In de vorige blog zagen we dat de telling van de zeventig jaarweken begint bij Kores, wanneer na de zeventig jaar verwoesting het herstel van Jeruzalem aanvangt. Gabriël verdeelt de eerste 69 weken vervolgens in zeven en tweeënzestig weken. Maar als het alleen de bedoeling was geweest om een periode van 69 weken aan te geven, had dat ook eenvoudig zo gezegd kunnen worden. Dat de eerste zeven weken apart worden genoemd, moet daarom betekenis hebben. Wat markeren deze eerste zeven weken?
zeven jaarweken
Inmiddels weten we hoe we met zeven jaarweken moeten rekenen. Zeven jaarweken brengen ons bij het vijftigste jaar, het jubeljaar. De eerste zeven weken van Daniël vormen dus het eerste jubeljaar binnen de zeventig jaarweken. Gerekend vanaf Kores komen we daarmee uit op een periode van vijftig jaar.
Dat is op zichzelf al veelzeggend. Gabriël zondert precies zeven jaarweken af, dezelfde periode die in Leviticus 25 wordt gebruikt om tot het jubeljaar te komen.
Jeruzalem herbouwd
De verdeling in zeven en tweeënzestig weken is niet willekeurig. Wanneer we de volgorde van de grondtekst van Daniël 9:25 aanhouden, zien we een opvallende structuur:
Daniël 9 (naar ISA)
25 vanaf het uitgaan van het woord om terug te doen keren en om Jeruzalem te bouwen (1)
tot Messias, Vorst (2)
zeven weken (1)
en tweeënzestig weken (2)
Eerst worden twee momenten genoemd en vervolgens twee perioden. De eerste periode, de zeven weken, begint bij het uitgaan van het woord om terug te doen keren en Jeruzalem te bouwen. De tweede periode, de tweeënzestig weken, voert vervolgens tot Messias, Vorst.
De eerste zeven weken staan daarmee in het teken van het herstel van Jeruzalem. Dat past ook bij het vervolg van het vers, waarin wordt gezegd dat de stad zal terugkeren en gebouwd worden.
Met Kores begint dit herstel, maar daarmee is Jeruzalem natuurlijk niet onmiddellijk herbouwd. Het herstel van de tempel, de stad en haar muren neemt tijd in beslag. Daarvoor worden de eerste zeven jaarweken gegeven.
Zoals we inmiddels hebben gezien, brengen zeven jaarweken ons bij het vijftigste jaar, het jubeljaar. De eerste periode vanaf Kores tot aan het herstel van Jeruzalem beslaat daarmee één jubeljaarcyclus van vijftig jaar.
Ezra en Nehemia
De boeken Ezra en Nehemia beschrijven deze periode. Ezra begint waar 2 Kronieken eindigt: bij de proclamatie van Kores en de terugkeer uit Babel. De tempel wordt herbouwd en later wordt ook Jeruzalem verder hersteld.
In Nehemia lezen we uiteindelijk over het herstel van de muur rondom Jeruzalem. Wanneer Nehemia in Jeruzalem aankomt, treft hij de stad nog in een gehavende toestand aan:
Nehemia 2 (naar ISA)
17 En ik zeg tot hen: Jullie zien het kwaad waarin wij zijn, dat Jeruzalem verwoest is en haar poorten met vuur verbrand zijn. Kom en wij bouwen de muur van Jeruzalem, en wij zullen niet langer een smaad zijn.
Daarop begint men met de herbouw van de muur.
Nehemia 2 (naar ISA)
18 …En zij zeggen: Wij zullen opstaan en bouwen! En zij versterken hun handen voor het goede.
Ondanks grote tegenstand wordt de muur voltooid. Daarmee is het herstel dat bij Kores was begonnen een beslissende fase verder gekomen.
een periode van vijftig jaar
Dit geeft ook een heel andere kijk op de chronologie van Ezra en Nehemia dan doorgaans wordt aangenomen. In de gangbare chronologie wordt tussen het eerste jaar van Kores en de tijd van Nehemia een periode van ruim een eeuw gerekend. Maar Daniël geeft voor het eerste gedeelte van de profetie zeven jaarweken: een jubeljaarcyclus van vijftig jaar.
plein en uitspringende hoek
Daniël 9:25 zegt nog iets over de herbouw van Jeruzalem:
Daniël 9 (naar ISA)
25 …plein en uitspringende hoek zal terugkeren en gebouwd worden,
en in benauwdheid van de tijden.
Waar veel vertalingen spreken over “straten”, staat in het Hebreeuws het enkelvoud rechov: plein. Het tweede woord, charuts, wordt vaak vertaald met “gracht”. ISA geeft het weer met “uitspringende hoek”, wat waarschijnlijk wijst op een vestingwerk van de stad.
Het gaat dus niet alleen om de terugkeer naar Jeruzalem. De stad zelf zou daadwerkelijk weer worden opgebouwd. En dat zou gebeuren “in benauwdheid van de tijden”.
Dat laatste herkennen we duidelijk in Ezra en Nehemia. De herbouw verliep onder voortdurende tegenstand. Het werk werd tegengewerkt en zelfs jarenlang stilgelegd (Ezra 4:4-5, 24). In de dagen van Nehemia was de dreiging zo groot dat tijdens de herbouw zelfs gewapend werd gewerkt. De lastdragers deden met de ene hand het werk en hielden met de andere de werpspies vast (Neh. 4:17).
Juist deze periode van moeizame herbouw wordt in Daniël 9:25 vooraf aangekondigd: Jeruzalem zou worden herbouwd, maar in benauwdheid van de tijden.
daarna tweeënzestig weken
Na deze eerste zeven weken zijn de zeventig jaarweken nog lang niet voorbij. Gabriël noemt vervolgens nog tweeënzestig weken. De eerste zeven weken brachten ons vanaf Kores naar het herstel van Jeruzalem. Daarna begint een nieuwe periode:
7 weken => 50 jaar
62 weken => ?
Na deze tweeënzestig weken gebeurt iets dat centraal staat in de hele profetie:
Daniël 9 (naar ISA)
26 En na de tweeënzestig weken zal Messias afgesneden worden…
De profetie voert ons dus uiteindelijk naar de Messias. Maar voordat we de stap maken van de eerste zeven naar de volgende tweeënzestig weken, moeten we eerst nog nader kijken naar de chronologie van Ezra en Nehemia. Want passen de gebeurtenissen die zij beschrijven werkelijk binnen die eerste periode van vijftig jaar?
Daarover gaat de volgende blog.