De gelovige is één met Christus, samen met Christus gestorven, begraven en opgewekt. We vinden het begrip ‘samen’ dan ook in alle brieven van Paulus. Dat Hij is opgewekt betekent niet alleen dat wij ook zullen worden opgewekt, maar dat wij, nu al, in nieuwheid van leven zouden wandelen.
Plaats studie: Rotterdam
Datum: 31 mei 2020
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Reken jezelf dood te zijn voor de zonde en levend voor God in Christus Jezus, onze Heer.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en Terugblik op Romeinen 5
- Start in Romeinen 6: Zullen Wij Doorgaan met de Zonde?
- Het Sleutelwoord 'samen': Medebegraven en Opgewekt
- Samengeplant met Christus in Zijn Dood en Opstanding
- Leven voor God: de Dood Heerst Niet Meer over Hem
- De Logische Toepassing: Reken Jezelf Dood voor de Zonde
Introductie en Terugblik op Romeinen 5 ↑ hoofdstukken
Goed, we gaan starten. Of is het een herstart? We moeten even kijken hoe het gaat natuurlijk. Ik kan niets aanwijzen op het scherm, dus dat is sowieso even wennen misschien. Ik weet niet eens of ik dat wel vaak doe, maar normaal steek ik mijn linkerhand uit en dan wijs ik het aan. Loopt de muis over het scherm? Niet in de presentatiemodus, geloof ik. Maar ik kan ook altijd nog gewoon opstaan en het even aanwijzen; zo lui ben ik nou ook weer niet dat dat ook niet lukt. Ik kan er ook gewoon naast gaan staan.
Maar laten we gaan beginnen. Het onderwerp was voor u ook nog geheim, geloof ik, want dat heb ik niet aangekondigd en niet doorgegeven. Ik wil het eens hebben over Romeinen 6: 'Dood voor de zonde en levend voor God'. Daar wordt over gesproken in Romeinen 6 en dat is – het zal u niet verbazen – een direct vervolg op Romeinen 5. Dat is een beetje een open deur natuurlijk, maar laat ik kort weergeven waarover het in Romeinen 5 gaat. Ik denk dat het een redelijk bekend hoofdstuk is, zeker dat tweede gedeelte.
Daar wordt bijvoorbeeld gezegd: door Adam kwam de zonde de wereld binnen en door de zonde de dood. De dood ging door tot in alle mensen, waarop allen zondigden. Als u uw vertaling erbij pakt, dan staat het er meestal net wat anders, maar dit is wat er letterlijk staat. Ik haal dit aan omdat het straks in Romeinen 6 ook weer over de zonde gaat; dat is daar één van de onderwerpen. Maar laat ik daar niet op vooruitlopen.
Door Adam komt dus de zonde de wereld binnen, door het eten van die vrucht, zeg maar. En door de zonde komt dus de dood de wereld binnen. De dood gaat tot alle mensen door, en daardoor ben je een zondaar. Dat is wat hier staat. Dat maakt het begrip 'erfzonde' alweer een twijfelachtig begrip; dat is ook een term die je niet tegenkomt in de Bijbel. Daarom is het gezond om bijbelstudie te doen, dan ontdek je nog eens wat natuurlijk.
Het is ook wel een interessante: zonde was er wel al voor de wet, maar wordt niet 'toegerekend' als er geen wet is. Wat doet dus de wet? Ja, die leert de zonde kennen. Is dat nuttig? Wellicht; dat heeft een doel, of heeft een doel gehad, maar we zijn er ook weer van vrijgemaakt.
Dit is één van de mooie uitspraken uit Romeinen 5 – er staan er zoveel in: de genade overtreft altijd de misstap. De genade overtreft de zonde. De genade is altijd overvloediger dan de zonde, zegt Romeinen 5. Want de wet kwam, de wet werd gegeven – daar kom ik straks nog op – en die wet deed de zonde toenemen. Dat was ook het doel van de wet. Dan heb je wel een probleem, zou je zeggen, maar dat probleem wordt meteen opgelost: de genade overtreft de misstap. Er is altijd meer genade dan dat er misstappen en zonden zijn.
Allen zijn zondaren, sterfelijk en veroordeeld door Adam. Maar allen zijn overwinnaars, gerechtvaardigd en levend door Christus, of worden dat. Dat is wat die verzen 17 tot 19 zeggen. Ik neem aan dat die in dit gezelschap redelijk bekend zijn. Op vers 20 en 21 kom ik straks nog even terug.
