de brief aan de Galaten (6) – Galaten 3:19-29

Deze studie behandelt het tweede gedeelte van Galaten 3 en richt zich op de vraag naar de oorspronkelijke bedoeling en functie van de wet. Waartoe diende de wet dan? De wet diende als tuchtmeester (kindergeleider) tot aan de komst van Christus, waarna gelovigen door het geloof zonen van God en erfgenamen van Abraham zijn geworden.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt het tweede gedeelte van Galaten 3 en richt zich op de vraag naar de oorspronkelijke functie van de wet. Er wordt uitgelegd dat de wet een tijdelijke toevoeging was, bedoeld om overtredingen te laten toenemen totdat het beloofde zaad, Christus, zou komen. In die tussentijd fungeerde de wet als een strenge kindergeleider voor een onmondig volk. Nu het geloof gekomen is, zijn de gelovigen geen onmondige kinderen meer, maar volwassen zonen en mede-lotbezitters van God. Door in Christus gedoopt te zijn, vormen alle gelovigen samen één geheel, wat het verborgen geheim openbaart dat de Christus een collectief lichaam is.

Besproken Schriftgedeelten: Spreuken 8, Handelingen 7, Romeinen 4, Romeinen 5, Romeinen 5:20, Romeinen 6, Romeinen 8, Romeinen 8:16-17, Romeinen 9, Romeinen 10, Romeinen 11, 1 Korinthe 15, 1 Korinthe 12:12, Galaten 2:15, Galaten 3, Galaten 3:13, Galaten 3:16, Galaten 3:17, Galaten 3:19, Galaten 3:21, Galaten 3:23, Galaten 3:24, Galaten 3:25, Galaten 3:29, Efeze 1, Efeze 3, Kolossenzen 1, Kolossenzen 1:24, Kolossenzen 3, 1 Thessalonicenzen 4

“God sluit allen samen op in ongezeggelijkheid, in ongehoorzaamheid, opdat Hij zich over allen zou ontfermen.”

Introductie en Terugblik op Galaten 3 ↑ hoofdstukken

Wij gaan voor de zesde keer naar de Galatenbrief. We zijn in hoofdstuk 3. Ik zat dat zo eens te bekijken en dacht: hé, de zesde keer hoofdstuk 3. We knippen elke keer die hoofdstukken netjes in tweeën, niet bewust, maar tot nu toe in ieder geval wel. We zijn nu toegekomen aan een tweede gedeelte van Galaten 3; bij vers 19 ben ik gebleven. Wat ik zal doen, zoals gebruikelijk, is even de verzen die we de vorige keer besproken hebben doorlezen, en dan gewoon weer aanhaken bij vers 19.

Ik zat er nog aan te denken om een korte samenvatting te geven van de Galatenbrief tot nu toe. We zijn ongeveer op de helft. Maar ik dacht: misschien kan ik dat beter de volgende keer doen. Dan zijn we echt op de helft, want dan hebben we drie van de zes hoofdstukken besproken. De volgende keer is pas over vier weken, dus dan is het wel goed om even het geheugen op te frissen als we de draad weer oppakken. Dat doe ik nu dus niet, maar een volgende keer, bij leven en welzijn en zo de Heere wil — en als ik het niet vergeet. Dat zijn altijd disclaimers; ik ben helemaal ingedekt.

