In de introductie van 2 Timotheüs vinden we de afzender en de geadresseerde. Maar Paulus verklaart ook waartoe hij door God gesteld was: een apostel en leraar van de natiën, gezonden om de boodschap te verkondigen dat Christus Jezus door het evangelie de dood teniet doet en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“God heeft een plan van aionen, een plan van eeuwen, en dat werkt Hij uit. Maar al voordat de aionen aanvingen, had Hij zich voorgenomen dat Hij ons zou redden en roepen met een heilige roeping.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Inleiding: de Keuze voor de Tweede Timotheüsbrief
- Paulus: Afgevaardigd Apostel Door de Wil van God
- Timotheüs: een Geliefd Kind uit Jood en Heiden
- Paulus' Dankbaarheid en het Verlangen Naar Ontmoeting
- Een Ongeveinsd Geloof en het Aanwakkeren van de Genadegave
- Schaam Je Niet voor het Getuigenis: Lijden voor het Evangelie
- Geroepen met een Heilige Roeping voor Aeonische Tijden
- De Dood Buiten Werking Gesteld: Leven en Onvergankelijkheid aan het Licht
- Paulus Geplaatst als Heraut en Leraar Der Natiën
- Bewaken Wat Is Toevertrouwd tot Die Dag
Inleiding: de Keuze voor de Tweede Timotheüsbrief ↑ hoofdstukken
Nou, ik heb gewoon de knop ingedrukt en ik ga gewoon praten. Dan neem ik aan dat jullie allemaal stoppen met praten. Ja, ik heb nooit gebrek aan onderwerpen, maar je denkt toch elke keer: over welk onderwerp zal ik het eens hebben?
Ik had nogal een aantal onderwerpen op mijn lijstje staan, maar dat waren ook een aantal onderwerpen die in deze brief naar voren komen. En aangezien we ook niet precies wisten wat de toekomst ons brengen mocht met betrekking tot het houden van Bijbelstudies en de frequentie enzo, dacht ik: misschien is het goed om gewoon de hele Tweede Timotheüsbrief eens te gaan bespreken. Dat klinkt als een enorm project, maar het zijn maar vier hoofdstukken, dus dat valt ook wel weer mee. Dus de tweede brief van Paulus aan zijn vriend, mag ik wel zeggen, Timotheüs.
En ja, ik zou een hele inleiding kunnen houden over die brief, wanneer hij geschreven is, waarom enzo, maar ik denk altijd: dat kom je zelf wel tegen als je die brief leest. Dus dat doe ik maar niet. Ik ga gewoon straks bij vers 1 beginnen.
Ik heb wel nog even getwijfeld: zal ik eerst de Eerste Timotheüsbrief bespreken? Wat ook niet onlogisch is natuurlijk. Maar die zullen we er wel vrij vaak naast leggen, omdat er nogal wat overeenkomsten zijn. Dat is ook logisch: hetzelfde schrijven, hetzelfde adresseren.
Zoals jullie misschien wel weten, maak ik af en toe ook nog een videootje door de week waarin ik het vergrootglas op een bepaald vers of gedeelte leg. Dat zal ik dan de komende tijd wat vaker over 1 Timotheüs doen. Want daar... dat klinkt zo gezellig, dat gepruttel van die koffie. Dus in die video's zal ik de komende tijd ook wel wat aandacht aan die Eerste Timotheüsbrief besteden, omdat daar ook een enorme berg parels in te vinden valt. Maar dat hebben we dus ook in de Tweede Timotheüsbrief.
En ik heb het idee – ik weet niet of dat waar is – dat de eerste brieven, bijvoorbeeld de Eerste Korinthiërsbrief, regelmatig worden besproken, maar de Tweede Korinthiërsbrief bijvoorbeeld toch wat minder. Dus een tweede brief krijgt wel eens wat minder aandacht. Dus ik dacht: laten we de rollen eens omdraaien en naar de tweede brief gaan, en daar gewoon vaak die eerste brief naast leggen. Goed, dat was de inleiding.
Paulus: Afgevaardigd Apostel Door de Wil van God ↑ hoofdstukken
Vers 1, 2 Timotheüs 1 vers 1. Paulus, dat is de afzender. Hij is een afgevaardigde. Ik heb de lettergrootte juist wat groter gemaakt zodat het voor iedereen te lezen is. Er staat wel een doos bonbons voor, maar die is al leeg zelfs; het was mijn schuld niet. Er staat wel meer voor, want hieronder staat de interlinie, en die is toch niet onbelangrijk. Maar dit is dus de afzender: Paulus, een afgevaardigde, een apostel.
Een apostel is een afgevaardigde. Je ziet er ook meteen achter staan door wie hij afgevaardigd was: door Christus Jezus. Het woord apostel kennen wij zo in het Nederlands, maar in het interlinear — dat rechtstreeks is overgenomen uit het Grieks — betekent het 'de afvaardiging'. Iemand wordt afgevaardigd, uitgezonden. Paulus was dus een afgevaardigde van Christus Jezus. Christus Jezus is de aanduiding, de naam en de titel van de Opgewekte. Eerst Christus en dan Jezus. Dat was hoe Paulus Hem ook kende: als de Opgewekte die aan hem verscheen vanuit de hemel. De twaalf apostelen kenden Hem als Jezus, eventueel als Jezus Christus, maar vooral als Jezus die hier op aarde rondwandelde. Ik weet niet of Paulus Jezus in het vlees ooit ontmoet heeft, maar Paulus was in ieder geval een afgevaardigde op het moment dat hij uitgezonden werd door de Opgewekte vanuit de hemel. Hij verscheen aan hem op de weg naar Damascus en is daarna nog verschillende keren aan hem verschenen. Dat maakt het apostelschap van Paulus ook anders dan dat van de twaalf. De twaalf waren gezonden tot de twaalf stammen, het volk van Israël, en Paulus als leraar van de natiën. Daar zegt hij in vers 11 ook iets over, dus daar komen we vanzelf nog op.
Ik zou hier veel meer over kunnen zeggen, maar het is een kwestie van doorlezen; dan komen we daar vanzelf weer op uit. Paulus, een afgevaardigd apostel van Christus Jezus door de wil van God. Hij was een apostel door de wil van God, waarmee hij tussen de regels door zegt dat het niet zijn eigen wil was. Paulus zegt in 1 Timotheüs 1 vers 14 dat hij een lasteraar was, een vervolger en een geweldenaar. Bij ons is 'geweldenaar' tegenwoordig een positief woord, maar een geweldenaar is natuurlijk letterlijk iemand die geweld pleegt. Hij zegt in 1 Timotheüs dat hij werd overweldigd door Gods genade. Het was niet Paulus’ eigen keuze; hij was niet op zoek naar Christus Jezus. Integendeel, hij was degenen die van Christus Jezus waren aan het vervolgen en hij zette ze gevangen. Daarvoor was hij zelfs op weg naar Damascus toen hij overweldigd werd door Gods genade.
