doen, want als ik dat niet doe, dan heb ik misschien het paradijs verdiend."

Dat ben ik nooit meer vergeten en het is echt al heel lang geleden. Maar is je motief dan de liefde van God? Nee, dan is je motief eigenbelang, want hij wilde graag het paradijs verdienen. Hij dacht dat blijkbaar te kunnen verdienen. Dat is zo’n voorbeeld van eigenbelang waarbij je bereid bent je lichaam over te leveren om te sterven. Wat in de wereld gezien wordt als goede daden... daar zou ik echt heel veel voorbeelden van kunnen noemen. In het bedrijfsleven zie je bedrijven of artiesten die goede dingen doen, maar meestal doen ze dat toch minstens gedeeltelijk uit commercieel belang. Het verkoopt gewoon goed, het kweekt goodwill. Er zijn allerlei termen voor, maar meestal gaat het om het geld. Al die uitzonderlijke daden baten je niets als je de liefde niet hebt, zegt Paulus.

Ik denk dat het tijd is om even koffie te gaan drinken. In het volgende vers gaan we verder met "de liefde is". We vervolgen bij vers 4 en dan komen de trouwteksten, zoals iemand al zei. Dat is ook wel waar. "Liefde is..." Het is niet alleen een trouwtekst natuurlijk. Je hebt van die wandtegeltjes met "Liefde is...". Vul het maar in. Ja, Lucia inderdaad: liefde is...

De Eigenschappen van de Liefde Gepersonifieerd in God ↑ hoofdstukken

De liefde is geduldig. De liefde is vriendelijk. De liefde is niet jaloers. De liefde schept niet op. Zij is niet opgeblazen. Wat hier natuurlijk gebeurt, is dat de liefde wordt gepersonifieerd. Dat wil zeggen dat de liefde hier wordt voorgesteld als een persoon. De liefde is geduldig, de liefde is vriendelijk, de liefde is niet jaloers, zij schept niet op en zij is niet opgeblazen. Maar ten diepste is die persoon natuurlijk ook God Zelf. Want we lezen bijvoorbeeld in 1 Johannes 4: wie niet liefheeft, kent God niet, want God is liefde. Zijn wezen, Zijn kenmerk, Zijn eigenschap – hoewel kenmerken en eigenschappen eigenlijk nog wat minder diep gaan – Zijn wezen ís liefde. Hij is liefde, God is liefde. En wie in de liefde blijft, blijft in God en God blijft in hem. Dat is echt de manier van uitdrukken die zo eigen is aan Johannes. Het gaat mij nu even niet om wat hij daar omheen zegt, maar Johannes zegt: God is liefde. Dus Gods wezen, Gods persoon, is liefde.

In de Galatenbrief, waar we een paar weken terug naar hebben gekeken, staat: maar de vrucht van de geest is liefde. Maar de geest is ook Gods geest die in ons werkt. Gods kracht, Gods geest die in ons woont en in ons zijn uitwerking heeft. De vrucht van die geest is liefde. Dat kan ook niet anders, want het is Gods geest en God is liefde. Dan volgen natuurlijk die andere aspecten: vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Hebt u ze meegeteld? Dat zijn er acht. Er staat "de vrucht" in het enkelvoud. De vrucht van de geest is liefde. We hebben het er toen over gehad dat die liefde bestaat uit vrede, vreugde, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Dat zijn de kenmerken, de aspecten van die liefde die zich uiten in die acht eigenschappen. Het is ook niet toevallig dat het er acht zijn, maar ook daar hebben we het al over gehad.

De vrucht van de geest is liefde, want God is liefde. Wanneer we dan in 1 Korinthe 13 komen, waar staat "de liefde is geduldig", dan zou je met Johannes in het achterhoofd net zo goed kunnen lezen: God is geduldig. God is vriendelijk. God is niet jaloers. God schept niet op. Hij is niet opgeblazen. Natuurlijk spreekt dit in de eerste plaats van God, maar wanneer Hij Zijn geest, Zijn kracht, Zijn woord en Zijn liefde in ons uitwerkt, dan heeft dat deze uitwerking: de liefde is geduldig, de liefde is vriendelijk, de liefde is niet jaloers, de liefde schept niet op, zij is niet opgeblazen.