Start in Romeinen 6: Zullen Wij Doorgaan met de Zonde? ↑ hoofdstukken
We starten nu in Romeinen 6, het volgende hoofdstuk dat meteen aansluit op het voorgaande. Paulus legt daar de vraag voor aan de lezer — dat zijn wij, maar dat waren ook de Romeinen aan wie hij de brief schreef: "Wat zullen wij dan uitspreken? Wat zullen wij zeggen? Laten wij doorgaan met de zonde opdat de genade toeneemt?" Kijk, dat is Paulus' betoog: als de genade altijd overvloediger is dan de zonde, dan zou je kunnen redeneren: "Oké, dan zullen we maar blijven zondigen, want de genade is toch altijd overvloedig." Dat is op zich een vraag die je moet stellen. Als je je dat nog nooit hebt afgevraagd, kun je je afvragen of je het wel echt begrepen hebt. Het is vaak een vraag die je vanuit de religieuze hoek ook hoort wanneer het over de wet of over de zonde gaat: "Oh, dus dan kunnen we zomaar zondigen?" Vroeger zei ik altijd direct nee, maar nu zeg ik: ja, in theorie zou dat kunnen.
Dat is waar Paulus het hier over heeft. Wat zullen wij zeggen, wat zullen we uitspreken? Zullen wij doorgaan met de zonde opdat de genade toeneemt? Is dat de logische vervolgtrekking? Hij zegt dit naar aanleiding van het vorige hoofdstuk, en daar wil ik even naar teruggaan om het iets verder uit te lichten. Ik hoor wat lawaai op de achtergrond; gaan de kerken eraan zo te horen, of heb jij dat aangevraagd? Ik dacht: wat hoor ik nou? Maar goed, in Romeinen 5 staat: "De wet kwam erbij binnen, opdat de misstap zou toenemen." Onlangs ben ik in een video wat verder op dit vers ingezoomd. Hier staat echt dat de wet erbij binnenkwam, niet alleen *zodat* de misstap zou toenemen — hoewel dat ook een logisch gevolg is — maar het is redengevend: *opdat* de misstap zou toenemen. Letterlijk is dat woord voor 'erbij binnenkomen' opgebouwd uit 'naast', 'tot in' en 'komen'. Het betekent dus letterlijk 'ertussen komen'.
De wet kwam ertussen. Waar kwam die dan tussen? God had beloften gedaan aan Abraham en die beloften worden ook vervuld. Ze zijn nog niet allemaal vervuld, maar dat zal zeker gebeuren. Paulus zegt in Galaten 3 dat de wet die er later bij kwam, de belofte niet tenietdoet. Die wet had blijkbaar een ander doel, en dat staat onder andere hier vermeld: de wet kwam ertussen, die is ertussen geschoven, opdat de misstap zou toenemen. Maar waar de zonde toeneemt, daar is de genade uitermate overvloedig. De genade overrulet altijd die zonden en misstappen. Dus de wet deed weliswaar de zonden toenemen — en dat doet het nog steeds als je daaronder wilt leven — maar waar de zonde toeneemt, daar is de genade uit de uiterste mate overvloedig. Het is altijd meer, overvloed, veel meer.
Daarom zegt Paulus: "Zullen wij dan doorgaan met de zonde opdat de genade toeneemt?" "Nee," zegt hij, "moge het niet gebeuren!" De Statenvertaling heeft iets als "Dat zij verre." Ik hoop niet dat ik ook mijn eigen Bijbel nodig heb, want die zit nog in mijn tas, maar dat komt wel goed denk ik. Anders doen we een beroep op Jens en Femme. "Volstrekt niet," zegt de NBG-vertaling hier. "Absoluut niet." Want, zo gaat Paulus verder om aan te geven waarom niet: "Hoe zullen wij, die stierven aan — letterlijk: voor — de zonde, daarin nog leven?" Wat Paulus hier zegt, is dat onze positie met betrekking tot de zonde er niet meer is. Wij zijn dood voor de zonde. Hoe zullen wij die stierven aan de zonde daarin nog leven? We zijn blijkbaar voor de zonde gestorven, dus voor de zonde dood. Met een dode heb je geen contact, daar is geen gemeenschap. Als wij dood zijn voor de zonde, dan speelt zonde dus ook geen rol meer.
