de opwekking van Lazarus

In de evangeliën vinden we een aantal keren dat de Heer een dode weer tot leven wekt, één daarvan is Lazarus. Deze geschiedenis wordt alleen in het Johannes evangelie vermeld en is één van de zeven tekenen die daar beschreven worden.

Als Jezus te horen krijgt dat zijn goede vriend Lazarus ziek is, blijft Hij nog een tijdje in de plaats waar Hij was en gaat dan pas richting Bethanië, waar Lazarus woont. Bij aankomst blijkt Lazarus al vier dagen in het graf te liggen. Waarom deed de Heer dit zo? Ook dit is weer een geschiedenis met veel diepere lagen en verbanden met andere gebeurtenissen die we vinden in het evangelie van Johannes.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De studie behandelt de opwekking van Lazarus als een van de zeven wondertekenen in het Johannes-evangelie, welke vooruitwijzen naar het toekomstige herstel van Israël. Er wordt uitgebreid stilgestaan bij de typologische betekenis van tijdsperioden, waarbij Jezus' verblijf van twee dagen buiten Judea symbool staat voor tweeduizend jaar verblijf onder de natiën. Zijn terugkeer en de opwekking van Lazarus op de derde dag beelden het toekomstige zevende millennium en de wereldsabbat uit. Ten slotte wijst het losmaken van Lazarus uit zijn grafdoeken op de ultieme bevrijding van de macht van wet, zonde en dood door de opstanding.

Besproken Schriftgedeelten: Johannes 20, Johannes 10, Johannes 11, Mattheüs 4:25, Johannes 1:28, Johannes 2, Johannes 1, Jeremia 31, Johannes 4, Exodus 19:6, Genesis 15:2, Exodus 18, Efeze 2, Johannes 12, Johannes 9, Romeinen 1:4, Hebreeën 2, Hosea 6, 1 Thessalonicenzen 4, Openbaring 20, Daniël 12, Daniël 6, Psalmen 22

“Deze opwekking van Lazarus is een beeld van de opstanding van Christus. Eigenlijk is elke opwekking dat, want als Hij niet opgewekt zou worden, zouden de doden sowieso niet worden opgewekt.”

De Zeven Wondertekenen in het Johannes-evangelie ↑ hoofdstukken

De opwekking van Lazarus is een geschiedenis die we vinden in het Johannes-evangelie. Exclusief in het Johannes-evangelie, want in de andere evangeliën vind je hem niet. Dus dat is al redelijk bijzonder. In het Johannes-evangelie vind je een zevental tekenen – want dat zijn het – waar de opwekking van Lazarus er één van is. Toen ik dit aan het voorbereiden was, dacht ik: laat ik het eens over een opwekking hebben, en toen dacht ik: laat ik het eens over de opwekking van Lazarus hebben. Ik bedacht me dat ik enige tijd geleden – dat was dus niet hier, maar in Alblasserdam – ook een aantal tekenen uit het Johannes-evangelie besproken heb.

Want het zijn er zeven, eigenlijk acht, maar daar zal ik straks nog iets over zeggen. Er zijn zeven tekenen in het Johannes-evangelie die spreken over het herstel van Israël. Daar heb ik een aantal van besproken, nog niet zo heel lang geleden; ik denk zo ongeveer een jaar geleden. De bruiloft te Kana, dat zijn allemaal wel bekende geschiedenissen denk ik. De genezing van de zoon van de hoveling heb ik toen besproken. De verlamde in Bethesda nog niet, en de wonderbare spijziging heb ik ook wel eens besproken. Ik ga ze niet allemaal opnoemen, maar het zijn zeven tekenen en die laatste is een achtste, en dat is een beetje een aparte.

We weten denk ik allemaal wel, als we een beetje getallensymboliek in de Bijbel kennen, dat de zeven staat voor een volheid, een compleetheid. En dat de achtste dus eigenlijk weer de eerste is van een nieuwe reeks, een nieuw begin. Ik weet niet hoe bekend jullie zijn met het Johannes-evangelie, maar in Johannes 20 sluit Johannes zijn evangelie af. Dat doet hij met deze woorden: "Jezus nu deed dan ook veel andere tekenen voor de ogen van zijn discipelen, die niet zijn geschreven in dit boek. Maar deze dingen zijn geschreven opdat jullie zullen geloven dat Jezus de Christus is, de Zoon van God, en dat jullie die geloven het aeonische of het eeuwige leven hebben in zijn naam."

Dit is hoofdstuk 20 en dit is dus een slot. Zo klinkt het ook en dat is het ook. Alleen daarna volgt nog hoofdstuk 21, als een soort bijlage of een appendix. Zo zijn er nog wel wat meer woorden denk ik. Maar het is heel apart: het boek wordt al afgesloten en dan volgt er toch nog een achtste wonderteken. Daar moeten we het misschien ook nog eens over hebben; waarom dat zo is en waarom dat dan precies de achtste is. Ik zat zelf te denken toen ik deze dia voorbereidde – want deze dia heb ik al eens eerder laten zien, maar dat is zo lang geleden – dat ik hem er nu ook weer even bij pak. Ik heb de komende tijd nog wat spreekbeurten gepland staan waar ik nog geen onderwerp voor heb, en toen dacht ik: van deze dia kan ik er nog wel eens één of twee onderwerpen afhalen. Dus wellicht wordt vervolgd.

Maar er is dus wel een en ander mee aan de hand. Die zeven tekenen spreken allemaal van het herstel van Israël. Dus de komende aeon, de duizend jaar, wanneer het koninkrijk openbaar zal worden en de Messias zijn koninkrijk zal vestigen. Dat wordt allemaal uitgebeeld in die geschiedenissen. Dat gezegd hebbende ga ik naar de geschiedenis van de opwekking van Lazarus toe. Die vinden we in Johannes 11. Dat hoofdstuk heeft nogal wat verzen, volgens mij wel iets van 55. De geschiedenis van Lazarus stopt op een gegeven moment bij vers 46 of 47. Als we de hele geschiedenis gaan bespreken, zouden we dus zo'n 46 of 47 verzen gaan bespreken. Ik hoop dat jullie allemaal brood bij hebben. Paasbrood? Of jullie dachten: als één iemand vijf broden en twee visjes bij zich heeft, is het ook goed.

Ik was eerst van plan om zoveel mogelijk verzen van dit hoofdstuk te gaan bespreken. Ik dacht: ik maak die dia's en dan zie ik het wel. Toen ik de geschiedenis aan het bestuderen was, dacht ik: er zit ook een hele mooie parallel in met andere geschiedenissen in Johannes. Dat is toch ook iets waar ik op wil wijzen. Ik heb best veel dia's, maar ik heb er ook een stuk uit geknipt. Daar ga ik helemaal niets over zeggen; dan sla ik echt een aantal verzen over. Dat zal ik ook wel even aangeven. Ik heb ook verzen waar ik niet veel over zal zeggen; die zal ik waarschijnlijk alleen maar lezen om toch het hele verhaal zo'n beetje door te kunnen nemen.