Kijk, 1 Korinthe 13 is ook geen betoog over hoe wij ons liefdevol moeten opstellen naar een ander. Het wijst ons op wie God is, wat Zijn liefde bewerkt en hoe God is. God is geduldig, God is vriendelijk, God is niet jaloers, niet opgeblazen, enzovoorts. Die eigenschappen waarin liefde zich toont, zijn altijd gericht op de ander. Ben je ongeduldig? Dan ben je ongeduldig met de ander. Ben je jaloers? Dan heeft dat ook weer met de ander te maken. De liefde is niet jaloers, de liefde schept niet op, zij is niet onfatsoenlijk, zij zoekt zichzelf niet. Zij wordt niet geprikkeld, zij rekent het kwade niet toe. Zij verheugt zich niet over de onrechtvaardigheid, maar zij verheugt zich samen met de waarheid. Zij houdt alles uit, zij gelooft alles, zij hoopt alles, zij verduurt alles.

Laten we er nog eens rustig doorheen gaan. De liefde is geduldig. Zoals ik al zei: God is geduldig. God heeft de tijd en neemt de tijd. De liefde is vriendelijk, of "goedertieren" zoals andere vertalingen zeggen, of "mild". In de Studiebijbel stond dat de stam van dit woord voor vriendelijkheid komt van "bruikbaar" of "nuttig". God geeft dat wat nuttig is. Daar zijn wij het wellicht niet altijd mee eens, maar Hij overziet de dingen. Hij is de Plaatser, Hij is de Beschikker en in Zijn liefde geeft Hij dat wat nodig is.

Dan staat er dat de liefde niet jaloers is. Jaloers zijn kan overigens positief en negatief zijn. Je kunt jaloers zijn op iemand die bijvoorbeeld zoveel vrede heeft, dat je dat zelf ook zou willen; dan begeer je het goede. Maar jaloers zijn is natuurlijk meestal de ander iets misgunnen. Iemand heeft iets en je misgunt die ander dat. De liefde is niet jaloers. De liefde schept ook niet op. Opscheppen is jezelf stellen boven de ander, je doet er een schepje bovenop. En zij is niet opgeblazen. Dat woord "opgeblazen" komen we in de Korinthebrief nogal eens tegen. Jezelf groter voordoen dan de ander, maar ook groter dan je zelf bent. "Gebakken lucht" noemen wij dat. Paulus zei gewoon tegen hen: jullie zijn opgeblazen. Zij bliezen zichzelf op en zeiden: "Kijk mij nou." En dat deden ze ook nog eens met wat Paulus de genadegaven noemt, de charismata. Ze gebruikten de geestelijke gaven om zichzelf op te blazen, in plaats van dat deze gericht waren op de ander. Dat, zegt Paulus, is geen liefde.

De liefde is niet opgeblazen en zij is niet onfatsoenlijk. Het woordje "niet" geeft steeds het contrast aan. Onfatsoenlijk is dat wat niet past, wat de ander onwaardig is. Dat heeft dus ook weer met de ander te maken. Zij zoekt zichzelf niet, en dat betekent dat zij de ander zoekt.

Onze Identiteit in Christus en Gericht Zijn op de Ander ↑ hoofdstukken

Overigens kun je die eigenschappen die je hier vindt, zoals het jezelf niet zoeken, alleen maar in de praktijk brengen als je weet wie je zelf bent. Dat kun je alleen als je jezelf kent in het licht van Gods Woord en de plek herkent die God je gegeven heeft als een geliefd schepsel van God. We hadden het daar zojuist al even over: of je nu het oog bent, het oor, de teen of de hand; God heeft je in die specifieke positie geplaatst. Als je dat herkent, dan kun je ook op die manier naar de ander kijken. Je moet dan dus ook vrede met jezelf hebben. Maar wanneer we weten dat wij gerechtvaardigd zijn uit geloof, hebben we vrede met God, zoals Paulus zegt in Romeinen 5. Als je dat kent en dus ook vrede hebt met wie je bent en hoe Hij je gemaakt heeft, ook dan kun je gericht zijn op de ander. De liefde zoekt zichzelf niet.

