64. Kolossenzen 2:19 – het Hoofd voorziet en verenigd het lichaam

Christus is het Hoofd van het lichaam. Hij voorziet en verenigd Zijn lichaam door “contacten en banden”. Hij brengt de leden van het lichaam bij elkaar en geeft een ieder wat hij nodig heeft. Daar komt geen organisatie aan te pas, dat is een organisch proces. Zoals ons hoofd ons lichaam aanstuurt.


📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De studie behandelt Kolossenzen 2:19 en waarschuwt voor religieuze boodschappers die rituelen invoerden en zich niet vasthielden aan het Hoofd, Christus. Vanuit dit Hoofd wordt het hele lichaam, de Ecclesia, organisch voorzien en verenigd door contacten en banden. Deze verbindingen zijn niet gebaseerd op een kerkelijke organisatiestructuur, maar ontstaan doordat het Hoofd gelovigen samenbrengt rondom Zijn Woord. Door deze onderlinge contacten en voorziening groeit de Ecclesia de goddelijke groei.

Besproken Schriftgedeelten: Kolossenzen 1:18, Kolossenzen 2:19

“Maar zoals het lichaam bij elkaar gehouden wordt door alles wat het lichaam verbindt – spieren, pezen, banden, gewrichten, enzovoort – zo wordt de Ecclesia door het Hoofd, het gehele lichaam, via contacten en banden voorzien.”

Vasthouden aan het Hoofd, Niet aan Rituelen ↑ hoofdstukken

Hallo, welkom bij deze nieuwe video over Kolossenzen 2 vers 19. Wat ik normaal gesproken meestal doe, is even het voorgaande vers lezen, omdat deze zin — dat zie je — niet begint met een hoofdletter; de zin loopt namelijk door. Maar als ik dat vers ga lezen of bespreken, dan valt er altijd nog wel wat aan te merken op de vertalingen, ook op de Vertaling van Geschriften (GES). Ik heb in de vorige video natuurlijk besproken wat ik denk dat er staat, dus ik denk dat we hier gewoon verder kunnen lezen.

Er staat hier in de vertaling: "terwijl hij zich niet houdt aan het hoofd". Maar het gaat niet over een 'hij', dat zie je hier trouwens ook niet in de grondtekst: "en niet houdende" of "vasthoudende aan het hoofd". Het gaat niet om één persoon, maar het gaat om boodschappers. We hebben in de vorige video besproken dat er boodschappers waren onder de Kolossenzen die rituelen wilden invoeren, godsdienstige praktijken. Dat staat hier ook en dat wordt opgewekt uit de ritueelheid. Ze wilden de Kolossenzen dus ritualiseren en hen weer onder godsdienstige praktijken brengen. Zij houden zich dus niet aan het Hoofd; niet vasthoudende — zo zou ik het vertalen — aan het Hoofd. En 'Hoofd' schrijf ik natuurlijk met een hoofdletter, want het Hoofd is Christus.

Het gaat dus om de religieuze beïnvloeding uit vers 18. Zij probeerden de Kolossenzen onder rituelen en godsdienstige praktijken te brengen. Die religieuze praktijken en die rituelen zetten juist de prediker op de voorgrond. "Luister maar naar mij," want de rituelen kwamen daarmee op de voorgrond, maar daarmee ook degenen die ze predikten. En die waren 'opgeblazen', zei Paulus. Zij bliezen zichzelf op, en opblazen betekent dat het groter wordt zonder dat het echt inhoud heeft. Dat heeft ook iets met zuurdesem en valse leer te maken, maar het betekent in ieder geval dat het groeit zonder substantie. Wanneer je het Woord kent, prik je daar doorheen, en zo werkt dat.