"Of zijn jullie onwetend?" Paulus doet altijd een beroep op weten. "Weten jullie dan niet?" of "Zijn jullie dan onwetend?" Dat is een refrein wat je regelmatig tegenkomt in zijn brieven. "Zijn jullie agnostisch?" staat er letterlijk in het Grieks. 'A-gnostisch' betekent 'niet weten'. Nou ja, daarom doen we Bijbelstudie als we het niet weten. We zijn één met Christus Jezus, we zijn in Hem. Ik zei laatst tegen de kinderen: "Alles is vergankelijk in deze schepping. De natuur sterft af, alles gaat dood. De verf bladdert af, aan alles komt een einde." Toen zei Fenn: "Echt niet! Een cirkel heeft geen einde." Ik zei: "Nou, dan weet je meteen waar dat een beeld van is." Die was raak. Daarom zei ik: teken een cirkel als beeld van Christus Jezus. Wij zijn daarin.
Wij zijn dus in Christus Jezus, maar we zijn ook in Hem gedoopt, ondergedompeld. We zijn volledig in Hem ondergegaan, om het zo te zeggen. "Weten jullie dan niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt worden, in Zijn dood gedoopt worden?" We zijn dus één geworden met Zijn dood. We zijn met Hem gestorven, begraven en opgewekt. Paulus zegt dat gewoon in de volgende verzen: "Wij werden dan samen met Hem begraven door de doop in de dood." Als je gewoon leest wat hier staat, dan weet je toch ook dat dit niet over water gaat? Dat dit pas zou gebeuren op het moment dat je in water gedoopt zou worden, is een belachelijk idee. Het ondergaan van die doop in water was ooit een beeld van wat hier staat, maar wij werden samen met Hem begraven door de doop door de vereenzelviging met Hem, door één te worden met Hem in Zijn dood. Daar hebben wij deel aan gekregen; dat is wat hier staat.
Het Sleutelwoord 'samen': Medebegraven en Opgewekt ↑ hoofdstukken
Ik had het eigenlijk moeten markeren, maar let eens op hoe vaak het woord 'samen' hier staat. Ook als Paulus het heeft over onze positie met Christus, dan gaat het altijd over samen met Hem. Linksonder in beeld zie je dat woordje 'sun' staan. Dat sun, sug of sum zie je elke keer in Paulus' brieven en vaak wordt dat vertaald met 'mede'. We zijn medebegraven met Hem, maar letterlijk is het: samen.
Samen met Hem; dat is het sleutelwoord. We zijn dus samen één met Hem, als een eenheid. De gelovige is één met Christus en hij deelt in Zijn dood en ook in Zijn begrafenis, zoals hier staat. Met Hem begraven, en ik zeg erbij: ook in Zijn opstanding enzovoort. Maar daar gaat het hier in Romeinen 6 niet specifiek over. Kijk, hier in Romeinen 6 gaat het over de gelovige die individueel één is met Christus. Wij als individu zijn met Hem begraven door de doop in de dood.
Paulus spreekt ook op andere plekken over de collectieve positie van de Ecclesia, van het lichaam van Christus. Die is ook één met Hem en dan gebruikt hij ook telkens dat woord 'samen'. We zijn 'samen deelhebbers in de beloften van Christus Jezus', zegt Efeziërs 3 bijvoorbeeld. Dat betekent dus dat wij als individu, maar ook als collectief — als lichaam van Christus — delen in Zijn positie. Hier gaat het over dood, begrafenis en opgewekt worden, maar straks gaat het ook over onze toekomst in de hemelen, met Hem op de troon, regerend vanuit die positie.
Dat is een groot onderwerp in Paulus' brieven. Ik zal nog een aantal keren springen naar andere Schriftgedeelten, zoals dit bijvoorbeeld in Kolossenzen 2. Daar wordt het ook gezegd: '...omdat jullie samen met Hem begraven worden in de doop. In Hem werden jullie ook samen opgewekt door het geloof in de inwerking van God, die Hem uit de doden wekt.'
Kolossenzen 2 is trouwens een mooi gedeelte. Paulus heeft het in dit hoofdstuk ook over de besnijdenis en dan legt hij meteen uit wat de betekenis daarvan is. 'In Hem werden jullie besneden met een...' — en dan gaat hij uitleggen dat het een geestelijke besnijdenis is, namelijk een besnijdenis van het hart, het wegnemen van de bedekking. Omdat jullie samen met Hem begraven worden in de doop, werden jullie in Hem ook samen opgewekt door het geloven in de inwerking van God, die Hem uit de doden opwekt. Ook jullie, die dood waren in de misstappen en de voorhuid van jullie vlees — ook weer die taal van de besnijdenis — maakt Hij samen levend, samen met Hem. Je struikelt er gewoon over, over dat woord 'samen'.