De Aanleiding in Johannes 10: Buiten het Joodse Land ↑ hoofdstukken

Maar ik begin dan ook in Johannes 10. Dus niet in Johannes 11, maar in Johannes 10, want dat is de aanleiding van deze geschiedenis, de geschiedenis van de opwekking van Lazarus. Daar staat dat de Joden en de leidslieden Hem weer zochten te grijpen, maar Hij ontkwam uit hun handen. Dit is een beetje een terugkerend refrein in de evangeliën. We lezen daarvoor dat Zijn uur nog niet was gekomen; het was Zijn tijd nog niet. In hetzelfde hoofdstuk staat ook dat de Heer zegt dat Hij de volmacht had van de Vader om Zijn ziel af te leggen en het weer op te nemen. Dat moment zou komen, maar dat bepaalde Hij zelf. Hier was Zijn uur nog niet gekomen. Je leest zelfs in dit hoofdstuk dat ze stenen oppakten om Hem te stenigen. Dan zegt de Heer: "Wat werk willen jullie Mij nu stenigen?" Dat gaan ze dan nog uitleggen, maar dat is dus voorafgaand aan de geschiedenis. Vandaar dat hier staat: "Zij dan zochten Hem weer te grijpen."

Hij ontkwam uit hun handen en Hij ging weer weg naar de overkant van de Jordaan, naar de plaats waar Johannes vroeger aan het dopen was, en Hij blijft daar. De Heer gaat dus naar het Overjordaanse, zoals dat in de NBG-vertaling wordt genoemd in Mattheüs 4 vers 25. Het is gewoon de overkant van de Jordaan, gezien vanuit de westkant, vanuit Jeruzalem. Hij ging naar de plaats waar Johannes vroeger aan het dopen was, en dat is Bethanië. Dat lezen we in Johannes 1 vers 28. Ik heb hier een kaartje: hier ligt Bethanië, het rode stipje, en hier ligt Jeruzalem. Vanuit Jeruzalem over de Jordaan kom je in Bethanië en dat ligt dus in het Overjordaanse.

En velen daar geloven in Hem. De Heer komt op een plek in het Overjordaanse, buiten Judea. Hij komt buiten het Joodse land, Hij gaat over de Jordaan, buiten het Joodse land, en daar geloven velen in Hem. De Heer keert Judea de rug toe, gaat over de Jordaan en daar vindt Hij geloof. Als u een beetje typologische oren en ogen heeft, dan denkt u: "Hé, dat ken ik." Want dit is natuurlijk een plaatje van onze tijd waarin Israël, het Joodse volk, terzijde is gesteld en de Heer buiten het land is. En daar geloven velen in Hem.

Dan staat er verderop in Johannes 11 dat, toen Hij hoorde dat Lazarus ziek was, Hij twee dagen bleef in de plaats waar Hij was. Ik zie sommigen van u al glimlachen, omdat u dit beeld herkent. De Heer verlaat Judea, Hij verlaat het Joodse land en gaat over de Jordaan. Waar is de Jordaan een beeld van? Van de dood. Maar Hij gaat eroverheen, dus Hij gaat over de dood heen. Dat is een beeld van dood en opstanding. Wat doet de Heer na Zijn opstanding? Israël wordt terzijde gesteld en Hij verblijft buiten het Joodse land. En hoe lang verblijft Hij daar? Twee dagen. Dat is een bekend plaatje. Petrus zegt daarover dat één dag bij de Heer is als duizend jaar en duizend jaar als één dag. Die twee dagen staan dus voor 2000 jaar, want de Heer rekent de dagen als duizend jaar. Die twee dagen van duizend jaar zijn een plaatje van onze tijd: de tijd van 2000 jaar waarin Israël terzijde staat en waarin de Heer Zich na Zijn opstanding bevindt buiten het land.

Trouwens, die Jordaan is ook de plek waar Johannes doopte, wat natuurlijk ook een beeld is van dood en opstanding. Je gaat onder in het water en je staat weer op uit de wateren als beeld van dood en opstanding. Dus op alle mogelijke manieren is wat de Heer hier doet een uitbeelding van Zijn dood en opstanding en het werk dat Hij daarna zou doen.

Om het typologisch even samen te vatten: Hij wordt verworpen in het Joodse land, in Jeruzalem. Ze wilden Hem stenigen, vangen en doden. Hij trekt over de Jordaan en buiten Judea geloven velen in Hem. Hij blijft daar twee dagen en wat gaat Hij na die twee dagen doen? Na die die twee dagen wordt Lazarus opgewekt. Waar is de opwekking van Lazarus dus een beeld van? Van wat er zou gebeuren na die twee dagen. Eigenlijk geef ik nu de clue, waar ik nog heel veel over wil gaan zeggen, aan het begin al weg. Maar ik wilde het u niet onthouden, omdat we dit meteen in hoofdstuk 10 al vinden bij de aanleiding van deze geschiedenis.

Typologische Parallellen: de Derde Dag en het Zevende Millennium ↑ hoofdstukken

We zijn nu in het Johannes-evangelie en dit is iets wat je vaker terugziet in dit evangelie. Dat wil ik jullie ook laten zien, want dat is te mooi om niet te tonen. Ik had net die dia met de zeven tekenen uit het Johannes-evangelie. In Johannes 2 staat over de bruiloft te Kana dat er op de derde dag een bruiloft was te Kana in Galilea. We weten allemaal wat daar gebeurde: daar werd water in wijn veranderd. Dat is een uitbeelding van het nieuwe leven, de wijn.

Die telling van die dagen vinden we al in Johannes 1. Dat is ook heel mooi. Ik ga dat nu niet uitgebreid toelichten, maar ik laat het wel even zien. Het is Pasen, dus de meesten zijn morgen vrij. Sommigen hebben zelfs meivakantie, dus alle tijd om dat nog eens na te zoeken. Maar als je Johannes 1 begint te lezen, dan heb je op een gegeven moment een telling van dagen. Hier staat dan: dit was de derde dag. Maar ik ga laten zien dat het ook een zevende dag was.

De eerste dag wordt de geschiedenis beschreven in Johannes 1 tot en met vers 28. Dan staat er in 1 vers 29: "de volgende dag" — dat is dag twee. Dan staat er in 1 vers 35 weer: "de volgende dag" — dat is dag drie. En dan weer: "de volgende dag" in vers 44 — dat is dag vier. Dan horen we een tijdje niets, en dan kom je in hoofdstuk 2 vers 1 en daar staat dan: "op de derde dag was er een bruiloft". De vijfde en de zesde dag blijven dus verborgen. Dat zeg ik ook dubbelzinnig: die blijven verborgen. Waar was de Heer toen? Ja, ik heb wel een idee, maar dat mag u straks zelf invullen.