Door de wil van God is hij dus een apostel. Hoewel hij een vervolger en een lasteraar was, hebben we ongeveer een jaar geleden in de Galatenbrief besproken dat hij al vanaf de baarmoeder was afgezonderd. In Galaten 1 vers 15 staat: "Maar toen God, die mij vanuit de buik van mijn moeder afzondert en mij door zijn genade roept, er een welbehagen in had zijn Zoon in mij te onthullen, opdat ik het goede bericht van Hem onder de natiën zou brengen..." Paulus was dus al vanaf moeders buik afgezonderd. De hele weg die hij ging vóór Handelingen 9, waar je de bekering van Paulus vindt op de weg naar Damascus, was al beschreven en opgesloten in het script van God. Niks gebeurt voor niets, ook niet dat Paulus een vervolger en een geweldenaar was. Hij zegt in andere brieven dat hij zich daar, in mijn woorden, kapot voor schaamt dat hij dat gedaan heeft. Hij vindt zichzelf niet waard om een apostel genoemd te worden, maar hij is overweldigd door Gods genade, dus het kan niet anders. Door de wil van God is hij een afgevaardigde, een apostel. Dat begon niet pas bij Handelingen 9; nee, hij is Gods weg gegaan vanaf moeders buik af aan.
God is de Plaatsgever die alles beschikt. Dat geldt ook in ons leven. Als we ons afvragen: "Maar waarom dan?", dan hoeven we niet altijd het waarom te weten. Hij is God; Hij plaatst en beschikt alles en doet alles medewerken. Door de wil van God, naar de belofte van het leven dat in Christus Jezus is. Paulus was dus een apostel, afgevaardigd door de wil van God in overeenstemming met de belofte van leven dat in Christus Jezus is. Zoals ik al zei, is Christus Jezus de naam en de titel van de Opgewekte. Dat gaat natuurlijk over onvergankelijk leven. We komen daar straks op bij 2 Timotheüs 1 vers 10, dus over een paar verzen, waar het over onvergankelijk leven gaat. Paulus spreekt hier ook over in bijvoorbeeld 1 Korinthiërs 15, waar hij zegt dat gelijk allen in Adam sterven, alzo ook in Christus allen levend gemaakt zullen worden. En dan noemt hij als de eersteling: Christus. Dat betekent dat degenen die in Adam sterven en in Christus levend gemaakt worden, dat leven ontvangen van de Eersteling. Dat is onvergankelijk leven. Vorige week had ik het over Romeinen 6 waarin Paulus zegt dat de dood niet meer over Hem heerst. Dat is dus leven dat de dood achter zich heeft en alleen maar leven voor zich heeft. Maar daar komen we dus nog op bij vers 10. Laten we verder lezen.
Timotheüs: een Geliefd Kind uit Jood en Heiden ↑ hoofdstukken
Aan Timotheüs, dat is dus de geadresseerde. Mijn geliefd kind. Niet biologisch, om het met onze termen te zeggen, maar Timotheüs was naar de geest verwekt door Paulus. Tenminste, er was een geestelijke band, laat ik het zo zeggen; hij was zijn geestelijke vader. Ik zeg niet dat Timotheüs tot geloof gekomen is — niet zo'n goede term, maar jullie weten wat ik bedoel — door de prediking van Paulus, want hij was van kind af aan met de Schriften opgegroeid. Alleen hij zal wel bijgepraat zijn door Paulus, dat geloof ik wel.
Aan Timotheüs, mijn geliefd kind. Zo hecht was die band tussen Paulus en Timotheüs. Hij zegt in 1 Timotheüs 1, de eerste brief dus: "Aan Timotheüs, mijn echt kind in het geloof: genade, ontferming en vrede zij jou van God, onze Vader, en van Christus Jezus onze Heer."
Zelfs als hij in 2 Timotheüs 1 spreekt over het moment dat Paulus Timotheüs ontmoet — dat vind je in Handelingen 16 om Timotheüs even te introduceren — dan staat daar: "En hij, dat is Paulus, bereikt ook Derbe en Lystra. En neem waar en zie: er was daar een zekere leerling, genaamd Timotheüs, de zoon van een gelovige Joodse vrouw, maar van een Griekse vader." Dus op de vraag of daar wordt geïnsinueerd dat zijn vader niet gelovig was: er staat "maar", dat woordje "maar" staat er ook echt. "Maar van een Griekse vader." Of is het de tegenstelling Joods-Grieks? Volgens mij dat laatste. Er staat wel: "een gelovige Joodse vrouw, maar van een Griekse vader." En over die vader vinden we verder niks in de Schrift, maar over die moeder wel; daar kom ik straks nog op.
Ja, dat was dus een gelovigheid. Timotheüs was van kind af aan met de Schriften opgegroeid en wellicht dat die vader al niet meer leefde, dat zou ook nog kunnen. Misschien betekent het wat? Volgens mij ben je Joods als je een Joodse moeder hebt, hè? Ja, dat sowieso. Maar toch is Timotheüs niet besneden, want Paulus zegt: "ik heb hem later besneden toen hij..." Ik weet niet meer precies waar hij naartoe ging, maar omwille van de Joden heeft hij hem toen besneden. Dus hij had een gelovige Joodse moeder, maar hij was blijkbaar toch niet besneden. Timotheüs betekent overigens — hij heeft een mooie naam — Vereerder van God. Nou ja, zo'n naam krijg je ook niet voor niks mee, toch?
Kijk, en wat wel mooi is, maar dan gaan we een steekje dieper: die Timotheüs is dus een zoon van een Joodse vrouw en een Griekse vader. Hij komt dus voort uit Jood en heiden. Nou, dat vinden we dus ook weer terug in de brieven van Paulus: een Ecclesia waarin niet eerst Jood en Griek zijn, maar juist voortgekomen uit de natiën, uit Jood en heiden. En ook nog eens door de boodschap van Paulus. Timotheüs stond dicht bij Paulus, dat lazen we al: "mijn echt kind in het geloof." Hij is ook de medeschrijver van de brieven aan de Filippenzen, Kolossenzen, Thessalonicenzen en Filemon. Volgens mij zegt Paulus in Korinthe nog zoiets van: "ik hoop Timotheüs spoedig tot jullie te zenden." Als je wat meer over Timotheüs wilt weten, dan pak je gewoon een softwareprogramma met een concordantie en dan klik je op die naam van Timotheüs. Dan zie je alle Schriftplaatsen waar hij voorkomt en dan kun je het zo volgen.
