In Richteren 3 vinden we de bijzondere geschiedenis van Ehud. Israël is vanwege zijn ongehoorzaamheid al achttien jaar onderworpen aan Eglon, de koning van Moab. Wanneer het volk tot JAHWEH roept, doet Hij voor hen een redder opstaan: Ehud, een Benjaminiet, een man die belemmerd is aan zijn rechterhand.
Juist dat ogenschijnlijke gebrek blijkt van doorslaggevend belang. Ehud draagt de schatting af aan Eglon, keert terug, brengt de koning met zijn zwaard om en ontkomt.
Zoals zo vaak in Richteren gaat deze geschiedenis over meer dan alleen de gebeurtenissen zelf. Namen, getallen en details blijken veelzeggend. Waarom wordt zo nadrukkelijk vermeld dat Ehud zijn linkerhand gebruikt? Waarom draagt hij zijn zwaard op zijn rechterdij? Wat is de betekenis van de achttien jaar dienstbaarheid, de schatting aan Eglon, Gilgal en de stad van de palmbomen?
In deze studie zullen we Richteren 3:12-30 vers voor vers bekijken en ontdekken hoe ook deze geschiedenis vooruitwijst naar een grotere Verlosser en Zijn overwinning.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“De Richterenperiode is een illustratie van de tijd waarin wij leven: de verlossing heeft plaatsgevonden, maar het Koninkrijk is nog niet gevestigd.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Inleiding en Introductie van Ehud
- De Typologische Betekenis van de Richterenperiode
- Schriftlezing: Richteren 3 Vers 12-30
- De Verdrukking Door Koning Eglon van Moab
- Ehud de Benjaminiet als Redder
- Het Geschenk en het Verborgen Tweesnijdende Zwaard
- De Geheime Boodschap en de Val van Eglon
- De Vlucht van Ehud en de Ontdekking Door de Dienaren
- De Ramshoorn op het Bergland van Efraïm
- De Overwinning op Moab en het Messiaanse Vrederijk
Inleiding en Introductie van Ehud ↑ hoofdstukken
Ook van mijn kant een hele goedemorgen allemaal, en goed om hier weer eens te zijn, want dat was al een tijdje geleden. Ik heb het van de week even nagekeken, dat doe ik vaak als ik ergens een tijdje niet geweest ben. De laatste keer was op een memorabele dag, namelijk 17 mei, de verjaardag van mijn moeder. Dat was de laatste keer dat ik hier was, dus dat is inderdaad alweer een poosje geleden. En het is goed om hier met elkaar te zijn, het Woord te openen en te kijken wat daar allemaal uit op te diepen valt, zoals Ton dat introduceerde. Dankjewel daarvoor.
Ik wil jullie deze ochtend eens meenemen naar de geschiedenis van Ehud. En ja, dat is niet zo'n hele bekende bijbelfiguur, denk ik. Dat weet ik eigenlijk wel zeker, want er waren vanmorgen ook wat mensen die zeiden: "Daar had ik nog nooit van gehoord", of die toch even moesten opzoeken wie dat was. We vinden de geschiedenis van Ehud in het boek Richteren.
Om dat wat context te geven: we kennen natuurlijk wel andere richters die wat bekender zijn. Met name Simson, ik denk dat dat de bekendste is. In ieder geval voor mij; dat is toch wel een van mijn favorieten, misschien wel de favoriete bijbelfiguur sinds mijn jeugd. Gideon is denk ik ook een hele bekende. Dat zijn ook de richters die we het meest uitgebreid beschreven vinden; Simson en Gideon, dat ontloopt elkaar niet zo heel veel. Ik heb vorige maand twee spreekbeurten gegeven over een andere richter, namelijk Jefta. Ik denk dat hij op een derde plek staat als we kijken hoe uitgebreid de geschiedenissen van de richteren worden beschreven. En dan kent u waarschijnlijk Debora ook wel, dat is ook een bekende. Nou, dan volgt qua uitgebreidheid van beschrijving denk ik Ehud—dat weet ik niet helemaal zeker, maar hij is dus niet zo heel erg bekend. Dan is het goed om daar wellicht eens verandering in te brengen.
Dus ik wil het over deze richter gaan hebben. Het is maar één hoofdstuk en dan ook nog maar een deel van het hoofdstuk dat over Ehud gaat: Richteren 3. Maar het is toch nog wel een vrij lang gedeelte, vers 12 tot en met 30 als ik het wel heb, dus dat zijn achttien verzen. Die ga ik zo eerst eens met u lezen. Want ik had al een beetje ingeschat dat die geschiedenis niet zo erg bekend is, en om er dan meteen pats-boem in te duiken leek me misschien niet zo handig. Dus we lezen eerst die verzen.
Maar ik wil eerst nog wat meer context geven aan zo'n geschiedenis: waar hebben we het nu precies over? Ik heb al andere richters genoemd: Simson, Gideon en Jefta. En we gaan natuurlijk graven of opdiepen, zoals Ton dat ook zei; we gaan kijken naar wat er onder zo'n geschiedenis verborgen ligt. De geschiedenis van Ehud is een tot de verbeelding sprekend verhaal. Dat zijn al die geschiedenissen denk ik wel; Simson en Gideon noemde ik al, en Jefta ook.
Maar wat er vaak over wordt gezegd... Neem bijvoorbeeld Jefta, waar ik vorige maand over gesproken heb. Als je leest wat men daar zoal over zegt, dan is dat heel oppervlakkig. Ik las bijvoorbeeld ergens: "Zijn leven was één groot drama, het sloeg eigenlijk allemaal nergens op." En dat wordt van Simson natuurlijk ook gezegd: die was een hoerenloper, die had een zwak voor vrouwen, enzovoorts. Maar dat heeft allemaal een reden. Die geschiedenissen zijn beschreven omdat ze iets uitbeelden.
In de relatief korte geschiedenis van Simson—vier hoofdstukken meen ik—vinden we drie verschillende vrouwen beschreven waar hij om het zo te zeggen een oogje op had. En één daarvan was een vrouw die hij bezocht. Dan kun je dat wel puur ethisch gaan bezien: wat kunnen wij daarvan leren? Maar die geschiedenissen zijn allemaal een uitbeelding. Dat Simson zo'n zwak had voor vrouwen, is een uitbeelding van de Heer die een zwak heeft voor Zijn vrouw, namelijk het volk Israël.
Ik ga me nu niet verliezen in de geschiedenis van Simson. Ik denk dat er een boekje over op de boekentafel ligt, want ik heb er al vaker over gesproken en geschreven. En over die andere richters ook, want ik vind ze altijd heel erg tot de verbeelding spreken. Vooral als je die onderliggende betekenis kent: Simson, Gideon, Jefta, maar ook Ehud zijn allemaal typen en uitbeeldingen van Christus. Ze illustreren het verhaal van de Verlosser die komen zou.