Die zevende dag wordt dus zo gerekend: "en op de derde dag was er een bruiloft." Deze derde dag komt na tweeduizend jaar. Gerekend vanaf de opstanding van Christus is dat na twee dagen, op de derde dag. Maar als we rekenen vanaf Adam, is die derde dag gelijk aan de zevende dag. En de zevende dag is in de Schrift de sabbat, de rustdag. Het zevende millennium — want de Heer rekent in dagen van duizend jaar — is de duizend jaar dat het Koninkrijk gevestigd zal worden over deze aarde. Dat is, als je het mij vraagt, zeer aanstaande. De zesde dag is aan het aflopen en de zevende dag staat op aanbreken. Johan de Heer noemde die duizend jaar ook al het duizendjarig vrederijk. De wereldsabbat wordt het ook wel genoemd. "Er blijft dan een sabbat over voor het volk van God," zegt de Hebreeënbrief. Dat is die sabbat, die dag, die zevende dag, die duizend jaar. En die valt dus samen met de derde dag.

Toen was er een bruiloft in Kana, maar een bruiloft is ook een uitbeelding van het Koninkrijk: het nieuwe verbond dat met Israël zal worden gesloten. Het oude verbond was een huwelijksverbond dat God met Israël sloot. Daar kwam een einde aan, maar in de toekomst zal er een nieuw verbond worden gesloten en ook dat is een huwelijksverbond. Lees onder andere Jeremia 31.

Dan heb ik er nog één voor jullie over die twee dagen, en dat is in Johannes 4: de geschiedenis van de Samaritaanse vrouw. Dan lees je in vers 1: "toen Jezus vernam dat de Farizeeën hoorden dat Jezus meer leerlingen of discipelen maakte en doopte dan Johannes..." Ik ga er verder niets over zeggen, maar ik moest even de hele zin projecteren. Verliet Hij Judea? In Johannes 11 is het dus 'weer', want dit is Johannes 4. Hij verliet Judea en Hij ging weer naar Galilea. De Heer keert Judea de rug toe, als uitbeelding van het Joodse volk dat terzijde wordt gesteld. Hij was op weg naar Galilea, maar Hij moest door Samaria gaan.

Ik zeg er altijd bij: dat moest Hij helemaal niet. Want dat deed geen enkele Jood. Geen enkele Jood! Ze gingen er allemaal met een grote boog omheen. Maar Hij moest door Samaria gaan. Waarom? Omdat dat iets uitbeeldt. Ook hier is dit een uitbeelding van de verwerping van het Joodse volk. De Heer moest door Samaria gaan. Ik heb hier al eens een studie over gegeven: over de twee dagen in Samaria. Want de Heer verbleef ook daar twee dagen. Dat Samaritaanse volk, dat waren bastaarden. Als ik dat heel kort zeg: het tienstammenrijk was ooit weggevoerd uit dat gebied en de koning van het Assyrische rijk had daar allerlei mensen uit zijn rijk naartoe gestuurd. Daar woonden dus gewoon heidenen die zich gemengd hadden met de Joden die daar nog woonden. Vandaar dat het een bastaardvolk was waar de Joden op neerkeken; het waren heidenen.

De Heer verliet dus Judea en Hij ging door een land dat bewoond werd door heidenen, Samaritanen. Hij verlaat Judea — lees de geschiedenis maar na, want ook dit is een lang hoofdstuk dus ik ga dat echt niet allemaal laten zien. Nogmaals, ik heb er al eens over gesproken, maar lees het maar na. Hij verlaat Judea en Hij maakt Zich aan die Samaritaanse vrouw bekend als de Christus. Hij zegt gewoon: "Ja, Ik ben dat." Terwijl Hij dat onder het Joodse volk niet wilde; Hij zei zelfs tegen Zijn discipelen: "Niet doen, niet zeggen." En daar maakte Hij Zich bekend als de Christus.

Er geloven heidenen in Hem, velen zelfs; de hele stad Sychar liep uit. En Hij verblijft daar twee dagen. Dat staat er twee keer. De Joden die in Hem geloofden, deden dat vanwege de tekenen. Maar de Samaritanen geloven... Hij deed daar geen tekenen in die twee dagen. Ze geloven Hem vanwege Zijn woord. Dat zeggen ze ook. Die Samaritaanse vrouw had een ontmoeting met de Heer bij die put, en de Heer doet uitspraken waardoor ze denkt: ja, dat kan geen mens doen, dat moet wel de Christus zijn. Dan gaat ze naar het dorp en daar gaat ze "evangeliseren", zouden wij zeggen. Ze zegt: "Moet je nou eens kijken wie ik ontmoet heb!" Ze vertelt dat en de hele stad loopt uit. Uiteindelijk zeggen die stadsgenoten tegen haar: "Wij geloven niet meer omdat jij het tegen ons verteld hebt, maar we hebben Hem nu zelf gehoord."

Ze geloven Hem dus vanwege Zijn woord. Ze zeggen: "Wij geloven niet meer om het getuigenis van de vrouw, maar wij geloven vanwege Zijn woord en wij weten dat Hij de Redder van de wereld is." Dus buiten Judea, onder de natiën, onder de heidenen, wordt Hij erkend als de Redder van de wereld in de twee dagen dat Hij in Samaria verblijft. Buiten Judea is dat ook weer een plaatje van onze tijd, waarin Hij onder de natiën erkend wordt als de Redder van de wereld. Ten overvloede: de twee dagen in Samaria zijn een uitbeelding van de twee dagen van duizend jaar dat de Heer verblijft onder de heidenen, onder de natiën. Hij doet dus in deze tijd een werk buiten Israël om.

Ja, dat is ook nog een leuke, want wat gebeurt er nou na die twee dagen? Jullie krijgen echt wel wat huiswerk mee voor de komende dag of dagen. Maar het is mooi weer en jullie hebben tijd genoeg, hoop ik. De Heer verblijft twee dagen in Samaria, maar Hij was onderweg naar Galilea. Daar komt Hij uiteindelijk aan. Weet u waar Hij dan aankomt? In Kana. Daar was Hij al geweest; daar werd water in wijn veranderd. Wat gebeurt er nu? Na twee dagen komt de Heer in Kana en Hij geneest daar de zoon van een koninklijke hoveling. Dit is een uitbeelding van het volk Israël dat na twee dagen, op de derde dag, hersteld zal worden. Want Israël is een koninklijk priesterdom (Exodus 19:6). Deze geschiedenis heb ik trouwens ook besproken, meen ik ook in Amsterdam: de genezing van de zoon van de koninklijke hoveling. Het zijn allemaal typologische plaatjes van het herstel van Israël en van de tijd die daarna aanbreekt.

De Betekenis van de Namen Lazarus en Bethanië ↑ hoofdstukken

We gaan naar Johannes 11 en ik ga proberen de vaart er een beetje in te houden. Er was iemand ziek: Lazarus uit Bethanië. We weten allemaal dat als je een 'Lazarus' bent, je hulpbehoevend bent en niet meer goed op je benen staat. Maar deze Lazarus was ook nog eens ziek. In de interlineair wordt dit woord voor ziek weergegeven met 'zwak zijn', *astheneo*. Dat heeft er in ieder geval mee te maken dat je niet stevig bent, geen kracht hebt of niet kunt staan. Ten diepste is dat ook wat ziekte is: het afnemen van je krachten.

