In Romeinen 13 zegt Paulus dat elke ziel zich zou onderschikken aan de overheid. Wat is onderschikken en is dat hetzelfde als gehoorzamen? En wat is volgens de Schrift de taak van een overheid? Relevante vragen waar de Schrift een antwoord op geeft.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Nee, wij zijn in de absolute zin slechts aan één gehoorzaam en dat is aan God.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Terugblik: Romeinen 13 en de Oudsten ↑ hoofdstukken
Hallo allemaal. In mijn vorige video, die ging over Romeinen 13, hebben we gesproken over de overheden en over welke overheden wordt gesproken in Romeinen 13. Ik heb in die video ook gezegd dat de aanleiding daarvoor verschillende gesprekken waren, maar ook vragen die ik over dit onderwerp heb gekregen. Eén van de argumenten was dat het in Romeinen 13 zou gaan over de oudsten in de gemeente. In de vorige video heb ik met name toegelicht waarom ik denk dat dit niet zo is. Als je het gedeelte doorleest, Romeinen 13 vers 1 tot en met 7, dan staat daar ook geen enkele interne verwijzing in dat het om oudsten zou gaan. Paulus had dan wellicht ook in de wij-vorm moeten spreken, want hij behoorde met zijn taak en functie als apostel dan toch zeker tot die oudsten.
In deze video wil ik wat nader ingaan op een aantal andere dingen. Ik weet niet of ik het deze keer helemaal rond kan maken, want er valt best wel wat over te zeggen. Ik zal de tijd een beetje proberen in de gaten te houden en dan houdt het gewoon op als ik denk: dit is wel even genoeg. Dan ga ik de volgende keer weer verder in een andere video. Waar ik het nu eens over wil hebben is het volgende:
Het Verschil Tussen Onderschikken en Gehoorzamen ↑ hoofdstukken
Moeten we ons aan de overheden onderschikken of ze gehoorzamen? Want telkens wanneer ik — bijna altijd als ik met mensen in gesprek ben over de overheid — dan zeggen ze: "Ja, maar wij kunnen toch niet zomaar de overheid altijd gehoorzamen." En ook wanneer ik zeg: "Nee, we zouden ons aan de overheden onderschikken," dan zegt men: "Ja, maar we kunnen toch niet de overheden altijd maar gehoorzamen?" Het is net alsof dat synoniemen zouden zijn: onderschikken en gehoorzamen. Maar dat is niet zo, en dat wil ik in deze video ook laten zien.
In Romeinen 13 staat: "Laat elke ziel zich onderschikken aan de superieure autoriteiten." De NBG heeft hier: "aan de overheden die boven hem staan." Ja, dat is per definitie een overheid die over haar gesteld is. Dat 'over' zit natuurlijk ook in het woord 'overheid' of 'boven'; het is vrijwel synoniem. Dus daar heeft het mee te maken: de overheid staat boven ons, is over ons gesteld en wij zouden ons daaraan onderschikken. En onderschikken is dat je je schikt in je positie, namelijk onder die overheid. Dat je de overheid erkent als je meerdere. De overheid staat dus boven je en is over je gezet. En als je dat erkent, dan onderschik je je daarin.
Laat elke ziel zich dus onderschikken aan de superieure autoriteiten, want er is geen autoriteit — er is geen overheid, zegt de vertaling ook hier weer — dan onder God. En de overheden die er zijn, zijn onder God gezet. Dat is logisch als je God, dé God, kent. Want God is de Plaatser, de Beschikker; Hij is God en Hij staat boven alle partijen. En als Hij degene is die alles plaatst en alles beschikt, dan beschikt en plaatst Hij ook die overheden. Die overheden zijn onder God gesteld en zij zullen ook over hun handel en wandel verantwoording aan God moeten afleggen. Dus niet aan ons, maar aan God, want God heeft ze daar neergezet en God heeft ze over ons gesteld. Of ze hun werk goed doen, ja of nee, dat is niet onze zaak. Daarvoor moeten ze verantwoording aan Hem afleggen.