De Typologische Betekenis van de Richterenperiode ↑ hoofdstukken
Zo ook met Ehud en die geschiedenis in Richteren. Ik pak het even in een helikopterview: als we het boek Richteren in zijn geheel bekijken, waar spreekt dat dan van? Dan is de Richterenperiode de tijd waarin het volk Israël weliswaar verlost was uit Egypte en door Jozua – Jezus, het is allemaal hetzelfde, alleen in andere talen – verlost was en in het land was gebracht, maar waarin Israël nog geen koninkrijk was. Want dat zou pas later gebeuren: eerst onder Saul, toen David en – dan zeg ik het dubbelzinnig – de zoon van David, namelijk Salomo.
De Richterenperiode spreekt dus van de periode voorafgaand aan het koninkrijk voor Israël. En als je dat met een typologische bril leest, dan zou het je meteen op moeten vallen: hé, wij leven ook in zo'n periode! Wij leven ook in zo'n tijd die voorafgaat aan het koninkrijk voor Israël.
De Richterenperiode – ik zeg het nu echt heel kort, want ik zou er veel langer en uitgebreider over kunnen en willen spreken – is een voorafschaduwing van onze tijd. Het is natuurlijk duizenden jaren geleden dat dit heeft plaatsgevonden, maar het werpt zijn schaduw vooruit, om het zo te zeggen. De Richterenperiode is een illustratie van de tijd waarin wij leven: de verlossing heeft plaatsgevonden, maar het Koninkrijk is nog niet gevestigd.
Je vindt in de Richterenperiode – de mensen die in Maarn waren, waar ik toen over Jefta heb gesproken, kennen deze dia's, want die heb ik daar ook laten zien – een cyclus die zich continu herhaalt. Ja, dat heb je met een cyclus:
- Het volk deed wat kwaad was in de ogen des HEEREN, lees je dan;
- Israël komt onder heerschappij van een ander volk;
- Israël wordt verdrukt;
- Het volk roept in benauwdheid God aan;
- God stuurt een verlosser;
- Het volk heeft rust en vrede.
Maar bedenk nu ook dat dit verhalen zijn: wat zit daar onder de oppervlakte? Wij weten dat het volk Israël in de huidige tijd doet wat kwaad is in de ogen des HEEREN. Ze zijn namelijk als volk een ongelovig volk. Er zijn uitzonderingen, er is een overblijfsel, zoals Paulus in de Romeinenbrief schrijft, maar als volk volgt het zijn God niet – 'zijn God niet' moet ik dan zeggen, als volk. Er staat ook in Richteren: ieder deed wat goed was in zijn eigen ogen. Nou, dat is hetzelfde als: het volk deed wat kwaad was in de ogen van JAHWEH.
Vervolgens komt Israël onder heerschappij van een ander volk. Bedenk nu even niet dat ze sinds 1948 een eigen staat hebben, want dat is al die tijd anders geweest en nu nog steeds: de staat Israël is maar een fractie van het land dat hun beloofd is en ze hebben zelf niet de heerschappij over dingen waar ze graag wel heerschappij over zouden willen hebben, zoals de stad Jeruzalem. Er staat ook nog in Openbaring dat in de toekomst die heerschappij van andere volken tot een climax zal komen. Jeruzalem zal vertreden worden door de natiën, dus daar komt het tot een climax.
Wat gebeurt er dan? Nou, dat is de grote verdrukking. Dan wordt Israël namelijk verdrukt; er vindt een grote verdrukking plaats. Wat gaat er dan gebeuren? Dan gaat het volk in benauwdheid de Naam des HEEREN aanroepen. En wat gebeurt er dan? Dan stuurt God een Verlosser met een hoofdletter V, namelijk de Heere Jezus Christus. Die zal Zijn voeten zetten op de Olijfberg en dan breekt de periode van het Messiaanse Rijk aan, of wat men ook wel noemt het Messiaanse Vrederijk.
In deze opsomming van die cyclus zie je dus al dat het een plaatje is van de tijd waarin wij leven en hoe die tijd ook zal eindigen.
Nou, dat gezegd hebbende ga ik de geschiedenis lezen, al die verzen dus. Ik denk dat dat nuttig is, want niet iedereen kent de geschiedenis. En voordat we dan gaan inzoomen op diverse details... Ik kan echt niet op elk detail uitgebreid inzoomen, ik moet ook echt dingen overslaan. Want ik wil de hele geschiedenis bespreken. Ik ben hier over vier weken wel weer, maar dit is niet echt een geschiedenis om even een knip in te zetten en de volgende keer verder te gaan. Ik wil het dus echt in één keer doen en ik heb aardig wat dia's, dus ik moet een beetje tempo gaan maken.
Schriftlezing: Richteren 3 Vers 12-30 ↑ hoofdstukken
We lezen vanaf Richteren 3 vers 12. In de Herziene Statenvertaling in eerste instantie, en we gaan later kijken wat er wellicht meer letterlijk staat.
"Maar de Israëlieten deden opnieuw wat slecht was in de ogen van de HEERE. Toen maakte de HEERE Eglon, de koning van Moab, sterk tegen Israël, omdat zij deden wat slecht was in de ogen van de HEERE. En hij verzamelde de Ammonieten en de Amalekieten bij zich en ging op weg. Hij versloeg Israël en zij namen de Palmstad in bezit. En de Israëlieten dienden Eglon, de koning van Moab, achttien jaar.
Toen riepen de Israëlieten tot de HEERE, en de HEERE deed voor hen een verlosser opstaan: Ehud, de zoon van Gera, een Benjaminiet, een man die linkshandig was. De Israëlieten stuurden door zijn dienst schatting aan Eglon, de koning van Moab. Ehud maakte voor zichzelf een zwaard dat twee scherpe kanten had, met de lengte van een el, en hij gordde het aan onder zijn kleren, aan zijn rechterheup. En hij bood Eglon, de koning van Moab, de schatting aan. Nu was Eglon een zeer zwaarlijvig man.
En het gebeurde, toen hij gereed was met het aanbieden van de schatting, dat hij de mensen die de schatting gedragen hadden wegstuurde. Zelf keerde hij echter vanaf de afgodsbeelden die in Gilgal waren terug en zei: 'Ik heb een geheime zaak voor u, koning.' En deze zei: 'Stilte!' En allen die om hem heen stonden, gingen bij hem weg.
En Ehud kwam naar hem toe, terwijl hij in het koele bovenvertrek zat dat hij voor zich alleen had. En toen zei Ehud: 'Ik heb een woord van God voor u.' En hij stond op van de troon. Toen strekte Ehud zijn linkerhand uit, nam het zwaard van zijn rechterheup en stak het in zijn buik, zodat zelfs het heft achter het lemmet erin ging. Het vet sloot zich om het lemmet – hij trok het zwaard namelijk niet uit zijn buik – en de darminhoud kwam eruit."
Ja, dit is geen fris verhaal natuurlijk. Gelukkig zijn de kinderen al weg. Op die vertaling kom ik trouwens straks nog wel terug.