Toen Hij ons genade gaf voor alle misstappen... Het zou een leuke zijn om ze allemaal eens uit de brieven van Paulus te halen, al die keren dat hij dat woord 'samen' gebruikte om alles voor ons op een rijtje te zetten.
Terug naar Romeinen 6: 'Wij werden dan samen met Hem begraven door de doop in de dood, opdat, net zoals Christus opgewekt werd uit de doden door de heerlijkheid van de Vader...' en dan gaat het verder. Christus werd dus opgewekt uit de doden, en net zoals Hij opgewekt is, zo zijn wij samen met Hem opgewekt uit de doden door de heerlijkheid van de Vader. Ik zeg altijd: heerlijkheid gaat over opstanding, over onvergankelijkheid. Dat is de heerlijkheid van God die Christus ontving, en wij zullen met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid.
Maar wat je hier zou verwachten, is dat er zou staan: '...opdat, net zoals Christus opgewekt werd uit de doden, zo ook wij opgewekt zouden worden uit de doden.' Dat staat er echter niet. Je hebt dan wel een zin die gelijk loopt: 'Wij werden dan samen met Hem begraven door de doop in de dood, één geworden met Hem samen, opdat, net zoals Christus opgewekt werd uit de doden door de heerlijkheid van de Vader, ook wij opgewekt zouden worden uit de doden.' Dat is wel zo, maar het staat er niet. Want het gaat in dit gedeelte niet over 'straks'.
Paulus zegt dat dit een toepassing heeft op het hier en nu: '...opdat, net zoals Christus opgewekt werd uit de doden door de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in nieuwheid van leven zouden wandelen.' Wat Christus is, en het feit dat wij samen met Hem gestorven, begraven en opgewekt zijn, is niet alleen een mooie verzekering voor de toekomst — van: 'dan zullen we opgewekt worden, dan zullen we bij Hem zijn, dan gaan we naar de hemel' of hoe je het ook wilt zeggen. Nee, het heeft ook zijn consequenties en praktische toepassing op het nu. Daardoor kunnen wij nu al in nieuwheid van leven wandelen.
Dit is namelijk Gods werkelijkheid; zo ziet God ons. Eén in Christus. Hij is opgewekt, en hoewel wij hier nog in het vlees zijn, in dit lichaam, zegt Paulus elders — volgens mij heb ik het zelfs nog een paar dia's verderop staan: 'Voor zover ik nu in het vlees leef...' Alsof hij wil zeggen: ja, je moet toegeven dat we hier nog in het vlees zijn, maar eigenlijk hebben we het daar al niet meer over. De werkelijkheid zoals God die ziet, is anders. 'Maar voor zover ik dan nu nog in het vlees leef, leef ik in het geloof van de Zoon van God.'
Daar gaat het dus over: over de praktische toepassing van het samen met Christus zijn in Zijn dood en opstanding. Voor straks, maar zeker ook voor nu, zodat wij ook in nieuwheid van leven zouden wandelen. Zijn opstanding betekent niet slechts — het klinkt bijna oneerbiedig om 'slechts' te zeggen — dat we met Hem zullen opstaan. Daar hadden we het ook al voor gedaan, toch? Ik bedoel, als we daar mogen zijn... Maar het is nog mooier! God geeft altijd meer dan wij verwachten. Het betekent ook dat wij nu al in een nieuw leven zouden wandelen.
Samengeplant met Christus in Zijn Dood en Opstanding ↑ hoofdstukken
Want indien wij samengeplant zijn in de gelijkenis van Zijn dood... Paulus gaat hier eigenlijk hetzelfde zeggen, maar dan met andere woorden. De Statenvertaling heeft uit mijn hoofd: 'indien wij dan één plant geworden zijn met Christus'. En een plant is een organisme. Letterlijk staat het er eigenlijk nog iets sterker. Ik weet niet wat de oorsprong van het woord 'plant' is in het Nederlands, maar in de grondtekst staat er dat wij samen gesproten zijn. Iets wat uitspruit, heeft met nieuw leven te maken, inderdaad in de plantenwereld. Het is letterlijk een samengroeien in de zin van een eenheid.
