20. 1 Thessalonicenzen 4:13-14 – hen, die ontslapen zijn

In dit gedeelte spreekt Paulus over ‘de wegrukking’, ook wel ‘de opname van de gemeente’ genoemd, zoals hij dat bijvoorbeeld ook doet in 1 Korinthe 15. Hier is de aanleiding de onzekerheid van de Thessalonicenzen over degenen die ontslapen zijn. Hoe zit het met hen? Blijkbaar wisten ze dat degenen die levend overblijven tot de komst van de Heer op dat moment weggerukt zullen worden. Maar hoe zit het met de ontslapenen, ‘missen zij de boot’? Zeker niet! Zij zullen bij Zijn komst, net zoals Jezus ooit stierf en opstond, ook opstaan en vervolgens samen met de levend overgeblevenen Hem tegemoet gaan.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: In deze studie staat Paulus' onthulling van het geheimenis rondom de wegrukking centraal. Er wordt specifiek stilgestaan bij de gelovigen die al gestorven zijn, om de thessalonicenzen te troosten. De spreker benadrukt dat de Bijbelse doodsstaat een toestand van onbewuste rust of slaap is, wat diametraal ingaat tegen de theorie van een onsterfelijke ziel. Omdat Jezus stierf en opstond, hebben gelovigen de zekere hoop dat God ook deze ontslapenen zal opwekken.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Thessalonicenzen 4:13, 1 Thessalonicenzen 5, 1 Korinthe 15:51, 1 Korinthe 15, 1 Thessalonicenzen 4, 2 Petrus 3:8

“De mens is dood; hij is zich nergens van bewust. Vanaf het moment dat hij de ogen sluit tot het moment dat hij ze weer open doet, is het een onbewuste toestand.”

Paulus' Geheimenis over de Wegrukking ↑ hoofdstukken

Hallo allemaal. In 1 Thessalonicenzen 4 vers 13 ben ik gebleven. Door de volgende verzen, die doorlopen tot in 1 Thessalonicenzen 5, wil ik wat langzamer doorheen gaan dan door het voorgaande gedeelte. Dat komt ook omdat Paulus hier leerstellig echt iets bekend gaat maken, hoewel dit natuurlijk niet de enige plek is waar hij dit doet. Dit gedeelte gaat over de Wegrukking, wat in bepaalde kringen de opname van de gemeente wordt genoemd.

Paulus spreekt daar ook over in 1 Korinthiërs 15, vanaf vers 51. Daar zegt hij: "Zie, ik maak jullie een geheimenis, een verborgenheid bekend." Het is iets wat tot dan toe niet geopenbaard was, en Paulus is degene die dit geheim onthult. Dat doet hij in 1 Korinthiërs 15 en hier in 1 Thessalonicenzen 4. Ook op andere plaatsen spreekt hij daar overigens over, maar hier doet hij dat, zou je kunnen zeggen, het meest uitgebreid.

Er zitten wel wat verschillen tussen 1 Korinthiërs 15 en 1 Thessalonicenzen 4. Ik bedoel eigenlijk niet zozeer verschillen, maar verschillende accenten. In 1 Korinthiërs 15 ligt het accent voornamelijk op degenen die levend overblijven bij de komst van de Heer. Zo zeg ik het dan maar even, maar daar kom ik ook nog op terug omdat we dat in 1 Thessalonicenzen 4 ook vinden. En hier in 1 Thessalonicenzen 4, dat lees je hier ook — laat ik het maar gelijk lezen — daar gaat het over degenen die al overleden zijn.

Zorgen over de Ontslapenen en Gods Tijdsplan ↑ hoofdstukken

Paulus zegt: "Maar wij willen niet dat jullie onwetend zijn, broeders, wat betreft hen die ter ruste liggen, opdat jullie niet bedroefd zullen zijn zoals de overige mensen die geen hoop hebben."

Ja, Paulus had, denk ik, vragen gehad vanuit die Thessalonicenzen of er waren hem dingen ter oren gekomen over de Thessalonicenzen, dat zij zich zorgen maakten of wellicht zelfs bedroefd waren over degenen die al ontslapen waren. Ik heb al eerder aangegeven en laten zien dat de Thessalonicenzen in een moeilijke tijd leefden. Zij stonden onder veel verdrukking, maar zij hadden een verwachting van een spoedige terugkomst van de Heer Jezus Christus.