De betekenis van de naam Lazarus is erg mooi: 'God is mijn hulp' of 'God is mijn helper'. We kennen die naam ook in Hebreeuwse varianten, zoals Eliëzer. De knecht van Abraham in Genesis 15 vers 2 heette Eliëzer. Weet u hoe Abraham hem noemt? 'De zoon van mijn huis'. Het was een knecht, maar hij noemde hem een zoon. In Exodus 18 vind je ook de naam Eleazar, wat dezelfde betekenis heeft. Deze Eleazar was de zoon van Aäron. Als we hier met een typologische bril naar kijken, zien we dat hij de tweede hogepriester was. Dus niet de hogepriester onder de wet, maar 'die andere'. Daar is Eliëzer ook een type van: niet de wet, maar het nieuwe verband. Voor de fijnproevers: denk niet aan Aäron, maar aan Melchizedek. Ten diepste is Lazarus hier natuurlijk ook een type van de Heer Jezus Christus. Deze opwekking van Lazarus is een beeld van de opstanding van Christus. Eigenlijk is elke opwekking dat, want als Hij niet opgewekt zou worden, zouden de doden sowieso niet worden opgewekt.

Lazarus kwam uit Bethanië, en als het goed is, krijgen jullie nu een beetje kortsluiting. Dit is namelijk een ander Bethanië dan waar we eerder over lazen. De Heer was over de Jordaan gegaan naar het Overjordaanse Bethanië, maar daar kreeg Hij te horen dat Lazarus ziek was. Lazarus woonde echter in het Bethanië dat bij Jeruzalem lag, aan de voet van de Olijfberg. Vanuit Jeruzalem gezien ligt dat aan de andere kant van de berg. Wat betekent de naam Bethanië? Ik heb het er vorige week nog met wat mensen over gehad, want die betekenis is nogal omstreden. Ik heb thuis zo'n boekje van Het Morgenrood waarin de betekenissen van namen staan, en daar staat een hele rij bij Bethanië. Je kunt er bijna één uitzoeken die je het beste uitkomt: 'huis van doorgang', 'overtocht', 'droefenis', maar ook 'dadels'. Dat klinkt als heel iets anders. De betekenis die niet in dat boekje staat, maar die ik wel eens gehoord heb en die ik eigenlijk het meest voor de hand vind liggen, is een samenstelling van *Beth*, wat 'huis' betekent, en *Ani*, wat 'ik' betekent. Letterlijk 'het huis ik', oftewel 'mijn thuis' of 'waar ik thuis ben'.

De Heer gaat straks dus van het Overjordaanse Bethanië terug naar dat andere Bethanië. Typologisch is dat interessant om te volgen: Hij gaat van het ene huis naar het andere huis. Wij weten dat de Ecclesia, de gemeente van gelovigen uit de natiën, ook een huis is. Efeze 2 noemt het de tempel van de levende God, een woonstede Gods in de geest. Maar ook het huis Israël wordt 'het huis' genoemd. Het gaan van het Overjordaanse Bethanië terug naar het Bethanië bij Jeruzalem is een uitbeelding van het feit dat Hij van het ene huis weer naar het andere gaat. Het huis dat Hij eerst verlaten heeft toen Hij over de Jordaan ging en Zich onder de natiën bevond, daar zal Hij weer naar terugkeren: het huis Israëls.

Er was dus iemand ziek: Lazarus uit Bethanië, het dorp van Maria en haar zuster Martha. Hen kennen we natuurlijk van de geschiedenis waarin Maria aan de voeten van de Heer zat te luisteren, terwijl Martha druk bezig was met dienen, de koffie en de broodjes. Martha verweet haar zus dat ze maar bleef zitten, maar de Heer zei dat Maria het goede deel had gekozen, want maar één ding is nodig. Dat is een prachtige geschiedenis. Er staat hier als toelichting ook bij dat Maria degene was die de Heer insmeerde met zalfolie — zo staat het er letterlijk — en Zijn voeten met haar haren afdroogde. Dat moet op dit punt in het verhaal overigens nog plaatsvinden, want dat gebeurt pas in Johannes 12, een hoofdstuk verder. Maar omdat Johannes dit achteraf opschreef, kon hij dit natuurlijk als verduidelijkende opmerking toevoegen.

De zussen stuurden een bericht naar de Heer. In die tijd moest je daar natuurlijk iemand voor sturen; wij zouden tegenwoordig even appen, maar dat kon toen nog niet. Ze lieten Hem zeggen: "Heer, zie, degene van wie U veel houdt, is ziek." Eigenlijk is dat gewoon een mededeling, maar tussen de regels door is het natuurlijk een verzoek aan de Heer om terug te komen naar Judea. Maar in Judea was het gevaarlijk voor Hem. Ze wilden Hem daar stenigen, grijpen en doden. De zussen wisten echter dat als de Heer zou komen, Lazarus beter zou worden. Dat zeggen ze later ook allebei: "Heer, als U hier geweest was, zou mijn broer niet gestorven zijn."

Ziekte Niet tot de Dood, maar tot Heerlijkheid van God ↑ hoofdstukken

Jezus hoorde het en Hij zei: "Deze ziekte is niet tot de dood, maar tot heerlijkheid van God, opdat de Zoon van God erdoor verheerlijkt zal worden." Lazarus zou wel sterven; het was ook niet zo dat de Heer zich hier vergiste. Hij wist dat wel, dat zullen we later ook nog zien. Maar er staat hier een woordje 'naartoe'. Ik heb het even omcirkeld en ik meen dat het gewoon betekent: gericht op. Die 'naartoe' drukt een gerichtheid uit. Dus deze ziekte is niet gericht met het oog op de dood. Lazarus was niet ziek met het oog op de dood, gericht op de dood. Lazarus was ziek omdat hij zou sterven en de Heer hem op zou wekken. Daartoe was hij ziek. En dat staat hier ook, en later zullen we het ook nog zien: opdat de Zoon van God erdoor verheerlijkt zal worden.

Dit is iets wat we vaker vinden in het Johannes-evangelie. In Johannes 9, bij de genezing van de blindgeborene, daar lees je dit: "En zijn leerlingen" – dat is gewoon het woord voor discipelen – "zijn leerlingen vroegen Hem en zij zeggen: Rabbi, wie zondigde: deze of zijn ouders, dat hij blind geboren werd?" Jezus antwoordde: "Noch deze zondigde, noch zijn ouders, maar het is opdat de werken van God in hem geopenbaard zouden worden." Dus met andere woorden, zoals hier staat: opdat de Zoon van God erdoor verheerlijkt zal worden. Daartoe was Lazarus ziek. Zijn ziekte was dus niet met het oog op de dood, maar tot heerlijkheid van God, opdat de Zoon van God erdoor verheerlijkt zal worden.

Kijk ook naar de Romeinenbrief, Romeinen 1 vers 4. Daar staat het meestal niet zo vertaald, maar dat gaat natuurlijk over de Heer Jezus Christus. Hij wordt daar geïntroduceerd als voortgekomen uit het geslacht van David naar het vlees, enzovoort. Maar er wordt gezegd dat Hij bepaald wordt te zijn Zoon van God in kracht, naar de geest van heiligheid – dat sla ik nu maar even over – uit opstanding van doden. De meeste vertalingen zeggen 'uit opstanding van de doden', dan zou het enkel gaan over Zijn eigen opstanding, maar hier staat een meervoud: uit opstanding van doden. Oftewel, de Heer wekte doden op. De Heer deed doden opstaan en dat was tevens een bewijs dat Hij de Zoon van God was. Hij was de Levensvorst.