Toen ik dat woordje opzocht in mijn studiebijbel, zag ik in de woordindex het woord 'harmonie' staan. In het Grieks zie je daar ook weer dat woordje 'samen', gecombineerd met 'phoneo' of iets dergelijks, wat geluid maken betekent. Wanneer een orkest samen geluid maakt, dan is dat harmonie; dat is op elkaar afgestemd. Nou, wij zijn – ja, vergroeid is vaak een negatieve term bij ons – maar wij zijn inééngegroeid, één plant, samengeplant, vergroeid met Christus. Dat is een eenheid. Want indien wij samengeplant zijn in de gelijkenis van Zijn dood... dat planten is wel weer mooi hè, in de aarde. Een zaadje dat geplant wordt als beeld van de dood. Dan zullen wij het ook zijn in de gelijkenis van Zijn opstanding.
Het is jammer dat Paul er niet is, want ze hadden het over de taalvorm die hier in het Nederlands staat. Maar dit is echt een constructie van: als het één zo is, dan is het andere ook zo. Als we samengeplant zijn in de gelijkenis van Zijn dood, dan zullen... in het Duits is dat volgens mij 'sollen'. Ja? Nou ja, ik bedoel dat het dan dus ook zo móet zijn dat wij het zijn in de gelijkenis van Zijn opstanding. Mijn Duits is aardig en ik red me overal wel uit, maar dat hoeven we er eigenlijk niet eens bij te zeggen. Indien we samengeplant zijn in de gelijkenis van Zijn dood, dan zullen wij het ook zijn in de gelijkenis van Zijn opstanding. Als het één waar is, is het andere ook waar.
Want wij weten dat onze oude mens meegekruisigd werd. Op zich vreemd trouwens dat de vertaling die ik hier heb gekozen ook 'samen' zegt, maar hier dan weer 'mee'. Andere vertalingen hebben 'medegekruisigd'. Maar hier staat dus ook weer zo'n samenvoeging van een woord met het woordje 'zun' of 'sun'. Dus oké: samen. Wij weten dit, dat onze oude mens samen gekruisigd werd.
Dan ga ik weer even naar een andere brief van Paulus, Galaten 2. Ook wel bekend denk ik. Daar zegt hij ook echt: 'Ik ben samen met Christus gekruisigd.' Maar... en ik leef. Dus gekruisigd en toch levend. Niet meer ik, maar Christus leeft in mij. Kijk, hier zegt hij: 'voor zover ik nu in het vlees leef'. Dat zou bij ons niet het belangrijkste zijn, dat wij in het vlees leven. Paulus zegt het vrij achteloos: 'nou ja, voor zover we nog in het vlees leven'. Dat is dus niet de Gods-werkelijkheid, maar we hebben daar nu eenmaal nog mee te dealen. 'Voor zover ik nu in het vlees leef, leef ik in het geloof van de Zoon van God.' Ook weer dat 'in' hè? Het is 'in' of 'samen', zou ik bijna zeggen. Dat kom je elke keer tegen in de brieven van Paulus wanneer hij het heeft over onze positie in Christus. 'Leef ik in het geloof van de Zoon van God, die mij liefheeft en zichzelf voor mij overlevert.' Hij geeft zichzelf over vanuit Zijn hemelse positie om ons te reinigen en te heiligen, en Hij doet Zijn werk daar als Hogepriester. Nou, dat is weer een ander beeld waar we het wel eens over hebben gehad en waar we het ongetwijfeld nog eens over zullen hebben.
Want wij weten dit, dat onze oude mens mede of samen gekruisigd werd, opdat het lichaam van de zonde tenietgedaan wordt en wij geen slaaf meer voor de zonde zouden zijn. Kijk, het lichaam is er dus nog – 'voor zover ik nu nog in het vlees leef', zei Paulus in Galaten 2 – maar met betrekking tot de zonde wordt het lichaam van de zonde tenietgedaan. Zodat wij geen slaaf, geen dienstknecht, geen lijfeigene meer voor de zonde zouden zijn. Want wij zijn dood voor die zonde, gestorven met Christus. En dat zegt hij dan ook: wie sterft of wie gestorven is, die is rechtens vrij van de zonde. Hij is gerechtvaardigd van de zonde. Dus vrijgesproken ook.