Eigenlijk heb je dan alleen maar een probleem met jezelf? Nee. Wanneer? Dat je eigenlijk niet jaloers hoeft te zijn. Iemand merkt op dat het met de ander te maken heeft. Ja, dat is gericht op de ander, maar ten diepste is het een probleem met je eigen identiteit. Ja, dat is wel goed gezegd. Als je je eigen identiteit niet kent en daar geen vrede mee hebt, dan krijg je al wat Paulus noemt de 'werken van het vlees'. Maar inderdaad, wanneer je je eigen identiteit kent als iemand die door God geliefd is en in de positie geplaatst is die God u geeft... ja, als je dat probleem niet meer hebt, dan ben je al een heel eind.

Dat is niet in de zin van de ander iets misgunnen. God was met Zijn eigen volk toen ze al hun goden achterna liepen. Hoe staat dat ook alweer in de... na-ijverige God? In die zin wel, ja. Dat is wat oud-Nederlands, maar in die zin dus wel. Ik weet niet of dat schriftgedeelte ook aangehaald wordt in het Nieuwe Testament, maar dan zouden we het ene woord naast het andere woord moeten leggen en daar de verschillen in moeten zien. Maar in de zin van Zijn schepselen iets misgunnen: 'de liefde is niet jaloers', dan is God niet jaloers. Maar wanneer Zijn volk andere goden achterna loopt, dan is Hij, menselijk gesproken, wel na-ijverig of jaloers. Ik weet niet of dat helemaal hetzelfde is, maar op die manier.

Maar ik zei al: ook wij als mensen kunnen op een positieve manier ergens jaloers op zijn. Ik denk dan bijvoorbeeld aan Daniël. Dat is iemand die onder de omstandigheden waarin hij leeft zo'n vrede heeft; daar ben ik jaloers op. Dat is toch prima? Dat je iemand als voorbeeld neemt. Wij hebben toch ook mensen — Paulus geeft ze zelf aan, of eigenlijk in Hebreeën 11 — die geloofshelden, die galerij van gelovigen. Dat zijn ook voorbeelden. Zo hebben wij ook voorbeelden in onze omgeving, denk ik. Ik heb ze in ieder geval wel. Toch zouden we tevreden moeten zijn met hoe we door Hem zijn gemaakt en geplaatst. Maar dat is een hele andere lading dan de ander iets misgunnen. Dat is een heel andere lading.

Waar was ik? De liefde zoekt zichzelf niet. Zij wordt niet geprikkeld. De Statenvertaling heeft hier: 'zij wordt niet verbitterd'. Je wordt verbitterd als je te hoge verwachtingen van anderen hebt. Als je al die verschillende vertalingen naast elkaar gaat leggen, dan heb je allemaal verschillende woorden. Zij rekent het kwade niet toe. God rekent natuurlijk ook het kwaad niet toe. In vers 7 staat in de Statenvertaling: 'Zij bedekt alle dingen.' Daar komen we straks nog op. Wij zeggen ook wel: 'Liefde maakt blind.' Dat is wat verliefdheid ook is. Verliefdheid is natuurlijk een versie van liefde, maar dat is algemeen bekend. Mensen die verliefd zijn, zien heel veel niet; die zien die verkeerde eigenschappen in de ander nog niet. Als de vlindertjes vertrokken zijn, ja, dan wordt het toch anders. Love is blindness, liefde maakt blind, maar de liefde bedekt alle dingen, staat er in vers 7. Dus ook het kwaad wordt daarmee bedekt.

Ik denk dat het er ook nog mee te maken heeft dat de liefde iets bedekt met de 'mantel der liefde'. Dat is ook het bedekken van... maar ik denk dat er ook nog mee wordt bedoeld dat liefde niet per definitie uitgaat van het kwaad in de ander. Zij rekent het kwade niet toe. Achterdocht noemen wij dat wel. Zij verheugt zich niet over de onrechtvaardigheid. God is liefde en Zij verheugt zich niet over onrecht. Daarom zet Hij ook al het onrecht recht. Maar zij verheugt zich samen met de waarheid. Ze verheugt zich in de waarheid en daarom zet Hij alles recht. En wanneer Zijn Geest in ons woont, wanneer Zijn liefde, Zijn Geest, Zijn Woord en Zijn genade in ons wonen, dan worden wij ook veranderd in ons denken en dan verheugen wij ons ook in die waarheid. Daarom komen we ook bij elkaar rondom Zijn Woord: omdat we ons verheugen in de waarheid, of samen met de waarheid.