Inderdaad, Galaten 3, en dit zijn dan die eerste verzen: "O dwaze Galaten, wie betovert jullie? Aan wie Jezus Christus tevoren voor de ogen als gekruisigd werd beschreven. Dit alleen wil ik van jullie leren: Ontvingen jullie de Geest uit werken van de wet of uit het horen van het geloof? Zijn jullie zo dwaas? Jullie die begonnen zijn in de Geest, volbrengen jullie het nu in het vlees? Hebben jullie zoveel voor de schijn geleden? Als het ook zeker voor de schijn is! Hij dan, die jullie de Geest verstrekt en machten onder jullie inwerkt, ontvingen jullie de Geest uit werken van de wet of uit het horen van het geloof? Zoals Abraham God geloofde en het werd hem tot rechtvaardigheid gerekend. Weet dus dat zij die uit het geloof zijn, zonen van Abraham zijn. En de Schrift, die tevoren waarneemt dat God de natiën uit geloof rechtvaardigt, bracht tevoren een goed bericht aan Abraham: 'In jou zullen al de natiën gezegend worden.' Zodat zij die uit het geloof zijn, gezegend worden samen met de gelovige Abraham. Want allen die uit de werken van de wet zijn, zijn onder een vloek. Want er staat geschreven: 'Vervloekt is eenieder die niet blijft in alles wat geschreven staat in de boekenrol van de wet om dat te doen.' En dat er in de wet niemand bij God gerechtvaardigd wordt, is duidelijk, want de rechtvaardige zal uit geloof leven. Maar de wet is niet uit geloof, maar wie ze doet, zal daarin leven. Christus koopt ons vrij van de vloek van de wet door voor ons een vloek te worden. Want er staat geschreven: 'Vervloekt is eenieder die op een hout gehangen wordt.' Opdat de zegen van Abraham tot de natiën zal komen in Jezus Christus, opdat wij de belofte van de Geest in ontvangst zullen nemen door het geloof. Broeders, ik zeg dit naar de mens: net zoals een verbond van een mens dat bekrachtigd is, niemand wijst het af of wijzigt het. Nu werden aan Abraham de beloften uitgesproken en aan zijn zaad. Hij zegt niet: 'En aan zijn zaden', als over velen, maar als over één: 'En aan jouw zaad', dat wil zeggen Christus. Dit zeg ik: de wet, die na 430 jaar gekomen is, maakt een verbond dat tevoren door God bekrachtigd is niet ongeldig, zodat de belofte buiten werking gesteld zou worden. Want indien het lotbezit, de erfenis, uit de wet is, dan niet meer uit de belofte. En juist door een belofte heeft God aan Abraham zijn gunst bewezen."

Tot zover waren we dus gebleven. Dat lazen we in Galaten 3, waar Paulus aan de hand van de Schrift en het voorbeeld van Abraham uiteenzet dat die wet een tussengeschoven periode was. God had ver voor de wet — we lazen net: 430 jaar voordat de wet ook maar kwam — aan Abraham beloften gegeven. Toen de wet kwam als een intermezzo, als een onderbreking, als een tussengeschoven periode, deed dat de belofte niet teniet. Het maakte de belofte niet ongeldig; die wet kwam erbij.

Abraham wordt hier als voorbeeld genoemd en er wordt gezegd dat pas na 430 jaar die wet kwam. Maar ook voordat Abraham leefde, is er natuurlijk een lange periode geweest met mensen als Adam, Henoch en Noach. Die mensen hebben ook allemaal geen wet gehad. Want als we de periode nemen van Adam tot Christus, dan is dat ongeveer — misschien wel redelijk precies — 4000 jaar. Slechts 1500 van die 4000 jaar is de wet geldig geweest. Ik weet niet hoe snel jullie kunnen rekenen, maar dat is nog niet eens de helft. Het ligt ergens tussen een derde en de helft in; ik denk een procentje of veertig ongeveer, misschien nog niet eens. Het is dus een relatief korte periode binnen die tijd. Als je dat op een tijdlijn neer zou zetten, dan zie je dat de wet bij Mozes begon en dat die er was tot op Christus, waar zij ook beëindigd werd. Dat hebben we gelezen in Galaten 3 en daar komen we nu ook weer op uit. Want je vraagt je dan af — en dat doet Paulus hier ook hardop.

Waartoe Dient Dan de Wet? ↑ hoofdstukken

Wat is dan de wet? De MBG, en ook de Statenvertaling: waartoe is dan de wet? Waartoe dient dan die wet? Want dat is natuurlijk een vraag die dan wel bij je opkomt. Als God beloften aan Abraham had gegeven en de komst van de wet doet die beloften niet teniet en maakt ze niet ongeldig, ja, waar is die wet dan voor? Wat is dan het doel van die wet? Nou, dat antwoord staat er meteen achter. Antwoord dubbele punt: "Ter wille van de overtredingen werd zij toegevoegd." En ook hier weer een — ik lees gelijk even verder — een "totdat". Totdat het zaad zou komen aan wie Hij het heeft beloofd. En zo wordt het voorgeschreven door boodschappers in de hand van een bemiddelaar. Dus hier ook, in dit vers, zien we weer het relatieve van de wet, de tijdelijkheid: "totdat".