Indien wij samen met Christus stierven, dan geloven wij ook dat wij samen met Hem zullen leven. Ja, als het één zo is, is het andere ook zo. Het is eigenlijk echt heel logisch wat hier staat. Ook niet moeilijk volgens mij. Het is alleen een kwestie van aandachtig lezen, wellicht nog eens lezen. We kijken wat er letterlijk staat, maar Paulus herhaalt wel veel in de Romeinenbrief en zegt het nog eens op een andere manier. Dus indien wij samen met Christus stierven, dan geloven wij dat wij ook samen met Hem zullen leven. Dat zie je niet zo goed in die interlineair, maar dat 'wij zullen samenleven' is ook een tegenwoordige tijd; daar staat een verticaal streepje voor. Ja, 'samen' is het sleutelwoord, maar ik geloof dat ik dat nu wel genoeg benadrukt heb. Maar samen is, als je dat ook met andere woorden uitdrukt: het is aanéén. Het heeft echt met eenheid te maken. Samen optrekken, samen op weg – die kennen jullie wel, gelukkig. Aanéén of inéén verbonden, gemeenschappelijk; het zijn allemaal woorden die het woordenboek als synoniem daarvoor geeft. Indien we samen met Christus stierven, dan geloven wij dat wij ook samen met Hem zullen leven, omdat wij weten.
Leven voor God: de Dood Heerst Niet Meer over Hem ↑ hoofdstukken
Christus, die opgewekt wordt uit de doden, sterft niet meer. De dood is geen heer meer van Hem; de dood heerst niet meer over Hem. Dit is een belangrijk punt, want Christus is niet slechts opgewekt. We kennen meer voorbeelden uit het Oude Testament en uit de evangeliën van doden die werden opgewekt. Denk aan de wonderen bij Elia of Elisa – die twee haal ik altijd door elkaar, wat op zich logisch is. We zien het bij de jongeling van Naïm of bij Lazarus die opgewekt werd. Maar zij zijn uiteindelijk allemaal weer gestorven. Zij ontvingen dit oude leven in het vlees terug, maar Christus is opgewekt uit de doden en sterft niet meer. Hij heeft écht leven ontvangen, namelijk onvergankelijk leven dat de dood niet meer vóór zich heeft, maar achter zich.
Dat is wezenlijk iets anders. In 1 Korinthe 15 wordt dat 'levendmaking' genoemd. Daar wordt ook gezegd dat allen die in Adam sterven, in Christus levend gemaakt zullen worden. Dat zijn dus echt allen. Dezelfde 'allen' die in Adam sterven, worden in Christus levend gemaakt. Dat is niet slechts opstanding, want vaak zeggen mensen: "Ja natuurlijk, iedereen staat op om geoordeeld te worden." Nee, er staat meteen achter: de eersteling Christus. Hij is de eerste die dat leven ontvangen heeft, en in Hem zullen alle mensen – allen die in Adam sterven en dus sterfelijk zijn – datzelfde leven ontvangen.
Hier staat dus wat dat leven inhoudt: Christus is opgewekt uit de doden en sterft niet meer. Hij heeft de dood achter zich en heeft alleen nog leven vóór zich; onvergankelijk leven. Dat leven van de eersteling ontvangt de hele schepping. De dood is geen heer meer van Hem; de dood heerst niet meer over Hem. Wat Zijn dood betreft, stierf Hij eens voor altijd voor de zonde, en wat Zijn leven betreft, leeft Hij voor God.
De 'clue' van dit hoofdstuk is natuurlijk dat wij daarin delen. Wij zijn één met Christus, dus wij delen in Zijn dood, begrafenis en opstanding. Wat Zijn dood betreft: dat is ook onze dood. Geestelijk gezien dan. Wellicht – ik zeg altijd 'wellicht' – sterven wij ook nog fysiek. Dat kan heel goed, maar het kan ook heel goed van niet. Ik heb daar nog een mooi verhaal over van gisteren op mijn verjaardag, hè Fem? Ja, maar dat vertel ik jullie straks wel. Dat is een mooi verhaal.
Wat Zijn dood betreft, stierf Hij eens voor altijd voor de zonde, en wat Zijn leven betreft, leeft Hij voor God. Maar dit geldt ook voor ons. Wij zijn met Hem gestorven. Hoewel we wellicht ook nog naar het vlees zullen sterven – al wordt de kans natuurlijk steeds groter van niet – delen wij hierin. Wat ons leven betreft: wij léven voor God. Mooier kun je het niet hebben, toch? Wij leven voor God. We zitten hier op een hoge plaats met overzicht en uitzicht, terwijl je de wereld beneden ziet krioelen. Als we straks weer 'down to earth' zijn en we horen in de media wat er allemaal aan de hand is... nou en? Wij leven voor God. Wij zijn voor Zijn rekening; Hij zorgt voor ons en Hij geeft ons wat we nodig hebben.