Aan Timotheüs, mijn geliefd kind: genade, ontferming en vrede zij jou van God de Vader en van Christus Jezus onze Heer. Genade is natuurlijk de boodschap van Paulus; Paulus is ook overweldigd door Gods genade. Ontferming is een ander woord voor barmhartigheid. En vrede, dat is vrede maken, Kolossenzen 1 vers 20; dat is verzoenen, van vijand tot vriend maken. En wij hebben vrede met God door onze Heer Jezus Christus.
Ik zou op elk begrip — God de Vader, Christus Jezus, onze Heer — een Bijbelstudie kunnen geven. Elke titel bevat woorden waarover je elk woord een Bijbelstudie zou kunnen geven, maar dat doen we een andere keer maar weer eens. Maar het zijn in ieder geval allemaal hele hoopvolle begrippen om bij God te plaatsen. Hij is Vader; dat betekent dat alles uit Hem voortgekomen is. Christus Jezus is de Opgewekte, waardoor Hij al Zijn plannen bewerkstelligt. En Hij is onze Heer, onze Eigenaar, onze Bezitter. In één zin staat alles hier. Je moet er wel naar zoeken en over nadenken.
Paulus' Dankbaarheid en het Verlangen Naar Ontmoeting ↑ hoofdstukken
"Ik ben God dankbaar," zegt hij. Heel kort: dankbaarheid heb ik aan de God. Dat zegt hij letterlijk. En dat vind je in alle brieven, in elke aanhef van Paulus, behalve die in de Galatenbrief, waar Paulus meteen ter zake komt. Maar daar hebben we het een jaar geleden over gehad, waarom dat was. In elke brief begint hij met de introductie: de schrijver, de geadresseerde en dan: "Ik ben God dankbaar." Zelfs in de Korinthe-brieven, waar hij toch heel wat aan te merken had op die Korinthiërs: "Ik ben God dankbaar."
Hij vervolgt: "...die ik, evenals mijn voorouders, met een rein geweten dien." Ja, van het Joodse volk zegt Paulus ook: "Ze hebben een ijver tot God, maar zonder verstand." Daar behoorde hij zelf toch ook toe, maar blijkbaar wel met een rein geweten. "Hoe ononderbroken ik jou in gedachtenis heb in mijn smeekbeden, dag en nacht." Ook hier zie je weer dat de relatie tussen Paulus en Timotheüs hecht was. "Verlangend jou te zien, me jouw tranen herinnerend, opdat ik met vreugde vervuld word."
Kijk, ook dit komen we heel vaak tegen: dat Paulus verlangde naar degenen aan wie hij schreef, bijvoorbeeld de Romeinen of de Thessalonicenzen. Hij was verlangend hen te zien. Wij leven in een tijd dat het makkelijk is om elkaar te ontmoeten, hoewel dat in de laatste maanden ook wel wat veranderd is. Maar juist nu het veranderd is, zie je hoe kostbaar dat is. Hiervoor was het altijd van: "Als ik je volgende week niet zie, dan zie ik je over twee weken wel." Nu is dat ook niet meer zo vanzelfsprekend. We moeten toch wat meer inspanningen doen en afspraken maken om elkaar te kunnen ontmoeten. En als we elkaar ontmoeten, dan moeten we lijstjes maken; als we aan het maximum zitten, dan moeten er mensen af. Dat is allemaal gedoe als je het vergelijkt met een paar maanden geleden.
Maar nog steeds: wij wonen allemaal vrij dicht op elkaar. we stappen in de auto of op de fiets en we kunnen naar elkaar toe gaan. Maar in die tijd moest je te voet of met paard en wagen op reis gaan, of met een boot, om elkaar te ontmoeten. Dat waren altijd hele ondernemingen. Of een ezel! Maar die loopt ook niet zo hard, en als hij geen zin meer heeft, helemaal niet.
Maar Paulus was verlangend degenen die hij kende te zien, en dat is op zich wel logisch ook natuurlijk. Nu ons dat wat moeilijker gemaakt wordt – ik ervaar dat zelf zo, laat ik maar uit mijn eigen ervaring spreken – heb je dat verlangen ook steeds meer om elkaar te zien. Ook als de druk van buitenaf toeneemt, het allemaal moeilijker wordt gemaakt en de wereld een steeds grotere chaos wordt, dan heb je behoefte om elkaar te ontmoeten. Want je ontmoet elkaar toch in het Woord en in Hém. Dus nou ja... Verlangend. Paulus was verlangend Timotheüs te zien, hij herinnerde zich zijn tranen en hij wilde hem zien opdat hij met vreugde vervuld zou worden. Hebben jullie hier nog aanvullingen? Nee? "In gedachtenis nemende..."
Een Ongeveinsd Geloof en het Aanwakkeren van de Genadegave ↑ hoofdstukken
Jouw ongeveinsde geloof... dat was Paulus’ herinnering aan Timotheüs wanneer hij hem niet zag. Zijn ongeveinsde geloof. Er wordt namelijk ook heel wat afgeveinsd in deze wereld, maar laten we het daar maar niet over hebben. Dan komt hij bij zijn moeder en zijn grootmoeder. Hij neemt in gedachtenis dat ongeveinsde geloof, zoals dat eerst inwoonde in jouw grootmoeder Loïs en jouw moeder Eunice. Hoe zeg je dat? Ja, ik dacht ook 'Unieke', dat kan ook nog. We zijn het blijkbaar allemaal volledig met elkaar eens. Dat heeft wel met 'uniek' te maken, hoewel ik die betekenis helemaal niet heb opgezocht. Maar het is een hele mooie naam. 'Eu' betekent 'goed', denk maar aan 'eu-angelion', het evangelie, het goede bericht. En 'nice' of 'nies'... ik dacht eerst aan hoop, want 'nijk' betekent hoop, dacht ik, maar ik weet niet of dat in het Grieks ook zo is. Is 'nijk' ook Grieks? Want 'Nike' is natuurlijk overwinning. Just do it! Dan zijn we daar uit. En Loïs, weten jullie die ook nog toevallig? Er zijn mensen die hun kind zo noemen en ze hebben ze allemaal opgezonden. Ja, dat is met heel veel namen zo. 'Zoë' betekent 'leven', ook een schitterende naam, dat is ook Grieks.