Maar eerst even die woorden: "ter wille van de overtredingen werd zij toegevoegd". Kijk, men leest dit meestal — de vorige keer hebben we het er ook al heel even over gehad — men leest hier altijd in: ja, ter wille van de overtreder. Dat is wat men daarin leest. Want men leert over het algemeen dat de wet gegeven is zodat een mens weet wat hij wel en niet moet doen, en zodat hij niet zoveel zal overtreden. Maar dat staat hier niet. Hier staat: "ter wille van de overtredingen". En "ter wille van", dit woord *charin*, heeft nog met gunst te maken. Het lijkt een beetje op *charis*, hè, genade, maar ook genade is een gunst. Maar het is ten gunste van de overtredingen. Dus, zodat als ik iets doe ten gunste van iets, dan betekent dat — daar valt weinig aan uit te leggen — dat het juist gericht is op datgene waarvoor je het ten gunste doet, zodat dat toeneemt. Dus hier staat dat het ter wille van de overtredingen is, namelijk zodat het de overtredingen bevordert.

En dat is niet de enige plek waar dit gezegd wordt. Kijk, wij weten dat eigenlijk allemaal wel. Ook al wordt het niet zo geleerd, toch, als we erover nadenken, dan weten we dat wel. Ik bedoel, de mensen met kinderen weten dat zeker. Als je tegen een kind zegt — tegen ons volwassenen eigenlijk ook — van: "Dat mag je niet doen," dan wordt het interessant. Dus ik noem altijd het voorbeeld: zet een snoeppot op tafel, loop weg en zeg tegen je kind: "Daar zit snoep in, dat mag je niet pakken." Nou, geheid dat het kind — misschien dat het nog zo gehoorzaam is dat het het niet doet, maar morgen wel. Morgen wel, of in ieder geval heb je de begeerlijke prikkels. Want het kind kan op dat moment nog maar aan één ding denken en dat is die snoeppot, want dat mag niet en dus wil het die graag. We nemen altijd het voorbeeld van kinderen omdat het gemakkelijk is, maar we zouden natuurlijk ook voorbeelden uit ons eigen leven kunnen noemen.

Nee, die geef ik niet nog meer. Er staan er wel te veel. Ik heb er wel een paar, maar ik neem dit op, dus ik ga dat niet doen, want dat achtervolgt je nog jaren, dus dat ga ik niet doen. Maar *off the record* wil ik er misschien nog wel eens iets over loslaten. Maar de zonde wordt juist geprikkeld door de wet. Ik heb wel wat voorbeelden van andere Schriftplaatsen. Paulus zegt bijvoorbeeld — deze is ook heel duidelijk in Romeinen 5, hij gaat ook over de wet. We hebben het de vorige keer over Romeinen 4 gehad, daar wordt ook Abraham genoemd als voorbeeld, en dat gaat ook in Romeinen 4 en 5 over de kwestie van de wet. En dan staat er: "De wet kwam erbij binnen," als een intermezzo, als een tussenvoeging. Nou, waarom dan? Ook hier staat het: "Opdat de misstap zou toenemen." Echter, waar de zonde toeneemt, daar is de genade uitermate overvloedig.

Dus het doel van de wet is "opdat de misstap zou toenemen"? Nee, dat is slechts het eerste deel van het antwoord. Want waar de zonde toeneemt, daar is genade altijd overvloediger. Dus dat is het uiteindelijke doel van de wet: dat genade uitermate overvloedig zou zijn. Maar als eerste stap zou je moeten zeggen: ja, de wet doet de misstappen toenemen. Dat was ook de bedoeling. Ik denk dat het goed is als ik nog wel even laat zien hoe dat er precies staat in Romeinen 5 vers 20, dat er echt een "opdat" staat. Want heel veel vertalingen moffelen dat weg. De NBG geeft volgens mij "zodat": "de wet is bijgekomen zodat de overtreding toenam". Ja, dat snap ik ook wel, maar het is niet wat er staat. Het is ook wel waar; er kwam, de wet kwam en dat dééd de overtreding toenemen, maar het is niet slechts *collateral damage*. Het is het doel van de wet dat de overtreding toenam: "opdat", redengevend — of daar zijn vast hele mooie woorden voor, maar jullie begrijpen wat ik bedoel. "Opdat", het was Gods doel.