"Toen ging Ehud naar buiten de galerij op, en de deuren van het vertrek sloot hij achter zich en deed ze op slot. Toen hij naar buiten gegaan was, kwamen zijn dienaren kijken, maar zie: de deuren van het bovenvertrek zaten op slot. Toen zeiden zij: 'Hij doet zeker zijn behoefte in het koele vertrek.' En zij bleven tot schamens toe wachten, maar zie, hij opende de deuren van het bovenvertrek niet. Toen namen zij de sleutel en deden open, en zie, hun heer lag dood op de grond.
Maar Ehud ontkwam, terwijl zij wachtten. Hij kwam langs de afgodsbeelden en ontkwam naar Sehira. En het gebeurde, toen hij daar aankwam, dat hij op de bazuin blies in het bergland van Efraïm. En de Israëlieten daalden met hem af uit het bergland en hijzelf ging voor hen uit. En hij zei tegen hen: 'Volg mij, want de HEERE heeft uw vijanden, de Moabieten, in uw hand gegeven.' En zij daalden af, achter hem aan, namen de doorwaadbare plaatsen van de Jordaan naar Moab in en lieten niemand oversteken. En in die tijd versloegen zij de Moabieten, ongeveer tienduizend man, allemaal welgedane en strijdbare mannen, zodat niet één man ontkwam. Zo werd Moab op die dag onder de hand van Israël vernederd en het land had tachtig jaar rust."
Dat is dus een heel verhaal. En dat gaan we vers voor vers bekijken. Ik ga jullie gedurende het verhaal erop wijzen wat er zich volgens mij onder de oppervlakte bevindt. We beginnen gewoon in vers 12 en dan gaan we door tot vers 30.
De Verdrukking Door Koning Eglon van Moab ↑ hoofdstukken
"En de zonen van Israël gingen voort het kwade te doen in de ogen van JAHWEH."
Kijk, dit is dus de cyclus; hier begint het. En het gaat verder met:
"En JAHWEH maakte Eglon, koning van Moab, sterk tegen Israël, omdat zij het kwade deden in de ogen van JAHWEH."
Israël doet dus het kwade in de ogen van de HEERE, en de HEERE stuurt een vijandige overheerser. Dat is wat je hier leest. En die Eglon, dat is een beeld van de tegenstander. Ik zal daar straks wat meer invulling aan geven, want we komen vanzelf de verzen tegen waarop ik dat baseer. Maar Eglon wordt hier gepresenteerd als tegenstander. Dat is al een reden om hem te definiëren als dé tegenstander, namelijk satan.
"En hij verzamelde tot zich de zonen van Ammon en Amalek. En hij ging en sloeg Israël. En zij namen de stad van de palmbomen in bezit."
Eglon verzamelt dus de Ammonieten en de Amalekieten om zich heen – zo zal het in veel vertalingen staan. Dat zijn een soort broedervolken van Israël. Hij gaat en hij verslaat Israël. Hoe die Ammonieten en Amalekieten tot stand zijn gekomen, moet je maar eens opzoeken in Genesis; daar ga ik nu vanwege de tijd even aan voorbij. Maar die vijanden kom je vaker tegen, ook in het boek Richteren. Ze worden verzameld door Eglon en hij sloeg Israël. Ze namen de stad van de palmbomen in bezit. Dat staat er niet met zoveel woorden bij, maar de Palmstad, dat is Jericho; zo wordt dat elders beschreven.
Achter zo'n palmboom zit ook typologie. Het Hebreeuwse woord voor palm is *tamar*, en hier gaat het over palmbomen, het meervoud *tamarim*. Zo'n boom is eigenlijk een stam met een kroon van bladeren erop. In de Statenvertaling en de NBG wordt het dan ook weergegeven met 'de Palmstad'. Een palm spreekt van koningschap en van het koninkrijk, en trouwens ook van overwinning. Denk maar aan de geschiedenis van de intocht in Jeruzalem – hoewel er heel wat af te dingen valt op die titel. Maar bij die intocht daalt de Heer af van de Olijfberg en gooien ze palmtakken voor Zijn voeten als beeld van overwinning, maar ook van koningschap. Want wat zeggen ze daar ook alweer? "Hosanna! Gezegend is Hij Die komt, de Koning!" Hoe het er verder precies staat weet ik niet uit mijn hoofd, maar in ieder geval wordt daar Zijn koningschap benoemd door het gebruik van palmtakken, als uitbeelding van koningschap en overwinning. En hier wordt, typologisch gezien, het koningschap juist weggenomen van Israël door de tegenstander. Dat moet dus worden opgelost, en dat wordt in deze geschiedenis beschreven. Eglon verslaat Israël en het koningschap wordt van Israël weggenomen. Dat is de illustratieve boodschap van deze verzen; dit is wat er onder de oppervlakte ligt.
"En de Israëlieten dienden Eglon, de koning van Moab, achttien jaar."
De naam Eglon heeft met 'rond' te maken. Het schijnt dat het woord 'egel' daar ook nog van afgeleid is; die maakt zich immers ook rond. Maar deze Eglon – we lazen net in de Herziene Statenvertaling dat hij een zeer zwaarlijvig man was – was dus letterlijk tonnetje rond. En bijzonder genoeg komt zijn naam van dezelfde stam als het kalf, zoals in 'het gouden kalf'. Als Israël in het boek Richteren doet wat kwaad was in de ogen van JAHWEH, dan duidt dat vrijwel altijd op afgoderij. Dan maakt het eigenlijk al niet meer uit welke afgod je dient, want daarmee dien je uiteindelijk niet de Ene God, JAHWEH, maar altijd de tegenstander. Welke naam het beestje heeft maakt dan niet eens uit; die afgoden hebben allerlei namen. Dat deed het volk Israël ook: zij dienden het gouden kalf in plaats van JAHWEH. Daar begon het allemaal zo'n beetje. De naam van Eglon heeft daar dus alles mee te maken: de associatie met de tegenstander en met afgoderij, het niet dienen van JAHWEH.
En dan staat er nog: achttien jaar. Ook dat getal heeft betekenis. Daar valt natuurlijk heel veel over te zeggen, maar als ik een opsomming geef van een paar keer dat we die achttien in de Bijbel tegenkomen, dan wordt de betekenis wel duidelijk denk ik. Je vindt bijvoorbeeld later in Richteren 10 dat het volk achttien jaar verdrukt wordt, vergelijkbaar met wat hier gebeurt. Bij de val van de toren van Siloam komen achttien mensen om – dat vinden we in het Nieuwe Testament, in het evangelie naar Lukas. En ook in Lukas vinden we een paar verzen verder de geschiedenis van een vrouw (ik had het net over de vrouw van Simson, maar hier gaat het over een andere vrouw). Een vrouw is meestal een uitbeelding van het volk Israël, zeker als ze ontrouw is of een hoer. Deze vrouw had achttien jaar lang een geest van zwakheid en kon zich niet oprichten. Na achttien jaar gebondenheid wordt deze vrouw genezen op de sabbat.