Zij houdt alles uit. Ook dit is overigens dat vers wat in de Statenvertaling wordt vertaald met 'zij bedekt alle dingen'. 'Bedekt alles', zegt de NBG geloof ik. Maar het is ook iets uithouden, iets verdragen. Elders wordt het ook vertaald met ergens van afzien. Als je weet wie je bent, dan kun je ook van dingen afzien, omdat je weet dat dit beter is; dat is voor de ander beter. Zij houdt alles uit, zij gelooft alles, zij hoopt alles, zij verduurt alles. Kijk als het gaat om God: Hij verduurt alles. Het lijden van de tegenwoordige wereld, dat verduurt Hij. En wij kunnen dat met Hem verduren. Maar zij hoopt alles: de verwachting. God weet hoe de dingen gaan lopen en dat maakt Hij ons bekend in Zijn Woord. En daarom hebben wij die verwachting ook. Hij weet dat het gebeurt, dus ja, Hij hoopt alles. Hij gelooft alles, de liefde gelooft alles.

De Liefde Vervalt Nooit: de Tijdelijkheid van Geestelijke Gaven ↑ hoofdstukken

De liefde vervalt nooit. Dit is misschien het mooiste zinsdeel uit het hele hoofdstuk, vind ik dan. Love never fails. De liefde vervalt nooit of... het staat er voortaan: de liefde vergaat nimmer meer. De liefde vergaat nooit. De liefde vervalt nooit. En dat 'never fails' in het Engels, dat heeft ook weer met vallen te maken. To fail: vallen. Dus die liefde die vergaat nooit, die blijft.

Ik dacht dat het in de King James Version zo stond — King James Version moet ik dan zeggen: 'Love never fails'. Maar toen pakte ik die erbij, want die heb ik in de boekenkast staan. Toen ik geslaagd was voor mijn examen mocht ik een Bijbel uitzoeken en ik heb toen geloof ik een Engelse genomen, de King James Version. Maar daar staat in: 'Charity Never Fails'. En dat is echt wat anders. Dat is liefdadigheid, en dat is echt die menselijke liefde, zie je? Ja, maar hoezo 'Charity Never Fails'? Als je dat vertelt, liefdadigheid vervalt nooit... nou, dan kan ik wel een paar kanttekeningen bij zetten.

Nee, Agape Never Fails. Agape, Gods liefde, Gods onvoorwaardelijke liefde, die vervalt nooit. Die vergaat nimmer meer. Want die liefde bereikt ook zijn doel. Gods liefde bereikt zijn doel en dus vergaat die nooit. Dat betekent ook dat God met Zijn doel zal komen met heel Zijn schepping, want die liefde vervalt nooit.

In vers 13 — ik weet niet of we daar nog gaan komen, de tijd loopt ook gewoon door natuurlijk — maar daar staat: nu blijft geloof, hoop en liefde. 'Nu' zegt Paulus op het moment dat hij het schreef: nu blijft geloof, hoop en liefde. Maar de meeste van deze is de liefde, zegt hij dan. En dat klopt, want die liefde vergaat nooit, die vervalt nooit, die vergaat nimmer meer. Geloof en hoop, die worden... het geloof wordt verwisseld voor aanschouwen en hoop is verwachting. Wanneer de verwachting vervuld is, dan hebben we de hoop ook niet meer. Dan zien we wat we nu hopen. Daarom is de meeste van deze de liefde, want die vervalt nooit. De liefde vervalt nooit.

Ja, dan komt het: maar profetieën, zij zullen afgedankt worden. Talen, zij zullen ophouden. Kennis, ze zal afgedankt worden of tenietgedaan worden. Dus Paulus zet hier die geestelijke gaven in een tijdelijk perspectief, in het contrast met de liefde die altijd blijft. De liefde vervalt nooit, de liefde gaat niet meer mee, maar profetieën... dat waar zij zo... dat heeft een belangrijke functie. Maar blijkbaar gaven die Corinthiërs die gaven daar zo hoog over op dat Paulus dacht: nou, dat moeten we wel even in het juiste perspectief zetten. Profeteren zal tenietgedaan worden of afgedankt worden, want ook als datgene vervuld is wat voorzegd is, dan houdt het op. Talen, zij zullen ophouden. Kennis, zij zal afgedankt worden.