Van Satan wordt in Hebreeën 2 gezegd dat hij de macht van de dood heeft; hij heeft de macht om te doden. Maar de Heer heeft de macht om leven te maken, om op te wekken. En Hij is daardoor bewezen of bepaald, gesteld – hoe het ook vertaald wordt – uit opstanding van doden. Dus doordat Hij doden opwekte. Natuurlijk hoort Zijn eigen opstanding daar ook bij, maar het gaat verder. Hij wekt de doden op en we kennen daar een aantal voorbeelden van uit de evangeliën: het dochtertje van Jaïrus, de jongeling van Naïn en Lazarus. Dat zijn volgens mij de drie die de Heer opwekte uit de dood als tekenen. Zij kregen hun oude leven terug, dus zij zijn later weer gestorven.

We lezen verder: "Jezus had Martha en haar zus en Lazarus lief." Wat we hier lezen over wat de Heer doet, is dat Hij hen liefhad. Dat wordt hier niet voor niets gezegd, want we gaan nu iets lezen waarvan je denkt: "Hé, wat doet de Heer nu?" Namelijk: toen Hij dan hoorde dat hij ziek was, bleef Hij nog twee dagen in de plaats waar Hij was.

Twee Dagen Oponthoud: de Uitbeelding van Hosea 6 ↑ hoofdstukken

Dus de Heer die wacht. Hij hoort dat zijn goede vriend Lazarus ziek is en het lijkt wel alsof... je zou het zo kunnen uitleggen, maar we weten natuurlijk dat dat niet zo is. In het vorige vers staat dat Hij hem liefhad en hen liefhad, maar toch blijft Hij twee dagen in de plaats waar Hij was. Nou, dat doet Hij natuurlijk niet voor niets. Maar de plaats waar Hij was, nogmaals, dat is het Overjordaanse Bethanië.

En de twee dagen zijn een type van die twee millennia dat Hij verblijft buiten het land. De Heer verblijft twee dagen in de plaats waar Hij was, twee dagen buiten Judea, en dan keert Hij terug naar het Joodse land. Na die twee dagen; Hij wacht bewust, heel bewust twee dagen.

En ik liet Hosea net al even zien, Hosea 6 vers 1 tot 3. Daar staat dit: "Kom en laten wij terugkeren tot Yahweh! Want Hij heeft verscheurd en Hij zal ons genezen. Hij heeft geslagen en Hij zal ons verbinden. Hij zal ons na twee dagen levend maken. Op de derde dag zal Hij ons oprichten en wij zullen leven voor Zijn aangezicht."

Nou, als de Heer terugkeert vanuit het Overjordaanse Bethanië naar het Judese Bethanië, dan is Hij dus terug in het Joodse land en is dat een uitbeelding van wat hier gaat gebeuren, wat hier wordt beschreven in Hosea: dat de Heer Israël na twee dagen, op de derde dag, zal levend maken en dat zij zullen leven voor Zijn aangezicht. "En wij zullen weten, wij zullen ernaar jagen om Yahweh te kennen, zo zeker als de dageraad is Zijn uitgaan." Nou, wat ik daar heb gedaan weet ik ook niet, maar het is: "Zijn uitgaan." Hij zal tot ons komen.

En de Heer kwam tot Lazarus na die twee dagen. Hij zal tot ons komen als de stortbui, als de late regen. Ja, er zit wat vertraging in, twee dagen namelijk, die het land doorweekt. Dus het land zal alsnog herstellen, alsnog vrucht dragen. Zoals de late regen het land doorweekt en vruchtbaar maakt, zo zal de Heer tot hen komen na die twee dagen op de derde dag. Als Hij dan hoorde dat hij ziek is, toen bleef Hij twee dagen in de plaats waar Hij was. Vervolgens daarna, dus weer daarna, om er maar weer eens nadruk op te leggen.

Na die twee dagen zei Hij tegen Zijn leerlingen: "Laten wij weer naar Judea gaan." Dus Hij verblijft twee dagen in het buitenland, zoals Hij twee dagen onder de Samaritanen verbleef. En waar was Hij dan die vijfde en zesde dag? In Johannes 1, die twee dagen? Dat weten we niet, maar ik zou bijna denken: zou Hij in Samaria geweest zijn? Ik weet het niet, maar omdat we het niet weten, kunnen we daar alleen maar naar gissen natuurlijk. Maar ik wil er ook niet mee zeggen dat Hij in Samaria was, maar ik vind die parallel wel heel mooi. In de ene geschiedenis lees je dat Hij twee dagen in Samaria is. En in een andere telling is Hij twee dagen verborgen. En hier is Hij twee dagen buiten Judea in het Overjordaanse.

Op de derde dag wekt Hij Lazarus dus op. Zoals Hij op de derde dag ook water in wijn veranderde en de koninklijke hoveling genas, ook op de derde dag, na twee dagen in Samaria te zijn verbleven. Nou, we hebben hier wat parallellen, daar moeten we allemaal maar eens naar zoeken, want ik zeg dat natuurlijk allemaal in bullets, maar het zijn lange geschiedenissen die je er gewoon even rustig op na moet lezen.

De leerlingen, de discipelen, zeggen tegen Hem: "Rabbi, onlangs zochten die Joden Jou te stenigen. Ga Je daar nou weer naartoe? Ga Je nou terug naar Judea?" Ja, dat was natuurlijk levensgevaarlijk. En dat was nog maar net daarvoor, want je leest dat in hoofdstuk 10, dus direct voorafgaande, en twee hoofdstukken terug ook.

Nou, dan kom ik op een aantal verzen, die lees ik even alleen, daar ga ik niet te veel over zeggen om des tijds wille. Jezus antwoordde: "Zijn er niet twaalf uren in een dag? Als iemand overdag wandelt, stoot hij zich niet, omdat hij het licht van deze wereld ziet. Maar als iemand 's nachts wandelt, stoot hij zich, omdat het licht niet in hem is." Ook al is het cryptisch, zal ik er toch wel wat over zeggen zo.

Kijk, de Heer was het Licht der wereld en zolang Hij in de wereld was, was het Licht in de wereld. En zolang Hij in de wereld was, was het dag. Waarmee we ook weten dat de tijd waarin wij leven een tijd van de nacht is. Er staat ergens in Romeinen: "De nacht is ver gevorderd, de dag staat op aanbreken." Straks zal de Zon der gerechtigheid opgaan, dan is de nacht voorbij. Maar hier was het ook nog dag.