Hier in de geschiedenis van Ehud vinden we iets soortgelijks; er is natuurlijk een direct verband. Israël wordt achttien jaar verdrukt; achttien jaar dienden zij Eglon. En na die achttien jaar, zo gaan we zien, vindt de verlossing plaats. Daar spreekt dat getal achttien in ieder geval van, om het heel globaal te zeggen. En de zonen van Israël riepen tot JAHWEH. Want dat is de cyclus: in hun benauwdheid roepen zij de naam van de HEERE aan.
Ehud de Benjaminiet als Redder ↑ hoofdstukken
En JAHWEH deed voor hen een redder opstaan: Ehud. Mooi toch, hoe het hier staat. Als ik nu hier had gestaan en ik had, los van deze geschiedenis, gesproken over dat God, de HEER of JAHWEH een redder deed opstaan, aan wie had u dan als eerste gedacht? Ja, dan denk je natuurlijk het eerst aan de Heer Jezus Christus. Dat is de Redder die JAHWEH voor ons deed opstaan. Wat hier staat als 'een redder', dat is dan ook van dezelfde wortel als de naam Jehoshua. Want Jehoshua, Jozua en Jezus zijn allemaal hetzelfde, alleen in een andere taal. Jezus is Grieks, maar het heeft allemaal dezelfde betekenis: JAHWEH redt. En JAHWEH doet hier een redder opstaan; hier heet hij Ehud.
Maar weet u wat Ehud betekent? Ehud komt van echad, en dat betekent één. Echad is gewoon het Hebreeuwse telwoord voor één, maar Ehud is hier een beeld van die Ene. Die Ene die JAHWEH als redder deed opstaan, daar is Ehud een type van. De naam Ehud komt dan ook van echad, van één: 'Hij die één is' of 'de Ene', dat is wat de naam zo ongeveer betekent. Nou, dat wijst ons natuurlijk op de Heer Jezus Christus. Overigens ook Degene die één maakte in de absolute zin van het woord, en dat uiteindelijk heel de schepping onder één hoofd zal worden samengebracht, of heel de schepping met God wederzijds verzoend wordt. Dus zowel met God als met elkaar. Dat is eenmaking. Dat is wat we in de Efezebrief vinden en in de Kolossenzenbrief. Ehud is een beeld van de Ene, van de Heer Jezus Christus die God als Redder deed opstaan.
Ehud, zoon van Gera. Gera betekent zoiets als vreemdeling. Zoon van de Jaminiet, zegt de letterlijke vertaling, maar dat is in het Hebreeuws Ben-Jamini. Dus hij was gewoon een Benjaminiet. Die twaalf zonen van Jakob zijn gewoon uitgegroeid tot families en daarna tot stammen; uit de hand gelopen families zou je het kunnen noemen, gewoon grote families. Deze man Ehud was uit de stam van Benjamin. Daar valt van alles over te zeggen. Benjamin is sowieso een uitbeelding van het gelovig overblijfsel. Ik ga het niet eens toelichten, maar wat—we zitten nu ook een beetje in de namen natuurlijk—wat betekent Benjamin? De zoon van mijn rechterhand.
Weet u nog wanneer Benjamin geboren werd? Dat was in de velden, in de vlakte van Efrata. Kennen we dat? Er werd nog Iemand geboren: de Heer Jezus Zelf werd daar geboren. En als Rachel Benjamin baart, noemt zij hem Ben-Oni. Dat betekent 'zoon van mijn smarten'. En de vader zegt dan—zo staat het er terecht, er staat niet Jakob, maar de vader zegt dan: nee, het is de zoon van mijn rechterhand, Benjamin. Als uitbeelding van... nou ja, Rachel is een beeld van het volk Israël dat de Man van smarten voortbracht (Jesaja 53, voor het volk welteverstaan), maar de Vader verhoogde Hem tot aan Zijn rechterhand. Nou, daar spreekt Benjamin in ieder geval van. Dus de zoon van de Jaminiet, dat is de Benjaminiet: de zoon van mijn rechterhand.
En dat is leuk, want als u meteen verder leest: Ehud, een Benjaminiet, dus de zoon van mijn rechterhand, een man belemmerd aan zijn rechterhand. Dus deze man was weliswaar uit die stam van Benjamin, maar hij was belemmerd aan zijn rechterhand. De Statenvertaling en de NBG zeggen dan ook: 'Een man die links was', want die willen het net uitleggen. Die zeggen: ja, zijn rechterhand deed het niet, dus zal hij wel linkshandig geweest zijn. Nou, dat hoeft natuurlijk niet, hè. Als ik door een ongeluk een handicap zou krijgen—ik ben rechts trouwens, ik heb een broer die links is, dat is ook wel heel bijzonder—maar stel je voor dat ik een ongeluk zou krijgen en ik zou gehandicapt raken aan mijn rechterhand, ja, dan moet ik wel met links verder. Dat wil niet zeggen dat ik links ben, in ieder geval niet van oorsprong. Die vertaling is natuurlijk geen letterlijke vertaling, het is een uitleg. Want er staat echt dat hij belemmerd was aan zijn rechterhand.
Maar links, dat weet u allemaal wel, zeker als ik er even het vergrootglas op leg: links heeft met vernedering en zwakte te maken, met achterstellen. De linkse politiek maakt zich druk om de achtergestelden—tenminste, zoals we het vroeger... over verschuivingen in de politiek en zo gaan we het niet hebben—en rechts is dat wat opkomt voor wat beter gesteld is, zeg maar. Maar links heeft met vernedering te maken, met zwakte. Je kan iets ook links laten liggen. En van rechts weten we dat het voorrang heeft. Het heeft in de Bijbel dus ook met verhoging en kracht te maken. Hoe vaak lezen we in de brieven van Paulus en elders in het Nieuwe Testament niet dat de Heer Jezus Christus verhoogd is tot aan Gods rechterhand of Zijn rechterzijde, enzovoort. Rechts spreekt van verhoging, van kracht. En Gods rechterhand, daar vind je in de Hebreeuwse Bijbel ook vele daden van die Hij deed met Zijn rechterhand. Dus die twee: links is vernedering, rechts is verhoging.
Maar hier is dus een man die belemmerd is aan zijn rechterhand, dus hij komt met zijn linkerhand. Hij komt als uitbeelding van de Ene in vernedering om de overwinning te behalen. En daar is Ehud dus een uitbeelding van: een type, een illustratie, een voorafschaduwing—allemaal woorden die de lading dekken. Ehud is een type van Degene die kwam in vernedering en de overwinning op de tegenstander behaalde. Zoals er in Filippenzen 2 staat—ik doe het even uit het hoofd—dat Hij Zichzelf ontledigd heeft, de gestalte van een slaaf, een dienstknecht heeft aangenomen en gehoorzaam geworden is tot de dood, ja, de dood van het kruis. Punt. Dat is links. Daarom heeft God Hem ook uitermate verhoogd en Hem de Naam gegeven boven alle namen. Dat is rechts. Dus Ehud is een type van Hem die kwam in vernedering.