Wat die gaven precies inhouden, daar heb ik het net al even over gehad. Maar de liefde die blijft. Dus die gaven van profetie, de gaven van talen, de gaven van kennis... want daar gaat het over, die zouden ophouden. Tenietgedaan worden, afgedankt worden, hoe je het ook zegt. Het had een noodzakelijke functie, maar het was tijdelijk en het zou ophouden. Paulus stelt daar: de liefde vergaat nooit, die vervalt niet meer mee.

Want wij kennen vanuit een deel en wij profeteren vanuit een deel. Ik zei net al — tenminste net, dat was volgens mij voor de pauze — dat al die gaven van de Geest allemaal maar delen waren. En dat zegt Paulus hier ook. Wij kennen vanuit een deel. Het is maar een deel; een profetie is maar een deel. Hier een profetie, daar een woord van kennis. Wij kennen vanuit een deel en wij profeteren vanuit een deel, zegt hij. Dus die gaven waarover hij spreekt, die waren ten dele, gedeeltelijk, het waren maar fragmenten. Het zijn wel delen van Gods Woord en daarom geeft Paulus ook de plaats die ze toekomt. Het is Gods Woord, maar het zijn gedeelten, flarden, fragmenten. Want wij kennen vanuit een deel en wij profeteren vanuit een deel.

De Volwassenheid van de Ecclesia: het Complete Woord van God ↑ hoofdstukken

Maar wanneer de volwassenheid komt, dan zal dat wat vanuit een deel is, dat wat gedeeltelijk en fragmentarisch is, afgedankt worden. In de Statenvertaling staat: "wanneer het volmaakte zal gekomen zijn." Ik weet niet of dat in alle vertalingen zo is, maar over dit woord heb ik een aantekening waar ik zo op terugkom. Ik liet net dat plaatje zien van een kind dat steeds groter wordt totdat het een volwassene is. Paulus zegt: "wanneer die volwassenheid komt, dan zal dat wat ten dele is, wat tot die kinderlijke fase behoort, afgedankt worden." Het gaat hier over de woorden Gods die geopenbaard werden door profetieën, talen en kennis. Maar Paulus zegt dat als het volgroeide is gekomen, het volwassene, het volmaakte, dat wat fragmentarisch is — die profetieën, die kennis en die talen — zal worden afgedankt. Dat is dan niet meer nodig.

Wat is nu dat volmaakte? Ik heb het eigenlijk al gezegd, maar dit woord 'volwassenheid' komen we nog een paar keer tegen. Laat ik het even houden bij de Korinthebrief. Het is hetzelfde woord: *teleios*. "Broeders, wordt toch geen kleine jongens in het gezind zijn of in het verstand." Andere vertalingen zullen zeggen: "Wees geen kinderen in het verstand. Wees onmondig in de kwaadaardigheid, maar wordt volwassen in het gezind zijn." We kunnen even kijken hoe andere vertalingen dat hebben; de NBG zegt: "Wordt in het verstand volwassen." Dat woord spreekt dus echt van volwassenheid, en dat zie je hier ook in de tegenstelling in deze verzen. Ook hier wordt volwassenheid tegenover het kind, de onmondige, gezet. Ik had er nog één, in een een beetje rare volgorde, maar dat is 1 Korinthe 2 vers 6. Daar zou ik het voorgaande er ook nog bij moeten betrekken, want daar heeft Paulus het ook over kinderen: "Wij spreken wijsheid onder de volwassenen, onder hen die daar rijp voor zijn." Ook hier heeft de Statenvertaling volgens mij "onder de volmaakten". Het gaat hier over rijpheid; in de NBG is het niet helemaal letterlijk vertaald, maar het gaat over volwassenheid.