Niet vasthoudende aan het Hoofd, dat deden die boodschappers dus. En het Hoofd, dat is Christus. In Kolossenzen 1 vers 18 zagen we natuurlijk al dat Hij het Hoofd is van het lichaam, de Ecclesia — de uitgeroepen vergadering, de gemeente. Dat vers hebben we al besproken. Hier wordt de heerlijkheid van de Zoon besproken en door Paulus geëtaleerd; hij somt daar helemaal op wie de Zoon is en welke heerlijkheid Hij heeft.

In Kolossenzen 2 vers 19 gaat het dus ook over het Hoofd van het lichaam. Dat staat er ook achter: "terwijl hij zich niet vasthoudt aan het hoofd van waaruit het gehele lichaam..." Dus hier zie je ook weer de combinatie van Hoofd en lichaam. Dat lichaam wordt door de voedselopnames en banden voorzien en verenigd, en groeit zo de goddelijke groei.

Het Lichaam Gevoed Door Contacten (hapton) ↑ hoofdstukken

Ik heb dit vers altijd moeilijk gevonden, totdat iemand me op bepaalde dingen wees en toen begreep ik het. Want hier staat 'voedselopnames', terwijl ik in een andere vertaling 'gewrichten' zag staan. Er wordt gesproken over pezen en banden, of voedselopnames en banden. De Statenvertaling gebruikt de woorden 'samenvoegselen en samenbindingen'. Wat precies het verschil is tussen samenvoegselen en samenbindingen weet ik niet, maar het gaat hier natuurlijk over de metafoor van een lichaam: het hoofd en het lichaam.

Dat lichaam heeft – hier staat dan 'voedselopnames' – maar andere vertalingen hebben 'gewrichten en banden' of 'pezen en banden'. Het gaat er inderdaad om dat er dingen zijn in ons lichaam die de boel bij elkaar houden. Kniebanden, enkelbanden, kruisbanden; dat zijn allemaal banden en verbanden. Ook de spieren horen daarbij. Dat hele lichaam, dat uit al zijn leden bestaat – benen, armen, voeten, handen, vingers enzovoorts – wordt allemaal bij elkaar gehouden door banden en spieren.

Ik begeef me natuurlijk een beetje op glad ijs, want ik heb niet zo heel veel verstand van de anatomie van het menselijk lichaam. Maar ik denk niet dat het woord 'voedselopnames' in de vertaling erg gelukkig gekozen is. Wat hier namelijk staat, is het woord 'haphōn', wat 'aanraking' betekent. Wij kennen de stam hiervan, 'haptomai', wel van de haptonoom. Een haptonoom is iemand die behandelt door aanraking – of het genezend is, is altijd maar de vraag natuurlijk. Ook hier heb ik absoluut geen verstand van, want ik ben nog nooit bij een haptonoom geweest, maar ik denk altijd maar aan een soort fysiotherapeut die blijkbaar door aanraking de juiste plekken aanraakt, misschien wel op de juiste plekken drukt, en zo bepaalde lichamelijke ongemakken wegneemt.

Vandaar dus het woord aanraking. Een synoniem daarvoor is 'contact'. Als we het woord 'contact' gebruiken, dan denk ik dat we het veel beter begrijpen. Die boodschappers hielden zich niet vast aan het hoofd, terwijl wij dat juist wel zouden doen. En dat hoofd is degene van waaruit het gehele lichaam, dat door contacten en banden voorzien en verenigd wordt, de goddelijke groei groeit. Het lichaam groeit de goddelijke groei – als je het drie keer achter elkaar zegt ga je erover struikelen denk ik – maar het lichaam groeit de goddelijke groei. Dat heeft te maken met geestelijke groei. Dat lichaam groeit, en de individuele leden van het lichaam groeien door contacten en banden. Want die contacten en banden, die voorzien en verenigen.

De Ecclesia: Organisch Verbonden Door Christus ↑ hoofdstukken

Kijk, dit is natuurlijk de metafoor van het lichaam. Maar zoals het lichaam bij elkaar gehouden wordt door alles wat het lichaam verbindt – spieren, pezen, banden, gewrichten, enzovoort – zo wordt de Ecclesia door het Hoofd, het gehele lichaam, via contacten en banden voorzien.

