de beloften aan Abraham, Izak en Jakob

God deed beloften aan Abraham en bevestigde deze beloften aan Izak en Jakob. Zij zouden een land ontvangen, tot een groot volk worden en in hen zouden alle geslachten van de aardbodem gezegend worden. Abraham vatte deze beloften letterlijk op en vertrok uit zijn land naar het land dat God hem wees.

Abraham, Izak en Jakob hebben deze aan hen gedane beloften nooit ontvangen, leert de Schrift, maar zagen in plaats van het land waar zij zich bevonden, uit naar een beter vaderland. Wat betekent dat? Moeten we de beloften aan hen letterlijk nemen? Hoe gaat God deze beloften vervullen? Hierover en nog veel meer, gaat deze studie.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 28 januari 2016

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt de letterlijke landbeloften die God aan Abraham, Izak en Jakob heeft gedaan en stelt dat deze in de toekomst daadwerkelijk op aarde vervuld zullen worden voor het gelovige overblijfsel van Israël. De aardse beloften over een koninkrijk en een nageslacht worden nadrukkelijk onderscheiden van de roeping van de Ecclesia, die een hemelse bestemming deelt in Christus. Aan de hand van de profeten wordt beargumenteerd dat Israël, ondanks hun huidige ongeloof en verstrooiing, door God zal worden gered, verzameld en geestelijk hersteld. Dit definitieve herstel in het beloofde land zal plaatsvinden bij de verschijning van hun Messias op de Olijfberg.

Besproken Schriftgedeelten: 2 Timotheüs 3:16, 2 Petrus 1:20, 2 Timotheüs 3:17, Handelingen 2, Handelingen 3, Handelingen 15, Genesis 12:1, Genesis 12:4, Genesis 12:2, Genesis 12:3, Genesis 12:5, Genesis 1, 1 Korinthe 15:22, Romeinen 5, Genesis 18:18, Genesis 18:17, Genesis 22, Genesis 22:16, Psalmen 2, Openbaring 17:15, Galaten 3, Galaten 3:29, Romeinen 8, Genesis 26, Genesis 26:3, Genesis 28, Genesis 28:13, Genesis 13, Genesis 13:14, Efeze 2, Handelingen 7, Handelingen 7:1, Handelingen 3:20, Hebreeën 11, Hebreeën 11:8, Hebreeën 2:5, Hebreeën 11:11, Genesis 13:16, Genesis 28:14, Genesis 49, 2 Kronieken 1:1, Openbaring 20, 2 Kronieken 1:6, 2 Kronieken 1:9, Johannes 8, Johannes 8:33, Johannes 8:37, Genesis 15, Romeinen 2, Romeinen 9:6, Galaten 4, Johannes 8:40, Johannes 8:43, Johannes 8:44, Galaten 3:1, Galaten 3:2, Galaten 3:6, Romeinen 4, Galaten 3:16, Genesis 15:18, Zacharia 13, Zacharia 14, Zacharia 13:8, Zacharia 13:9, Joël 2:32, Zacharia 14:1, Zacharia 14:4, Joël 2, Deuteronomium 30, Deuteronomium 30:1, Jeremia 32, Jeremia 32:37, Jeremia 23:3, Jeremia 23:4, Jeremia 30:3, Jeremia 30:10, Ezechiël 37, Ezechiël 37:6, Ezechiël 37:8, Ezechiël 37:11, Ezechiël 37:9, Ezechiël 37:16, Ezechiël 37:21, Ezechiël 37:24, Mattheüs 24:31

“Er zijn letterlijk beloften gedaan aan Abraham, Izak en Jakob, en die zouden we dan ook letterlijk moeten nemen.”

Terugblik: de Schrift als Eenheid en het Fundament van Bijbelstudie ↑ hoofdstukken

Wij gaan het hebben over de beloften aan Abraham, Izak en Jakob. Zoals gezegd zie ik wat gezichten die er de vorige keer niet bij waren. Niet dat ik dat per se verwacht had, maar ik wilde de mensen toch een beetje tegemoetkomen met een kleine terugblik naar de vorige keer.

We hebben hier de vorige keer een inleidende studie gehouden over het woord van God. Wat is dat woord van God en waarom is het zo belangrijk voor ons om dat woord te onderzoeken? We zijn tot een aantal conclusies gekomen. Er zijn natuurlijk nog veel meer conclusies te trekken, dus ik ben daar zeker niet volledig in geweest, maar we hebben in ieder geval gezien dat de Schrift, het woord van God, een eenheid is. Ook al bestaat het uit verschillende geschriften met verschillende schrijvers over een lange periode. Over een lange periode hebben verschillende Bijbelschrijvers hun bijdrage eraan geleverd, maar het woord zegt dat uiteindelijk de Schrift toch een eenheid is, omdat het allemaal ingegeven is door dezelfde Geest: de Geest van God. Dat zagen we in 2 Timotheüs 3 vers 16.

Ik ben er niet heel uitgebreid op ingegaan, maar we hebben wel genoemd dat de Schrift zichzelf verklaart. We vinden dat in 2 Petrus 1 vers 20; daar wordt gezegd dat geen profetie van de Schrift van eigen uitlegging is. Dat betekent dus dat als je de Schrift uit wilt leggen, we daar niet zelf een uitleg aan zouden moeten geven, maar dat we de diverse Schriftgedeelten elkaar zouden laten uitleggen en aanvullen. We doen Bijbelstudie, dus ik wil het houden bij alleen de Schrift. Volgens 2 Timotheüs 3 vers 17 is dat namelijk hetgeen wat een gelovige volkomen toebereidt tot elk goed werk.

Mijn conclusie is dan ook dat we meer niet nodig hebben. Waarom zouden we er meer bijhalen? Alleen de Schrift is voldoende. Natuurlijk kun je wel eens andere bronnen noemen, maar ze zijn in ieder geval niet maatgevend en hebben geen autoriteit. Ik wil met het geven van Bijbelstudie zo dicht mogelijk bij het origineel komen. Zo dicht als mogelijk. Wat is het origineel? Dat zijn de oorspronkelijke geschriften zoals die opgetekend zijn door de Bijbelschrijvers. Die spraken geen Nederlands, maar hoofdzakelijk Hebreeuws en Grieks. Maar we leven in een bijzondere tijd, een computertijdperk waarin je met een paar muisklikken bij dat origineel kunt komen. Er is genoeg materiaal aanwezig om zo dicht als mogelijk bij het origineel te komen. Ik gebruik daar een programmaatje voor, dat zal ik straks ook wel laten zien; dat heb ik de vorige keer ook gedaan.

Het Belang van de Letterlijke Beloften en het Gebruik van Beeldspraak ↑ hoofdstukken

Voor vanavond is het belangrijk, als we het hebben over de beloften aan Abraham, Izak en Jakob, dat we de Schrift zo letterlijk mogelijk nemen. Er zijn letterlijk beloften gedaan aan Abraham, Izak en Jakob, en die zouden we dan ook letterlijk moeten nemen. Ik heb erachter gezet: beeldspraak, want die kent de Schrift ook. Als je iets niet letterlijk kunt nemen, zal het wel beeldspraak zijn. Als er bijvoorbeeld gesproken wordt over de Leeuw van Juda, dan weten we dat het gaat over Christus. Dat is dan beeldspraak, allereerst omdat een leeuw bepaalde eigenschappen heeft die verwijzen naar Christus. Dat noemen we ook wel typologie of symboliek.

In de komende tijd – overmorgen ben ik op Urk om daar een studiedag te geven over Jozef – zullen we zien dat dit een bekend thema is. Het is wel redelijk bekend dat de weg die Jozef is gegaan, een weg van vernedering was. Hij werd verworpen door zijn broers en vernederd, maar via het huis van Potifar en de gevangenis is hij uiteindelijk terechtgekomen aan het hof van de farao. Daar werd hij verhoogd tot onderkoning; in de praktijk was hij eigenlijk de hoogste man in Egypte en daarmee van de toenmalige wereld. Maar we weten allemaal, in mindere of meerdere mate, dat die Jozef een type is van Christus.

Zo vinden we heel veel van die typen en veel van die beelden; er is dus ook veel beeldspraak in de Schrift. Waarmee ik absoluut niet zeg dat de geschiedenis van Jozef niet echt gebeurd is. Vaak worden in het christendom of in de theologie dingen geestelijk toegepast en dan poetst men de letterlijke betekenis weg. Maar ik laat de letterlijke betekenis altijd staan, omdat de Schrift dat ook doet. Als dingen een symbolische of typologische toepassing hebben, dan is er ook altijd een letterlijke betekenis.

Zoals in het geval van Jozef: Jozef heeft echt geleefd en Jozef is echt hier weggegaan, maar in heel zijn doen en laten, zoals we dat beschreven vinden, is hij een type van Christus of een voorafschaduwing. Hij wijst vooruit naar de Heere Jezus Christus. Laten we dan nu gewoon beginnen bij – oh, ik heb hier nog een overzichtje.

Het Verborgen Koninkrijk Der Hemelen en de Roeping van de Ecclesia ↑ hoofdstukken

Want we hebben het over de beloften aan Abraham, Izak en Jakob. Uit Abraham, Izak en Jakob zou later het volk Israël ontstaan. We gaan straks allerlei beloften in de Schrift lezen en bestuderen over Abraham, Izak en Jakob. Hun werd een land beloofd en later dus ook een koninkrijk. Dat is bevestigd aan David en zijn huis: er zou iemand op de troon van David zitten. Dat zijn beloften over een koninkrijk op aarde, gedaan aan Israël.