Dat lees je trouwens... ik leg nog even een lijntje met Simson, voor degenen die dat interessant vinden. Van Simson lees je bijvoorbeeld ook dat hij kwam om een begin te maken met de verlossing van Israël. Dus ook hij is een type van de Heer die kwam in vernedering. Vandaar dat zijn haar afgeschoren werd en hij zijn kracht kwijtraakte, zoals de Heer Jezus werd gedood. Daar valt veel meer over te zeggen, maar nogmaals, ik ga me niet verliezen in die geschiedenissen, want we houden het nu even bij Ehud. Maar die lijnen, die associaties, die liggen er wel. Ehud is een type van Hij die kwam in vernedering en de overwinning op de tegenstander behaalde. En dat doet hij weliswaar met links, maar toch over de rechterkant. Dat hebben we net gelezen, maar daar komen we straks ook weer op.
Het Geschenk en het Verborgen Tweesnijdende Zwaard ↑ hoofdstukken
"En de zonen van Israël zonden door zijn hand een geschenk aan Eglon, koning van Moab." Dat woord 'geschenk', dat lazen we zojuist in de Herziene Statenvertaling, waar het vertaald wordt met 'schatting'. Hij betaalde dus de belasting, zeg maar. Het volk was onderdrukt en moest aan de overheerser gewoon de jaarlijkse belasting afdragen, om het zomaar te zeggen. Maar dit woord 'geschenk', dat zie je hier ook in de interlineair, wordt weergegeven met 'erkenningsgeschenk'. Het wordt echter vaak vertaald met 'offer'. Dus hier is Ehud, die een type is van de Ene, die komt met een geschenk, maar de onderliggende associatie is ook met het offer. Dat verwijst natuurlijk naar het offer dat onze Heer Jezus Christus heeft gebracht. Hij kwam in vernedering, stierf en stond op uit de dood. Daar is deze Ehud een type van.
Het geschenk is hier natuurlijk—dat blijkt gewoon uit het verhaal—de schatting die aan de overheerser moest worden betaald. Dat gebeurt wel vaker, en ik geef er dan ook een paar verzen bij waar je dat ook vindt. Maar het offer of de schatting is de prijs die betaald wordt. En ook dat verwijst natuurlijk naar de Heere Jezus Christus, want Hij betaalde de prijs: de losprijs. In 1 Timotheüs 2 vers 5—vers 4 of 5 is het meen ik—staat dat Hij een losprijs betaald heeft voor allen.
Dat is ook wel mooi. Daarom lees ik het verhaal ook van tevoren, zodat we het eerst even gelezen hebben, want dan kan ik nu ook vooruitwijzen. Kijk, Eglon dacht er beter van te worden; hij dacht de schatting te innen, maar het werd zijn ondergang. En in 1 Korinthiërs 2 lees je dat als de tegenstander... Hoe staat het? 'De oversten van deze wereld' staat er geloof ik. Ik weet niet precies hoe het er staat, maakt me ook niet uit, maar als zij het geweten hadden, dan hadden zij de Heere der heerlijkheid niet laten kruisigen. Dan was Hij niet gekruisigd. Dus juist waar Eglon dacht er beter van te worden—en Satan dacht er ook beter van te worden, die dacht de overwinning te behalen—juist daar werd het zijn ondergang. Dat wordt in deze geschiedenis ook uitgebeeld.
We lezen verder: het woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard. Er staat nog heel wat achter, daar zou ik graag op ingaan, maar dat ga ik nu niet doen. Maar in ieder geval: wat dat tweesnijdende, scherpe zwaard doet—het woord van God dus, want daar is dat zwaard een beeld van—is ziel en geest vaneenscheiden. Door het woord onderscheiden wij ook wat van God is, de Geest van God. Het maakt onderscheid tussen wat geestelijk is en wat niet; dat wordt in eerste instantie genoemd. Maar dat zwaard—en hier wordt zelfs een tweesnijdend zwaard genoemd, twee snijranden staat er letterlijk—dat tweesnijdende scherpe zwaard is een uitbeelding van het woord van God. En Efeze 6, dat kent u ook allemaal van de geestelijke wapenrusting: 'en ontvang als helm de redding en als zwaard de Geest'. Wat is dat? Nou, dat staat erachter: dat is het woord van God. Dus dat zwaard is ook in deze geschiedenis een beeld van Gods Geest, een beeld van het woord van God.
Ehud gordde dat onder zijn kleding op zijn rechterdij. Doordat ik die geschiedenis van Jefta vorige maand besproken heb, ben ik een beetje moe geworden van de commentaren die ik daarop nagelezen heb, dus dat heb ik bij deze geschiedenis niet gedaan. Ik kan me zomaar voorstellen dat men zegt: ja, als je alleen je linkerhand hebt, dan moet je hem wel rechts ophangen. Ik weet niet of dat waar is, maakt me ook niet uit; het gaat mij om de betekenis van wat hier staat.
Ten eerste: wat doet hij? Dat staat er ook nog expliciet bij: hij doet het onder zijn kleding. Dat zwaard was dus verborgen. Dan zegt u misschien: ja, dat is logisch, want anders had Eglon gezien dat hij een zwaard had. Dat snap ik allemaal wel, maar deze dingen staan niet voor niets in de Schrift. Dat zwaard was onder zijn kleding verborgen. En straks—we hebben het al gelezen—zien we ook dat hij tegen Eglon zegt dat hij een geheime boodschap voor hem heeft. Het spreekt dus allemaal van verborgen dingen. Ook wat in 1 Korinthiërs 2 besproken wordt, wat ik zojuist aanhaalde, was voor Satan verborgen. Want als hij het geweten had, dan had hij het niet gedaan.
Het gaat dus over verborgenheden, wat ons natuurlijk ook bepaalt bij onze tijd. Wij leven in de tijd die de Schrift 'de Verborgenheid' noemt, of 'het Geheimenis', waarin Christus verborgen is aan Gods rechterhand. Hij gordde het dus onder zijn kleding; hij was belemmerd aan zijn rechterhand, maar het zwaard zat wel rechts. Straks gaat hij dus ook van links naar rechts. Nee, niet dat liedje, maar hij gaat straks met zijn linkerhand dat zwaard pakken. Van links naar rechts: het gaat van vernedering naar verhoging, en dat wordt in deze geschiedenis uitgebeeld. Overigens heeft de dij ook nog met vruchtbaarheid te maken, want dit zijn volgens mij alle twee voorbeelden over Jakob, over wat er uit zijn dij voortgekomen is, en dat is nageslacht. Dat zwaard hangt dus aan de rechterkant op zijn dij: vruchtbaarheid, rechterkant. Hij kwam als links, hij kwam in vernedering, maar wat hij voort zou brengen was leven en hij zou verhoogd worden aan Gods rechterhand. Daar spreekt het allemaal van.