Wanneer wij bij elkaar komen, dan hebben wij contact met elkaar. En zo voorziet God Zijn Ecclesia en zo groeit de Ecclesia, het lichaam: de goddelijke groei. Hier is natuurlijk de metafoor van een lichaam dat groeit; dat is ook van toepassing op de Ecclesia en op de individuele gelovigen.

En banden, wat zijn dat dan? Contacten en banden, daar zou je van kunnen zeggen dat dat ongeveer hetzelfde is. Maar contacten is wanneer wij andere gelovigen ontmoeten, en dat doen we binnen een bepaald verband. Ik haast me om te zeggen dat dat geen kerk is of organisatie, of de evangelische gemeente, de pinkstergemeente, de baptistengemeente, gereformeerde gemeente, en noem ze allemaal maar op op de hoek, en ook niet die op de andere hoek. Het is gewoon het verband waarbinnen wij gelovigen ontmoeten. Dat is niet georganiseerd, dat is juist organisch; dat doet het Hoofd. Hij brengt ons bij elkaar, want wanneer wij Hem als Hoofd kennen en erkennen, dan willen wij horen wat Hij te zeggen heeft. Dan stuurt het Hoofd ons aan en het Hoofd brengt ons bij elkaar.

Zoals via het hoofd van het lichaam al die gewrichten, pezen en lichaamsdelen doen wat ze moeten doen – als ik zeg: "Ik wil met mijn hand dit doen" of "Ik wil een bal weggooien" of "Ik wil iets oppakken" – dan gebeurt er iets in het hoofd waardoor dat allemaal gebeurt. Het gaat eigenlijk gewoon volautomatisch, en als dat niet meer gebeurt, dan is er iets mis. Maar het Hoofd stuurt dat aan en het Hoofd brengt ons bij elkaar.

Buitenkerkelijke Verbondenheid en Goddelijke Groei ↑ hoofdstukken

Dat gaat gewoon op een organische manier. Als je Hem als Hoofd kent en herkent, dan heb je daar helemaal geen kerk of organisatiestructuur voor nodig. Dan is het gewoon het Woord, Zijn Woord dat ons bijeenbrengt. Wij willen naar Zijn Woord horen, en anderen hebben dat ook.

Dan ontmoeten we elkaar binnen een bepaald verband. De verbanden waar ik mij in bevind, zijn juist buitenkerkelijk, want daar is vrijheid en daar is ook het Hoofd dat het aanstuurt, en niet de kerkorde of de synode of wat voor organisatie dan ook. Nee, het Hoofd brengt ons bij elkaar. Het Woord brengt ons bij elkaar. Het Hoofd is Christus en naar Zijn Woord willen we luisteren; dat willen we horen en daar willen we ons in verdiepen. Daar willen we elkaar ook mee bemoedigen, aanmoedigen, vertroosten en attenderen.

Dat gebeurt door contacten en banden binnen dat verband. Dat voorziet ons in wat we nodig hebben en het verenigt ons, want het brengt ons bij elkaar. Op dat woord 'verenigen' wijs ik vaak. Dat begint in het Grieks altijd met 'sun', het woord 'samen'. Het brengt ons samen, het verenigt ons. En daar waar het Hoofd de dienst uitmaakt en ons bij elkaar brengt, waar die contacten en banden zijn, daar worden we voorzien door Zijn Woord in wat we nodig hebben. God gebruikt ons ook om anderen te voorzien in wat zij nodig hebben.

Zo worden we verenigd, komen we samen en groeien we de goddelijke groei. Zo groeit dat dus, en ik vind het geweldig om te zien dat het ook zo werkt. We mogen staan in de vrijheid waarmee Christus ons vrijgemaakt heeft en zo mogen we opgroeien in dat lichaam van Christus en de goddelijke groei groeien. Nou, dat was vers 19. De volgende keer gaan we weer verder met het volgende vers. Tot de volgende!