En toen de Heere Jezus naar de aarde kwam – ik heb hier staan 'in Zijn eerste komst', wat eigenlijk niet helemaal een juiste term is, maar die termen worden nu eenmaal vaak gebruikt: eerste komst en tweede komst. Eigenlijk is het gewoon één komst die is onderbroken. Maar ik handhaaf die termen dan toch maar even omdat iedereen ze kent. Maar toen de Heere Jezus naar de aarde kwam, werd aangekondigd dat het Koninkrijk der hemelen – het beloofde koninkrijk aan Israël, waarvan we de kiem, de oorspronkelijke belofte al vinden bij Abraham – met Zijn komst nabij was gekomen. De Heere Jezus predikte dat, en Johannes de Doper, Zijn voorloper, predikte dat ook.

Mocht Israël Hem aangenomen hebben als Messias – dat is natuurlijk hypothetisch, maar wij leven achteraf, dus we weten intussen dat het hypothetisch is – mochten ze Hem aangenomen hebben, dan was het geopenbaarde koninkrijk een Israëlitisch koninkrijk hier op aarde geworden, met de Messias op de troon. Ja, dat was dan werkelijkheid geworden. Maar we weten dat ze de Heere hebben gekruisigd, dat Hij is gestorven en begraven, maar ook dat Hij is opgewekt. En we lezen dan in Handelingen dat Hij ten hemel is gevaren.

Op dat moment – en daar ben ik nog niet helemaal secuur – werd daarna aan Israël nog dat koninkrijk gepredikt. Dat lezen we in Handelingen: bekeer jullie, en dan zal de Messias wederkomen. Petrus predikt dat op de Pinksterdag in Handelingen 2, en ook in Handelingen 3 vinden we dat: bekeer jullie, want dan zal de Heere terugkomen van de hemel om hier Zijn koninkrijk op te richten voor Israël. Dat is uiteindelijk niet gebeurd en dat koninkrijk werd verborgen. Maar in de toekomst zal Hij terugkomen naar deze aarde om alsnog Zijn koninkrijk aan Israël op te richten: een Israëlitisch wereldrijk met de Messias op de troon, de Heere Jezus Christus op de troon van David in Jeruzalem. Als u dit nog nooit gehoord hebt, dan is het wellicht een gecompliceerd verhaal, maar u zult er toch aan moeten wennen om de Schrift te begrijpen en om ook deze beloften aan Abraham, Izak en Jakob te begrijpen.

Wij leven in een hele bijzondere periode. Dat is de periode waarin het koninkrijk verborgen is. In deze periode staat Israël terzijde. Wat ik niet zeg is dat Israël totaal heeft afgedaan; ik zeg: Israël staat terzijde. En God verzamelt Zich, zoals Jakobus dat zegt in Handelingen 15, een volk uit de heidenen, uit de natiën, dus uit de niet-Joden. En dat is het lichaam van Christus. Christus is in de hemel, Hij is verborgen. En de gelovigen die Hij nu verzamelt, noemen wij het lichaam van Christus.

Ik gebruik hiervoor graag het Griekse woord 'Ecclesia'. Dat wordt meestal vertaald met 'gemeente' of 'kerk', maar bij een kerk denkt u wellicht aan de kerk op de hoek of de verzameling kerken van een bepaald genootschap. Of als ik zeg 'gemeente', denkt u aan een evangelische gemeente of een pinkstergemeente. Maar Ecclesia betekent 'uit-roeping'. Het is een woord dat samengesteld is uit twee delen: 'ec' is 'uit' en 'klesia' komt van 'roepen' – het Engelse 'to call' herkennen we daar nog in. Dus het gaat om 'uitgeroepenen'. Inderdaad, God roept zonder onderscheid uit de natiën een volk voor Zijn naam.

Dat was eerst wel anders, want eerst was het koninkrijk aan Israël beloofd en in de toekomst zal dat ook vervuld gaan worden. Dan zal Hij terugkomen en dan zal Hij Zijn koninkrijk gaan openbaren. Waar Christus is – dat geef ik er even bij voor de fijnproevers – daar zal straks ook Zijn lichaam zijn. Zij zullen met Hem verschijnen in heerlijkheid. Dat zijn natuurlijk hele bijzondere dingen en daarom doen we ook bijbelstudie. Daarom onderzoeken we de Schriften, want als je daar een beetje besef van hebt van wat hier staat en wat ons deel is, dan gaat het je duizelen.

Ik wil gewoon eens beginnen bij het begin. Zoals ze wel zeggen: begin bij Adam. Maar ik wil uiteindelijk toewerken naar de apostel Paulus, de apostel van de natiën. En die haalt Adam nog wel een aantal keren aan als voorbeeld. Toch heb ik ervoor gekozen om bij de beloften aan Abraham, Izak en Jakob te beginnen. Dat was ook een nieuw begin, na de zondvloed. Er werd een periode van Adam tot Noach afgesloten, dus het leek me een prima moment om daar te beginnen. Ik denk dat het nodig is om die zaken te begrijpen: de beloften aan Abraham, Izak en Jakob. Wat is nu het openbare koninkrijk? Wat predikten Jezus en Johannes de Doper in de evangeliën? Wat is het Koninkrijk der hemelen nu precies? Het is goed als we daar besef van hebben en als we die dingen op de juiste manier, in de juiste tijd en in de juiste volgorde kunnen plaatsen, zodat we vanzelf ook meer besef krijgen van onze roeping. En ik begin.

De Roeping van Abraham en de Belofte van het Land (genesis 12) ↑ hoofdstukken

In Genesis 12 vers 1 lezen we: "De HEERE nu had tot Abram gezegd: Ga uit uw land, en uit uw maagschap, en uit uws vaders huis, naar het land, dat Ik u wijzen zal." Ik lees overigens uit de Statenvertaling; mocht de tekst bij u afwijken, dan weet u hoe dat komt. Overal waar in de Statenvertaling 'HEERE' met hoofdletters staat, wordt in de grondtekst de naam Jehovah of Yahweh gebruikt.

De tekst gaat verder: "En Ik zal u tot een groot volk maken, en u zegenen, en uw naam groot maken; en wees een zegen! En Ik zal zegenen, die u zegenen, en vervloeken, die u vervloekt; en in u zullen alle geslachten des aardrijks gezegend worden." In vers 4 zien we de reactie: "En Abram toog heen, gelijk de HEERE tot hem gesproken had; en Lot toog met hem; en Abram was vijf en zeventig jaren oud, toen hij uit Haran ging."

Wat we hier vinden is een letterlijke belofte aan Abraham, en Abraham heeft dat ook letterlijk opgevat. Er werd tegen hem gezegd: "Ga uit uw land, uit uw maagschap — uw verwantschap en familie — en uit uw vaders huis, naar het land dat Ik u wijzen zal." En dat deed Abraham. Nu weet ik wel dat deze zaken ook een geestelijke toepassing hebben. Als wij gelovig worden, als onze ogen geopend worden, dan is het goed als we loskomen uit ons maagschap en uit ons vaders huis; dat we loskomen van onze opvoeding en ons uitstrekken naar het Woord en naar de dingen die daarmee te maken hebben.

U zegt misschien: "Ik ben heel goed opgevoed, dus ik hoef helemaal niet los te komen van mijn opvoeding." Ik denk dat dat bij mijn eigen kinderen natuurlijk ook het geval is. Maar ik wil toch zeggen dat ik hoop dat mijn kinderen op een gegeven moment inderdaad los gaan komen van die opvoeding. Dat ze er eens aan schudden en zich afvragen: "Is het allemaal wel waar wat pa gezegd heeft?" Van mijn part mogen ze tegen dat bouwwerk dat ze van hun vader overgeleverd hebben gekregen aantrappen om te zien of het wel zo sterk staat, want ze moeten die dingen zelf ontdekken. Als ze dan ontdekken dat het inderdaad zo is, dan is dat prima, maar dan is het wel van henzelf. Dat zou een geestelijke toepassing kunnen zijn, en zo zijn er nog wel meer.

Hier wordt echter een letterlijke belofte aan Abram gedaan en Abram vatte die belofte letterlijk op. God zei in vers 2: "Ik zal u tot een groot volk maken, u zegenen en uw naam groot maken; en wees een zegen." Letterlijk staat er: "U zult een zegen zijn." "En Ik zal zegenen die u zegenen en vervloeken die u vloekt." Het zijn allemaal beloften van God: "Ik zal, Ik zal en Ik zal je zegenen."

In vers 3 wordt gesproken dat in Abraham alle geslachten van het aardrijk gezegend zullen worden. Letterlijk staat daar zoiets als 'de aardbodem'. Ik heb hier een softwareprogramma, de ISA (Interlinear Scripture Analyzer). Hierin staan de Hebreeuwse letters zoals ze in de grondtekst zijn opgetekend. Die kan ik zelf niet lezen, maar ze hebben het ook weergegeven in letters die wij kennen. Dit is een letterlijke één-op-één weergave, een concordante vertaling zou je het kunnen noemen. Het is niet echt een vloeiende vertaling, maar het geeft zonder concessies aan de zinsopbouw elk Hebreeuws woord weer met een Nederlands woord. Daarin is men concordant, wat wil zeggen: zo consequent mogelijk. Als er 'Adama' staat in het Hebreeuws, dan is dat interlineair vertaald met 'de grond', en dat wordt dan telkens zo weergegeven.

Hier wordt dus gesproken van 'Adama', wat in de Statenvertaling is vertaald met 'aardrijk'. Het is de aardbodem. Dit is in tegenstelling tot een ander woord voor land dat we in Genesis 12 vers 5 vinden, waar gesproken wordt over het land Kanaän. Daar zit vaak een beperking in en uit het verband blijkt meestal wat er bedoeld wordt. Zo noemde God het droge land ten opzichte van de zeeën in Genesis 1.

