In deze verzen gaat Paulus verder in op het onderwerp haardracht. Hij stelt geen gebruiken in, maar legt de betekenis van bestaande gebruiken uit. Ook de natuur leert deze dingen. De basis van wat hij naar voren brengt, is wat hij eerder leerde met betrekking tot hoofdschap (:3).
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Wat Paulus hier ook niet doet is nieuwe gebruiken instellen. Hij stelt niets in, hij verklaart de betekenis van bestaande gebruiken.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Hoofdschap en de Verklaring van Culturele Gebruiken ↑ hoofdstukken
Hallo allemaal, 1 Korinthe 11 vers 13. Ik lees het maar gelijk, daar staat: oordeel onder jezelf. Is het betamend dat een vrouw ongesluierd tot God bidt? En wat ik daarbij wil zeggen is dat je... Kijk, ik bespreek dit hoofdstuk nu natuurlijk in delen, in stukjes. En normaal gesproken als je een brief of een hoofdstuk leest, dan doe je dat natuurlijk niet, dan lees je gewoon door. Maar het is goed om even op te merken dat dit hoofdstuk eigenlijk gebaseerd is op dit vers. Dit is de hoofdzaak, letterlijk en figuurlijk, waar het in dit hoofdstuk om draait.
Paulus heeft het hier over hoofdschap. En hij zegt: maar ik wil dat jullie dit weten. Het hoofd van iedere man is Christus. Het hoofd van de vrouw is de man en het hoofd van Christus is God. Nou, dat is vers 3 en we zijn inmiddels in vers 13, en dan gaat het daar nog steeds over. En dit vers gaat dus ook over hoofdschap en zijn nadere uitleg daarover. Vers 3 is dus het uitgangspunt.
Oordeel onder jezelf. Oordelen jullie zelf wat ik zeg? Dat zegt Paulus vaker, dat soort dingen. Is het betamend, past het, dat een vrouw ongesluierd tot God bidt? En het antwoord is natuurlijk nee, dat is niet betamend, want het is een retorische vraag. Wat Paulus hier ook niet doet is nieuwe gebruiken instellen. Hij stelt niets in, hij verklaart de betekenis van bestaande gebruiken. En daarom zegt hij: is het passend, is het betamend dat een vrouw ongesluierd tot God bidt? Want een vrouw die — dat hebben we in de vorige verzen voorbesproken natuurlijk — een vrouw die haar sluier afdoet, haar hoofdbedekking, die toont daarmee wat haar vrouwelijke heerlijkheid is. Dus die sluier, die bedekking, dat is juist een beeld dat zij onderschikt is aan de man en dat zij op dat moment dat zij bidt of profeteert onder een volmacht staat. Namelijk dat zij een mannelijke taak, een mannelijke functie uitoefent. En omdat die sluier daar een uitbeelding van is en zij daarmee haar heerlijkheid laat zien, haar vrouwelijke heerlijkheid, en die sluier een uitbeelding is van de volmacht waaronder zij staat, zou zij die sluier wanneer zij mannelijke functies uitoefent niet afdoen.
Nou blijkbaar gebeurde dat wel in Korinthe. Dus Paulus laat aan de hand van de gebruiken die er zijn — cultuur zouden wij dat noemen — legt hij de dingen uit. Hij legt eigenlijk gewoon hun culturele gebruik uit. Hij legt dus niets op maar hij legt uit. En hij doet een beroep op dat zij zouden weten. Dat is ook wel een leuke woordspeling: geen wetten, maar weten. Dat scheelt één teen, maar dat scheelt in de praktijk heel veel.
Dus die bedekking, die sluier die de vrouw had, die is een beeld van haar positie ten opzichte van de man, namelijk in onderschikking. Kijk, tegenwoordig wordt dat natuurlijk ook weer anders uitgelegd; wordt het uitgelegd als onderdrukking. Maar het gaat over het schikken in de positie. In de positie dat je een vrouw bent, en een vrouw is vrijgesteld van de taken, de mannelijke functies, de taken waar de man wel voor verantwoordelijk is. En dat heeft niets met onderdrukking te maken. Dat heeft met een positie te maken. En je zou zelfs kunnen zeggen dat — nou, dat zeg ik met een knipoog natuurlijk — maar dat de man daarin onderdrukt wordt. Want bij hem ligt die taak wel en hij is daar wel verantwoordelijk voor, en de vrouw is daar juist van vrijgesteld. Oordeel onder jezelf: is het betamend dat een vrouw ongesluierd tot God bidt?
De Overgang van Cultuur Naar Natuur: Eer en Schande ↑ hoofdstukken
Is het niet de natuur zelf die jullie onderwijst? Dus ook hier weer: het is geen nieuw onderwijs dat Paulus gaat geven. Het zijn ook geen wetten die hij oplegt. Hij switcht hier van cultuur naar natuur. Hij gaat nu zeggen dat de natuur zelf dingen leert die gewoon in de schepping besloten liggen. En hij zegt: "Is het niet de natuur zelf die jullie onderwijst? Dat als een man lang haar heeft, het oneer voor hem is." Sommige vertalingen zeggen "een schande", zoals die groene letters onderaan in de MBG-vertaling. De Statenvertaling zegt dat het hem "oneer" is. Maar "oneer"... letterlijk is dat: niet gewaardeerd. Het doet er bij een man niet zoveel toe wat zijn kapsel is. Er zullen ook mannen zijn die daar wellicht anders over denken, ik overigens niet, maar ook dat is te verklaren.