Maar die moeder was een gelovige Joodse vrouw. Er staat in de tweede Timotheüsbrief — in hoofdstuk 3, daar komen we nog op — vlak voordat hij zegt dat heel de Schrift van God is ingegeven, dat gij van kind af de Heilige Schriften geweten hebt. De Statenvertaling zegt: 'dat gij van kindsbeen af de heilige schriften geweten hebt', die u wijs kunnen maken tot redding door het geloven in Christus Jezus. Dus hij was van kindsbeen af daarmee opgevoed. Alleen denk ik wel dat zij later 'bijgepraat' zijn door Paulus, en dat is ook wel een verschil. Laten we het maar op aangenaam houden dan.
Zijn ongeveinsde geloof had hij dus geërfd van zijn grootmoeder Loïs en zijn moeder Eunice. Paulus zegt: 'Daarvan ben ik overtuigd, dat ongeveinsde geloof is ook in jou.' En om die reden doet hij hem eraan terugdenken om de genadegave van God aan te wakkeren die door zijn handoplegging in hem is. De vraag is: waarom zegt Paulus dit? Was Timotheüs soms ontmoedigd? Dat kan. We lezen dat Timotheüs nog een 'youngster' was, een jonge man, een jonkie. Maar dat ben ik zelf ook, dus het is maar net met wie je jezelf vergelijkt natuurlijk. Was Timotheüs ontmoedigd? Spoorde Paulus hem aan vanwege zijn geringe leeftijd? Ik weet het niet, maar hij zegt in ieder geval: 'Ik doe jou eraan terugdenken om de genadegave van God aan te wakkeren.' Wellicht is het gewoon een bemoediging of een aanmoediging.
Over die genadegave die door handoplegging in hem was, lezen we ook al in de eerste Timotheüsbrief. In 1 Timotheüs 4 zegt Paulus: 'Veronachtzaam de genadegave in jou niet, die aan jou werd gegeven door profetie met oplegging van handen door de raad van oudsten.' Ik zou nu een hele Bijbelstudie kunnen geven over handoplegging en de plaats die dat heeft in de Schrift en de tijd waarin dit werd gebruikt, maar dit gaat natuurlijk allemaal over een specifieke periode in Handelingen waarin men nog in tongen sprak en waarin men de gaven van profetie nog praktiseerde. Paulus zegt — en nu vat ik maar even samen wat hij op een aantal plaatsen zegt — dat op het moment dat de Schrift compleet was, die genadegaven allemaal zouden verdwijnen. Denk aan 1 Korinthe 13: profetieën zouden ophouden of verstommen, tongen zouden verstommen, enzovoort.
In die tijd heeft Paulus blijkbaar met een raad van oudsten door profetie Timotheüs de handen opgelegd en verantwoordelijkheden overgedragen. Want als je handoplegging opzoekt in de Schrift, dan gaat het altijd over het overdragen van verantwoordelijkheden of om te bevestigen dat iemand een bepaalde positie heeft. Paulus was een apostel, dus dat was een positie met gezag. Hij had de positie om iemand de handen op te leggen en te zeggen: 'Ik draag deze taak aan hem over.' Bij het compleet worden of tot volheid komen van de Schriften is dat echt verleden tijd, maar ook daarop komen we in deze brief vanzelf nog terug. Handoplegging werd ook gebruikt om demonstratief de Geest over te dragen, zoals we vaak in Handelingen zien. Dan gebeurde het vaak dat men of in tongen begon te spreken of begon te profeteren, wat toen nog uitingen van die Geest waren. Ik denk dat ik in dit gezelschap niets vreemds zeg, maar in het christendom in het algemeen is dit toch wel een onbekende boodschap.
En dan zegt hij: 'Want God heeft ons niet een geest van beduchtheid gegeven, maar van macht, van liefde en van verstand.' Hij wakkerde Timotheüs dus aan en moedigde hem aan om die genadegave van God aan te wakkeren. Want God heeft ons niet een geest van beduchtheid of vrees gegeven. Beduchtheid is vrees. Ik zei het al: Timotheüs was jong, wellicht was hij een beetje verlegen. Hij moest ook een kleine hoeveelheid wijn drinken voor zijn maag, dus misschien had hij fysiek een wat zwak voorkomen. Dat zijn allemaal dingen die, als je ze naast elkaar legt, wel tot bepaalde conclusies kunnen leiden. Maar Paulus zegt: 'God geeft ons niet een geest van beduchtheid.' En Timotheüs had die Geest ontvangen. In de liefde is geen vrees, zegt de eerste Johannesbrief. God heeft ons niet een geest van beduchtheid of vrees gegeven, maar van macht of kracht. Het woord 'dynamis', waar ons woord 'dynamo' vandaan komt, heeft alles met vermogen en kracht te maken. Denk ook aan 'dynamiet' en 'dynamiek'. God geeft ons een geest van vermogen. Niet ons eigen vermogen, maar wat Paulus in Filippenzen 4 zegt: 'Ik vermag alle dingen in Hem.' Een geest van vermogen, van liefde en van verstand.
Schaam Je Niet voor het Getuigenis: Lijden voor het Evangelie ↑ hoofdstukken
"Schaam je dan niet." Dat is weer zo’n aanmoediging. Schaam je niet voor het getuigenis van onze Heer. Zoals Paulus in Romeinen zegt: "Want ik schaam mij niet voor het evangelie, voor het goede bericht, want het is Gods macht tot redding voor eenieder die gelooft." Schaam je dan niet voor het getuigenis van onze Heer, of voor mij, Zijn gevangene.
Paulus schreef deze brief in gevangenschap. Het is het laatste wat hij geschreven heeft, tenminste van wat wij op schrift hebben en wat in de canon van de Bijbel is opgenomen. Hij schreef dit vanuit gevangenschap op het moment dat hij wist dat hij aan het einde van zijn loopbaan was. Hij laat hierin doorschemeren dat hij verwacht dat hij niet zo lang meer zal leven. Paulus had nog wat dingen te zeggen en daarover gaat deze tweede brief aan Timotheüs; men noemt het dan ook wel zijn geestelijk testament. Als je weet dat je gevangen zit en niet lang meer hebt, en je neemt dan de moeite om nog zaken op te schrijven, dan zijn dat eigenlijk altijd heel belangrijke dingen. Als je dan de moeite neemt om het op te schrijven, dan zijn het woorden die ertoe doen. Dat is een goede reden om deze brief te bespreken, dacht ik zo.