Een andere term die hier van belang is: "In u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden." Die term 'in u' kennen we ook uit het Nieuwe Testament, bijvoorbeeld 'in Christus'. Dat betekent dat het niet buiten Christus om gaat. Dat alle volken in Abraham gezegend zullen worden, betekent dat het niet buiten Abraham om gaat. Abraham zal er dus bij zijn.

Dit is een prachtig principe dat ik graag aanhaal vanuit 1 Korinthe 15 vers 22. Daar wordt twee keer gesproken over 'in': "Want gelijk zij allen in Adam sterven, alzo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden." Bij het sterven in Adam is Adam betrokken; hij was daar de eerste in. Romeinen 5 zegt dat door de daad van één mens de zonde in de wereld is gekomen en door de zonde de dood, en zo is de dood tot alle mensen doorgegaan. Allen sterven in Adam; daar is Adam bij betrokken. Zo zullen zij ook in Christus allen levend gemaakt worden. Daar is Christus bij betrokken; dat is Zijn werk. Zo zit het ook met Abraham: "In u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden." Dat betekent dat Abraham daarbij betrokken zal zijn.

Dit gedeelte uit Genesis 12 wordt ook vaak aangehaald als het gaat om uitverkiezing. We lezen hier dat Abram uitverkoren was, maar hij was dat opdat in hem alle geslachten van de aardbodem gezegend zouden worden. Uitverkiezing is dus ten gunste van anderen. Dat is in ieder geval een conclusie die je hier kunt trekken.

In Genesis 18 vers 18 vinden we een herhaling van deze beloften: "Dewijl Abraham gewisselijk tot een groot en machtig volk worden zal, en alle volken der aarde in hem gezegend zullen worden?" God zegt daarvoor in vers 17: "Zal Ik voor Abraham verbergen wat Ik doe?" Omdat Abraham zeker tot een groot en machtig volk zal worden en alle volken der aarde in hem gezegend zullen worden. Hier vinden we dus exact hetzelfde terug. Ook in Genesis 22 vinden we deze beloften weer terug.

Het Offer van Izak als Type van Christus het Ware Zaad (genesis 22) ↑ hoofdstukken

Genesis 22 gaat over het offeren van Izak. We hebben het er de vorige keer al over gehad dat heel de Schrift van Christus spreekt. De Heere legde aan de Emmaüsgangers vanuit alle Schriften uit wat op Hem betrekking had. Hier vinden we ook zo’n type: een vader die zijn eniggeboren zoon offert. We lezen hier dat de zoon het hout droeg; Izak die het hout droeg als type van de Heere, die het houten kruis droeg. Het was op de berg Moria, de plek waar later de tempel gebouwd zou worden. En het was op de derde dag – ook dat nog – de dag waarop de Heere ook opstond. Het was de dag waarop de Emmaüsgangers overigens uit Jeruzalem vertrokken naar Emmaüs; ze liepen dus de verkeerde kant op, wat de Heere hun ook voorhield als onverstandig. We vinden hier bovendien dat God Zelf voorzag in een lam ten brandoffer. Dat is allemaal typologie. Ik noem het maar even omdat we het daar de vorige keer ook over hebben gehad, en als ik het dan tegenkom, wil ik het toch even noemen.

In vers 16 zien we ook staan: "In uw zaad zullen gezegend worden alle volken der aarde, nadien dat gij mijn stem gehoorzaam zijt geweest. Voorzeker, ik zal u grotelijks zegenen." Letterlijk staat er: "zegenende zegenen". Dat is een Hebraïsme, zoals we dat ook vinden in "de Koning der koningen" of "de Heere der heeren". Zegenende zegenen en vermenigvuldigende vermenigvuldigen. Er wordt hier gesproken van het zaad van Abraham. Letterlijk is dat natuurlijk Izak, die hij daar moest offeren. Dat zaad zou worden als het zand dat aan de oever der zee is, en natuurlijk zo talrijk als de sterren des hemels. Je kunt zeggen dat die sterren er met ontzettend veel zijn en dat het zand aan de oever der zee niet te tellen is, maar ook hier zit een diepere laag in. De zee is in heel de Schrift een uitbeelding van de volkeren. Zand dat aanspoelt uit de zee is een beeld van Israël dat straks zal aanspoelen uit de volkeren. Inderdaad, het zal aanspoelen op het land, het land Israël. Ik vind bijvoorbeeld in Psalm 2: "Waarom woeden de volken?" Daar wordt het woeden van de volkeren vergeleken met het woeden van de zee. En in Openbaring 17 vers 15 wordt letterlijk gezegd dat die zeeën en wateren een uitbeelding zijn van volkeren, scharen en natiën. Het gaat dus om nageslacht, Israëlisch nageslacht om het zo te zeggen, dat zo talrijk is als het zand dat aan de oever van de zee is. De sterren des hemels spreken typologisch over een ander nageslacht: hemels nageslacht. Ik kom er straks nog wel op, volgens mij heb ik er een dia van.

In Galaten 3 zegt Paulus: "Nu zo zijn de beloftenissen tot Abraham en zijn zaad gesproken." Paulus geeft hier een diepere betekenis aan de beloften die aan Abraham gedaan zijn. Toen aan Abraham de beloften werden gedaan, wist hij dat zijn zaad Izak was, maar Paulus zegt nu: "De beloftenissen zijn aan Abraham en zijn zaad gesproken." God zegt niet: "En den zaden", als van velen, maar als van één: "En uw zaad". Paulus zegt: "En dat zaad, dat is Christus." Hij vervolgt dan zijn betoog, want de brief aan de Galaten gaat ook over de wet ten opzichte van de belofte. In vers 29 vervolgt hij: "Indien gij van Christus zijt, zo zijt gij dan Abrahams zaad, en naar de beloftenis erfgenamen." Als u van Christus bent, behoort u tot het lichaam van Christus en bent u Abrahams zaad. Degenen die in Christus zijn, zijn dus ook naar de belofte erfgenamen van Abraham. Of liever: van Abrahams Zaad, en dat is Christus.

Dat betekent dat de beloften die aan Abraham en zijn zaad Izak gedaan zijn, in eerste instantie gelden voor Israël; die aardse toepassing hebben ze gewoon. Maar hier wordt ook een geestelijke toepassing gegeven door te zeggen: Abrahams zaad, dat is Christus. Wij delen dus niet in de beloften aan Abraham en aan Israël, maar in de beloften die gedaan zijn aan Christus. Ik zeg dat nu even heel snel, maar ik wil daar in de toekomst nog veel uitgebreider op ingaan. Erg uitgebreid zelfs, omdat dit gaat over onze roeping. De roeping die Christus heeft, daar delen wij in; wij zijn het lichaam van Christus. Wij delen niet in de belofte aan Israël, maar wij delen in de belofte die gedaan is aan Israëls Messias. Als je daarover nadenkt, dan zou je zomaar van je stoel kunnen vallen, want dat is nauwelijks in woorden uit te drukken. Gelukkig doet Paulus dat wel, dus we kunnen ons daarin verblijden en dat bestuderen. Maar ik begrijp dat dit dingen zijn waarvoor we een spaatje dieper moeten steken en waar we goed over moeten nadenken op een avond, of zelfs een aantal avonden. Ik noem het omdat ik deze avond heel sterk de nadruk leg op de letterlijke beloften die gedaan zijn aan Abraham, Izak en Jakob, maar ik ontken niet – en ik wil er zeker niet aan voorbijgaan – dat daar nog een toepassing is. Dat wilde ik in ieder geval genoemd hebben. En wilt u weten hoe dat zit? Dan moet u vooral blijven komen. Zo doen we wat aan klantenbinding.

Terug naar Genesis 22. Daar wordt tot Abraham gezegd: "U hebt uw zoon, uw enige, Mij niet onthouden." Zoals later in Romeinen 8 staat: "Die zelfs zijn eigen Zoon niet gespaard heeft, maar Hem voor ons allen heeft overgegeven." We bladeren nu door naar Genesis 26. Dit zijn de beloften die God daar doet aan Abraham, en straks ook aan Izak en Jakob. Hier in hoofdstuk 26 aan Izak. Het zijn ze nog niet eens allemaal, want ik heb me daarin wat beperkt. Genesis 26.

De Landbeloften Herhaald aan Izak en Jakob (genesis 26 en 28) ↑ hoofdstukken

Dan gaat het over Izak. Er staat in vers 3 – daar haak ik even bij aan: "Woon als vreemdeling in dat land en Ik zal met u zijn en Ik zal u zegenen; want aan u en uw zaad zal Ik al deze landen geven en Ik zal de eed bevestigen die Ik Abraham, uw vader, gezworen heb." En ook hier: "Ik zal uw zaad vermenigvuldigen als de sterren des hemels en zal aan uw zaad al deze landen" – waar Kanaän toen in verdeeld was – "geven, en in uw zaad zullen gezegend worden alle volken der aarde." Hier gaat het over Izak; het verdient denk ik verder weinig toelichting, want er is niet veel verschil met de belofte aan Abraham.

Dus springen we door naar de belofte aan Jakob in Genesis 28. Ja, dat is ook een bekend Schriftgedeelte. Jakob droomt daar in Bethel. Hij heeft zijn hoofd op de rots neergelegd. Dat is natuurlijk altijd goed om te doen, op een steen. Dan lezen we in vers 13 over zijn droom over een ladder waarop engelen op en neer klommen. Tenminste, de vertaling geeft geloof ik aan dat het een ladder is. Dan staat er in vers 13: "En zie, de HEERE stond op dezelve en zeide: Ik ben de HEERE, de God van uw vader Abraham, de God van Izak; dit land waarop gij ligt te slapen, zal Ik aan u geven en aan uw zaad." Ook hier weer de belofte van een land. Letterlijk: hij lag erop te slapen. Jakob wist dus: het gaat over dit land. "En uw zaad zal wezen als het stof der aarde, en gij zult uitbreken in menigte, westwaarts en oostwaarts, noordwaarts en zuidwaarts; en in u en in uw zaad zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden."