En eigenlijk zegt de Heer, ik parafraseer het dan even: "Zolang Ik in de wereld ben, heb Ik ook nog wat te doen." En de onderliggende gedachte is ook: "Zolang Mijn uren nog niet gekomen zijn, kunnen zij Mij toch niets doen." Dat is de onderliggende gedachte natuurlijk. Zolang de Heer wat voor je te doen heeft, ben je onsterfelijk. Ja, nou dat wist de Heer Jezus ook. Zolang Zijn bediening er nog niet op zat, was Hij onsterfelijk en konden ze stenen oppakken en Hem willen stenigen, maar Zijn uur was nog niet gekomen.

Lazarus Is Ter Ruste Gelegd: de Dood als Slaap ↑ hoofdstukken

Nou, deze dingen zei Hij en daarna zei Hij tegen hen: "Lazarus, onze vriend, is ter ruste gelegd, maar Ik ga om hem uit de slaap te halen." Dat is wel een leuke, want dat 'ter ruste gelegd', dat wordt in 1 Thessalonicenzen 4 — dat hoofdstuk kennen jullie allemaal denk ik wel, dat gaat over de wegrukking — vertaald met 'ontslapen'. Wij zouden niet bedroefd zijn over degenen die ontslapen zijn, want bij de wegrukking zullen de levenden de ontslapenen niet voorgaan. Dus de ontslapenen, de doden in Christus worden ze ook genoemd in dat hoofdstuk, zullen eerst opgewekt worden en dan tezamen met de overgeblevenen de Heer tegemoet gaan in de lucht.

Maar daar gaat het dus over ontslapen. Als je dat hier echter zou vertalen met 'ontslapen', dan zou je het misverstand van de discipelen niet begrijpen. Want de discipelen zeiden: "Heer, als hij ter ruste gelegd is, dan zal hij gered worden." Oftewel: hij was ziek, maar de Heer zegt dat hij ligt te rusten. De Heer bedoelt natuurlijk dat hij overleden is, dat hij ontslapen is, maar de discipelen zeggen: "Ja, maar als hij slaapt, dan wordt hij weer beter; dat is juist goed voor zijn herstel." Dus 'ontslapen' is hier lastig als vertaling weer te geven, vandaar dat er staat 'ter ruste gelegd'. Er staat bij: Jezus had gesproken van zijn dood, maar zij meenden dat Hij het van de rust van de slaap zei.

Dat is dus even een misverstand. Op dat moment zei Jezus met vrijmoedigheid tegen hen: "Lazarus is gestorven. En Ik verheug Mij vanwege jullie dat Ik daar niet was, opdat jullie zullen geloven; maar laten wij naar hem toe gaan." De Heer zegt dus: "Ik ben blij vanwege jullie dat Ik daar niet was, opdat jullie zullen geloven; maar laten wij naar hem toe gaan." Kijk, het is heel simpel: als de Heer daar geweest zou zijn, dan had Hij hem genezen, want dat deed de Heer nu eenmaal. Hij genas zieken. En zeker als het Zijn goede vriend Lazarus had betroffen, dan had Hij hem genezen. Dat zeggen zijn zussen ook later.

Maar nu zou Hij nog veel grotere wonderen doen. Hij zou hem opwekken uit de dood. Vandaar dat de Heer zegt: "Ik verheug Mij vanwege jullie dat Ik daar niet was." Opdat jullie zullen geloven dat Hij namelijk de Levensvorst is, die de volmacht heeft om doden op te wekken.

Dan lees je vervolgens over Thomas, die Didymus Tweeling genoemd wordt. Over tweelingen hadden we het ook nog vanmorgen. Thomas heet Didymus Tweeling. Ik heb het idee dat 'Tweeling' in zijn geval misschien een bijnaam is geweest. Ik weet het niet zeker, maar misschien was het ook geen compliment. We kennen Thomas natuurlijk een beetje als een twijfelaar. En tweeling, in het Duits 'zwei', daar komt ook het woord 'twijfel' vandaan. Maar er staat wel: Thomas dan, die Didymus genoemd wordt, zei tegen zijn medediscipelen, zijn medeleerlingen: "Laten wij ook gaan om met Hem te sterven."

Dus wat je ook van hem kunt zeggen: toewijding had hij wel. Hij zei: "Dan gaan we gewoon mee en dan sterven we met Hem." Maar daar zit toch ook wel wat ongeloof in natuurlijk, of onwetendheid, ik weet niet hoe je het wilt noemen. De Heere had immers gezegd dat Zijn uur nog niet was gekomen.

Vier Dagen in het Graf: Typologie van Vergankelijkheid ↑ hoofdstukken

Toen Jezus dan in Bethanië kwam, bevond Hij dat Lazarus reeds vier dagen in het grafgewelf was. Hij lag daar dus al vier dagen in het graf. Je leest in het vervolg – dat loopt dan alvast wat vooruit op de geschiedenis – dat Jezus zei: "Neem de steen weg." Martha, de zus van de overledene, zegt dan tegen Hem: "Heer, hij stinkt reeds, want het is de vierde dag."

In dat klimaat gaat het natuurlijk heel hard. Volgens mij werden mensen daar dezelfde dag nog begraven. Het wordt in ieder geval zo gezegd om te benadrukken dat hij, zoals we dat in het Nederlands zeggen, morsdood was. Maar ja, doder dan dood kun je toch niet zijn; je bent of dood, of je bent het niet. Hij was in ieder geval echt dood. Er was geen enkele twijfel over dat hij was overleden; hij was al vier dagen dood.

Ik denk dat die vier dagen ook een typologische betekenis hebben en verwijzen naar vier dagen van duizend jaar. De opwekking van Lazarus gebeurt na twee dagen, op de derde dag, en is een uitbeelding van het herstel van Israël. Dat herstel van Israël zal in de toekomst plaatsvinden, en dat is inderdaad gerekend vanaf de opstanding van Christus na twee dagen, op de derde dag. Vanaf Adam gerekend is het na twee, vier, zes dagen, op de zevende dag; dan breekt het duizendjarig rijk aan.

Maar als we vier dagen terugrekenen vanaf het herstel van Israël in de toekomst, dan kom je ongeveer uit bij de roeping van Abraham, bij de geboorte van Israël. Abraham kreeg de opdracht: "Ga uit uw land en uit uw maagschap, uit uw vaders huis, en Ik zal u brengen in een land dat Ik u geven zal." Abraham is natuurlijk de stamvader van Israël; hij was letterlijk de vader van het volk via Abraham, Isaac en Jacob. De andere naam van Jacob is Israël en hij stond aan de wieg van het volk; bij hem begon dat. Als je dan vier dagen van duizend jaar terugrekent vanaf het herstel van Israël in de toekomst, dan kom je bij Abraham uit. Ik kan dat nu niet helemaal toelichten, maar ik geloof dat die vier dagen daar typologisch van spreken. Er zit nog wel meer betekenis in, daar kom ik straks ook nog wel op terug.

Bethanië was dicht bij Jeruzalem, ongeveer vijftien stadiën verderop. Dat zegt ons misschien niet zo veel, maar een stadium is zo'n 185 meter. Het is dus iets minder dan drie kilometer. Het lag vlakbij Jeruzalem, in Judea. Van het woord stadium komt trouwens ook ons woord stadion, want het stadium was, als ik het goed begrepen heb, de lengte van de renbaan in het stadion. Die had dan een bepaalde afmeting van 185 meter. Vijftien rondjes door het stadion was dus ongeveer de afstand van Jeruzalem tot dit Bethanië, aan de andere kant van de Jordaan.