Vertaalkwesties en Verwarring Rondom Titus 3:1 ↑ hoofdstukken
Ik heb me vaak afgevraagd: hoe komt men nu telkens aan die verwarring tussen onderschikking en gehoorzaamheid? In Titus 3 vers 1 staat iets soortgelijks. Ik moet overigens nog even zeggen – dat moet ik nog even kwijt – dat ik voor dat vers in Romeinen 13 de Geschriftenvertaling heb gebruikt, maar ik heb de NBG daar ook naast gelegd. Ook de Statenvertaling en de Telos heb ik er net nog even bijgepakt. In geen van die vertalingen staat daar het woord 'gehoorzamen'.
Waar het wel staat, is in Titus 3 vers 1; daar wordt iets soortgelijks gezegd: "Herinner hen eraan zich aan de overheden en autoriteiten te onderschikken, toe te geven, toegeeflijk te zijn en tot elk goed werk gereed te zijn." De NBG en de Statenvertaling hebben hier: "Herinner hen eraan dat zij zich aan overheid en gezag onderwerpen" of "onderdanig zijn". Wij zijn onderdanen; dat heeft alles te maken met die onderschikking en de overheden die boven ons staan. Maar hier staat dan in de NBG en de Statenvertaling, in plaats van 'toe te geven', 'gehoorzaam' of 'gehoorzaam te zijn'.
Het is dus een vertaalkwestie, en wellicht dat het daar vandaan komt dat zovelen denken dat wij de overheid te allen tijde gehoorzaam zouden moeten zijn. Dat is dus wel iets wat je vindt in de NBG en de Statenvertaling in Titus 3 vers 1, maar letterlijk staat er zoiets als 'toe te geven'. Ik had de interlineair van de NCV er ook even op nageslagen; die hebben hier 'zich te schikken'. Herinner hen eraan zich aan de overheden en autoriteiten te onderschikken, toe te geven, toegeeflijk te zijn. Dat toegeven en toegeeflijk zijn houdt natuurlijk wel in dat je niet per se gehoorzaam bent, maar dat je toegeeflijk bent, dat je je niet verzet en dat je je schikt in je positie, namelijk onder die overheden.
God Meer Gehoorzaam Zijn Dan Mensen (handelingen 5) ↑ hoofdstukken
En ben je dan te allen tijde gehoorzaam? Laat ik gelijk dat vers in Handelingen opzoeken. Ik begin even te lezen in Handelingen 5. Daar wordt Petrus voor het Sanhedrin geleid, samen met Johannes meen ik. Zij staan daar in het Sanhedrin en de hogepriester, de hoogste instantie van het Sanhedrin, stelt een vraag. Hij zegt: "Hebben wij jullie niet met een opdracht de opdracht gegeven niet in deze naam te onderwijzen?" Dat ging over de naam van Jezus. En zie, jullie hebben Jeruzalem vervuld met jullie onderwijs en jullie zijn van plan het bloed van deze mens op ons te brengen.
"Hebben wij jullie niet met een opdracht de opdracht gegeven niet in deze naam te onderwijzen?" Ze hadden, dat zal een hebraïsme zijn, met een opdracht opdracht gegeven. Er wordt hier dus sterk benadrukt dat het een opdracht is dat zij niet in die naam zouden onderwijzen, in de naam van Jezus. En wat zegt Petrus daarop? Petrus en de afgevaardigde apostelen antwoorden en ze zeggen: "Men moet meer aan God toegeven dan aan mensen." Hier wordt datzelfde woord 'toegeven' gebruikt: het zich schikken aan God dan aan mensen. Hier hebben de Statenvertaling en de NBG-vertaling "gehoorzaam zijn": "Men moet God meer gehoorzaam zijn dan mensen." We zouden ons meer naar God schikken dan naar mensen, ook als het gaat om de overheid, want God staat boven de overheid. Je hebt God, dan de overheid, en dan de onderdanen; dat zijn wij.
Maar zouden wij altijd gehoor geven aan wat de overheid zegt? Zouden we altijd gehoorzaam zijn aan wat de overheid zegt? Nee, wij zijn in de absolute zin slechts aan één gehoorzaam en dat is aan God. Zodra de overheid ons dingen opdraagt die in strijd zijn met wat God van ons vraagt, dan kunnen wij daar geen gehoor aan geven en dan kunnen we dat niet gehoorzamen.