Dus wat ons leven betreft: ja, we leven voor God. Het is niet zo van: "Bedankt voor de corona," of voor alle andere problemen, want als dat opgelost is, komen er wel weer een paar nieuwe. Wij leven voor God. En als wij sterven, zegt Paulus ook, dan is dat ook voor God. Dus ook dat is geen probleem. Zeker niet met betrekking tot die gebeurtenissen in de toekomst waaraan ik net tussen de regels door refereerde: dat de levend overblijvenden veranderd zullen worden. De kans wordt steeds groter dat wij daartoe gaan behoren als we levend overblijven.
Maar mocht dat niet zo zijn, dan zegt Paulus: "Wat betreft de ontslapenen, geen zorgen." De doden in Christus zullen eerst opstaan, en daarna zullen wij die levend overblijven, samen met hen weggerukt worden. We worden weggerukt in wolken, de Heer tegemoet in de lucht, en zo zullen wij altijd samen met de Heer zijn. Het is elke keer weer dat 'samen'. Nou, dan komt Paulus dus...
De Logische Toepassing: Reken Jezelf Dood voor de Zonde ↑ hoofdstukken
Hij heeft dit uiteengezet, en dan komt de logische of de praktische toepassing. Zo ook jullie: reken jezelf dood te zijn voor de zonde. Wij leven nog in het vlees, en Paulus zegt dat ook, voor zover we in het vlees leven. Het vlees heeft zijn emoties, zijn gevoelens en zijn verlangens. Daar kun je dus wel eens geconfronteerd worden met de zonde. Maar Paulus zegt: reken jezelf daarvoor dood. Dus dat speelt geen rol; wij zijn daarvoor dood. We hoeven dat niet actief te bestrijden, we hoeven er helemaal niks mee. Begraven, weg, dood.
Reken jezelf... dat woord "rekent" is het Griekse woord *logizomai*. Dat heeft weer met logica te maken; *logizomai*, logica, logisch, het heeft er allemaal mee te maken. Wat Paulus hier uiteenzet, is een logisch verhaal. Hij zegt: als het één zo is, dan is het ander zo. Het logische vervolg daarvan voor jullie is: "Zo ook jullie, reken jezelf dood te zijn voor de zonde en levend voor God in Christus Jezus." Want Hij is eenmaal voor de zonde gestorven en nu leeft Hij voor God. Wij zijn samen met Hem in Zijn positie en zo zouden we dus moeten rekenen.
Ik heb daar vorige week ook een video over gemaakt waarin dit woord *logizomai* terugkomt. Het komt negentien keer voor in de Romeinenbrief. Paulus rekende dus ook onder andere in Romeinen 8 vers 18: "Ik reken dat het lijden van de tegenwoordige tijd niet opweegt tegen de heerlijkheid die aan ons geopenbaard zal worden." Er wordt vertaald: "niet opweegt tegen", maar ik reken dat het lijden van de tegenwoordige tijd niet waardig is tegenover de heerlijkheid die tot in ons geopenbaard zal worden. Ook hier staat weer dat "in". Die heerlijkheid is niet alleen dat wij een mooi uitzicht krijgen of heerlijke dingen gaan zien; nee, dat gaat niet buiten ons om, dat gaat tot in ons. We krijgen een nieuw lichaam, een veranderd lichaam, een verheerlijkt lichaam. Dus de heerlijkheid die tot in ons geopenbaard zal worden. Dat is dus een van die andere schriftplaatsen waar dit woord *logizomai* wordt gebruikt.
Reken jezelf dood te zijn voor de zonde en levend voor God in Christus Jezus, onze Heer. Hij is onze bezitter, onze eigenaar. We zijn voor Zijn rekening. Levend voor God; Christus Jezus is onze Heer. Nou, daar zouden we uit leven. Laat dan de zonde niet heersen in jullie sterfelijk lichaam om aan zijn begeerten te gehoorzamen. Want die zonde... Hij is onze Heer. Christus Jezus, onze Heer. Ja, laat dan de zonde niet heersen in jullie sterfelijk lichaam. Hij voegt daar ook alles aan toe, want jullie zijn niet onder de wet, maar onder de genade. Wil je de zonde laten heersen? Ga dan onder de wet leven, dan word je daar continu mee geconfronteerd. Laat dan de zonde niet heersen in jullie sterfelijk lichaam om aan zijn begeerten te gehoorzamen, maar presenteer ook niet jullie leden als werktuigen van de onrechtvaardigheid aan de zonde.