Vele Joden waren naar Martha en Maria gekomen om hen te troosten over het verlies van hun broer. Wanneer Martha hoort dat Jezus komt, gaat ze Hem tegemoet, maar Maria bleef in het huis zitten. Dat kennen we hè, die Maria is altijd in de rust.

Het Gesprek met Marta: Ik Ben de Opstanding en het Leven ↑ hoofdstukken

Martha zei tot Jezus: "Heer, indien U hier geweest was, zou mijn broer niet gestorven zijn." Wij hebben vaak wel wat aan te merken op Martha, dat deed ik net ook even tussen de regels door, maar u leest hier: "Maar ook nu weet ik dat God aan U zal geven al wat U ook maar aan God verzoekt." Dus ook Martha was wel degelijk een gelovige vrouw die al haar vertrouwen had gesteld op de Heer.

Jezus zegt tegen haar: "Jouw broer zal opstaan." En Martha zegt tegen Hem: "Ik weet dat hij zal opstaan in de opstanding, in de laatste dag." Ja, wanneer is nu weer die laatste dag? Voor mij staat er een kerkelijk formulier waarin staat dat Hij zal komen om te oordelen de levenden en de doden. En dan is het pas 'boem', dan is het het einde van de wereld en dan zullen alle doden opstaan. Dat is de algemene gedachte, maar dat is hier niet de gedachte.

De Schrift leert diverse opstandingen. De opstanding van de rechtvaardigen – om het even niet al te nauwkeurig te zeggen: de opstanding van de oudtestamentische gelovigen – wordt de opstanding van de rechtvaardigen genoemd. Daar valt in ieder geval Lazarus onder. Die opstanding zal plaatsvinden vóór die duizend jaar, want de rechtvaardigen zullen het Koninkrijk beërven. Zij zullen deel hebben aan dat Koninkrijk en dus opgewekt worden vóór de duizend jaar. Dat noemt Openbaring 20 vers 5 en 6 de eerste opstanding.

De eerste opstanding is niet een simpele volgorde van 1, 2, 3, maar het is een categorie. Degenen bij de wegrukking behoren namelijk ook tot de eerste opstanding. Want de eerste opstanding is een opstanding van 'tussen de overige doden uit'. Degenen die overleden zijn, de doden in Christus, zullen worden opgewekt bij de wegrukking en zij zullen dat doen met achterlating van alle andere doden. Het is dus een opstanding uit de doden. Maar dat geldt ook voor degenen die opstaan vóór de duizend jaar. Zij staan op en beërven het Koninkrijk, maar er zullen nog velen in de dood blijven. Vandaar dat het een opstanding uit de doden is, van tussen de overige doden uit. Dat heet in de Bijbel de eerste opstanding. Het is een categorie die uit verschillende fasen bestaat, om het zo maar te zeggen. Dat is een studie op zich.

Ik meen dat 'de laatste dag' hier gewoon de laatste dag van Daniël is. In Daniël worden dagen gerekend. Er staat dat er vanaf het voortdurend offer 1260 dagen zijn, en er worden ook 1290 dagen genoemd. Dan wordt er tegen Daniël gezegd: "Jij zal rusten." Er worden ook nog 1335 dagen genoemd, en dan wordt er tegen Daniël gezegd – ook een oudtestamentische gelovige – dat hij zal opstaan in het einde der dagen. Welk einde der dagen? Dat zijn de dagen die genoemd worden in de laatste verzen van Daniël 12. Ik meen dat 'de laatste dag' gelijk is aan wat tegen Daniël wordt gezegd over het einde der dagen. In die laatste dag zullen de gelovigen, de rechtvaardigen, opstaan en het Koninkrijk beërven.

Maar Jezus zei tegen haar die bekende woorden, misschien wel de bekendste uit het Johannesevangelie: "Ik ben de opstanding en het leven; wie in Mij gelooft, ook als hij sterft, zal leven." Dit is natuurlijk ook vooruitwijzend naar Zijn eigen opstanding. En wie in Hem gelooft, ontvangt aeonisch leven. Dit is zo’n 'Ik ben'-uitspraak; daar vind je er zeven van in het Johannesevangelie. "Ik ben het Brood des levens", "Ik ben het Licht der wereld" – licht heeft natuurlijk ook met leven te maken. Er wordt ook nog over levend water gesproken in het Johannesevangelie. Het is een boodschap van licht en leven, en de Heer is de opstanding en het leven. Hij verwijst hiermee natuurlijk vooruit naar Zijn eigen opstanding.

Ik sla nu wat verzen over. We zagen die twee zussen, Maria en Martha. Wie was er ook alweer als eerste naar de Heer toegegaan? Dat was Martha. Ik sla nu het gedeelte over waarin Martha naar Maria gaat en zegt dat de Heer er is en dat ze naar Hem toe moet komen. Maria gaat dan ook naar Hem toe, en dan worden sommige woorden herhaald die de Heer ook tegen Martha had gesproken. Omwille van de tijd maak ik een sprongetje van vers 25 naar vers 38. Anders had ik nog dertien verzen moeten bespreken en dat wordt een beetje veel, maar die kunt u zelf nalezen.

Er staat daar ook dat de Heer heel emotioneel was. Het is eigenlijk jammer dat ik dat oversla, maar we vinden daar de tekst: "Jezus weende". Waarom weende Hij? Voor Zijn vriend Lazarus, maar natuurlijk ook omdat er nog maar een korte periode zou verstrijken voordat Hijzelf zou sterven. Het sterven en opwekken van Lazarus is ten diepste een type van Israël, maar elke opstanding is ook een type van de opstanding van de Heer. Hij is de Eersteling. Hij stond daar en Hij wist wat Hem zou overkomen. Met dat in gedachten staat er dat Jezus weende en zeer bewogen werd. Hij dacht vooruit aan Zijn eigen dood en aan Zijn eigen opstanding.

Bewogenheid bij het Graf en de Weggewentelde Steen ↑ hoofdstukken

Jezus werd in zichzelf weer zeer bewogen en komt bij het graf. Eigenlijk staat er een woord dat niet zomaar een graf betekent, maar een monument. Het was waarschijnlijk een familie met aanzien, de familie van Lazarus. Daarom hadden ze geen armengraf, maar een grafgewelf, een monument. Dat er ook veel mensen waren, was eveneens een teken dat de familie van aanzien was. Het was een grot en er lag een steen tegenaan; dat kennen we natuurlijk allemaal, de steen die voor het graf lag.

Jezus zei: "Neem die steen weg." Wat moeten die mensen daar wel niet gedacht hebben toen Jezus dat zei? Waarschijnlijk dachten ze dat Hij hem nog even wilde zien. Maar dat is natuurlijk niet aan te raden als iemand in dat klimaat al vier dagen in het graf ligt. Martha, de zus van de overledene, zei dan ook tegen Hem: "Heer, hij stinkt reeds, want het is de vierde dag." In de oude vertalingen klinkt dat wat netter, "hij riekt reeds" las ik ergens, maar het stinkt natuurlijk; er komt een lijklucht vanaf. Dat is de realiteit. Maar Jezus zegt: "Neem de steen weg."