We weten natuurlijk allemaal dat Paulus juist vanuit die gevangenschap de brieven met de hoogste geestelijke waarheden heeft geschreven, zoals Efeze en Kolossenzen. Wat ook mooi is, hij zegt dat hij een gevangene is van de Heer. Natuurlijk was hij feitelijk een gevangene van de keizer, maar hij zegt dat hij gevangene is van de Heer. Hij wist dat ook dit in het script paste en dat het Gods plan was dat dit zou gebeuren. En nogmaals, juist vanuit die gevangenschap schreef hij de kostbaarste zaken.
"Schaam je dan niet voor het getuigenis van onze Heer." Het evangelie beschaamt mij niet, of ik schaam mij niet voor het evangelie, zoals de brief aan de Romeinen zegt. Maar lijd samen kwaad met het goede bericht, met het evangelie, in de macht — daar hebben we weer dat woordje *dynamis* — in de macht van God. Kijk, kwaad lijden of versmaad worden, dat kun je niet in eigen kracht. In Hem vermag je juist alles. Daarom zegt hij het hier ook bij: in de macht, in de kracht en in het vermogen van God.
Dit is weer een bekend vers in dit gezelschap: "Dit is een betrouwbaar woord en alle verwelkoming, alle aanneming waardig." En dan zegt hij ook: "Want hiervoor zwoegen wij en worden wij gesmaad, dat wij onze hoop gevestigd hebben op de levende God, die de Redder is van alle mensen, vooral van gelovigen." Vandaar die aanmoediging: schaam je dan niet voor het getuigenis van onze Heer als de meerderheid je versmaadt of zelfs verdrukt. Maar lijd samen kwaad met het evangelie.
Het evangelie wordt ook belastend. Als je dit gelooft, dan ben je een ketter of een alverzoener; "je kletst maar wat", noem het maar op. We hebben het allemaal wel eens gehoord. Nu leven wij nog in een vrij tolerante samenleving, maar Paulus leefde in het Joodse godsdienstige centrum waar hij zelf uit voortgekomen was. Hij wist dus wat het was om kwaad te lijden en hij wist dat Timotheüs dat ook overkwam. Dus: lijd samen kwaad met het evangelie. Niet in eigen kracht, maar in de kracht van God.
Geroepen met een Heilige Roeping voor Aeonische Tijden ↑ hoofdstukken
God is degene die ons redt en roept met een heilige roeping. Hij redt ons en Hij roept ons. Wij zijn geroepen met een heilige roeping, en heilig betekent dat het toegewijd is aan iets of apart gezet. De roeping die wij hebben als Ecclesia ligt besloten in Christus Jezus. Dat is dus een heilige, aparte roeping, ook apart van de roeping van Israël. God zou via Israël de volkeren gaan zegenen, maar wat Paulus bekendmaakt in zijn brieven is dat op het moment dat Israël tezijde werd gesteld, God een verborgen plan openbaart. En dat verborgen plan, die heilige roeping, houdt in dat wij niet delen in de belofte van Israël, maar delen in de beloften die gedaan zijn aan de Messias. Alles wat aan de Messias beloofd is, daar delen wij als Zijn lichaam in. Dat is die heilige roeping. Daarom zegt Paulus ook in Efeze 1 dat hij voor ons bidt, opdat wij verlichte ogen van het hart of van het verstand krijgen, zodat wij weten wat de hoop van Zijn roeping is. Het is Zijn roeping, maar waarom zouden we die moeten kennen? Omdat die roeping ook aan ons is. Dat is die heilige roeping. Het is maar één zinnetje, maar als je erover nadenkt wat er allemaal in besloten ligt, dan is dat ongekend.
En dan weet je ook: het is niet naar onze werken. Nee, daar kunnen wij niets aan toedoen en gelukkig ook niets aan afdoen. Hij redt ons en Hij roept ons met een heilige roeping, en het is niet naar onze werken. Integendeel, zou je kunnen zeggen. Want als ik dit soort dingen lees, dan denk ik altijd aan die woorden in 1 Korinthe 1: "Zie jullie roeping, broeders." Hij zegt tegen die Korinthiërs dat er niet vele machtigen zijn, niet vele edelen en niet vele wijzen. Maar het onmachtige en het onedele van de wereld heeft God uitverkoren. De dwazen van de wereld inderdaad. De bende van Gideon, of de bende van David in Adullam, zijn daar natuurlijk een schitterend beeld van. Ieder die een schuldeiser had, ieder die bedroefd was, iedereen die niet deugde, die kwam tot David. David was toen wel al gezalfd als koning — gezalfd, Mashiach — maar hij was verborgen in de spelonk van Adullam. Hij was nog geen koning, dat zou wachten tot de toekomst. In die tussentijd kwam al dat uitschot tot hem; iedereen die niet deugde. En ja, dat zijn wij. Je leest later van dat 'schorem', om het zo maar te zeggen, dat bij David in die verborgen positie was, dat zij aan het einde van 1 of 2 Samuël de 'helden van David' worden genoemd. Die gasten krijgen later allemaal hoge posities aan het hof van David. Dat is natuurlijk een type van ons. Wij zijn nu met Hem verborgen en vernederd, maar straks zullen wij met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid om met Hem te heersen en met Hem de wereld te verzoenen. Zijn positie is de onze. Zijn roeping is de onze.
Die ons redt en roept met een heilige roeping. Dat is dus een aparte roeping. Niet naar onze werken? Als je het zo uiteenzet, dan begrijp je wel dat het inderdaad niet naar ons werk is, maar volledig Zijn werk. Het is naar Zijn eigen voornemen. Hij heeft zich dat voorgenomen, het is allemaal zo voorbestemd. In Kolossenzen 1 staat dat dit al die tijdperken lang, de tijden van de aionen, verzwegen is geweest. Het is verborgen gebleven, maar nu zegt Paulus — hij was degene die dat mocht bekendmaken en openbaren — dat God zich dit al had voorgenomen. Vóór de tijden der eeuwen, vóór de aeonische tijden, was dat al Gods voornemen. Het was alleen verborgen. Het is naar Zijn eigen voornemen en de genade, of je zou kunnen zeggen: naar Zijn eigen voorgenomen genade.