Dat is een hele mond vol. Dit gaat over wat andere vertalingen "stellen" noemen. Stelt jullie leden, of jullie lichaamsdelen, of jullie... ja, hoe zeg je dat? Presenteer ook niet jullie leden, dus presenteer ook niet jullie zelf. De meeste vertalingen, ook de interlineaire, hebben hier "wapens". Maar wapens hebben bij ons meteen een bepaalde associatie; dan denken we aan een shotgun. Maar in het oud-Nederlands is een wapen ook gewoon een instrument of een werktuig. Daar gaat het hier over. Stel jullie zelf, presenteer ook niet jullie leden als werktuigen, als instrumenten van de onrechtvaardigheid aan de zonde. Stel je niet ten dienste van die zonde, dat is eigenlijk wat er samengevat staat.
Maar er moet natuurlijk wel een alternatief zijn, want als je het één niet hebt, dan verval je automatisch in het ander. Presenteer jezelf aan God als levenden uit de doden. Want dat zijn we: we zijn met Hem opgewekt in nieuwheid van leven. Dit is de praktische toepassing. Meestal zegt men dat die in Romeinen 12 begint, maar ook hier is al wat Paulus zegt de logische consequentie van deze dingen: presenteer jezelf niet, stel jezelf niet als leden, als werktuigen van de onrechtvaardigheid aan de zonde, maar presenteer jezelf aan God als levenden uit de doden. Want dat zijn we: met Hem levend gemaakt. En presenteer, stel jullie leden als werktuigen van de rechtvaardigheid aan God.
Paulus zegt het met andere woorden, maar hij zegt ongeveer hetzelfde in Romeinen 12, waarvan men dus altijd zegt: nou, hier in Romeinen 12 begint de praktische toepassing. Daar zegt hij: "Ik roep jullie dan op, broeders, dat jullie je lichamen presenteren – of dat jullie je lichamen stellen – als een levend offer." Met Hem levend gemaakt namelijk. Heilig, dat betekent apart gezet. We zijn uitgeroepenen, dus apart gezet en toegewijd aan Hem, en een welgevallig offer aan God. Dat is natuurlijk ook nog een heenwijzing naar de offerdiensten. Christus stierf op de slagbank, het kruis, en Hij werd geofferd. Hij stond op uit de dood en Zijn opstanding en hemelvaart is wat het Oude Testament noemt: als dat offer opstijgt tot God, dan is dat een welriekende reuk, een welgevallige reuk tot God.
Nou, daar gaat het hier over. Wij zijn een levend offer, met Hem gestorven weliswaar, maar nu levend. Stel je lichaam als een levend, heilig en welgevallig offer aan God. En weer dat woord: "dit is jullie logische dienst." Dat heeft niets met het houden van de wet te maken of met slavernij. Als het één zo is, dan is het logisch dat we leven met Hem. Dus we zijn gestorven voor de zonde, zeggen Paulus en de Romeinenbrief. Hoezo zouden we dan nog in die zonde leven? We zijn heilig en welgevallig voor Hem. Onze logische dienst is dus dat we onze lichamen ook in dienst stellen van Hem. Want de zonde zal geen heer van jullie zijn, de zonde zal over jullie niet heersen. Hier zegt hij het: "want jullie zijn niet onder de wet, maar onder de genade."
Wat was dus het doel van die wet? Ja, opdat de misstap zou toenemen. Maar waar de zonde toeneemt, daar is de genade altijd overvloedig. Wij zijn met Christus gestorven, begraven en opgewekt. En nog veel meer hoor, maar daar hebben we het een andere keer wel weer over. Wat Paulus hier uiteenzet, is dat Hij onze Heer is. Dat we dood zijn en gestorven voor de zonde, en levend voor God in Christus Jezus, onze Heer. En dan leef je dus ook uit genade. Dan speelt de wet geen rol meer, want dat zegt hij ook elders – ik meen dat het Kolossenzen 2 is – dat het handschrift dat tegen ons was, ook daar aan het kruis tenietgedaan is. Weggedaan. Dus wij zijn niet onder de wet, maar onder de genade.
Dit is het laatste vers wat ik maar wilde behandelen. Ik had nog verder kunnen gaan, wellicht een andere keer. Ik wil afsluiten met de woorden uit Romeinen 16, het laatste hoofdstuk: "Aan Hem, de enige, wijze God, zij door Christus Jezus de heerlijkheid tot in de aeonen van de aeonen. Amen."