Hij bracht het geschenk aan Eglon, koning van Moab. En Eglon was een zeer zwaarlijvig man; er staat dan weer gewoon 'vet', 'rond'. Ik zei al, dat woord Eglon komt van rond. Dat is ook wel leuk; ik had eigenlijk de transliteratie ook af moeten beelden, zodat je ziet hoe het geschreven wordt in onze letters. Maar dit woord komt van *bara*, van het woord 'scheppen'. Eigenlijk staat er dat hij—maar dat is in het Nederlands weer een andere uitdrukking—zwaar geschapen was. Er zijn er een paar die hem kennen, merk ik! Maar goed, hij was dus groot geschapen. Nogmaals, in het Nederlands bedoelen we daar wat anders mee, maar hij was omvangrijk, overvloedig. 'Het gemeste' wordt het ook wel genoemd, die vertaling komen we ook wel eens tegen.
De tegenstander doet zich echter groot voor. En de climax—of moet ik zeggen de anticlimax—is dat er in de toekomst een figuur zal zijn, de mens van de wetteloosheid, die zichzelf in de tempel zal zetten en zichzelf zal vereren alsof hij God is. Hij doet zich groot voor, en er staat meteen achter dat de Heere hem weg zal doen door de adem van Zijn mond. Het stelt dus niet zo heel veel voor, en dat vinden we ook in deze geschiedenis. En nog een andere associatie die ik dan maak: er was erg veel vlees aan Eglon, dus hij was erg vleselijk. Dat heeft ermee te maken dat vleselijk vaak tegenover geestelijk staat.
En het gebeurde, toen hij gereed was met het nabijbrengen van het geschenk, dat hij het volk wegzond dat het geschenk gedragen had. Ehud betaalt hier de prijs, als uitbeelding van Christus die de prijs betaald heeft. Ik noemde net al 1 Timotheüs 2, dat is dus vers 6, staat hier. Volgens mij noemde ik net het verkeerde vers, vers 4 of 5 zei ik, maar in 1 Korinthiërs 7 staat het ook: 'U bent duur gekocht, word dan geen slaven van mensen.' Hij heeft de prijs betaald, en in 1 Timotheüs 2 staat zelfs: 'de losprijs voor allen'.
De Geheime Boodschap en de Val van Eglon ↑ hoofdstukken
En hijzelf keerde terug bij de gesneden beelden die bij Gilgal waren. Zo'n plaatsnaam Gilgal kennen we al van eerder uit de Schrift, met name uit het boek Jozua. Maar wat betekent Gilgal? Het werkwoord dat daarvan is afgeleid, heeft met rollen te maken en Gilgal betekent zoiets als 'omwentelen'. Het is de plaats waar Israël door de Jordaan ging. Weet u wat er gebeurt als je door de Jordaan gaat? Ja, dan splijten de wateren. De doodsjordaan wordt het ook wel genoemd, als een uitbeelding van dood en opstanding.
Het is ook de plaats waar twaalf stenen werden opgericht. Het oprichten van stenen spreekt eveneens van opstanding. En het is waar Israël besneden werd, wat spreekt van het vlees wegdoen en het nieuwe zichtbaar maken. Het wordt misschien een beetje eentonig, maar ook dat spreekt natuurlijk van opstanding en nieuw leven. Ik zeg wel dat het eentonig wordt, maar dat vind ik eigenlijk helemaal niet, want het spreekt allemaal van hetzelfde: van de opgewekte Christus, Hij die de dood overwonnen heeft. Of wat dacht u van een steen voor een opening die wordt gewenteld? Denk aan Jakob die de steen voor de put wegwentelde. Daar zijn wel meer voorbeelden van, maar dat zijn natuurlijk allemaal uitbeeldingen van dé steen die werd weggewenteld: namelijk de steen bij het graf van de Heer, die het graf leeg achterliet.
Hijzelf keerde dus terug bij de gesneden beelden die bij Gilgal waren. Ehud, als uitbeelding van de Ene, van de Heere Jezus Christus die opstond uit de dood, het graf leeg achterliet en de prijs betaalde. Maar hij keert alleen terug, want Hij is de Eerste en tot nu toe ook de Enige die die weg gegaan is.
Hij gaat naar Eglon en zegt: "Een verborgen woord heb ik voor u, o koning." Zie je? Dat zwaard was verborgen aan zijn rechterheup onder zijn kleding, maar hier zegt hij: "Ik heb een verborgen woord" – een geheime zaak of geheime boodschap, zoals de Herziene Statenvertaling het weergeeft. En Eglon zei: "Stilte!" Oftewel: "Laat me even alleen", dat is wat je erin moet lezen, want allen die bij hem stonden gingen bij hem weg. Het is een verborgen woord. Dat kennen we natuurlijk van Paulus, die verborgenheden openbaart. Dit woord wordt dan ook wel vertaald met geheim, verborgen en heimelijk.
Dan staat er: "En Ehud kwam tot hem." Het wordt allemaal heel rustig en beeldend verteld, terwijl Eglon zat in het koele bovenvertrek dat voor hem alleen was. Ook Satan bevindt zich onder de hemelingen, op een hoge plaats. Daarom wordt hij later ook op aarde neergeworpen, want ook hij moet vernederd worden, zoals we in Openbaring vinden. Maar dat is hij hier nog niet, dus bevindt hij zich in een bovenvertrek. Er zijn overigens ook geschiedenissen waarin de ecclesia wordt uitgebeeld in een bovenzaal, maar hier is het het beeld van Satan die zat in een koele bovenkamer die voor hem alleen was.
En Ehud zei: "Een woord van God heb ik voor u." Daar was Eglon toch wel benieuwd naar, want er staat dat hij opstond van zijn troon. Wat is dan dat woord van God dat Ehud voor Eglon heeft? Dat lees je direct in het volgende vers. Want dan staat er: "Toen strekte Ehud zijn linkerhand uit, nam het zwaard van zijn rechterdij en stak het in zijn buik." We hebben net gezien dat het zwaard het woord van God is. Als je de commentaren leest, zeggen sommigen dat het een list van Ehud was om Eglon dichterbij te krijgen en dat hij eigenlijk geen woord van God had. Maar dat had hij wel degelijk! Dat woord van God wordt immers uitgebeeld in dat zwaard. Het zwaard is een uitbeelding van het woord van God, en Ehud strekte zijn linkerhand uit, nam het zwaard van zijn rechterdij en stak het in zijn buik.
Ehud is de uitbeelding van de Ene die kwam in vernedering en in Zijn verhoging – Zijn opstanding en hemelvaart – de tegenstander versloeg. Hij liet het graf leeg achter. De tegenstander spartelt nu nog wat na, maar in principe is de overwinning behaald op Golgotha en vervolgens in de graftuin: het graf is leeg achtergelaten. Het is ook het woord van God dat de tegenstander heeft verslagen. God had Zijn Messias beloofd, en de Heere Jezus Christus kwam en ging de weg die Hij moest gaan, gehoorzaam tot in de dood, en daarom heeft God Hem uitermate verhoogd. Van links naar rechts: van vernedering naar verhoging.
Hij stak het zwaard in zijn buik en ook het gevest ging naar binnen, achter het lemmet, en het vet sloot zich om het lemmet, want hij trok het zwaard niet uit zijn buik. Dat zwaard doet zijn werk onomkeerbaar; dat is wat ik erin lees, dat is niet meer terug te draaien.