Ik ga hier niet diverse verzen lezen en daar uitgebreid uitleg over geven, maar dit woord wordt bijvoorbeeld in de NBG-vertaling in Romeinen 9 vers 21 vertaald met "alledaags gebruik". Dingen kunnen ter ere zijn. Hier gaat het over een pottenbakker die voorwerpen maakt: het ene tot eer en het andere niet tot oneer – en ook niet direct tot schande – maar "zonder eer". Die zijn gewoon niet zo eervol. Je hebt mooie potjes en je hebt gewoon potjes voor het alledaags gebruik, zoals de MBG dat zegt. Dat was vroeger zo – ik weet niet of dat nog zo is – maar toen hadden mensen een zondagsservies of een servies voor als er gasten kwamen. En ze hadden inderdaad een minder eervol servies, een servies zonder eer, maar absoluut wel bruikbaar.
2 Timoteüs 2 vers 20 is ook zo’n vers. Daar gaat het ook over een groot woonhuis waarin gouden en zilveren voorwerpen zijn, maar ook van hout en aardewerk. Sommige zijn tot eer, en sommige zijn niet tot schande – zoals de NBG dat dan uitlegt – maar hebben een minder eervolle bestemming. Dat is ook het idee in 1 Korinthe 11. Is het niet de natuur zelf die jullie onderwijst, dat als een man lang haar heeft, het zonder eer voor hem is? En bij een vrouw is het juist wel eervol als zij lang haar heeft, want dat is haar heerlijkheid, zoals we al in dit hoofdstuk gezien hebben. Dat zien we ook in de volgende les overigens.
Het is de natuur zelf die dat onderwijst en het is volgens mij nog steeds zo over de hele wereld dat de meeste mannen kort haar hebben. Het is trouwens ook zo dat mannen over het algemeen op een gegeven moment kaal worden; de ene wat vroeger dan de andere. Daar zijn ook wel uitzonderingen op, dat begrijp ik wel, maar de meeste mannen zullen dat toch niet ervaren als oneervol. Tenminste, dan spreek ik een beetje uit eigen ervaring: mij kan het eigenlijk geen bal schelen, om het even plat uit te drukken.
Is het niet de natuur? Maar bij een vrouw zou dat een verschrikking zijn natuurlijk, als ze er zo aan toe zou zijn als ik, zal ik maar zeggen. Maar een vrouw... ja, ook dat is natuurlijk tegenwoordig anders. Er zijn veel meer vrouwen met kort haar dan vroeger. Maar we vinden dat nog steeds; we zeggen dat het wel mooi is, dat lange haar. Of het makkelijk is, is een ander verhaal, maar het is wel mooi en het is eervol. Is het niet de natuur zelf? Bij de vrouw dan; bij de man doet het er eigenlijk niet zoveel toe. Is het niet de natuur zelf die jullie onderwijst dat als een man lang haar heeft, het zonder eer voor hem is? Maar dat als een vrouw lang haar heeft, het voor haar heerlijkheid is. Dus voor een vrouw is dat lange haar heerlijkheid.
Lang Haar als een Sierlijke Mantel en Vrouwelijke Heerlijkheid ↑ hoofdstukken
Aangezien het lange haar aan haar in plaats van een omhulling is gegeven. En hier zegt de NBG een sluier, en dat is het dus niet, want dat zou betekenen dat de vrouw lang haar heeft gekregen in plaats van een sluier. En dit hoofdstuk gaat er juist om dat de vrouw bij het bidden of profeteren haar sluier niet zou afdoen. Nou, en hier zegt de Statenvertaling dan dat het lange haar haar voor een deksel, een bedekking is gegeven. De NBG zegt immers: het haar is haar tot een sluier gegeven.
Maar dat is natuurlijk niet waar, want de vrouw zou juist die sluier omdoen op het moment dat zij bidt of profeteert. Daarover hebben we het uitgebreid gehad. Dit woord komt nog een keer voor in het Nieuwe Testament en daar is het in de NBG-vertaling: mantel. "En als een mantel zult gij ze oprollen; als een kleed zullen zij ook verwisseld worden." In de Griekse vertaling van het Oude Testament, de Septuagint, komt dit woord ook een aantal keren voor. Dit Griekse woord dat hier letterlijk weergegeven is met omhulling, wordt dan ook als een mantel vertaald. Het is een soort sierlijke schoudermantel.
Aan de vrouw is het lange haar gegeven. Als een vrouw lang haar heeft, is het voor haar heerlijkheid, aangezien het lange haar haar in plaats van zo’n sierlijke schoudermantel of een mantel is gegeven. Dat zijn dan die typische vrouwendingen natuurlijk. Soms zie ik vrouwen die iets om de schouders hebben hangen, waarbij ik me altijd afvraag of er echt mouwen in zitten; van die grote gaten. Ik denk als man: ja, ik zou zo’n ding niet aantrekken want het is super onpraktisch, maar het is mooi.
En daarom draagt een vrouw het natuurlijk. Het is tot heerlijkheid en dat is natuurlijk ook zo bij een vrouw. Denk ook aan bijvoorbeeld een bruiloft: op een bruiloft gaat alle aandacht uit naar de vrouw. Hoe zit haar haar, wat voor jurk heeft ze? Dat is allemaal tot haar heerlijkheid. En dat is het lange haar ook, geeft Paulus hier aan. Dat als een vrouw lang haar heeft, het heerlijkheid voor haar is, aangezien het lange haar in plaats van een mantel is gegeven. Dus tot haar heerlijkheid, tot eer.
Nou goed, hier ga ik het bij laten. En ik ga volgende keer gewoon weer verder in het volgende vers, want deze video is weer lang genoeg zo. Ik zou zeggen: graag tot de volgende keer.