Maar daar zou ik natuurlijk wel altijd bij moeten vermelden dat het uiteindelijke doel is dat genade uitermate overvloediger zou zijn. In 1 Korinthiërs 15 staat dat de stekel — de prikkel zeggen de meeste vertalingen — de stekel, de prikkel van de dood, dat is de zonde. En de macht of de kracht, de kracht van de zonde, is de wet. Wat geeft de zonde zijn kracht? De wet. Het prikkelt de zonde. Paulus zegt in Romeinen 6 — dat is ook een sterke: "De zonde zal geen heer van jullie zijn, de zonde zal over jullie niet heersen, want jullie zijn niet onder de wet, maar onder de genade." Dus als je dit omdraait: waar heerst de zonde? Waar is de zonde wel heer? Nou, onder de wet. De zonde zal niet over jullie heersen, de zonde zal geen heer van jullie zijn, want jullie zijn niet onder de wet, maar onder de genade.

De Wet Voorgeschreven Door Boodschappers en een Bemiddelaar ↑ hoofdstukken

Terug naar Galaten 3 vers 19: "ter wille van de overtredingen" — dus ten gunste van de overtreding, opdat de overtreding zou toenemen — werd die wet toegevoegd, totdat het zaad zou komen aan wie Hij het heeft beloofd. Het wordt voorgeschreven door boodschappers, door engelen, in de hand van een bemiddelaar.

Dat zaad wordt hier heel kort genoemd. We hebben het net gelezen, maar ik zal het toch nog even aanhalen, want dit vers over het zaad hebben we de vorige keer besproken. In vers 16 stond: "Nu werden aan Abraham de beloften uitgesproken en aan zijn zaad." Oppervlakkige lezers menen dat dit over Izak gaat, over zijn nageslacht in enkelvoud, of in meervoud over de volkeren die uit Abraham zijn voortgekomen. Maar Paulus zegt: Hij zegt niet "en aan zijn zaden" als over velen, maar als over één: "en aan jouw zaad". Dat wil zeggen: Christus. Hier legt Paulus dus uit dat de diepere betekenis van het zaad van Abraham spreekt van Christus. De beloften aan Abraham worden in Christus, in het zaad van Abraham, vervuld.

Als we dan in vers 19 zijn en we lezen: "Waartoe is dan de wet?", dan zien we dat zij ter wille van de overtredingen werd toegevoegd totdat het zaad zou komen. Dan weten we dat dit gaat tot de komst van Christus. En inderdaad, de wet is tot op Christus; Hij maakt een einde aan die wet. Ter wille van de overtredingen werd zij toegevoegd totdat het zaad zou komen aan wie Hij het heeft beloofd, en zij wordt voorgeschreven door boodschappers in de hand van een middelaar.

Ik vind dit deel van het vers wel een lastige: "aan wie Hij het heeft beloofd". Want het gaat over de wet. Andere vertalingen hebben: "welke" of "wie Hij heeft beloofd". Dan slaat "wie" of "welke" op Christus. Christus was het zaad en Hij was de Beloofde. Als er echt staat "aan wie Hij het heeft beloofd", wat wordt er dan precies bedoeld? Wie is dan die "aan wie"? Is dat Abraham? Wie daar suggesties over heeft, die hoor ik graag nog eens. Er staat wel een derde naamval, dus het zou inderdaad "aan" moeten zijn. Het zaad van Abraham werd beloofd aan Abraham, dus als er echt "aan wie" staat, dan zou het over Abraham spreken. God beloofde dat aan Abraham. Ik werd even in de war gebracht omdat andere vertalingen het op Christus laten slaan.

Zij wordt voorgeschreven door boodschappers in de hand van een bemiddelaar. Dat woord "boodschappers" is gewoon het woord *aggelon*. Ons woord "engel" is simpelweg een vergriekst woord dat we in het Nederlands hebben overgenomen. De Statenvertaling heeft "besteld door engelen" en de Herziene Statenvertaling heeft "beschikt door engelen". Het heeft iets met *dia* (door) en met "zetten" te maken. Waarom het "voorschrijven" is, weet ik ook niet precies, maar het gaat hier over iets doorzetten of iets overgeven. De wet is door engelen gegeven aan Mozes als een soort tussenpersoon. Mozes kreeg die wet van God, maar hij was blijkbaar besteld, beschikt of doorgegeven door engelen in de hand van een bemiddelaar.