Aan Abraham, Izak en Jakob is die belofte gedaan. We hebben nu bij alle drie gelezen dat alle geslachten, alle volkeren, in hen gezegend zullen worden. Nu leven zij niet meer, maar zij zullen dus opgewekt worden. Dat kan niet anders, want ze zullen daarbij betrokken zijn. Ik had het net even over het Koninkrijk der Hemelen. We vinden in het Nieuwe Testament, waar het Koninkrijk der Hemelen werd aangekondigd door Johannes de Doper en door de Heere Jezus, schriftplaatsen waar Abraham, Izak en Jakob genoemd worden. Daar zegt de Heere Jezus dit: "Ik zeg u, dat velen zullen komen van oosten en westen en zullen met Abraham en Izak en Jakob aanzitten in het Koninkrijk der Hemelen." Dus Abraham, Izak en Jakob zullen daar zijn. Ze zullen erbij betrokken zijn, want in hen zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden.

Ik heb het volgende vers niet geprojecteerd, maar er wordt nog gezegd dat de kinderen van het Koninkrijk – aan wie dat Koninkrijk als eerste gepredikt zou worden (ik zei al: dat zal uiteindelijk een Israëlitisch wereldrijk zijn) – dat veel van de kinderen van het Koninkrijk buitengeworpen zullen worden. Dus zij aan wie de oorspronkelijke belofte is gedaan, zullen daar geen deel aan hebben. Maar het is een Koninkrijk met Abraham, Izak en Jakob. Ik kom daar straks overigens nog wel op terug. Een Koninkrijk, dat wil zeggen: een gebied, een land, met een Koning, want daarom is het een Koninkrijk.

Nog even bladerend terug naar Genesis 13, naar de belofte die aan Abraham gedaan wordt. Die betreft een land, dat zei ik al. Dat vinden we hier in Genesis 13, vanaf vers 14. De HEERE zeide tot Abraham, nadat Lot van hem gescheiden was: "Hef uw ogen op en zie van de plaats waar gij zijt, noordwaarts, zuidwaarts, oostwaarts en westwaarts. Want al dit land, dat gij ziet, zal Ik u geven en aan uw zaad tot in eeuwigheid." Ja, dat is dan het mooie van zo'n computerprogrammaatje: dat je kunt zien wat daar nu precies letterlijk staat. Ik zal dit aan jou geven; dit land, heel dit land wat jij ziet, zal Ik aan jou en aan jouw zaad geven tot aan of gedurende 'olam'. Wellicht dat u dat woord niet kent, maar ik noem het even omdat het hier wordt vertaald met "eeuwigheid". Maar het wordt ook wel eens vertaald met "eeuw" of met "wereld" of met andere woorden.

Ook in het Nieuwe Testament vinden we een equivalent van dat woord: "aion". Dat woordje "aion" kent u misschien niet als Nederlands woord, maar het staat wel in de woordenboeken. Het betekent zoiets als een tijdperk. Hier wordt gesproken dat Abraham het land zou krijgen "tot in eeuwigheid". Ik vind het een onderwerp waar we het ook nog eens over moeten hebben: eeuw en eeuwigheid, wat is dat nu precies? Wat betekenen die grondwoorden en wat heeft dat voor betekenis voor onze denkbeelden over de Schrift? Abraham zou een land krijgen en God zou zijn zaad stellen als het stof der aarde. Abraham zou dus een land krijgen tot aan de aion.

Dat is dus ook aan Israël beloofd: een land. Om wat contrast te schilderen: ons is iets anders beloofd. Paulus, de apostel van de natiën, spreekt over het lichaam van Christus. Hij was daartoe uitgekozen door God om dat evangelie onder de natiën bekend te maken. Hij zegt: "Gezegend zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, Die ons gezegend heeft met alle" – niet aardse, maar – "geestelijke zegening in den hemel in Christus." En ook in Efeze 2: "Hij heeft ons mede opgewekt en heeft ons mede gezet in den hemel in Christus Jezus." Dat is dus iets anders dan een belofte van een land en een volk en een koninkrijk op aarde. Nee: gezet in de hemel en gezegend met elke geestelijke zegening in de hemel. Nu is de vraag die u zou kunnen hebben: heeft Abraham wat hem beloofd was ook daadwerkelijk ontvangen?

Geen Voetstap in Bezit: Uitzien Naar het Hemelse Vaderland (hebreeën 11) ↑ hoofdstukken

Daar heeft de Schrift een antwoord op. Bijvoorbeeld in Handelingen 7: heeft Abraham de belofte die we zojuist allemaal gelezen hebben, ook daadwerkelijk ontvangen? Wat zegt de Schrift daar zelf over? In Handelingen 7 gaat het over Stephanus. Ik haak aan in vers 1, maar u zou thuis de voorgaande verzen nog eens moeten lezen, vers 8 tot 15, en daar de Evangeliën naast leggen.

Stephanus deed grote wonderen en tekenen. De Farizeeën en schriftgeleerden twistten met hem, maar ze konden hem niet wederstaan in de wijsheid en de Geest. Ze beroerden het volk, grepen hem en leidden hem voor de Raad. Ze stelden valse getuigen op en schoven hem dingen in de schoenen die hij niet gezegd had. Het lijkt wel of het hier over de Heer Zelf gaat, over hoe Hij behandeld werd. In type gaat dat ook zo, want Stephanus betekent ‘kroon’. De Heere Jezus was verworpen als mens; ze hadden Hem gekruisigd en verworpen. Maar, ik zei net al, aan het volk Israël is de opgewekte Christus gepredikt. Hier in het begin van Handelingen is de situatie nog zo dat Petrus in Handelingen 3 vers 20 zegt dat als zij zich zouden bekeren, de Heer terug zou keren van de hemel en tijden van verkwikking zouden aanbreken. Het Koninkrijk zou dan opgericht worden.

En hier verwerpen zij iemand met de naam Kroon, of de Gekroonde, als beeld van Christus die gekroond is als de Koning. Ze verwierpen hier hem als — dus ook echt de leidslieden van het volk — ze verwierpen de Gekroonde. De hogepriester zegt dan in vers 1: "Zijn dan deze dingen alzo?" Stephanus mag zich verantwoorden en dat doet hij vrij uitgebreid, totdat het hem onmogelijk wordt gemaakt. Hij zegt dan: "Gij mannen, broeders en vaders, hoort toe! De God der heerlijkheid verscheen aan onze vader Abraham, nog zijnde in Mesopotamië, eer hij woonde in Haran." Haran is de Griekse versie van Haran. En Hij zeide tot hem: "Ga uit uw land en uit uw maagschap, en kom in een land dat Ik u wijzen zal." Toen ging hij uit het land der Galdeeën en woonde in Haran. En vandaar, nadat zijn vader gestorven was, bracht Hij hem over in dit land waar gij nu in woont.

En dan komt het: "En Hij gaf hem geen erfdeel in hetzelfde, ook niet een voetstap." Letterlijk staat er zoiets als ‘lotsdeel’, geen aandeel. Zelfs geen voetstap. "En Hij beloofde dat Hij hem hetzelfde tot een bezitting geven zou, en zijn zaad na hem, als hij nog geen kind had." Abraham is in dat land geweest, God had hem naartoe geroepen, maar hij heeft er geen voetstap in bezit gehad.

Nog een andere Schriftplaats voordat we pauze gaan houden, is Hebreeën 11, waar dat nog wat uitgebreider wordt verteld: dat Abraham die belofte nooit ontvangen heeft, en ook Izak en Jakob niet. Hebreeën 11 is het hoofdstuk waarin gesproken wordt van de geloofshelden, zo worden ze wel genoemd. Er worden allerlei voorbeelden aangehaald van oudtestamentische gelovigen die gehandeld hebben uit geloof. In vers 8 staat: "Door het geloof is Abraham, geroepen zijnde, gehoorzaam geweest om uit te gaan naar de plaats die hij tot een erfdeel — een lotsdeel — ontvangen zou." Dat land dus: Kanaän. Hij is uitgegaan, niet wetende waar hij komen zou.

Door het geloof, of gewoon ‘door geloof’ of ‘in geloof’, is hij een inwoner geweest. Letterlijk staat er ‘bijwonen’; dat was toch net even anders. Hij is bijwoner geweest in het land der belofte — het beloofde land, zouden wij zeggen — als in een vreemd land. Hij heeft in tabernakelen, in tenten, gewoond met Izak en Jakob, die mede-erfgenamen waren van dezelfde belofte. Abraham is geroepen uit Ur der Galdeeën en hij is naar dat land gegaan waar God hem naartoe riep en dat God hem beloofde. Abraham was een rijk man, lezen we ook, maar hij heeft nooit een stuk in dat land gekocht. Hij heeft er geen voetstap gekregen van God. We lezen hier dat hij in tenten gewoond heeft, net als Izak en Jakob. Een tent is een tijdelijke woning; hij heeft er geen huis gebouwd. Hij heeft ook niets gekocht, want hij wist: "God heeft het me beloofd. Dus als ik het krijg, krijg ik het van God en hoef ik het ook niet te kopen."