Die weggewentelde steen is in de Schrift natuurlijk een embleem van opstanding. Ik heb ooit een plaatje hiervan gevonden en dat kan ik tot in lengte van jaren blijven gebruiken. Die weggewentelde steen komen we vaker tegen in de Bijbel. Ik moet dan altijd denken aan de steen uit Daniël 6. Daniël verbleef de nacht in de leeuwenkuil. Als u wilt weten wat die leeuwenkuil is, lees dan Psalm 22 maar eens. Daar wordt in beeldspraak ook over het lijden en sterven van de Heer gesproken, waarbij leeuwen Hem omringen. En dan is het ochtend en de koning haast zich naar het graf. De steen wordt weggewenteld en Daniël wordt uit dat graf — er staat echt "omhoog geheven" — als een uitbeelding van de opstanding van Christus.

Dat is wat die weggewentelde steen betekent. Jakob wentelde ook ooit een steen van een put en er zijn er vast nog wel meer te noemen. Als ik over stenen ga beginnen, dan hadden we echt brood mee moeten nemen, want daar valt zoveel over te zeggen. Maar de weggewentelde steen is natuurlijk een uitbeelder van opstanding. Trouwens, die steen werd weggewenteld voor óns, hè? Het is niet zo dat de Heer de deur open moest doen om eruit te komen. Later stond Hij immers ook opeens midden tussen Zijn discipelen terwijl de deur op slot zat. Dat geestelijke lichaam is niet meer aan die beperkingen gebonden. Maar de opdracht "neem de steen weg" is een embleem, een uitdrukking van een aankondiging van opstanding.

Over die vier dagen zeiden we net al iets. Het getal vier staat in de Bijbel ook voor vergankelijkheid, voor het aardse en de vier hoeken van de aarde. Er zijn heel veel dingen in de schepping die gekenmerkt worden door de vier: vier seizoenen, vier windrichtingen. Ook de vier elementen — water, lucht, aarde en vuur — hebben allemaal met het aardse te maken, met vergankelijkheid. In het Hebreeuws is daar natuurlijk nog veel meer over te noemen. de vierde letter van het Hebreeuwse alfabet is de dalet, en dat betekent "deur". Daar moet je doorheen; je moet door de dood heen, want na de vier komt de vijf. De vier spreekt dus van die vergankelijkheid, en Lazarus lag daar dan ook al vier dagen in het graf.

Jezus zei tegen Martha: "Zei Ik niet tegen jou dat jij, indien je gelooft, de heerlijkheid van God zal zien?" De Heer had immers eerder al gezegd: "Deze ziekte is niet met het oog op de dood, maar tot heerlijkheid van God, opdat de Zoon van God erdoor verheerlijkt zou worden." Zij namen daarop de steen weg.

Lazarus, Kom Uit! Bevrijding van Wet, Zonde en Dood ↑ hoofdstukken

En Jezus hief de ogen omhoog en Hij zei: "Vader, Ik dank U dat U Mij hoort." Zij namen de steen weg en Jezus keek omhoog. Kent u die Psalm allemaal? "Ik hef mijn ogen op naar de bergen." Niet: "Waar komt mijn hulp vandaan?", zoals de berijming zegt, maar: "Vanwaar mijn hulp komt." Dat wist de Heer. En Hij zei: "Vader, Ik dank U dat U Mij hoort. En Ik wist, Ik weet dat U Mij altijd hoort, maar vanwege de scharen die er rondom staan, heb Ik gesproken, opdat zij zullen geloven dat U Mij gezonden hebt." Deze wondertekenen zijn geschreven, ook voor ons, opdat wij zouden geloven dat Hij de Christus is. Daar stonden die mensen dus ook bij.

Nadat Hij deze dingen had gezegd, riep Hij luidkeels, met luide stem: "Lazarus, kom hier naar buiten!" of "Lazarus, kom uit!" Dat blijft toch ook mooi; daarom heb ik het onderstreept. Want Hij riep natuurlijk Lazarus bij name, anders was het daar storm gelopen en waren ze er allemaal opgestaan. Maar dat was nog niet de bedoeling. Daarom werd Lazarus bij name genoemd: "Lazarus, kom uit!" En de gestorvene kwam uit, de voeten en de handen gebonden met wikkeldoeken en er was een zweetdoek rondom zijn gelaat gebonden.

Jezus zegt tegen hen: "Maak hem los en laat hem heengaan." Lazarus zat nog steeds in allerlei doeken; hij zat als het ware gevangen. Daar moest hij van bevrijd worden, want wie nieuw leven ontvangt, wordt bevrijd van de macht van zonde en dood. Trouwens ook van wetten, want het gaat ook over een zweetdoek. Onder de wet was het werken en zweten. Vandaar dat de priesters, zoals je in Ezechiël leest, in linnen gekleed werden zodat ze niet zweetten. Mooi hè? Alles heeft betekenis in de Schrift, ook deze details.

Hij kwam uit met zijn voeten en handen gebonden met wikkeldoeken en een zweetdoek rondom zijn gelaat. En Jezus zegt tegen hen: "Maak hem los!" Dit is een uitbeelding van het feit dat hij bevrijd werd van de macht van wet, zonde en dood. Maak hem los en laat hem heengaan. Velen van de Joden die naar Maria toe waren gekomen en aanschouwden wat Jezus deed, geloofden in Hem. Je kunt je afvragen wat voor geloof dat was, want zij geloofden natuurlijk vanwege de tekenen. Later lees je immers dat men massaal riep: "Kruisig Hem!" Dus hoe diep dat geloof zat, is nog maar de vraag.

Sommigen van hen gingen weg naar de Farizeeën en vertelden hen alles wat Jezus deed. Je leest hier tussen de regels door dat ze dat niet voor niets deden. Later zie je dat juist omdat de Heer Lazarus had opgewekt — het is eigenlijk bizar — dat voor hen nog een extra reden was om Hem te vangen en te doden.

We zijn hiermee aan het einde gekomen van deze geschiedenis. Wat geweldig om zo stil te mogen staan op een dag als deze. Voor mij mag dat elke dag, maar vandaag is het ook nog eens Pasen. Het is de eerste dag van de week en we hebben het over de opstanding van Lazarus, maar ten diepste natuurlijk over de opstanding van de Eersteling, de Levensvorst, onze Heer Jezus Christus. Door Hem is er de garantie dat allen die in Adam sterven, in Christus zullen worden levend gemaakt. Allemaal in hun eigen rangorde en volgorde, maar uiteindelijk zal de dood er niet meer zijn. Elk schepsel, elk mens zal leven voor Zijn aangezicht met onvergankelijk leven. Elke knie zal buigen en Hem daarvoor danken en loven. Wat een geweldig vooruitzicht hebben wij. Hier gaan we het voor nu bij laten.

📖 Categorie: Studies