Dat kan ik overigens wel laten zien, want in Handelingen 7 — als we even in drie muisklikken door de Bijbel bladeren — is het Stefanus die aan het woord is. Hij zegt tegen de Joodse leidslieden: "Jullie, die de wet in ontvangst namen als een beschikking van boodschappers (ook hier weer engelen), en jullie onderhouden haar niet." Kijk, die wet werd dus op beschikking van engelen door God aan Mozes gegeven, en via hem aan het volk. Daar gaat het ook over in Galaten 3 vers 19: zij werd beschikt of voorgeschreven door engelen in de hand van een middelaar.

Wie een Statenvertaling heeft, moet ik dit ook nog even laten zien. De Statenvertalers waren hier de weg een beetje kwijt, want die hebben hier staan: "zij is door de engelen besteld in de hand des Middelaars", en zij hebben "Middelaar" met een hoofdletter geschreven. Nu weet ik wel dat Christus in de Schrift ook een Middelaar genoemd wordt, en zij betrekken dat hier op Christus, maar de wet is natuurlijk niet aan Christus gegeven. De middelaar hier was Mozes; hij was de middelaar tussen God en het volk. Mozes ontving die wet. Het rare is dat wanneer je in de Statenvertaling naar de tekstverwijzingen bij dit vers kijkt, je verwezen wordt naar Handelingen 7. Daar wordt letterlijk gezegd dat Mozes de wet ontving door beschikking van engelen, en toch heeft men het hier met een hoofdletter geschreven. Dan ben je de draad wel een beetje kwijt.

Ik hoop dat jullie de draad nu niet kwijt zijn, maar we gaan gewoon verder. Mozes ontving die wet. En de bemiddelaar is niet van één, maar God is één. Er wordt hier gesproken over middelaars. De bemiddelaar is niet van één, maar God is één. Ik denk dat het hier gaat over twee middelaars: Mozes en Christus, oftewel over het oude en het nieuwe verbond. De bemiddelaar is niet één, want er zijn er meerdere, er zijn er twee. Maar God is wel één. Dan zou je je kunnen afvragen: als God nu één is en er zijn twee middelaars, een oud verbond en een nieuw verbond, een belofte aan Abraham maar ook de wet... dat zijn er twee, maar God is één. Is dan die wet in tegenspraak met de belofte? Of is de wet in plaats van de belofte gekomen? Dat is wat Paulus zich hardop afvraagt in Galaten 3 vers 21.

Is de Wet in Strijd met de Beloften van God? ↑ hoofdstukken

Is de wet dan in strijd met de beloften van God? Als er één God is en Hij gaf twee verbonden, zijn die twee dan in strijd met elkaar? Is de wet dan in strijd met de beloften van God? Nou, Paulus zegt: "Moge het niet gebeuren!" "Dat zij verre", staat er in de oude vertaling. De NBG zal hier wel hebben: "Volstrekt niet." Maar dat is een harde ontkenning. Want de wet komt niet in plaats van de belofte, dus de wet is ook niet tegen de belofte. Dat lazen we overigens al in vers 17, dus laat ik dat nog even laten zien: de wet, die na vierhonderddertig jaar gekomen is, maakt een verbond dat tevoren door God bekrachtigd is – namelijk aan Abraham – niet ongeldig, zodat de belofte buiten werking gesteld zou worden.

Paulus belicht het hier van diverse kanten en herhaalt het nog eens. Dat hadden die Galaten blijkbaar ook nodig, want ze waren dwaas geworden; "dwaze Galaten", ze waren betoverd, hè? Is de wet dan in strijd met de beloften van God? Nou, volstrekt niet, moge het niet gebeuren! Want als er een wet gegeven was die werkelijk levend kon maken, dan zou de rechtvaardigheid inderdaad uit de wet zijn. Ja, als er een wet gegeven zou worden die levend kon maken, dan zou men rechtvaardig kunnen worden uit de wet.