En dan een wat cryptischer vers: "Hij verwachtte de stad die fundamenten heeft, welker Kunstenaar en Bouwmeester God is." Vakman en architect, kunstenaar en bouwmeester. Daar wordt vaker over gesproken in de Hebreeënbrief. Voor degenen die dat nog eens na willen kijken: er wordt in hoofdstuk 2 vers 5 gesproken van de toekomende wereld, en ook hier weer van de toekomende eeuw of aion. Niet een toekomende eeuwigheid, maar een toekomend tijdperk. De toekomende stad, oftewel het hemelse Jeruzalem; het zijn allemaal termen die we in Hebreeën terugvinden.

Ik lees verder in vers 11: "Door het geloof heeft ook Sara zelf kracht ontvangen om zaad te geven, en boven de tijd haars ouderdoms heeft zij gebaard; overmits zij Hem getrouw heeft geacht, Die het beloofd had. Daarom zijn ook van één, en dat van een verstorvene, zovelen in menigte geboren als de sterren des hemels en als het zand dat aan de oever der zee is, hetwelk ontallijk is." Abraham was een oude man en Sara was een oude vrouw. Sara was sowieso haar hele leven al onvruchtbaar geweest; ze had geen kinderen gekregen. De Schrift zegt ook dat het haar niet meer ging naar de wijze der vrouwen, dus het was ook niet meer mogelijk om kinderen te krijgen. En toch verwekte God een zaad bij Sara en bij Abraham. Dat is natuurlijk ook een beeld van opstanding uit de doden; leven uit de doden dat God voortbrengt.

Deze allen — Abraham, Izak, Jakob en ook Sara — zijn in het geloof gestorven, de beloften niet verkregen hebbende. Ze hebben dus de belofte van wat God hun beloofd had, niet verkregen. Net als we lazen in Handelingen 7: Abraham heeft geen voetstap ontvangen in dat land, en Izak en Jakob ook niet overigens. Zij hebben de belofte niet verkregen, maar hebben dezelve van verre gezien, en geloofd, en omhelsd, en hebben beleden dat zij gasten en vreemdelingen op de aarde waren. Er staat letterlijk zoiets als vreemdelingen en buitenlanders. Ze verklaarden dat ze dat waren; ze beleden dat ze vreemdelingen en buitenlanders waren. Ze hebben die belofte dus niet gekregen.

"Want die zulke dingen zeggen, betonen klaarlijk dat zij een vaderland zoeken." Kijk, als je ergens in een land bent en je zegt: "Ik ben hier een vreemdeling, een bijwoner, een gast en een buitenlander," dan betoon je daarmee klaarlijk dat je een vaderland zoekt. Maar wel een ander vaderland, niet het vaderland waar je op dat moment bent. Ik zou hier Vaderland dan ook wellicht met een hoofdletter schrijven. Die zulke dingen zeggen, betonen klaarlijk dat zij hun Vaderland zoeken. Een ander namelijk.

En indien zij aan dat vaderland gedacht hadden van hetwelk zij uitgegaan waren — in Abrahams geval Ur der Galdeeën — als hij daaraan gedacht had dat dat zijn vaderland was, dan had hij tijd genoeg gehad om terug te keren. Ze zouden dan tijd gehad hebben om terug te keren, maar nu zijn zij begerig naar een beter, dat is naar het hemelse. Zij zagen dus uit naar de belofte die God gedaan had en ze wisten: dat ligt in de toekomst, dat is een beter vaderland, een hemels Vaderland. Dat wil niet zeggen dat het een koninkrijk in de hemel is, maar een koninkrijk onder hemelse condities. Zoals ook het Koninkrijk der Hemelen een koninkrijk zal zijn onder hemelse condities. Hier op aarde weliswaar, maar geregeerd vanuit de hemel door de God des hemels, zoals Hij ook wordt genoemd. Dat hebben we ook gelezen natuurlijk: het Koninkrijk der Hemelen. Ja, het koninkrijk op aarde, geregeerd vanuit de hemelen.

Israël als het Stof Der Aarde in de Schaduw van het Vrederijk ↑ hoofdstukken

Ik wilde de draad weer oppakken in Genesis 13. We mogen daar even naar teruggaan. We hebben gelezen dat er gesproken wordt over het nageslacht, het zaad van Abraham, als het stof der aarde. Vers 16 was dat: "Ik zal uw zaad stellen als het stof der aarde, zodat indien iemand het stof der aarde zou kunnen tellen, ook uw zaad geteld zal worden." En dan staat er: "Wandel door dit land in zijn lengte en in zijn breedte, want Ik zal het u geven." Ook aan Jakob zagen we dat in Genesis 28 vers 13. Daar staat dat God zegt: "Ik ben de HEERE, de God van uw vader Abraham en de God van Izak. Dit land waarop gij ligt te slapen zal Ik aan u geven en aan uw zaad. En uw zaad zal wezen als het stof der aarde." Er wordt dus gesproken van land, van stof, van aarde en van aardbodem. Het gaat hier duidelijk om een aardse belofte.

Later zou de belofte aan Abraham ook bevestigd worden, of ik moet eigenlijk zeggen: uitgebreid aan het koningshuis van David. Er zou iemand uit het zaad van David op de troon zitten, een nakomeling van David. Overigens vinden we de kern daarvan ook al in Genesis, want in de zegening die Jakob aan zijn zoon Juda geeft, zegt hij dat de scepter — en de scepter spreekt van koningschap — niet van Juda zal wijken. Dat vinden we al in Genesis 49. Ik ga er nu niet direct naartoe, maar waar ik wel even naar wil kijken is 2 Kronieken, waar ook gesproken wordt over het stof der aarde.

In 2 Kronieken 1 vers 1 gaat het over de zoon van David: Salomo. Zijn naam betekent vrede, "Sjalom". Hij is de vorst met de naam vrede en daarmee is hij ook een type van de Vredevorst. Het staat er pal achter dat hij de zoon van David is, ook een titel van Christus. Salomo, de zoon van David, werd versterkt in zijn koninkrijk. Het gaat over hun koninkrijk, want de HEERE, zijn God, was met hem en maakte hem ten hoogste groot. Typologisch gezien spreekt dit als voorafschaduwing van de verhoogde Christus, de Vredevorst, de Zoon van David in Zijn koninkrijk.

We hadden het in de pauze over een aantal zaken, maar ook bijvoorbeeld over de duizend jaar. Die duizend jaar die we in Openbaring 20 vinden, waarin satan gebonden is. Dat zal de tijd zijn dat het koninkrijk hier op aarde gevestigd zal worden. We weten van Salomo dat hij een duizendvoudige heerlijkheid had, namelijk duizend vrouwen. En ook hier in vers 6 vinden we bijvoorbeeld duizend brandoffers beschreven. De vrouw is de heerlijkheid van de man, daarom noem ik dat een duizendvoudige heerlijkheid. Maar dat begrip duizend staat ook echt... nou ja, die duizend vrouwen mag je daar mooi niet proberen na te volgen. Dit wordt opgenomen, dus ik houd mijn mond. Maar het getal duizend speelt een grote rol; het staat typologisch voor dat koninkrijk, voor die duizend jaren. Daarom vinden we bij Salomo, de vredevorst en zoon van David, die duizend terugkeren, zoals hier bij de offers in vers 6.

In vers 9 wordt vervolgens gesproken over een volk dat menigvuldig is als het stof der aarde. Hier staat Israël dus als volk voor het stof der aarde. Het is een van de schriftplaatsen die ik even wilde laten zien om aan te tonen dat die lijn ook verder wordt voortgezet. We zullen daar in latere studies ook nog wel op terugkomen of op terugwijzen. Salomo was dus koning over heel Israël en hij had een volk als het stof der aarde. Wellicht kent u het vervolg: Salomo vroeg om wijsheid, en u weet dat de vreze des HEEREN het begin van wijsheid is. Als je dat zoekt — zoek eerst het Koninkrijk van God — dan ontvang je al het andere bovendien. Dat kreeg Salomo ook; hij zocht wijsheid en kreeg al het andere erbij in de volgende verzen.

Het stof der aarde is dus een beeld van Israël. Dat lazen we ook al in Genesis 13 vers 16 en in Genesis 28 vers 14, die verzen waar ook gesproken wordt over het stof der aarde. Het zaad van Abraham, Izak en Jakob is Abrahams natuurlijke nageslacht. Dat wil zeggen: Israël en het land dat men voor eeuwig, of voor de aioon, zou bezitten. Dat is Kanaän. Dit vers liet ik net al even zien en dat hebben we ook al eerder bekeken: de beloften aan Abraham, Izak en Jakob zullen vervuld worden in de toekomst bij het aanbreken van het Koninkrijk der hemelen.

Als ik even heel snel terugga naar mijn tweede dia — daar hadden we het in de pauze ook al over — dan noemde ik net de duizend jaren al waarin satan gebonden zal zijn. Dan zal er een geopenbaard koninkrijk hier op aarde zijn. Wellicht kent u dat opwekkingslied: "Vanaf de troon vestigt de Zoon Zijn heerschappij." Daar gaat het dus over. En nu weer snel terug naar waar we waren.

Ware Kinderen van Abraham Delen in het Geloof (johannes 8 en Galaten 3) ↑ hoofdstukken

Ook een onderwerp van gesprek in de pauze was de vraag: hoe zit dat dan precies met gelovigen en ongelovigen? Ik wil u graag laten zien dat het de gelovigen zijn die delen in die beloften aan Abraham, Izak en Jakob. Een mooi voorbeeld hiervan vinden we in Johannes 8. In het begin van dat hoofdstuk vinden we de geschiedenis van de overspelige vrouw, maar later gaat de Heer in gesprek met de farizeeën en de schriftgeleerden. Zoals wel vaker waren dat indringende conversaties. In vers 33 zeggen zij: "Wij zijn Abrahams zaad." En dan zegt de Heer in vers 37: "Ik weet dat gij Abrahams zaad zijt, maar gij zoekt Mij te doden, want Mijn woord heeft in u geen plaats. Ik spreek wat Ik bij Mijn Vader gezien heb; gij doet dan ook wat gij bij uw vader gezien hebt." Zij antwoorden daarop heel stellig in het volgende vers: "Abraham is onze vader." Jezus zegt dan tot hen: "Indien gij Abrahams kinderen waart, zo zoudt gij de werken van Abraham doen."

