Paulus noemt Jezus, bijgenaamd Justus, als derde Joodse medewerker. Samen met Aristarchus en Markus behoort hij tot de gelovigen uit de besnijdenis die Paulus actief ondersteunen in zijn bediening. Tijdens zijn gevangenschap zijn zij hem tot grote troost en bemoediging. Zo laat Paulus zien hoe waardevol trouwe medearbeiders zijn in de verkondiging van het evangelie.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Wat Paulus elke keer weer noemt, is trouw.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Herstel van de Relatie met Marcus ↑ hoofdstukken
Welkom allemaal bij deze nieuwe video over Kolossenzen 4 vers 10 en 11. Ja, dat is het tweede deel van de zin, en die zin begon in het vers ervoor, dus dat lees ik nog even mee. Dat ging over die twee mannen, twee namen die we hebben behandeld in de vorige video: "Aristarchus, mijn medekrijgsgevangene, groet jullie; en Marcus, de neef van Barnabas – over hem namen jullie voorschriften in ontvangst; ontvang hem in het geval dat hij naar jullie toe komt."
Ja, daar moet ik nog even iets over zeggen, want ik heb in de vorige video besproken en ook laten zien dat Marcus, de neef van Barnabas, op een zeker moment door Paulus ongeschikt werd geacht. En ja, ik weet nu het hoofdstuk uit Handelingen niet uit mijn hoofd, maar dat heb ik in de vorige video laten zien. Daardoor ontstond er oneenigheid tussen Paulus en Barnabas, en op dat moment scheidden hun wegen. Maar blijkbaar is dat weer helemaal goed gekomen met die Marcus. Paulus achtte hem daar in dat betreffende hoofdstuk in Handelingen ongeschikt, maar later wordt Marcus er weer bij gehaald. En daar is dus iets voorgevallen, dat is helemaal goed gekomen.
Ik heb de vorige keer ook 2 Timotheüs 4 laten zien, waar ook wordt gezegd dat deze Marcus zeer nuttig was voor de dienst, en dat ook de apostel Petrus hem noemt in zijn brief. Dus ik denk – en volgens mij heb ik dat in de vorige video niet gezegd, maar dat is op zich ook wel logisch – als hier dan staat: "over hem namen jullie voorschriften in ontvangst, ontvang hem in het geval dat hij naar jullie toe komt", dat deze opmerking daarop slaat voor de Kolossenzen. Ik denk dat de Kolossenzen in eerste instantie op de hoogte waren van hoe Paulus over Marcus dacht, dat hij ongeschikt was voor de dienst, om het zo maar te zeggen. Maar hij was van ongeschikt zeer geschikt geworden voor Paulus, en ik denk dat Paulus dat de Kolossenzen heeft meegegeven en dat hij heeft gesproken over het herstel van die relatie. Vandaar dat ze voorschriften voor hem in ontvangst zullen hebben gekregen om hem te ontvangen als hij naar hen toe zou komen.
En dan lees je in het volgende vers: "en Jezus, genaamd Justus". Ja, dat klinkt bij ons wat vreemd in de oren: Jezus. Maar dit is natuurlijk de Griekse vorm van de naam Jezus of Joshua, Jehoshua. Ja, dat was gewoon een gangbare naam in die tijd. Tegenwoordig trouwens nog steeds; vooral in de Spaanse wereld kom je nog wel eens figuren tegen die Jezus heten. Maar dat was dus een Joshua, Jozua, Jezus. Dat was een gangbare naam in die tijd. "Ja, redt" betekent de naam. En hij is bijgenaamd Justus. Dat lees je wel vaker in de Bijbel, dat die mensen bijnamen kregen. Vanwege de betekenis ongetwijfeld, maar ik denk ook om ze uit elkaar te houden. Justus – als je het op z'n Engels zegt, *justice* – dan weet je wat dat betekent hè: de rechtvaardige.
Jezus Genaamd Justus en Aristarchus ↑ hoofdstukken
Nou, zij zijn de enigen van de besnijdenis die medewerkers zijn voor het Koninkrijk van God, die voor mij een kalmering zijn geweest, staat er dan in de vertalingen. De NBG zegt "tot troost zijn geweest" – en de rest van het vers moet je niet in de NBG lezen, want die hebben dat een beetje omgebouwd. En hier staat ook vertroosting. Ik heb dat woord opgezocht; "soelaas" zag ik in een andere vertaling, maar dat is ook een woord dat je uit moet leggen. Vertroosting, kalmering... Ik denk dat vertroosting prima in de buurt komt hoor, voor het woord *paragoria*. Die woordopbouw brengt ons ook niet heel veel verder, maar ik las in de Strong-verklaring dat die woordopbouw te maken heeft met – en ik geef het je door voor wat het waard is – een toespraak ernaast houden. Dan lijkt het een beetje, voor degenen die vaker bijbelstudie doen, op het woord *parakaleo*. Dat heeft datzelfde voorzetsel *para* dat we hier aan het begin vinden. *Para* betekent "ernaast", en *parakaleo* is "ernaast roepen", dus in de zin van aanmoedigen of bemoedigen. Dit woord heeft dat er ook wel in zich, al begrijp ik dat het een ander woord is. Dus als je concordant gaat vertalen, kun je dit woord niet weer hetzelfde weergeven als het woord *parakaleo*, maar er zijn dus echt overeenkomsten. Vandaar dat de NBG en de Statenvertaling hier ook "vertroosting" hebben, en kalmering heeft natuurlijk ook overeenkomst met vertroosting. Dus die troost of vertroosting, daar wil ik het dan maar op houden voor het gemak.