Terug naar 1 Korinthe 13. Zijn jullie er nog? Ja, ik wel. Dus wanneer de volwassenheid komt... Hij houdt het plaatje in gedachte van het kind dat opgroeit tot een volwassene. Wanneer de volwassenheid komt, dan zal dat wat vanuit een deel is afgedankt worden. Wat dan die volwassenheid is, dat staat gewoon in het volgende vers. Wanneer de volwassenheid komt, dan zal wat vanuit een deel is afgedankt worden. "Toen ik onmondig was..." De Statenvertaling zegt: "Toen ik een kind was." Daar gaat het ook over; een kind is een onmondige. "Toen ik onmondig was, sprak ik als een onmondige. Toen ik een kind was, sprak ik als een kind. Was ik gezind als een kind of onmondige, rekende ik als een kind." Dat is dus de fase van de geestelijke gaven: spreken als een kind, spreken als een onmondige, want het is allemaal maar fragmentarisch. Gezind zijn als een kind en rekenen als een kind is een kinderlijke fase die heel normaal is, maar het is niet normaal als je daarin blijft.

En dan te bedenken dat ook in deze tijd zoveel mensen juist terugverlangen naar die dingen, naar die geestelijke gaven en het spreken in tongen. Ik heb mensen gekend die zich daar echt naar uitstrekten; die wilden zo graag in tongen spreken. Dan denk ik: je moet deze hoofdstukjes eens goed doorlezen. Paulus plaatst dat toch wel even in het perspectief dat er belangrijker dingen zijn, om het even zwak uit te drukken. "Toen ik onmondig was, toen ik een kind was, sprak ik als een kind, was ik gezind als een kind, rekende ik als een kind. Maar toen ik een man werd..." Wie is die man? Die volwassene, natuurlijk. Kijk naar het voorgaande vers waar de Statenvertaling zegt: "wanneer het volmaakte komt." Men zegt dan altijd: "Ja, dat is in de hemel, pas in de hemel is het volmaakt." Dat ben ik natuurlijk helemaal eens, alleen daar gaat het in de context niet over. In de context gaat het over God die Zijn Woord geeft aan de Ecclesia en de Ecclesia daarmee opbouwt. God geeft Zijn Woord aan de gemeente en Hij bouwt Zijn gemeente daarmee op. Dat "ten dele", dat waren de geestelijke gaven. Dat was hier een fragment, daar een fragment, daar een woord van kennis. Maar Paulus zegt: die fase gaat voorbij. De Ecclesia groeit op tot volwassenheid, tot de man. "Toen ik een man werd, heb ik de dingen die van een onmondige waren afgedankt."

Wanneer Gods Woord compleet is, zijn al die dingen zoals profetie, spreken in talen en woorden van kennis niet meer nodig, want wij hebben Gods complete, volmaakte Woord. Dit is volwassen, volgroeid. Toen was dat nog niet, maar de apostelen zelf hebben deze bibliotheek gecompleteerd en de geschriften bij elkaar gebracht. Toen kwam de Ecclesia in een volwassen fase, de fase van de man, zoals die hier genoemd wordt. Dan is dat wat van een kind is, dat wat ten dele is, dat wat niet volwassen en volgroeid is, afgedankt.

Overigens zegt Paulus dat ook in Kolossenzen 1 vers 25: "Haar bediende werd ik..." Dit gaat over de Ecclesia, de gemeente, het lichaam van Christus. "Haar bediende werd ik" — Paulus werd dus een dienaar van de Ecclesia — "naar het beheer, naar de huishouding van God." Hem was dat beheer toevertrouwd. Wat was Paulus toevertrouwd? Om de Ecclesia te bedienen. "Haar bediende werd ik naar het beheer van God dat aan mij gegeven wordt voor jullie." Dat is ook weer liefde: het is aan mij gegeven, maar voor jullie, gericht op de ander. "Dat het aan mij gegeven werd voor jullie om het woord van God compleet te maken." Een ander woord voor compleet is 'vol'. Dat is het Griekse woord *pleroma*. Andere vertalingen zeggen "tot volheid te brengen". Als dit glas niet vol is en ik zou het volschenken — bij mij is het glas halfvol, zien jullie — dan is het tot volheid gekomen. Gods Woord was tot volheid gekomen toen die zeventig boeken bij elkaar gebracht werden. Paulus heeft daar de laatste geheimenissen die hem waren geopenbaard aan toegevoegd. Zelfs letterlijk heeft hij met anderen, zoals Marcus of Lucas (die twee haal ik wel eens door elkaar, volgens mij was het Marcus), die boeken bij elkaar gebracht en daarmee het Woord van God gecompleteerd. Zowel met de dingen die hem toevertrouwd en geopenbaard waren, als door daadwerkelijk die geschriften bij elkaar te brengen.