Die genade wordt ons in Christus Jezus gegeven vóór aeonische tijden. God heeft een plan van eeuwen, van aionen. Ik zit nu te denken: daar hoef je in het christendom eigenlijk niet mee aan te komen. In de Statenvertaling staat wel 'vóór de tijden der eeuwen', wat overigens niet consequent vertaald is. Normaal gesproken vertaalt men dit namelijk met 'vóór eeuwige tijden'. Maar dat is een contradictio in terminis, oftewel een tegenstelling, om het even makkelijk te zeggen. Want ik zie Leon heel moeilijk kijken. Ja Leon, vorige keer was jij hier niet, toen kon ik gewoon zeggen wat ik wilde zeggen, maar we zullen nu het niveau een beetje aanpassen. Ik weet niet of iemand de NBG heeft om mee te lezen? Daar staat zeker 'eeuwige tijden'? In 2 Timotheüs 1 vers 9 staat: "...niet naar onze werken, maar naar zijn eigen voornemen en de genade, die ons in Christus Jezus gegeven is vóór eeuwige tijden." Nou, dat kan dus niet. Want 'eeuwig' is tijdloos, zonder begin en zonder einde zoals men dat begrip meestal opvat, terwijl 'tijd' juist een begin en een einde heeft. Nee, dat staat er ook niet. Het gaat over aeonische tijden, tijden van aionen, van tijdperken. God heeft een plan van aionen, een plan van eeuwen, en dat werkt Hij uit. Maar al voordat de aionen aanvingen, had Hij zich voorgenomen dat Hij ons zou redden en roepen met een heilige roeping.
Dit hele plan van God lag al vast voordat Hij het plan daadwerkelijk ging uitwerken. We hebben het over God, de Beschikker, de Plaatser van alles. Zelfs in ons eigen leven is het zo dat wanneer je aan een project begint, je eerst een plan maakt en de kosten berekent. Toch Jos? Je maakt een lijstje. Dus Jos, goed luisteren: de Schrift zegt dat ook, een wijs bouwmeester maakt eerst een plan, een bestek. Een architect maakt ook eerst een tekening voordat hij gaat bouwen. Natuurlijk gaan in onze wereld de budgetten altijd over de kop, maar God weet wat Hij doet. God is de Plaatser, de Beschikker. Hij overziet de tijden en Hij had zich al vóór de aeonische tijden voorgenomen wat Hij ging doen. Het begin stond vast. Dat Israël niet geloofde en weer tot geloof zou komen, stond ook al vast. Want God had al een verborgen plan dat Hij in deze tijd uit de natiën een volk zou verzamelen voor Zijn naam. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat Israël nu voorgoed op een zijspoor is gekomen en nooit meer in het spoor komt. Nee, God gaat die draad weer oppakken. Ook dat is voorzegd in de profetieën en ligt vast in Gods plan. Zelfs het feit dat Hij een plan heeft met elk schepsel staat al vast. God heeft zich dat al voorgenomen vóór de aeonische tijden.
Dat plan en die roeping — want daar gaat het over met betrekking tot ons — heeft Hij zich voorgenomen en maakt Hij nu openbaar. Het wordt nu openbaar gemaakt. Dat betekent dus automatisch dat het verborgen was. Er staat hier niet het woord 'apocalypsis', maar een woord dat vaak vertaald wordt met 'verschijnen'. De verschijning wordt veroorzaakt, dat is wat het Griekse woord letterlijk zegt. Ja, Zijn voorgenomen genade, dat plan, die heilige roeping wordt nu bekendgemaakt en geopenbaard. Daarvóór was het dus verborgen. Dit is Paulus' laatste brief, en hij had dit natuurlijk al lang daarvoor geopenbaard in brieven zoals Kolossenzen 1 en Efeze 3.
Eigenlijk gaan die hele brieven, juist die brieven, daarover. Door het tevoorschijn komen — er staat letterlijk: door de verschijning van onze Redder, Christus Jezus. Verschijnen is een synoniem van openbaren. Iets wat tevoorschijn komt, was eerst inderdaad ergens achter of onder, achter een bedekking. Wanneer die bedekking wordt weggenomen, dan verschijnt iets en wordt het geopenbaard of onthuld. Het zijn verschillende woorden die daarvoor gebruikt worden.
Maar die voorgenomen genade en die heilige roeping zijn nu door Paulus openbaar gemaakt door het tevoorschijn komen, door de openbaring, door het verschijnen van onze Redder Christus Jezus — ook weer de Opgewekte. Het gaat hier over Christus Jezus, de Opgewekte, die aan Paulus deze boodschap bekendmaakte door de verschijning van Hem aan Paulus. Daar gaat het uiteindelijk natuurlijk over. Hij is diverse keren aan Paulus verschenen en via Paulus kwam de boodschap tot de natiën.
Ik kom straks nog op dat vers in Galaten 1, als ik eraan toekom. Daar lazen we dat Paulus vanaf de baarmoeder afgezonderd was. Wanneer God er een welbehagen in had — en het is echt heel sterk wat hij daar zegt — wanneer God er een welbehagen in had Zijn Zoon in mij te openbaren.
Dus Christus Jezus blijft weliswaar verborgen, maar als we willen weten wie Hij is, dan moeten we bij Paulus zijn. God onthult en openbaart Zijn Zoon in Paulus. Zo zegt Paulus dat in Galaten. Dat gebeurt in zijn persoon en in zijn hele handelen, maar natuurlijk ook in wat hij geschreven heeft. Door het tevoorschijn komen, door de verschijning van onze Redder, Christus Jezus...
De Dood Buiten Werking Gesteld: Leven en Onvergankelijkheid aan het Licht ↑ hoofdstukken
Die de dood buiten werking stelt, die de dood tenietdoet. Ik zei al, in vers 1 was het meen ik, daar ging het over Paulus, een afgevaardigde van Christus Jezus door de wil van God naar de belofte van leven. Welk leven? Onvergankelijk leven, want het gaat hier over de dood buiten werking stellen, de dood tenietdoen. Dus als er geen dood meer is en er is alleen nog leven, dan is dat leven ook meteen vanzelfsprekend onvergankelijk leven, want er is geen dood meer, dus het houdt niet meer op.
Die de dood buiten werking stelt; het is een tijdloos feit wat hier staat. Dat zie je aan dit streepje, horizontaal, dat is heel klein waarschijnlijk voor jullie, maar voor mij is het goed leesbaar op de dia. Die de dood tenietdoet of buiten werking stelt, ook dat is een proces. Dat is niet één moment. Ik zeg dat erbij omdat de Statenvertaling heeft: "die de dood heeft tenietgedaan". Nou, dat is dus niet zo. De dood is nog niet tenietgedaan, de dood wordt als laatste vijand tenietgedaan. Hij stelt de dood buiten werking, hij heeft de dood overwonnen in zijn opstanding, maar de dood zal tenietgedaan worden door levendmaking en dat geschiedt in fases, zoals we lezen in 1 Korinthe 15. De eersteling Christus, daarna die van Christus zijn, daarna het einde, zegt Paulus. Dus dat zijn, nee ik moet het nog iets specifieker zeggen: de eersteling Christus, daarna die van Christus zijn in zijn parousia, in zijn aanwezigheid, in zijn komst. Dat zijn al fases in die parousia. En daarna pas het einde. Daarna zal de dood pas tenietgedaan worden en worden allen levend gemaakt.