En ja, dat is wat anders gelopen. De twee dagen waarover Hosea sprak, dat bleken twee dagen van duizend jaar te zijn. En de Heer komt dus terug na twee dagen en op de derde dag. Dat zeg ik even heel kort; in 2 Petrus 3 vers 8 is het meen ik. Maar dat betekent ook dat wij ons eigenlijk in een soortgelijke situatie bevinden als de Thessalonicenzen. Alleen voor hen was een en ander nog niet helemaal helder; nog niet alles was geopenbaard. Dat was in een tijd dat het evangelie van het koninkrijk nog aan Israël gepredikt werd, en dus in theorie, als Israël zich zou bekeren, de Messias terug zou komen.

Maar wij weten inmiddels dat dat niet gebeurd is. En dat inderdaad na twee dagen de Heer terug zou komen, en dat dat dagen van duizend jaar zijn, want de Heer rekent een dag als duizend jaar en duizend jaar als één dag. En dus die tweeduizend jaar zijn bijna om, hè? De tweeduizend jaar vanaf, laten we zeggen, vanaf de dood en opstanding en hemelvaart van Christus.

De Bijbelse Doodsstaat: Rust in Plaats van een Onsterfelijke Ziel ↑ hoofdstukken

Paulus zegt hier: "Wij willen niet dat jullie onwetend zijn, broeders, wat betreft hen die ter ruste liggen." Dat is heel letterlijk weergegeven. "Ter ruste liggen" – de NBG en de Statenvertaling hebben hier "ontslapen". Ik zag in de Nederlandse Concordantenvertaling dat ze daar hadden gekozen voor "degenen die rusten". Maar daar gaat het ook over, hoewel ontslapen natuurlijk ook een mooi woord is in dat verband. Want het gaat over degenen die zijn gestorven, die zijn overleden; de "doden in Christus" worden ze verderop genoemd. Maar zij rusten tot de dag dat ze worden opgewekt.

En net als wij ook slapen, zijn degenen die nu gestorven zijn, ontslapen, opdat zij opgewekt zullen worden in de dag van Christus en bij Zijn komst. Dat zijn natuurlijk allebei hele mooie metaforen voor de dood. Wij zeggen ook "rust zacht" of "rest in peace" als iemand gestorven is. Dat zegt men wel, maar het is inderdaad een rust, of in die zin ook een slaap. De mens is dood; hij is zich nergens van bewust. Vanaf het moment dat hij de ogen sluit tot het moment dat hij ze weer open doet, is het een onbewuste toestand. Hij is dood en is er niet, hij is niet meer.

Ik zeg dat zo nadrukkelijk, omdat dat in het christendom, maar eigenlijk in elke godsdienst en zelfs buiten godsdienst, in de filosofie en dergelijke, heel anders geleerd wordt. Daar spreekt men van de onsterfelijke ziel. Als er iemand dan overleden is, zegt men wel "rust zacht" of "rest in peace", maar tegelijkertijd zegt men ook: "Misschien ziet hij me nu wel vanaf de plek waar hij nu is." Dat zijn natuurlijk dingen die niet met elkaar in overeenstemming zijn. Want als je rust en ontslapen bent, dan ben je dood en dan ben je dus van niets bewust.

Dat is wat de Schrift leert, en eigenlijk is de hele massa, of dat nu godsdienstig of seculier is, daarvan afgedwaald. Maar ik zeg dat zo nadrukkelijk omdat Paulus verderop, als hij zijn uiteenzetting geeft over de wegregeling – hoe dat plaatsvindt en wat er op dat moment gebeurt – zegt: "Bemoedig elkaar met deze woorden." En dus niet met de woorden van: "Ja, hij leeft nu aan de overzijde," of: "De onsterfelijke ziel is nu op een andere plaats," noem het allemaal maar op. Nee, daar zouden we elkaar niet mee bemoedigen. We zouden elkaar bemoedigen met déze woorden, en dat gaat hier specifiek over de doden in Christus, zoals ze verderop worden genoemd.