Daarmee was de kinderlijke fase voorbij en was het Woord compleet, volgroeid, volwassen en tot volheid gebracht. "Toen ik een kind was of een onmondige, sprak ik als een onmondige, was ik gezind als een onmondige, rekende ik als een onmondige. Maar toen ik man werd, heb ik de dingen die van een onmondige waren afgedankt." Wij hebben het complete Woord van God. Wat zou iemand eraan toe kunnen voegen door een profetie uit te spreken? Hij kan beter zeggen waar het al staat. Het gebeurt nog steeds in deze tijd dat men zegt: "Zo spreekt de Heer." Dan komt er iets waarvan ik denk: ja, oké, maar God zegt toch geen dingen die in tegenspraak zijn met Zijn Woord?

Of die nog een aanvulling zouden zijn op Zijn woord. Want Zijn woord is compleet. Dus er valt niets meer te profeteren; alle kennis ligt hierin. De woorden van welke gaven we ook vinden, we vinden het allemaal hierin. Zijn woord is compleet.

Volgens mij moeten we nog twee verzen, want 1 Korinthe 13 heeft dertien verzen. Ja, ik zie dat ik op dit moment nog vijf minuten heb. Ik ga mijn best doen. Want op "dit moment"... Paulus schreef dit op "dit moment". Hij heeft het dus over het "nu" van dat moment. Niet over het "nu" terwijl wij hier zitten.

Kijken in een Spiegel in een Raadsel Versus van Aangezicht tot Aangezicht ↑ hoofdstukken

Maar op dit moment kijken wij door middel van een spiegel in een raadsel. Op het moment van schrijven ziet Paulus dat natuurlijk als een metafoor, aansluitend bij de dingen die hij al eerder naar voren had gebracht: het kennen ten dele en het profiteren ten dele. Hij doelt op al die fragmentarische openbaringen van Gods Woord. Hij zegt: op dit moment kijken wij door een spiegel in een raadsel.

Je moet bedenken dat de spiegels die men toen had, niet van die mooie spiegels waren zoals wij die nu hebben. Het was gepolijst brons of koper. Wat zie je daarin? Je ziet fragmenten. Je kunt misschien net zien of je een mannetje of een vrouwtje bent, maar de details zie je niet ten volle. Je ziet contouren, je ziet ten dele. Op dit moment kijken wij door middel van de spiegel in een raadsel, dus het blijft allemaal raadselachtig. In de tijd dat Paulus deze dingen opschreef, de tijd waarin de Korinthiërs leefden en men profiteerde en al die gaven ontving, was het allemaal maar raadselachtig. Hier wat, daar wat.

Ik zou niet terug willen naar die tijd, nu wij het gecompleteerde Woord van God hebben. Iets moois kan ik me niet voorstellen; daar zit alles in en daar kunnen we uit leven. In die tijd was er een profetie, maar als ik het zo lees, werd er ook nog eens misbruik van gemaakt. Paulus gaat er in 1 Korinthe 14 over door: als iemand in een taal spreekt, dan moet er ook iemand zijn die het vertaalt of uitlegt. Blijkbaar gebeurde dat niet altijd, anders hoefde Paulus het niet te zeggen. Dan zit je daar terwijl iemand staat te brabbelen en je er geen snars van verstaat. Wat heb je daar nou aan?

Wij hebben echter Gods Woord en kunnen elkaar nu al zo spreken. We kunnen zeggen: we gaan naar 1 Korinthe 13 en dan gaan we het daarover hebben. We wijzen elkaar op Gods Woord en hoe rijk dat is. Om terug te komen op die spiegel: je zag slechts ten dele, in een raadsel. Het was allemaal maar wat raadselachtig; je zag iets van het totaal, maar het was incompleet.