Vierhonderddertig jaar na de belofte kwam die wet, en die wet bleef van kracht tot het moment dat Christus stierf. Hoeveel jaar was dat dan dat het, zogezegd, geldend was? Ongeveer vijftienhonderd jaar in heel het tijdbestek van die vierduizend jaar. Dus als je thuis bent, pak je je rekenmachine en dan ga je uitrekenen hoeveel... nou ja, dat doe jij natuurlijk uit het hoofd. Dan ga je uitrekenen hoeveel procent vijftienhonderd van vierduizend is. Leon zit dat nu te doen, geloof ik, dus hij zal ongeveer... ik denk op een procentje of veertig uitkomen. Zevenendertig en een half. Daarna gold het natuurlijk niet meer.

Abraham was overigens niet de eerste aan wie beloften werden gedaan; denk ook aan Noach, of Adam. Maar hier wordt Abraham opgevoerd als voorbeeld, dus vanaf die tijd rekent Paulus dan ook. Maar de wet gold dus niet alleen voor een hele beperkte tijd – daar hebben we het de vorige keer ook al even over gehad – maar aan Abraham werd de belofte gedaan: "In jou zullen alle..." we hebben het net gelezen, "in jou zullen alle natiën gezegend worden." Maar die wet werd dan maar aan één volkje gegeven. Dus het was niet alleen voor een bepaalde tijd, maar ook nog eens voor een bepaald volk. Een "volkje" wellicht, als je de hele volkerenzee daaromheen ziet die de wet niet kreeg. Het was dus slechts voor één volk en voor een bepaalde tijd, met het doel om te laten zien dat de mens niet uit werken gerechtvaardigd zal of kan worden, omdat de wet juist de zonde doet toenemen.

Allen Opgesloten Onder de Zonde Om Zich over Allen te Ontfermen ↑ hoofdstukken

Maar de Schrift sluit allen samen op onder de zonde, opdat de belofte uit het geloof van Jezus Christus gegeven zal worden aan hen die geloven. Ja, dus die wet is ook gegeven om op te sluiten onder de zonde, staat hier. Opdat de belofte uit het geloof van Jezus Christus gegeven zal worden aan hen die geloven. Kijk, je moet eerst opgesloten worden om bevrijd te worden.

En dan ga ik weer even terug. In vers 13 stond dat Christus ons uitkoopt. Tenminste ons, dat zegt Paulus als Jood. Als hij hier 'ons' zegt — dat moet ik er ook even bij zeggen — hij zei in Galaten 2 vers 15: "Wij zijn van nature Joden." Dus als het hier gaat over 'ons', dan gaat het over ons, Joden. Want andere volken hebben niet onder de wet geleefd. En hij zegt: Christus koopt ons uit van de vloek van de wet, enzovoorts. Maar het volk werd daar wel eerst in opgesloten. De Schrift sluit allen samen op onder de zonde, opdat de belofte uit het geloof van Jezus Christus gegeven zal worden aan hen die geloven.

En aan welk vers moeten jullie denken als je dit leest? In Romeinen 11 gaat het daar ook over. Daar gaat het over Jood en heiden. En zegt Paulus... Nou, ik kreeg van de week een dikke keel en toen raakte ik mijn stem een beetje kwijt. Toen dacht ik: dat kan wat worden zondag. Daarna ging het weer goed, maar nu... ik wou zeggen: ik zing het wel uit. Dan gaan jullie me allemaal uitlachen misschien. Als ik wat hap, dan weten jullie hoe het komt.

Maar in Romeinen 11 gaat het over Jood en heiden die God opgesloten heeft in ongehoorzaamheid. En hier spreekt hij tot heidenen, tot de natiën, tot de Romeinen waaraan hij deze brief schrijft. En dan zegt Paulus: overeenkomstig het evangelie zijn zij inderdaad vijanden vanwege jullie. Dus het Joodse volk was dat uitverkoren volk en zij geloofden het niet, zij wezen het evangelie af. En toen ging het evangelie naar de natiën. Paulus zegt: overeenkomstig het evangelie zijn zij dan inderdaad nu inmiddels vijanden vanwege jullie.