Dus hij stelt de dood buiten werking, hij doet de dood teniet. Wat is dat dan? Nou, hij brengt leven en onvergankelijkheid aan het licht. Wat is de dood buiten werking stellen? Dat is hetzelfde als leven en onvergankelijkheid aan het licht brengen. Want wanneer de dood tenietgedaan is, wanneer de dood buiten werking is gesteld, dan heeft de dood geen werking meer en is er alleen nog maar leven en dus onvergankelijkheid. Ik heb altijd het idee dat als ik u hier nu nog meer over ga zeggen, ik het alleen maar ingewikkelder maak. Maar het is echt een kwestie van lezen en dan heb je wat er staat. Het is eigenlijk zo simpel als wat. Alleen ja, we kennen zoiets als theologie en die maakt het natuurlijk weer moeilijk. Politiek heb je ook, maar die hebben meestal niet zoveel met de dood tenietdoen en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengen; die houden zich meer bezig met anderhalve meter afstand.
Je hebt ook politiek in de kerk. Overal waar veel mensen bij elkaar komen heb je politiek. Ik werk in het ziekenhuis, een vrij grote organisatie, en dan gaat het ook heel vaak zo. Daar moet je als manager eigenlijk ook politiek handig zijn, vandaar dat ik me zo geweldig weet te handhaven. Maar dat maakt hele simpele beslissingen soms heel lastig, want ja, we hebben ook nog zoiets als politiek. Maar laten we het hierover hebben en niet over dat soort zaken, daar gaat het al genoeg over. Maar Hij stelt de dood buiten werking. Dit wordt allemaal opgelost. Wat lees je? Want Hij gaat de dood buiten werking stellen en het leven en onvergankelijkheid aan het licht brengen. Dat is dus de dood tenietdoen. Dat zei ik al: leven en onvergankelijkheid aan het licht brengen. En nog maar eens een verwijzing naar 1 Korinthe 15: net zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus alle levend gemaakt worden.
Ik wilde van de week met Jens en Fem, ik denk volgens mij Johannes 3 vers 16 eens bespreken met hen. En toen zei ik tegen Jens: "Jens, wat is het bekendste vers in de Bijbel?" Toen zei hij: "1 Korinthe 15 vers 22." Ik zei: "Ja, voor jou wel, ja." Dat was een goed antwoord. Maar ik dacht aan Johannes 3 vers 16. Dat had hij inderdaad bij godsdienstleer ook al eens besproken. Toen zei ik: "Nou, wijs jij hen dan eens op vers 17." Maar hij brengt leven en onvergankelijkheid aan het licht door de dood teniet te doen. En ook nog eens: door het goede bericht. Waarop iemand pas tegen me zei: "Het goede bericht, het evangelie, is dus niet dat hij de dood buiten werking stelt en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt, want hij doet dat dóór het evangelie." Waarop ik even moest zuchten en vervolgens zei: "Het goede bericht houdt zelfs nog meer in dan dat hij leven en onvergankelijkheid aan het licht gaat brengen." Het is een onderdeel, zou je kunnen zeggen, van het evangelie. Want we kunnen het evangelie op meerdere manieren beschrijven: dat hij allen gaat rechtvaardigen, dat hij allen levend gaat maken, dat hij allen gaat redden en dat hij het al met zich gaat verzoenen, de vijandschap tenietdoet.
Eigenlijk, als je echt zou moeten zeggen wat het evangelie is — er zijn natuurlijk heel veel antwoorden op — dan is het feit dat hij de dood tenietdoet en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt ook evangelie, het is goed bericht. Maar als je nou echt wilt zeggen: wat is het evangelie waar alles onder valt? Dan is dat Kolossenzen 1 vers 20. Dat hij het al met zich verzoent. Dus elk schepsel, elk wezen in het heelal; de vijandschap tenietdoet. Ja, en ook dus de dood. Want als de dood als vijand ook teniet wordt gedaan, houdt dat vanzelfsprekend in dat de dood wordt tenietgedaan. Dus je zou kunnen zeggen: dit is een integraal onderdeel van het evangelie. Vandaar: door het goede bericht, door het evangelie. Maar het evangelie met allemaal hoofdletters en onderstreept en dikgedrukte letters is dat hij het al met zich verzoent. Daar valt alles onder. Heb ik nog wat tijd over? Laten we nog even verder gaan.
Paulus Geplaatst als Heraut en Leraar Der Natiën ↑ hoofdstukken
Paulus zegt: "En ik werd daartoe geplaatst." Waartoe dan? Dat Christus Jezus door het evangelie de dood tenietdoet en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt. Dat was waar Paulus voor neergezet was: als heraut. Ik heb dat woord 'heraut' opgezocht; dat betekent iemand die iets aanroept, iets aankondigt, iets aanzegt of iets openlijk bekendmaakt. Dat is precies wat Paulus deed: hij maakte een verborgenheid openbaar bekend en daar was hij een heraut van, een proclameerder. Dat is ook gewoon iemand die een boodschap brengt. Het is ook niet van: "Ja, maar als jij nou dit doet, dan gebeurt dat zus en zo." Nee, dit is het goede bericht, dit is het evangelie.
En ik werd daartoe geplaatst als heraut, als afgevaardigde, als apostel. Wat is nu een apostel? Iemand die afgevaardigd is door Christus Jezus. Paulus heeft Christus Jezus gezien, zegt hij in 1 Korinthiërs 9 vers 1. Daarmee kunnen meteen alle claims van mensen die nu nog claimen apostel te zijn naar het rijk der fabelen worden verwezen. Ik zag onlangs nog een boek van iemand die zich apostel noemde op de voorkant, met een mooie foto erbij; dat kwam meteen in de prullenbak. Iemand die Christus Jezus gezien heeft, door Hem gezonden en afgevaardigd is – zij waren verantwoordelijk voor het leggen van het fundament en de opbouw van het lichaam van Christus. Dat gebeurde dus in die opbouwende fase, wanneer de Schriften nog niet compleet waren. En toen de Schriften er waren – daarover hebben we het in hoofdstuk 3 – toen was de mens Gods tot elk goed werk volkomen toebereid. Dat is wat de Schriften vermogen.