Terug naar Romeinen 13. Laat elke ziel zich onderschikken aan de superieure autoriteiten, aan de overheden die over hen gesteld zijn. Want er is geen autoriteit dan onder God; die zijn onder God gezet. Wie zich dus tegen een autoriteit verzet, heeft Gods mandaat weerstaan. De overheden zijn daar door God gesteld, onder God gezet, en zij hebben dus het mandaat van God. Dat betekent dat ze een volmacht hebben van God, dat ze daar gezet zijn. Ze hebben een bepaalde bevoegdheid of beheerschap, of hoe je dat ook wil noemen: gedelegeerde macht.
En ja, er zijn overheden die die macht misbruiken, maar dat betekent niet dat wij in verzet zouden komen tegen die overheid. Wij zouden ons onderschikken. We herkennen de overheid als onze meerdere en erkennen het feit dat ze boven ons staan, maar we zouden ze niet per definitie gehoorzamen. Want wij zouden God meer gehoorzaam zijn, of meer aan God toegeven, meer schikken aan God dan aan mensen.
De Taak van de Overheid als Rechtsverschaffer ↑ hoofdstukken
En wat is dan de taak van een overheid? Daarvoor ga ik eerst nog even terug naar Romeinen 12. Dat heb ik vorige keer ook gedaan, maar dat wil ik nog even in herinnering roepen. In Romeinen 12 – en we moeten ons niet te veel aantrekken van die hoofdstukindeling, die is ontzettend makkelijk maar soms ook bedrieglijk – is er geen ander betoog aan de gang dan in Romeinen 13. Paulus borduurt in Romeinen 13 voort op wat hij in Romeinen 12 zegt.
En daar zegt hij: "Verschaf jezelf geen recht, geliefden, maar geef plaats aan de overheid, want er staat geschreven: Aan Mij is de rechtverschaffing, Ik zal terugbetalen." Dus Paulus zegt dat wij onszelf geen recht zouden verschaffen, want aan Hem, aan God Zelf, is de rechtverschaffing en God zal terugbetalen. In Romeinen 13 gaat het betoog dan verder dat die autoriteiten die er zijn, onder God zijn gesteld en onder God zijn gezet.
In vers 4 staat dat de overheid Gods bediende is, jou ten goede. Maar in het geval dat jij kwaad doet: vrees, want zij draagt het zwaard niet voor de schijn. Want zij is Gods bediende, een rechtverschaffer voor boosheid tegen hem die kwaad verricht. Dus de overheid is aangesteld door God, onder God gesteld. En wat is haar taak? Zij is een rechtverschaffer. De overheid zou er dus zorg voor moeten dragen dat zij recht verschaft onder haar onderdanen.
Nou, daar kun je natuurlijk van alles van vinden, dat ze dat wellicht niet goed doen. Maar zij zijn daarover geen verantwoording aan ons schuldig, maar aan God. Want zij staan onder God en God heeft hen daar geplaatst. Dat wordt niet alleen hier in Romeinen naar voren gebracht, maar ook bijvoorbeeld in Daniël 4 vers 17; dat vers heb ik vorige keer nog laten zien. Zij is Gods bediende, Godsdienaar en een rechtverschaffer. Dus de taak van de overheid is recht verschaffen.
Nou, daar ga ik het voor nu bij laten. In een volgende video wil ik eens toch nog wat dieper ingaan op die taak van de overheid en wat onze houding daarin zou zijn wanneer wij ons zouden onderschikken aan de overheid. Die oproep van Paulus is duidelijk; dat zegt hij hier en in Titus 3. Maar wij kunnen soms die overheid niet gehoorzamen. Want in de meeste gevallen zal onderschikking ook inhoudelijk gehoorzaam zijn aan, maar dat is niet in absolute zin zo. Dat is niet per definitie zo.
Ik wil daar de volgende keer eens wat meer over nadenken: hoe ik daar zelf tegenaan kijk en wat ik daarvan in de Schrift vind, wat de Schrift daarover zegt. Dus dat voor een volgende keer en voor nu, voor deze video, laat ik het hier weer bij. Ik zou zeggen: graag tot die volgende keer.