En ja, die Marcus en Justus... Als ik het zo lees, dan gaat het hier over: zij zijn de enigen. Dan gaat het over Aristarchus, mijn medekrijgsgevangene die jullie groet, en Marcus, de neef van Barnabas – omtrent wie jullie voorschriften in ontvangst namen; ontvang hem in het geval dat hij naar jullie toekomt – en Jezus, genaamd Justus. "Zij" lijkt me dus terug te wijzen op alle drie. Veel commentatoren zeggen weliswaar dat het gaat over Marcus en Justus, omdat de naam Aristarchus nogal Grieks aandoet. En we hebben in de vorige video gezien dat hij uit Thessalonica was, een van de Thessalonicensen. Dus zegt men: dat zal wel een Griek geweest zijn. Maar dat is nog maar de vraag, want er waren natuurlijk ook heel veel Joden die verstrooid waren onder de naties. Dus die Aristarchus kan best een Jood geweest zijn met een Griekse naam, of was dit de Griekse naam die hij had en waaronder hij bekend was en had hij wellicht ook nog een Joodse naam? Ja, we hadden het net even over die namen. Dus Marcus bijgenaamd Johannes was het geloof ik, en Jezus genaamd Justus. Dus dat kan best dat ook die Aristarchus nog een andere naam had, daar wil ik vanaf wezen. Maar als er dan staat "Zij zijn de enigen", dan lijkt het me niet terug te wijzen op twee van de drie, maar op alle drie. Zij zijn de enigen van de besnijdenis in ieder geval, dus dat betekent dat zij Joden waren.
Medewerkers voor het Koninkrijk van God ↑ hoofdstukken
Die medewerkers zijn voor het Koninkrijk van God. Ja, hier vallen ook veel mensen over: het Koninkrijk van God. Want predikte Paulus dan niet het Koninkrijk van God? Jawel, maar sommigen zeggen dat hij dat in het begin van zijn bediening deed, dat hij toen het Koninkrijk van God aan Israël predikte en pas later naar de natiën ging. Nou, zonder dat nu helemaal toe te lichten: ik geloof dat echt helemaal niet. Het Koninkrijk van God werd door Paulus ook gepredikt. En dat zegt hij hier in een latere brief — zeg ik erbij voor degenen die dat opmerken. Hij zegt dat hier in een latere brief en hij heeft het over het Koninkrijk van God, een brief die gericht is tot de Ecclesia, het lichaam van Christus, en niet tot Israël. Als hij dat al in het begin van zijn bediening had gedaan — zich tot Israël richten — dan is deze brief in ieder geval niet aan Israël gericht. En nogmaals, ik geloof niet dat hij dat in het begin van zijn bediening deed. Paulus was vanaf het begin een apostel van de natiën, en in de Romeinenbrief, wat wel een vroege brief is, zegt hij dat zijn bediening daarop gericht was. Het was zelfs de kers op de taart voor zijn bediening: "Ik verheerlijk mijn bediening door ook enigen uit hen te behouden." Dus niet het volk als geheel zou tot bekering komen. Paulus wist dat het volk niet als volk tot bekering zou komen; dat zal in de toekomst pas gebeuren. Hij was de apostel van de natiën en in de tussentijd verzamelt God een volk voor Zijn naam uit alle natiën.
Maar dat Koninkrijk van God, natuurlijk verkondigde hij dat. Alleen verkondigde hij een verborgen Koninkrijk — Koninkrijk, koningschap. Eerder in de brief zijn we dit woord trouwens ook al tegengekomen. Wat was het? Kolossenzen 1 vers 13 is het meen ik: dat wij overgezet zijn. Hij redt ons uit de macht, de autoriteit van de duisternis en Hij verplaatst ons over tot in het koningschap of Koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde. Het is hetzelfde woord als in hoofdstuk 4 vers 11; dus wij zijn zelfs overgeplaatst, overgezet in dat Koninkrijk of dat koningschap. Wat dat precies betekent, daar hebben we het natuurlijk al over gehad, dus dat ga ik nu niet meer doen. Maar het Koninkrijk zou verborgen worden en zo'n Koninkrijk bestaat wel degelijk. En hoe wij deel hebben aan dat Koninkrijk? Wij zijn geen onderdanen van de Koning; wij behoren toe aan de toekomstige Koning van Israël. Wij zijn één lichaam met Hem die Koning en Messias van Israël zal zijn. En wat dat allemaal betekent, daar hebben we het over gehad.