Wat deed Abraham dan? In Genesis 15 krijgt Abraham beloften van God. Ik heb dat nu niet gelezen, maar daar staat dat Abraham God geloofde en dat het hem tot gerechtigheid is gerekend. God rekende het als recht en juist dat Hij beloften deed en dat Abraham zei: "Oké, U zegt dat, ik geloof dat." Dat rekende God hem toe tot gerechtigheid. Dat zijn de werken van Abraham waar de Heer aan refereert. Hij zegt eigenlijk: "Indien gij Abrahams kinderen waart, dan zouden jullie Mij geloven."

We zien ditzelfde principe bij Paulus. In Romeinen 2 beperkt hij het begrip 'Jood'. Hij zegt dat een Jood niet iemand is die het in het openbaar is, aan de buitenkant door de besnijdenis van het lichaam, maar dat een Jood iemand is die het in het verborgen is. Iemand die besneden is aan het hart, waarbij de bedekking van het hart is weggenomen en het hart geopend is. Dat is een uitbeelding van geloof; dat is een werkelijke Jood. In Romeinen 9 vers 6 zegt hij het ook zo: "Niet allen die uit Israël zijn, zijn Israël." Hij beperkt daar dat begrip in dezelfde context.

In Galaten 4 vinden we ook een heel boeiend gedeelte. Paulus zegt daar tegen de Galaten: "Jullie willen zo graag onder de wet staan, maar verstaan jullie de wet dan niet?" Jullie zeggen wel dat je kinderen van Abraham bent, maar Abraham had twee zonen. Eén uit de belofte, dat was Izak, en voor die andere, Ismaël, was hij zelf aan de slag gegaan op advies van zijn vrouw. Hij had gemeenschap gehad met zijn slavin Hagar en daar was Ismaël uit geboren. Uit Abrahams eigen werken was Ismaël geboren. Paulus legt hen uit dat de ene zoon uit de slavin was en de andere uit de vrijheid. Degene die uit de vrije geboren is, dat is degene die uit de belofte geboren is: Izak. Maar wat baart een slavin? Paulus zegt: slavernij. Abraham is wel jullie vader, maar wie is dan eigenlijk jullie moeder? Dat is de vraag die Paulus daar stelt in Galaten 4.

Hier in Johannes 8 zeggen de Joden ook: "Wij zijn Abrahams zaad, wij zijn kinderen van Abraham." En de Heer zegt eenvoudigweg: "Als jullie Abrahams kinderen waren, zou je Mij geloven en de werken van Abraham doen." Maar in vers 40 zegt Hij: "Nu zoekt gij Mij te doden, een Mens Die u de waarheid gesproken heeft, welke Ik van God gehoord heb; dat deed Abraham niet. Gij doet de werken uws vaders." Zij reageren dan tot Hem dat zij niet uit hoererij geboren zijn en dat zij één Vader hebben, namelijk God. Jezus zegt dan: "Indien God uw Vader ware, zo zoudt gij Mij liefhebben, want Ik ben van God uitgegaan en kom van Hem; want Ik ben ook van Mijzelf niet gekomen, maar Hij heeft Mij gezonden." Wat de Heer hier samenvattend zegt, is: "Jullie geloven niet. Jullie geloven God niet, jullie geloven Mij niet en jullie geloven Gods Woord niet. Daarom zijn jullie geen kinderen van Abraham." In vers 43 en 44 stelt Hij de vraag: "Waarom kent gij Mijn spraak niet?" En Hij geeft zelf het antwoord: "Gij zijt uit de vader de duivel, en wilt de begeerten uws vaders doen. Die was een mensenmoorder van het begin en is in de waarheid niet staande gebleven." Wat de Heer hier naar voren brengt, is dat alleen de gelovigen delen in de zegeningen zoals die aan Abraham, Izak en Jakob beloofd zijn.

Een ander schriftgedeelte waar dit zo benoemd wordt, is Galaten 3. Daar wordt ook gezegd dat de gelovigen delen in de zegeningen van Abraham. Ik zei al dat die Galaten graag onder de wet wilden leven. Paulus is daar furieus over en zegt in hoofdstuk 3 vers 1: "O gij uitzinnige Galaten!" Dat klinkt nog vrij netjes, maar er staat eigenlijk gewoon 'dwaas'. "Wie heeft u betoverd?" In vers 2 vraagt hij: "Dit alleen wil ik van u leren: hebt gij de Geest ontvangen uit de werken der wet, of uit de prediking des geloofs?" Wat hij de Galaten leerde, of in ieder geval de mensen onder hen, was dat zij wel gelovig waren geworden en de Geest hadden ontvangen, maar dat zij de wet moesten gaan houden en zich moesten laten besnijden als zij werkelijk rechtvaardig wilden leven. Paulus vraagt dan of zij de Geest hebben ontvangen uit de werken van de wet of uit de prediking van het geloof. In andere brieven zegt hij ook niet dat je nu zelf aan de slag moet om verder te komen, maar dat je moet blijven staan op wat je ontvangen hebt. Blijf staan in dat geloof! Paulus vervolgt: "Zijt gij zo uitzinnig? Daar gij met de Geest begonnen zijt, voleindigt gij nu met het vlees?"

In vers 6 maakt hij de vergelijking: "Gelijkerwijs Abraham God geloofd heeft, en het is hem tot rechtvaardigheid gerekend." Abraham geloofde God en dat rekende God tot gerechtigheid, tot rechtvaardigheid. Zo moet u verstaan dat degenen die uit het geloof zijn, Abrahams kinderen – letterlijk zouden daar 'zonen' staan – zijn. Degenen die uit het geloof zijn, zijn de erfgenamen van Abraham. Degene die gelooft, die deelt in die beloften aan Abraham. Het is dus inderdaad niet voor degene die dat niet gelooft, zoals we ook zagen in Johannes 8.

U zou thuis Romeinen 4 er nog eens op na kunnen zoeken; daar wordt iets soortgelijks gezegd. In Galaten 3 vers 16 staat: "Nu zo zijn de beloftenissen tot Abraham en zijn zaad gesproken. Hij zegt niet: En den zaden, als van velen; maar als van één: En uw zade; hetwelk is Christus." Die beloften zijn inderdaad op ons van toepassing; wij delen in de belofte aan Christus. Daar moeten we nog eens uitgebreid bij stil gaan staan: de hemelse zegeningen in Christus, het zaad van Abraham. Wij zijn het hemels nageslacht, als de sterren des hemels. Dat doet echter niets af aan de letterlijke belofte van een letterlijk land, die aan Abraham, Izak en Jakob is gedaan.

Een belofte over een groot volk waarin alle geslachten van de aardbodem gezegend zouden worden. God doet die beloften niet teniet. Hij is de God van Abraham, van Izak en van Jakob; zo wordt Hij vaak genoemd in de Schrift. Dat is omdat zij de stamvaders — of aartsvaders, ook een bekend woord — zijn van Israël, die de beloften hebben ontvangen. Zij hebben die eerste belofte, zoals je dat zou kunnen zeggen, ontvangen.

Ik weet niet of u de rest van de geschiedenis kent na Abraham, Izak en Jakob. Ik zei al: ik sprak er nog over op een bijbelstudiedag en daar gaat het over Jozef. Jozef was in Egypte koning geworden en hij zei later tegen zijn broers: 'Haal mijn vader en breng hem hiernaartoe.' En later zei hij tegen zijn vader: 'Haal heel je familie' — zo’n zeventig tot vijfenzeventig man ongeveer. 'Haal die hiernaartoe, ik geef jullie het land Gosen.' Dat was het beste stuk van Egypte, een vruchtbaar stuk. Dat bleek ook wel, want dat volk vermenigvuldigde zich nogal.

Dat werd een bedreiging voor de farao die na hem kwam en die Jozef niet gekend had; zo staat er. Die farao dacht: 'Straks onderdrukken ze mij, dan kan ik hen beter nu al onderdrukken en ze tot slaven maken.' Ze werden vervolgens gebruikt om stenen te bakken, hoofdzakelijk. We lezen dan vervolgens dat Mozes het volk uitleidde — daar is dus het volk Israël. In het begin zou je het nog geen volk kunnen noemen, het was eerder een familie, maar Jakob werd later Israël genoemd.

Het volk Israël werd dus uitgeleid door Mozes uit Egypte. Na allerlei omzwervingen en veertig jaar door de woestijn kwamen ze in het land Kanaän. Maar pas in het boek Jozua — of door Jozua, zou je ook kunnen zeggen — kwamen ze in Kanaän terecht. Daar vond de daadwerkelijke intocht in dat land Kanaän plaats. We hadden het over de belofte die aan Abraham, Izak en Jakob is gedaan. Ook in Jozua lees je dat ze uiteindelijk slechts een deel van dat land in bezit hebben genomen, niet dat hele land. Ik ga dat nu niet aantonen, want dat voert echt te ver.

De Ware Omvang van het Beloofde Land: van de Nijl tot de Eufraat ↑ hoofdstukken

Ik weet niet of u zich wel eens afgevraagd hebt wat er uiteindelijk beloofd is aan Abraham, Izak en Jakob en hoe groot het land wel niet is. Als we even wat verder kijken... ja, dat is dit. Ik weet uit mijn hoofd het hoofdstuk niet meer precies waar we dat lazen, maar het strekt zich uit, staat er, van de Nijl. Dat is Genesis 15 vers 18. Het strekt zich uit van de Nijl tot aan de Eufraat. Je ziet dat dit echt een geweldig groot stuk land is, een stuk groter dan ze ooit in bezit hebben gehad.