Dat zijn degenen die ontslapen zijn. Gelovigen die wij hebben gekend. De Thessalonicenzen leefden in de verwachting van een spoedige komst van de Heer Jezus Christus. Maar hoe zat het dan, was hun vraag, met degenen die ons al ontvallen zijn? Missen die de boot als de Heer komt? Nou, Paulus gaat hier bekendmaken: nee, integendeel. En dat is natuurlijk ook een bemoediging, een aanmoediging en een troost voor ons met betrekking tot degenen die ons ontvallen zijn, die al ontslapen zijn. "Wij willen niet dat jullie onwetend zijn, broeders, wat betreft hen die ontslapen zijn of die rusten, opdat jullie niet bedroefd zullen zijn zoals de overige mensen, die geen hoop hebben."

Verdriet Mét Hoop: Jezus' Opstanding als Garantie ↑ hoofdstukken

Wat Paulus dus niet zegt, is dat jullie niet bedroefd zullen zijn. En dan zegt hij er nog iets achteraan, want het is logisch: als degenen die wij liefhebben overlijden, dan missen we hen. Dan zijn we bedroefd. Maar we zijn niet bedroefd zoals de overige mensen – degenen die geen broeders zijn en niet geloven – zoals de overige mensen die geen hoop hebben. Want de overige mensen hebben geen weet van deze dingen; ze hebben geen weet van de opstanding. En de hoop, dat is een verwachting, een toekomstverwachting. Wij hebben een hoop. Wij weten dat we zullen worden opgewekt. De doden in Christus zullen worden opgewekt. Als wij levend overblijven tot het moment van Zijn komst, dan zullen we zelfs niet sterven, maar dan zullen we op dat moment veranderd worden en in een ondeelbaar ogenblik een ander lichaam ontvangen.

Wij willen niet dat jullie onwetend zijn, broeders, wat betreft hen die ter ruste liggen, opdat jullie niet bedroefd zullen zijn zoals de overige mensen die geen hoop hebben. Want indien wij geloven dat Jezus stierf en opstond, zal God ook zó hen die ter ruste gelegd worden, of die ontslapen zijn, door Jezus uitleiden samen met Hem. Nog even langzaam, want dat is natuurlijk een toelichting op het voorgaande: "Want indien wij geloven dat Jezus stierf en opstond." Wij zijn gelovigen, dus dat geloven we. En degenen die ontslapen zijn, onze broeders en zusters die ontslapen zijn, die geloofden dat ook. Dus als wij geloven dat Jezus stierf en opstond, zal God ook zó hen... Hoe dan? Nou, doordat zij stierven en op zullen staan. Dus God zal ook hen zó leiden, namelijk door sterven, dood en opstanding. Degenen die ontslapen zijn, die rusten, die ter ruste gelegd worden of zijn, zal God door Jezus uitleiden samen met Hem.

Dit woord "uitleiden" – in een andere vertaling staat "wederbrengen" – is leiden in de zin van gaan, doen uitgaan, doen meegaan. Ik zag ook in de Nederlandse Concordante Vertaling, geloof ik, "voeren" of "meevoeren". Het idee is duidelijk: over degenen die ontslapen zijn, zijn wij niet bedroefd zoals de overigen die geen hoop hebben. Want wij hebben wel een hoop, en die hoop is dat wij geloven dat Jezus stierf en opstond. En dat Hij dus ook zó, door dood en opstanding, hen die ontslapen zijn, door Jezus zal uitleiden, meevoeren en meebrengen samen met Hem.

Verderop zal Paulus bekendmaken dat die doden in Christus zullen worden opgewekt en tegelijk met de levende overgeblevenen de Heer tegemoet zullen gaan in de lucht. Wat een geweldige boodschap en ook een geweldige toekomst! En zeker als je bedenkt dat dit steeds dichterbij komt. Het is ook niet de eerste keer dat ik dit gedeelte bespreek, maar ik ben toch blij dat ik het weer eens mag bespreken. En wellicht is het ook niet de laatste keer, hoewel de kans steeds groter wordt dat het wel de laatste keer is, want deze gebeurtenis komt natuurlijk steeds dichterbij. Daar kijken we naar uit. Geweldig! Ik moet hier echt even stoppen en de volgende keer verdergaan, want over de volgende verzen valt ook zoveel te zeggen. Graag dus tot de volgende keer!