Dan staat er nog achter: die voor mij een troost (of kalmering) zijn geweest. Dit is niet goed vertaald in de Gehele Schrift vertaling; daar had gewoon de interlineair aangehouden moeten worden: zij die medewerkers zijn voor het Koninkrijk van God en die voor mij een troost zijn geworden. Paulus zegt: zij zijn de enigen van de besnijdenis die medewerkers zijn voor het Koninkrijk van God, die voor mij een troost waren geworden. En daar zijn al heel wat uitleggers over gestruikeld, want zijn zij dan de enigen die voor Paulus in troost zijn geweest? Hiervoor noemt hij toch ook bijvoorbeeld Onesimus en Tychikus? Als we gaan naar het einde van Paulus' brieven, noemt hij vele van die namen: hoe zij hem trouw zijn in de dienst en hoe blij hij daarmee is. Paulus verheugde zich in die mensen om ze weer te zien in de dienst die zij verrichten. Zou hij hier dan zeggen dat die drie die hij hier noemt de enigen van de besnijdenis zijn die medewerkers zijn voor het Koninkrijk en die voor hem een troost zijn geworden of zijn geweest?
Maar van Marcus weten we dat bijvoorbeeld: Marcus werd eerst door Paulus ongeschikt verklaard en daardoor scheidden tijdelijk de wegen van Barnabas en Paulus zich, maar dat is weer goedgekomen met Marcus. Dus in die zin is Marcus een troost voor Paulus geworden, en dat zal op de een of andere manier voor die anderen dus ook zo geweest zijn. Dus ook Aristarchus, Marcus en Jezus genaamd Justus zijn voor Paulus een troost, een kalmering, een troost voor hem geworden.
Geen Instituut, maar Trouw in de Dienst ↑ hoofdstukken
Wat mij opvalt – en daar wil ik mee afsluiten – dat is iets wat mij altijd opvalt als ik zo die laatste verzen lees. Kijk wat dit is: dit is de beginfase van wat wij zouden zeggen 'het christendom' of 'de christenheid' en 'de gelovigen in Christus'. Nou ja, nu zeg ik ook twee verschillende dingen volgens mij, want ik stel het christendom en de christenheid niet gelijk met de gelovigen in Christus.
En dat komt omdat het hele christendom geïnstitutionaliseerd is. Het is geworden tot instituten van kerken en kerkelijke instituten met theologische faculteiten waaraan predikers worden opgeleid. De hele kerkleer is gedogmatiseerd. Nou ja, daar kun je van alles over zeggen. Maar als ik dit zo lees, dan kom je helemaal niet op dat soort ideeën.
In de vorige video hadden we het over de Ecclesia van Colosse die bij Philemon in huis was. Misschien had de man wel een heel groot huis. Maar het was geen instituut, het was geen kerk. Er waren geen baasjes, leidinggevenden, managers die de boel runden en die hun wil oplegden aan anderen. Het was gewoon: men kwam samen bij iemand thuis en dat deed men rondom het Woord van God. Het Woord dat Paulus als apostel van de natiën onder die natiën bekend mocht maken. Daar verblijdde men zich in en Paulus was op rondreis om die boodschap overal kenbaar te maken.
En hij had daar ook geen mensen voor aangesteld die bij hem in dienst waren en die hij een salaris gaf of die een bepaalde opleiding hadden genoten. Nee, Paulus heeft natuurlijk mensen tot zich genomen voor de dienst en die in dienst stonden van hem, dat lazen we ook in de vorige verzen. Bijvoorbeeld een Onesimus, die een trouwe en geliefde broeder was. Eerst was hij een ontrouwe slaaf, maar wat Paulus elke keer weer noemt – en wat mij opvalt – dat zijn mensen die trouw bevonden worden.
En wanneer iemand ontrouw is, dan is het ook klaar voor Paulus. Niet definitief, zoals met Marcus, dan komt het weer goed. Maar hij zegt bijvoorbeeld van Demas, die we straks ook nog tegen zullen komen, dat hij de tegenwoordige eon heeft liefgekregen. Dan houdt het op.
Dus waar het om gaat in het koninkrijk van God – om die termen maar te noemen – en de verkondiging daarvan, van het verborgen koninkrijk, is trouw. Geen opleiding, geen intelligentie, dat zijn niet de dingen die Paulus noemt. Wat Paulus elke keer weer noemt, is trouw. Zo zouden wij ook moeten zijn.
En trouw natuurlijk in eerste instantie aan het Woord van God. Het Woord dat Paulus bekend mocht maken onder de natiën. Dat evangelie van de opgewekte Christus en van het geheimenis. En we zouden daarop staan, daaraan vasthouden en daar trouw in zijn. En zo zijn al deze mensen ook een geweldig voorbeeld voor ons.
Goed, die laat ik erbij voor deze keer en graag tot de volgende.