Dit is natuurlijk ook een kaartje van de huidige situatie, en dat brengt ons er natuurlijk ook bij om iets te zeggen over die huidige situatie en over het land dat ze nu bezitten. Dat stelt natuurlijk echt helemaal niets voor als je kijkt naar wat hun beloofd is. Men noemt dit dan ook wel Israël, maar eigenlijk zou dit het hele gebied moeten zijn. Het is net zoiets als wanneer wij Nederlanders verdreven worden uit het land en we uiteindelijk terugkomen op Goeree-Overflakkee en we noemen dat dan Nederland ofzo. Ja, dat gaat ook nergens over.

Maar dit is natuurlijk echt heel klein vergeleken bij wat er beloofd is. En dit is dan ook niet het beloofde land zoals we dat nu vinden op de kaart, die huidige Joodse staat. Waarbij ik overigens niet zeg dat het niet voorzegd is in de profetieën dat er weer een Joodse staat zou zijn, want ik geloof uitdrukkelijk wel dat dat het geval is. Dat is absoluut voorzegd, want het zal een grote rol spelen in de ontwikkelingen zoals die zich in de zeer nabije toekomst, naar ik meen, gaan afspelen rondom dit land.

En ook hiervoor geldt, voor het Israël dat nu is, dat zegeningen van God niet gegeven worden aan ongelovigen. We hebben nog wel even tijd, dus ik wil u meenemen naar Zacharia om u te laten zien — want ik heb het niet zelf verzonnen en dat wil ik ook graag laten zien — wat er met deze Joodse staat en met deze stad Jeruzalem zal gebeuren.

Israëls Uiterste Nood en de Komst op de Olijfberg (zacharia 13 en 14) ↑ hoofdstukken

In Zacharia 13 lezen we... Ik ga straks naar Zacharia 14, want daar staat vrij uitgebreid wat er zal gebeuren, maar ik neem eerst even een paar verzen mee uit Zacharia 13 omdat ik die straks wil aanhalen. Waarom? Dat zal dan wel blijken. In vers 8 van Zacharia 13 staat: "Het zal geschieden in dat ganse land" — het land Israël blijkt uit het voorgaande — "spreekt de HEERE: de twee delen daarin zullen uitgeroeid worden en de geest geven; maar het derde deel zal daarin overblijven." Er is altijd een overblijfsel dat gered wordt, dat blijkt hier ook.

Ik zal dat derde deel in het vuur brengen — oordeel — en Ik zal het louteren, gelijk men zilver loutert; en Ik zal het beproeven, gelijk men goud beproeft. En het zal Mijn Naam aanroepen, en Ik zal het verhoren. Ik zal zeggen: "Het is Mijn volk", en het zal zeggen: "De HEERE, Yahweh, is mijn God." Ik weet niet of u een beetje bekend bent met de Joodse gebruiken, maar als er één ding is wat een godsdienstige Jood niet doet, dan is het de Naam van Yahweh aanroepen, want dat mag niet. Die Naam mogen zij niet gebruiken. Maar hier zullen ze dat doen. In hun uiterste nood, zeg ik nu alvast. En ze zullen zeggen: "Jawel, de HEERE is mijn God."

We vinden soortgelijke woorden in Joël 2 vers 32. Ik ga er niet naartoe, maar daar staat dat al wie de Naam des HEEREN zal aanroepen, behouden zal worden, gered zal worden. Dat staat erbij en houd die even vast, want op de berg Sion en te Jeruzalem zal ontkoming zijn. Dus voor degenen die de Naam des HEEREN aanroepen, zal daar ontkoming zijn.

En nu ga ik naar Zacharia 14 vers 1. Daar staat: "Ziet, de dag komt den HEERE, dat uw roof zal uitgedeeld worden in het midden van u, o Jeruzalem." Wat betekent dat dan? Nou, laat ik gewoon verder lezen. "Ik zal alle heidenen, de natiën, tegen Jeruzalem ten strijde verzamelen." Dit zegt God overigens, hè? "Ik zal alle heidenen tegen Jeruzalem ten strijde verzamelen; de stad zal ingenomen, de huizen zullen geplunderd en de vrouwen zullen geschonden worden. De helft van de stad zal uitgaan in de gevangenis, maar het overige des volks zal uit de stad niet uitgeroeid worden." En dan staat er: "En de HEERE zal uittrekken, en Hij zal strijden tegen die heidenen, gelijk ten dage als Hij gestreden heeft, ten dage des strijds."

We zien hier een ontvouwing in wat God doet. Eerst staat er in vers 2: "Ik zal alle heidenen tegen Jeruzalem ten strijde verzamelen", en dan staat er opeens dat de HEERE zal uittrekken en Hij zal strijden tegen die heidenen. Nou, wat is er dan gebeurd? Daarom las ik even hoofdstuk 13 mee. "Het zal Mijn Naam aanroepen." In een uiterste nood zullen ze Gods Naam — Yahweh, Jehovah — aanroepen en God zal het verhoren. Dat staat daar in hoofdstuk 13 vers 9: "Ik zal zeggen: Het is Mijn volk", zegt God, en het volk zal zeggen: "Jawel, Hij is mijn God." Want al wie de Naam des HEEREN zal aanroepen, die zal gered worden.

En dan spreekt vers 4 ook over Zijn komst, of Zijn wederkomst zo u wilt: "En Zijn voeten zullen te dien dage staan op de Olijfberg, die voor Jeruzalem ligt, tegen het oosten." En de Olijfberg zal in tweeën gespleten worden naar het oosten en naar het westen, zodat er een zeer grote vallei zal zijn. Weet u nog, in Joël 2 wat ik net aanhaalde: "Op de berg Sion en te Jeruzalem zal ontkoming zijn." Nou, hier wordt de Olijfberg in tweeën gespleten naar het oosten en naar het westen, zodat er een zeer grote vallei zal zijn. De ene helft van de berg zal wijken naar het noorden en de andere helft van de Olijfberg naar het zuiden.

Er zal dus een grote vallei ontstaan door die Olijfberg. "Dan zult gijlieden vlieden" — vluchten — "door de vallei Mijner bergen. Want deze vallei der bergen zal reiken tot Azel. En gij zult vlieden" — vluchten — "zoals gij vloodt" — vluchtten — "voor de aardbeving in de dagen van Uzzia", enzovoorts. En dan zal Israël dus inderdaad hersteld gaan worden, en werkelijk hersteld gaan worden. Dus niet wat we hier zien vanaf 1948 — nogmaals, dat heeft een rol in Gods plan, in de profetie is het voorzegd — maar de vervulling van deze profetie wordt niet aan een ongelovige staat gegeven, aan een ongelovig Joods volk. Maar inderdaad, dit zal plaatsvinden wat we zojuist gelezen hebben: het herstel van Israël. Want het zal hersteld worden.

Want dat is beloofd aan Abraham, Izak en Jakob. En dat Koninkrijk der hemelen, zoals we dat in dat ene vers... er zijn meerdere verzen natuurlijk, maar wat ik uit Mattheüs 8 aanhaalde waar ervan gesproken wordt... dat zal gerealiseerd gaan worden. De profetieën... ik ga een twee- of drietal profetieën langs voordat we afsluiten, en ik zal er nog wat schriftplaatsen voor u bij noemen die u thuis nog eens na kunt kijken, waar dus gesproken wordt van dat herstel van Israël.

De Toekomstige en Wereldwijde Verzameling van het Joodse Volk ↑ hoofdstukken

Deuteronomium 30 in de eerste plaats, en daar pak ik even de interlineaire bij met de grondtekst. Dat heb ik overigens niet gezegd: het Nieuwe Testament is in het Grieks geschreven, van links naar rechts zoals wij dat kennen, maar dit is Hebreeuws en dat gaat van rechts naar links. Dus dat u dat weet. Ja, Deuteronomium 30. Ik val dan zomaar in een geheel van een aantal hoofdstukken die spreken van deze dingen, maar ik begin gewoon in vers 1. U moet dit allemaal thuis nogmaals nalezen. Er staat: "Voorts zal het geschieden, wanneer al deze dingen over u zullen gekomen zijn, deze zegen of deze vloek, die ik u voorgesteld heb" – in de volgende hoofdstukken dus – "zo zult gij het weder ter harte nemen onder alle volken, waarheen de Heere, uw God, u verdreven heeft."

Dat volk is verstrooid over de hele aarde, het Joodse volk. En zoals ik al zei: wat we nu vinden in die Joodse staat... ik weet niet wat de huidige stand van zaken is en hoeveel Joden daar nu wonen, maar ik weet één ding zeker en dat is dat er meer buiten het land wonen dan erin. Er zijn er nog steeds veel meer buiten het land dan erin, en die zullen verzameld worden. Want dat gaan we hier lezen: "Zo zult gij het weder ter harte nemen onder alle volken, waarin de Heere, uw God, u verdreven heeft, en gij zult u bekeren tot de Heere, uw God, en Zijn stem gehoorzaam zijn, naar alles wat ik u heden gebied, gij en uw kinderen, met uw ganse hart en met uw ganse ziel."

En dan dit vers: "De Heere – jawel – uw God zal uw gevangenschap wenden." Die verstrooiing, die ballingschap zou je het kunnen noemen, het feit dat ze het land uitgezet zijn – want daar komt het op neer – en dat ze verstrooid zijn onder de volken, die wordt in de Schrift vaak een gevangenschap of een ballingschap genoemd. God zal het omkeren. Jawel, Jahweh jouw Elohim, Die keert jouw gevangenschap. En Hij zal Zich over u ontfermen. Mede door Ruchama – u kent dat misschien wel van de profeet Hosea – Hij zal Zich over u ontfermen.