In de vertaling staat dan zoiets als dat zijn ingewanden of darminhoud naar buiten kwamen. Dit is wat lastig, omdat dit specifieke Hebreeuwse woord alleen op deze plek in de Schrift voorkomt. Maar letterlijk staat er zoiets als: "hij of het ging naar buiten", zoals ik in verschillende commentaren heb opgezocht. Men heeft dat in vertalingen betrokken op zijn ingewanden. Het zou kunnen hoor, maar als dat zwaard erin bleef zitten – het is natuurlijk een wat luguber verhaal – dan is er niet zo'n heel groot gat ontstaan. Ik denk daarom niet per se dat de betekenis is dat hier zijn ingewanden naar buiten kwamen, maar laat ik het daar maar bij laten.
Ik denk dat het er gewoon over gaat dat Ehud wegging via de achterzijde. Want wat gebeurde er met de Heere Jezus toen Hij opstond? Hij vertrok om het zo te zeggen via de achterzijde. Hij stond op uit het graf en liet het graf leeg achter, maar van Zijn opstanding zelf heeft men niets gezien. Hij is daarna wel aan enkelen verschenen, maar men heeft Hem niet zien weggaan. In die zin vertrok Hij via de achterzijde. De Heere Jezus Christus liet het graf leeg achter; dat was wel duidelijk, want daar waren zelfs de Joden en de Romeinen van overtuigd, al hadden zij een andere verklaring nodig voor wat er met het lichaam was gebeurd. Dus de Ene vertrok via de achterzijde en werd verborgen aan Gods rechterhand.
De Vlucht van Ehud en de Ontdekking Door de Dienaren ↑ hoofdstukken
En hij ging weg via de achterzijde en Ehud ging naar buiten, naar de zuilengang. Hij sloot de deuren van de bovenkamer achter zich en vergrendelde ze. Dus Ehud verslaat de tegenstander en hij verdwijnt.
En ja, dan volgt er toch wel een beetje een komisch verhaal. Want toen hij naar buiten was gegaan, kwamen zijn dienaren en zagen, en zie: de deuren van de bovenkamer waren vergrendeld. En zij zeiden: zie, hij bedekt zijn voeten in het vertrek van de koele kamer. In de Statenvertaling hebben ze dat uitgelegd; daar stond: hij doet zijn behoefte. Maar ja, "hij bedekt zijn voeten"... Je hebt wel eens van die toiletten waar de deur een stukje boven de grond zit. En als je daar dan onderdoor zou kijken, dan zie je wat ermee bedoeld wordt: hij bedekt zijn voeten. Dat hoef ik verder niet uit te leggen, toch? Misschien in hoge nood, maar dan kom je zo meteen wel even bij de koffie. Maar dit is dus gewoon een eufemisme voor zijn behoefte doen. Er zijn er nog wel meer voor, maar die laat ik maar zitten. Zij dachten dus: ja, hij zit op de pot — dat is er natuurlijk ook zo een — op het toilet.
En zij wachtten totdat zij beschaamd waren. Daar kan ik natuurlijk allerlei invullingen aan geven, omdat het een zwaarlijvige man was, maar laat maar zitten. Hij deed de deur maar niet open; hij opende de deuren van de bovenkamer niet. En zij namen de sleutel, deden open, en zie: hun heer lag op de aarde dood.
Dat doet me dan ook weer denken aan een andere geschiedenis: dat de ark van het verbond, als type van Christus — ik zeg het heel snel — in de tempel van Dagon wordt gezet. Daar gaan ze de volgende dag kijken, en wat zien ze dan? Dan ligt die god Dagon patsboem op de grond! Ook al zwaar dood — het was een beeld, dus hij was sowieso dood. Maar dat wordt er ook in uitgebeeld: hier is de tegenstander verslagen, dood. Zijn tegenstander is overwonnen en, in de taal van Genesis, zijn kop is vermorzeld. Daar is de kop van de slang, en die slang spartelt nog even door, dat zei ik net al. Dus wat we nu zien is de god van deze aion die zijn staart roert, om het dan maar bij die beeldspraak te houden. Hij is verslagen en wij leven al uit die overwinning.
Nou, wat gebeurt er dan? Ehud ontkwam terwijl zij wachtten. Hij kwam langs de afgodsbeelden en ontkwam naar Sehira — of Seïra. Daar heb ik naar gezocht, maar de betekenis daarvan is onbekend. Ik denk trouwens, even voor de fijnproevers, dat het gaan langs die afgodsbeelden ook iets te maken heeft met het passeren van het oude verbond, van een oud verbond naar een nieuw verbond. De godsdienst van de vaderen, die passeert hij hier. En dat lees je bijvoorbeeld in de geschiedenis van Gideon ook: die moest het beeld van de Baäl afbreken en een altaar voor JAHWEH bouwen.
De Ramshoorn op het Bergland van Efraïm ↑ hoofdstukken
En het gebeurde, toen hij gekomen was, dat hij op de ramshoorn blies op het bergland of het gebergte van Efraïm. Ehud gaat er dus vandoor; hij is weg. Waar bevindt hij zich nu, waar gaat hij naartoe? Naar het gebergte van Efraïm. Dat is dus de verlosser, want Ehud, de verlosser, als beeld van de Ene, is op het gebergte van Efraïm. Een gebergte is sowieso een hoge plaats. Dus waar bevindt de Ene zich nu? Waar bevindt Christus zich nu? Op een hoge plaats.
Kennen jullie Efraïm? Er zijn er vast wel een aantal die daar wat associaties bij hebben. Efraïm betekent sowieso ‘dubbele vrucht’. Dat dubbele deel spreekt altijd ook van het eerstgeboorterecht, en Efraïm was ook degene die het eerstgeboorterecht ontving. Dat eerstgeboorterecht ging niet naar de twaalf, niet naar het huis van Jakob, maar over het huis van Jakob heen ging het naar de zoon van Jozef, namelijk Efraïm. Daar valt natuurlijk heel veel over te zeggen, maar ik hoop dat jullie nu een beetje die typologische oren en die typologische bril op hebben: dat dit er ook van spreekt dat het eerstgeboorterecht niet naar Israël gaat, maar naar een ander.
En Efraïm zou worden tot een volheid van natiën. Dat is de zegen die Jakob aan die zonen van Jozef geeft: Efraïm en Manasse. Manasse was overigens de oudste en Efraïm de jongere. Jakob kruist zijn handen en legt zijn rechterhand op het hoofd van Efraïm, en die ontvangt de eerstgeboortezegen. Wat je natuurlijk had kunnen verwachten in het boek Genesis. Maar hij zegt daarbij: jij zult worden tot een volheid van natiën. Paulus refereert daar later aan in Romeinen 11. Maar ik geloof dus, om het kort te zeggen, dat Efraïm daarmee een type is van de ecclesia, van dat wat zich bevindt onder de natiën.