Maar dan, zegt Paulus, wanneer die volwassenheid of de volmaaktheid van het Woord van God tot stand is gebracht, dan is het van aangezicht tot aangezicht. Dan zullen wij Hem werkelijk herkennen zoals ook ik word herkend. Er zou dus een moment komen, die volwassen fase, wanneer de Ecclesia niet meer in die raadselachtige spiegel zou kijken. De metafoor van het kijken in zo'n raadselachtige spiegel wordt dan vervangen door een ontmoeting die men heeft van aangezicht tot aangezicht.

Het gaat hier overigens niet over het moment dat wij de Heer van aangezicht tot aangezicht zien, want dat wordt er vaak van gemaakt, maar dat staat hier niet. De metafoor is: nu kijken wij in de spiegel, maar als die volwassenheid gekomen is, dan is de metafoor 'als van aangezicht tot aangezicht'. Zoals wij elkaar nu van aangezicht tot aangezicht zien, dan zie je alles. Je ziet dat de ene een bril op heeft en de andere oorbelletjes draagt. Je kunt alles zien, ten volle kennen en ten volle zien.

Die metafoor wordt toegepast op het kennen ten dele in de tijd van het kindschap van de Ecclesia, vergeleken met de volwassen fase wanneer het Woord van God compleet was. Op dit moment weet ik vanuit een deel, maar dan zal ik herkennen zoals ook ik word herkend. Dit is overigens het woordje *epigenosis*; daar is het van afgeleid. Het is opgebouwd uit de woorddelen 'op' plus 'kennen' en dat is echt beseffen. Dat gaat nog veel dieper dan zomaar weten of kennen; het is echt besef, realisatie, bewustwording.

Dan zal ik ook herkennen. Ongetwijfeld heeft de vertaler hier voor het woord 'herkennen' gekozen omdat het over die spiegel gaat en het 'van aangezicht tot aangezicht', maar ik vind 'beseffen' ook heel passend. Dan zal ik ook beseffen zoals ik word beseft. Dat we God werkelijk zien zoals Hij is. En zo ziet Hij ons natuurlijk ook; Hij ziet ons werkelijk hoe wij zijn en hoe we zullen zijn. Dat leren wij vanuit het Woord.

Dan zal dus ook alles wat verborgen is, geopenbaard zijn. In die fase leven wij nu; wij hebben het gecompleteerde Woord van God waarin alle dingen die tot dan toe verborgen waren, geopenbaard zijn. Paulus maakt die verborgenheden bekend.

Geloof, Hoop en Liefde: de Liefde Is de Grootste ↑ hoofdstukken

En nu blijven geloof, hoop en liefde, deze drie; maar de grootste van deze is de liefde. Nu, zegt Paulus: nu blijven geloof, hoop en liefde. Maar de grootste van deze is de liefde. Ja, ik heb het eigenlijk al gezegd, maar ik heb die schriftplaats ook nog in een diaatje gezet. Kijk, wij wandelen door geloof en niet door waarneming of aanschouwen, zegt 2 Korinthe 5 vers 7. Sowers zegt: nu blijven geloof, hoop en liefde, maar de meeste van deze is de liefde, want die liefde zou nooit vervallen, nooit vergaan.

Dus geloof inderdaad, dat houdt op. Als wij het geloof verwisseld hebben voor aanschouwen, dan is het geloof ook — hoe zeg je dat — vervuld. En over de hoop wordt iets soortgelijks gezegd. Want in hoop werden wij gered; "in hopen werden wij zalig", zegt de Statenvertaling. Maar hoop die gezien wordt, is geen hoop. Dus wanneer wij de hoop wel zien, is de hoop ook tenietgedaan. Mag ik dat zo zeggen? Ik geloof het wel, hè? Maar jullie weten in ieder geval wat ik bedoel. Want waarom zou iemand hopen op wat hij ziet?

Blijven die drie nu allemaal in de hemel? Nee dus, die blijven niet alle drie in de hemel. Want dan vervallen inderdaad geloof en hoop. Maar de meeste van deze is de liefde, want die vervalt nooit. En daarom is de liefde de grootste. Nou, daar wil ik het maar bij laten, want volgens mij ben ik een beetje over mijn tijd heen.

📖 Categorie: Studies