En dan staat er in de vertaling, in ieder geval in mijn Statenvertaling: "Hij zal u weder vergaderen uit alle volken". Maar wat er echt staat, is: "Hij zal terugkeren". Hij keert terug en dan zullen zij verzameld worden uit alle volken. Precies zoals we dat net in Zacharia lazen, dat Zijn voeten te dien dage zullen staan op de Olijfberg. Dat volk zal buiten het land – dat is ook nog een verhaal op zich, maar ergens in de woestijn op een plek door God bereid – verzameld worden buiten het land. En daar zullen ze tot geloof komen, daar zullen ze zien Wie zij doorstoken hebben en dan zal inderdaad de Heer, de Messias, met hen terugkeren naar het land.

Maar dan is Hij dus teruggekeerd. Hij zal terugkeren, Hij keert terug en vanaf dat ogenblik, of daarna in ieder geval, zal God Zijn volk verzamelen uit alle volken waarheen zij verstrooid zijn. En dan zijn het er wat meer, en dan begrijpt u ook waarom dit land wat groter moet zijn dan wat het nu is. Ik haal nog een profetie aan uit Jeremia 32. Daar wordt ook gesproken van het herstel, van vergaderen of verzamelen. Daar staat in Jeremia 32 vers 37: "Ziet, Ik zal hen vergaderen uit al de landen, waarheen Ik hen zal verdreven hebben in Mijn toorn, en in Mijn grimmigheid, en in grote verbolgenheid; en Ik zal hen tot deze plaats wederbrengen, en Ik zal hen zeker doen wonen."

Ik zal hen veilig – staat er – zeker, veilig, in vertrouwen doen wonen. Even kijken, want we hebben dat niet voor niets natuurlijk, zo’n grondtekst. Laten we kijken wat er letterlijk staat bij "Ik zal hen zeker doen wonen". Ja, "Ik zal hen doen wonen tot vertrouwen", of "in vertrouwen". Maar u begrijpt wel dat dit niet de huidige situatie is, dat zij daar zeker wonen, veilig en in vertrouwen. Eén ding is zeker: er kan elk moment een bomaanslag komen, maar dat is niet in zekerheid wonen. Ik noem er nog een paar voor als u dat erbij wilt schrijven: Jeremia 23 vers 3 en 4, en Jeremia 30 vers 3 en 10. Ik heb hier in mijn aantekeningen "enzovoort" gezet, dus ik denk dat er wel meerdere verzen in dat hoofdstuk staan.

Het Dal van de Dorre Beenderen: Geestelijk Herstel en Één Koning (ezechiël 37) ↑ hoofdstukken

Tot slot wil ik naar een hoofdstuk gaan dat ook zeer bekend is en dat spreekt van dat herstel van Israël: Ezechiël 37. Ik begrijp dat ik deze Schriftplaatsen eigenlijk tekortdoe door er zo snel doorheen te gaan, want er valt zoveel over te zeggen, maar het gaat me nu even om dit onderwerp. Wellicht dat we dat in de toekomst nog eens helemaal bespreken.

In Ezechiël 37 krijgt Ezechiël een visioen van een dal vol beenderen, botten. Het staat bekend als het dal van de dorre doodsbeenderen. Dat is een redelijk bekende profetie. Ezechiël moet profeteren dat die botten bij elkaar komen, dat er zenuwen opkomen, dat er vlees op komt en dat er huid over zou moeten komen. En uiteindelijk moet er een geest in komen, oftewel leven (vers 6). En dat doet hij dan ook. In de volgende verzen hoort hij een geluid en dan naderen de beenderen tot elkaar; het wordt dan een eenheid, een lichaam. Er komen zenuwen op, er komt vlees op en er komt huid op; dat is vers 8. Maar er was nog geen geest in hen, geen leven dus.

Ik loop even vooruit op vers 11, daar staat de uitleg: "Toen zei Hij tot mij: Mensenkind, deze beenderen zijn het ganse huis Israëls." Dat is het ganse huis van Israël. In eerste instantie is daar nog geen geest in. Dat lijkt mij een perfect beeld van de huidige staat, de huidige Joodse staat. Ze zijn inderdaad weer tot elkaar gekomen, langzaam maar zeker – nog niet volledig wellicht – maar er is geen geest in. Er is geen geloof in; het is nog geen gelovig Joods volk, het volk Israël. En dat wordt hier dan ook uitgebeeld.

Dat staat er ook in vers 9: "Hij zei tot mij: Profeteer tot de geest, profeteer, mensenkind, en zeg tot de geest: Zo zegt de Heere HEERE: Gij geest, kom aan van de vier winden." Dat hebben we al gezien bij de verzameling uit noord, oost, zuid en west, uit alle windrichtingen. "En blaas in deze gedoden, opdat zij levend worden."

Verderop zien we in vers 16 ook dat tegen Ezechiël wordt gezegd: "Neem een hout, een hout voor Juda." Na Salomo is het koninkrijk van Israël – om het nog wat ingewikkelder te maken – gesplitst in twee koninkrijken: een tweestammenrijk en een tienstammenrijk. Tot Ezechiël wordt gezegd: "Neem twee stukken hout: één voor Juda en één voor Jozef, het hout van Efraïm." Dat is de aanduiding voor de tien stammen van Israël. Hij moet die twee houten bij elkaar doen en God zegt dan in vers 21 dat die houten één hout worden. "Zo zegt de Heere: Ik zal de kinderen Israëls halen uit het midden der heidenen, uit het midden van de natiën waarin zij getogen zijn, en zal ze vergaderen van rondom en hen brengen in hun land. En Ik zal ze maken tot één volk in het land, op de bergen Israëls; en zij zullen alle tezamen één koning tot koning hebben. En zij zullen niet meer tot twee volken zijn – dus niet meer die twee houten, maar één hout – noch voortaan meer in twee koninkrijken verdeeld zijn."

Er zullen geen afgoden meer zijn; ze zullen zich niet meer verontreinigen met hun "drekgoden", zoals de vertaling zegt, met hun verfoeisel en met al hun overtredingen. "En Ik zal ze verlossen uit al hun woonplaatsen waarin zij gezondigd hebben, en zal ze reinigen. Zo zullen zij Mij tot een volk zijn en Ik zal hun tot een God zijn."

Vers 24 zegt: "Mijn knecht David..." Dat is het koningshuis van David, waaraan de belofte is gedaan dat de Zoon van David op de troon zal zitten. "Mijn knecht David zal koning over hen zijn en zij zullen allen tezamen één herder hebben. Zij zullen in Mijn rechten wandelen en Mijn inzettingen bewaren en die doen."

Dan het laatste vers dat ik lees: "Zij zullen wonen in het land dat Ik Mijn knecht Jakob gegeven heb" – zijn andere naam was Israël – "waarin uw vaders gewoond hebben. Ja, daarin zullen zij wonen, zij en hun kinderen en hun kindskinderen tot in eeuwigheid." Tot in de eeuw, 'olam' in het Hebreeuws. "En Mijn knecht David zal hun vorst zijn tot in eeuwigheid." Tot in de 'olam', tot in de eeuw staat hier in de vertaling. Maar daar gaan we het een andere keer over hebben.

Als je al die Schriftplaatsen naast elkaar legt, dan zeg je: er is ook nog zo'n Schriftgedeelte in Matthéüs 24 vers 31 en nog vele anderen. Ik zeg altijd: zoek bij die teksten de tekstverwijzingen eens op en dan kom je er nog heel wat tegen. Maar als we al die Schriftplaatsen naast elkaar leggen en we kijken naar het herstel van Israël, dan zal het gebeuren dat Israël de Naam des Heren zal aanroepen. Hij zal terugkeren; Zijn voeten zullen staan op de Olijfberg. Het zal een gelovig volk zijn of worden. Ze zullen verzameld worden uit alle landen, uit alle windrichtingen. En het land dat aan hun vaderen beloofd is, aan Abraham, Izak en Jakob, van de Nijl tot aan de Eufraat, dat zullen zij bezitten zoals het letterlijk beloofd is aan Abraham, Izak en Jakob. Dat land, dat zullen zij bezitten. Ze zullen hun God kennen en God zal hen kennen. Voor nu ga ik het hierbij laten.

Afsluiting: Onze Unieke Hoop en Positie uit de Natiën ↑ hoofdstukken

We gaan een andere keer gewoon weer verder. En zoals gezegd, ik wil deze dingen neerzetten om ook in de Schrift te laten zien wat nu specifiek voor ons bedoeld is. Want ik zei al: we leven in een bijzondere periode. Dat heb ik laten zien in dat schemaatje. En wat is er nu niet rechtstreeks aan ons gericht?

Zo wil ik dat... Ik heb natuurlijk zelf al een beetje een beeld van wat ik de komende avonden hier naar voren wil brengen en zo wil ik dat langzaam eens uiteen gaan zetten. Dus u moet wat geduld hebben voor het totale plaatje, maar daar gaan we echt wel aankomen.

En uiteindelijk wil ik... Paulus noemt zichzelf de apostel van de natiën en wij zijn gelovigen uit de natiën. Dan wil ik in de toekomst dus ook uitgebreid stil gaan staan bij de vraag: wat was dan Paulus' boodschap? En voor wie is die bedoeld? En hoe ver reikt dat? En zo ga je dan verder dan anderen, enzovoorts. Het zijn allerlei vragen die we de komende keren gaan bespreken. Maar voor nu laten we het hierbij.

📖 Categorie: Studies