We kunnen aan de ene kant zeggen: Christus is aan Gods rechterhand. Aan de andere kant zegt Paulus in Kolossenzen 1: Christus is onder jullie, natiën. Christus bevindt zich onder de natiën, namelijk in Zijn ecclesia, die Zijn lichaam is. De ecclesia die Zijn lichaam is, is één met Hem, één met het Hoofd. En ik geloof dat wanneer Ehud verdwijnt, ontkomt en naar het bergland van Efraïm gaat, dat spreekt van Zijn positie in de tegenwoordige tijd: Christus onder de natiën, als uitbeelding ook van de ecclesia.
Het gebeurde, toen hij gekomen was, dat hij op de ramshoorn blies in het bergland van Efraïm – de sjofar. Het blazen van die ramshoorn is altijd een aankondiging van de Verlosser of van de Koning. Die ramshoorn wordt dan ook in het Oude Testament natuurlijk op vele plaatsen geblazen, maar dat is allemaal ook een voorafschaduwing, ook vooruitwijzend. In de toekomst wordt de ramshoorn geblazen bij de vestiging van het Koninkrijk. Je vindt dat op vele momenten. Bijvoorbeeld als de ecclesia wordt verzameld in 1 Korinthe 15; daar wordt die bazuin ook genoemd, dus bij wat wij zouden zeggen de wegrukking of de opname, daar wordt de bazuin geblazen. Maar ook als Israël wordt verzameld met een bazuin van groot geluid, en dan worden Zijn uitverkorenen verzameld uit de vier windstreken in Mattheüs 24. Maar ook als de volkeren worden verzameld; er wordt zelfs gesproken van zeven bazuinen, dat vind je allemaal in Openbaring.
Hier gaat het dus over wat plaatsvindt na de overwinning: als hij zich bevindt op het gebergte van Efraïm, wat gebeurt er dan aan het einde?
De Overwinning op Moab en het Messiaanse Vrederijk ↑ hoofdstukken
Aan het einde van die periode gaat het Koninkrijk gevestigd worden. Dan zie je ook dat de zonen van Israël met hem afdaalden van het bergland, en hij ging vóór hen uit. Er wordt hier gesproken over de zonen van Israël, maar ik meen dat deze zonen van Israël, die vanaf het gebergte van Efraïm komen, een uitbeelding zijn van ons: namelijk de gelovigen uit de natiën. En hij is hun hoofd; hij gaat voor hen uit. En wat gaat hij doen? Hij gaat zijn Koninkrijk vestigen.
Zij dalen dus met hem af van het bergland, van het gebergte van Efraïm. En hij ging voor hen uit en zei tot hen: "Achtervolg mij, want JAHWEH heeft jullie vijanden, Moab, in jullie hand gegeven." En zij daalden achter hem af en namen de oversteekplaatsen van de Jordaan naar Moab in en lieten niemand oversteken.
Dit gezelschap waar Ehud mee naar beneden trekt en afdaalt, steekt de Jordaan over. De Jordaan oversteken is altijd een beeld van dood en opstanding. Zij volgen hem dus in die dood en opstanding. Daar hebben we meer geschiedenissen van. Denk bijvoorbeeld aan de geschiedenis in Jozua, waar de ark van het verbond aan het hoofd gaat en het volk Israël tweeduizend el daarachter volgt. Het volk Israël zou hem wel volgen in de opstanding, in de wedergeboorte, maar dat zou tweeduizend el duren – of tweeduizend jaar, in ieder geval een eenheid van tweeduizend; dat zou nog even duren. Maar in die geschiedenis in Jozua 3, die u denk ik allemaal wel kent, wordt de ark van het verbond gedragen door priesters. Er zijn dus priesters die de ark van het verbond dragen; die hebben de ark op hun schouders, de ark van het verbond als uitbeelding van Christus. En ook van die priesters meen ik dat dat een uitbeelding is van de ecclesia. Zij hebben de ark van het verbond aan hun hoofd en verhogen hem ook door hem te dragen.
Hier is het gezelschap dat met Ehud meegaat en afdaalt, het gezelschap dat hem volgt in het oversteken van de Jordaan en hem dus typologisch volgt in de opstanding. Ze steken de Jordaan over en zij zijn ook de eersten die deel krijgen aan de overwinning van Ehud: de ecclesia. Want wij zullen als eersten hem tegemoet gaan en met hem verenigd worden. Dan zal inderdaad de bazuin geblazen worden, en later, op andere momenten, zal hij zijn Koninkrijk vestigen. Daar hebben wij een rol in, want wij delen in de positie en in de beloften die aan Christus Jezus gedaan zijn.
"En zij sloegen Moab in die tijd, ongeveer tienduizend man, iedere flinke en iedere man van kracht, en niemand ontkwam." Alles wordt aan Ehud onderworpen. Ik zou erachteraan willen zetten dat dit volgens Hebreeën 2 eigenlijk nu al zo is. In Hebreeën 2 staat dat alles onder zijn voeten onderworpen is en daarvan is niets uitgezonderd dat hem niet onderworpen of ondergeschikt is. Maar nu zien wij nog niet dat hem alle dingen onderworpen zijn. Deze geschiedenis en deze verzen gaan over het moment dat dat wel zichtbaar wordt en dat hij zijn Koninkrijk gaat vestigen. Zij sloegen Moab in die tijd, ongeveer tienduizend man, iedere flinke en iedere man van kracht, niemand ontkwam; alles wordt onder zijn voeten onderworpen. En in Efeze 1, dat vers heb ik er dan bij staan, staat dat die onderschikking van alles onder zijn voeten gebeurt. Tot zijn voeten behoren wij ook, want wij zijn zijn lichaam. Het gaat daar over hoofd en lichaam. Daaraan wordt alles onderworpen, daaraan wordt alles ondergeschikt. Hij is het hoofd, wij zijn zijn lichaam en wij delen in die positie.
En dan staat er nog: en Moab werd op die dag vernederd onder de hand van Israël, en het land had tachtig jaar rust. Ik meen dat hier uitgebeeld wordt dat het Messiaanse Vrederijk aanbreekt. Israël had rust, tachtig jaar: een uitbeelding van Israël in het Vrederijk. Datzelfde woord voor rust komt ook in andere verzen voor, en daar wordt dan beschreven dat het volk in rust zal wonen in dat Koninkrijk, in dat Messiaanse rijk.
Dan zie je ook dat de geschiedenis in Richteren hier ophoudt. Er komt verder geen beschrijving van hoe dat dan gaat, want dat is niet het onderwerp van het boek Richteren. Richteren beeldt elke keer weer uit hoe de verlossing tot stand komt, en als de verlossing eenmaal tot stand is gekomen, dan lees je niet veel meer dan dat het land veertig jaar of tachtig jaar rust had. Dat heeft natuurlijk ook allemaal betekenis, maar het spreekt in ieder geval van Israël in dat toekomstige Koninkrijk, in dat Vrederijk.
Nou, dan is het me toch gelukt om tot vers 30 te komen, en daar ga ik het hier ook bij laten voor nu.