En leraar van de natiën. Een didascolos, ons woord didactiek zit daar nog in. Een onderwijzer, een leraar van de natiën. Dat zegt hij ook op meerdere plekken: in de eerste Timotheüsbrief, in Romeinen 11, in Galaten 1 en 2, enzovoorts. Daar wil ik er toch een paar van laten zien. Hier gaat hij weer zeggen waartoe hij gesteld was, waartoe hij geplaatst was. Dat is echt in 1 Timotheüs: "Want er is één God en één bemiddelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus, die Zichzelf geeft tot een overeengekomen loskoopsom, een losprijs voor allen." Christus Jezus heeft Zichzelf gegeven tot een losprijs voor allen. Het getuigenis in de eigen bestemde tijden, oftewel: iedereen zal daar ooit in de eigen bestemde tijd getuigenis van afleggen.
En ik werd daartoe geplaatst. Dus ook weer: één God, de mens Christus Jezus, waardoor God Zijn werk doet met het oog op allen. In 2 Timotheüs gaat het over levendmaking. Hier zegt hij: "Ja, de losprijs voor allen is betaald, daartoe ben ik geplaatst." Dat komt natuurlijk op hetzelfde neer, alleen zegt hij het met wat andere woorden, ook weer als een heraut en afgevaardigde apostel. "Ik zeg de waarheid, ik lieg niet" – oftewel: ik zweer het bij wijze van spreken – "als een leraar van de natiën in kennis en waarheid." Paulus had een aparte roeping: de apostel van de natiën, een apostel der heidenen. Hij was niet gewoon gezonden tot de natiën zonder onderscheid.
Romeinen 11 zegt: "En ik zeg tegen jullie, de natiën: in zoverre ik dan inderdaad de apostel, de afgevaardigde van de natiën ben, verheerlijk ik mijn bediening; of ik op de een of andere manier degenen van mijn vlees jaloers zou kunnen maken en enigen uit hen zou kunnen redden." Paulus was niet specifiek gezonden tot het Joodse volk, zoals de twaalf dat wel waren. Want dat wordt ook nog geleerd: dat Paulus in het begin een boodschap predikte tot Israël, opdat Israël zich zou bekeren. Paulus zegt hier in een vroege brief – ik zeg dit voor degenen die dat begrijpen, en die anderen moeten dat maar snel vergeten – Paulus zegt hier in een vroege brief over zijn afvaardiging, zijn apostelschap, de kers op de taart daarvan: "Ik verheerlijk mijn bediening, of ik op de een of andere manier mijn vlees tot jaloersheid zou kunnen wekken en enigen uit hen zou kunnen redden." Dus niet de bekering van Israël, maar enigen uit hen, net zoals uit alle natiën. Hier één, daar één, hier een paar, daar een paar. Dat was de boodschap van Paulus.
Dit vers had ik net al: "Toen God mij vanuit de buik van mijn moeder afzondert en door Zijn genade roept en Hem een welbehagen had Zijn Zoon in mij te onthullen, opdat ik het goede bericht van Hem onder de natiën zou brengen." En in Galaten 2 lees je heel officieel – we hebben dat dus ook een keer besproken – hoe Jakobus, Petrus en Johannes Paulus de hand hebben geschud. Dat was vanwege de overeenkomsten die er waren, maar ook vanwege het verschil in bediening die er was. Paulus als apostel met het evangelie van de voorhuid, zo wordt het daar genoemd, en de twaalf met het evangelie van de besnijdenis.
Bewaken Wat Is Toevertrouwd tot Die Dag ↑ hoofdstukken
Om die reden lijd ik ook deze dingen, maar ik schaam mij er niet voor. Want ik weet op wie ik mijn geloof heb gevestigd en ik ben ervan overtuigd dat Hij machtig is om wat aan mij toevertrouwd is te bewaken tot die dag. Bewaken, bewaren, behoeden. En in vers 14, dat is twee verzen verder, zegt hij tegen Timotheüs: "Bewaak door de Heilige Geest, die in ons inwoont, het goede dat jou is toevertrouwd."
Paulus legt uit wat aan hem was toevertrouwd; hij zegt hiervoor dat hij daartoe is geplaatst tot een heraut, tot een afgevaardigde en leraar van de natiën. Timotheüs was zijn medewerker en Paulus draagt hier zijn verantwoordelijkheden aan hem over. Dat gaat lijden met zich meebrengen, dat zegt hij ook tegen Timotheüs. Ook daar staan deze brieven overigens vol mee. Paulus was namelijk niet zo hoopvol over de toekomst van het christendom, om het zo te zeggen. Er zou een tijd komen dat ze de gezonde leer niet meer zouden verdragen; er zouden zware tijden aanbreken. Hij maakt Timotheüs daarvoor klaar in zijn brieven en waarschuwt hem daarvoor.
Hoe wist hij dat eigenlijk? Nou, Paulus zegt — ik meen dat het ook in deze brief is — dat allen hem verlaten hebben. Dus dat was toen al in gang gezet. Hij hoefde niet te wachten tot de Rooms-Katholieke Kerk haar intrede deed; dat verval was eigenlijk al aan de gang. Maar ja, hoe wist hij dat? De Heer is aan hem verschenen. Hij kreeg toen al veel tegenwerking en hij wist dat er zware tijden zouden aanbreken. Hij zegt zelfs dat er gauw een tijd komt dat de gezonde leer niet meer verdragen wordt. Dat is natuurlijk de tijd waarin wij leven, maar dat is in feite al heel lang aan de gang. Als het toen al niet aan de gang was en als het toen al geen realiteit was voor Paulus, dan wist hij het in ieder geval doordat de Heer het hem verteld had. Maar hij was natuurlijk zelf ook slachtoffer daarvan. Hij werd opgepakt en in de gevangenis hebben ze hem zo behandeld, als gevolg van zijn eigen godsdienst natuurlijk.
Maar hij zegt: "Ik weet op wie ik mijn geloof heb gevestigd en ik ben ervan overtuigd dat Hij machtig is om wat aan mij is toevertrouwd te bewaken tot die dag." En twee verzen verder zegt hij dus hetzelfde tegen Timotheüs: dat hem dat ook is toevertrouwd. Hij moedigt Timotheüs aan om de blik omhoog te richten op wie hij zijn geloof heeft gevestigd. Ik denk dat het een mooi vers is om mee af te sluiten en om de volgende keer weer met een frisse blik onze blik te richten op de gezonde woorden. Daar sluit je mooi mee af, want daar heb ik nog wel meer over te zeggen natuurlijk, dat kunnen jullie je voorstellen. Maar daar wil ik het voor nu bij laten en de volgende keer op dit punt verdergaan.