Want net zoals jullie eens ongehoorzaam waren aan God — 'ongezeggelijk' is het letterlijk, dat je je niets laat zeggen; ongezeggelijk zijn, dat is geen gehoor geven aan, dus het zijn ongeveer synoniemen. Niet luisteren. Net zoals jullie eens ongezeggelijk waren aan God, maar nu ontferming verkregen door de ongezeggelijkheid van dezen. Dus ooit waren die heidenen, die natiën, juist ongehoorzaam aan God. Maar zij krijgen nu, zegt Paulus, ontferming door de ongehoorzaamheid van het Joodse volk. Doordat zij het evangelie afwezen. Omdat zij nu vijanden van het evangelie waren of werden, daardoor ging de redding, het evangelie, naar de natiën.

En dan zegt Paulus: net zoals jullie eens ongezeggelijk of ongehoorzaam waren aan God, maar nu ontferming verkregen door de ongehoorzaamheid, de ongezeggelijkheid van dezen, zo zijn ook dezen nu ongezeggelijk of ongehoorzaam in de ontferming van jullie, opdat ook zij nu ontferming zullen verkrijgen. Paulus maakt bekend dat door de ongehoorzaamheid van het Joodse volk de redding naar de natiën ging. Ja, maar uiteindelijk zal ook dat Joodse volk ontferming verkrijgen. Daar gaat de Romeinenbrief ook over.

Want God — dit vers bedoelde ik — God sluit allen samen op in ongezeggelijkheid, in ongehoorzaamheid, opdat Hij zich over allen zou ontfermen. Dat is Gods masterplan, om het zo te zeggen. En allen is allen. Allen is allen. Ja, of de context zou moeten zeggen dat het over iets anders gaat, maar hier gaat het over Jood en heiden, dus het Joodse volk en de natiën. Paulus gaat hier nog verder met een lofzang; daar kom ik straks helemaal op het einde nog wel even op.

En dit bedenkt geen mens, en daarom zegt Paulus ook: ja, daar breekt hij hierna uit in een lofzang aan God. Uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen. Maar God sluit allen dus samen op in ongehoorzaamheid om zich over allen te ontfermen. En dat het Joodse volk aan de kant is gezet, dat is ten gunste van, ter ontferming van de heidenen. Maar straks zal ook... wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Zegt Paulus in ditzelfde hoofdstuk. Ik weet het even niet precies meer, maar in ieder geval in die hoofdstukken Romeinen 9, 10 en 11 gaat het daarover, hoe die verschuiving heeft plaatsgevonden en waarom. Dus: de Schrift sluit allen samen op onder de zonde, opdat de belofte uit het geloof van Jezus Christus gegeven zal worden aan hen die geloven.

Voordat het Geloof (christus) Komt ↑ hoofdstukken

Maar voordat het geloof komt, werden wij samen onder de wet opgesloten en in verzekerde bewaring gehouden, met het oog op het geloof dat op het punt staat om onthuld te worden. Ja, we moeten goed lezen wat hier staat. Er staat hier niet: voordat *geloof* komt. Er staat: voordat *het* geloof komt. Wat is het geloof? Als we dat lezen in het verband van dit hoofdstuk, dan is dat in ieder geval het geloof van Jezus Christus, wat we nu al een aantal keren zijn tegengekomen. Eigenlijk is 'het geloof' hier een stijlfiguur, ongetwijfeld een hele mooie naam. Het geloof wordt hier gepersonificeerd; het is een personificatie. 'Het geloof' is hier Christus.

Ik weet niet of u dat hoofdstuk in Spreuken 8 kent. Daar wordt de wijsheid gepersonificeerd. Daar doet de wijsheid dingen en denkt de wijsheid dingen. Men zegt altijd dat dit over Christus gaat, maar het gaat over de wijsheid; zo wordt het ook gepresenteerd. Dan wordt de wijsheid gepersonificeerd. Kijk in vers 19, waar we net waren. Daar staat: "Wat is dan de wet? Ter wille van de overtredingen werd zij toegevoegd totdat het zaad zou komen." We weten inmiddels allemaal dat het zaad Christus is. De wet werd dus toegevoegd, de wet werd gegeven totdat het zaad zou komen, tot Christus dus. Hier is het zaad Christus, en als we dan in vers 23 komen, wordt daar eigenlijk hetzelfde gezegd, maar met iets andere woorden: "Voordat het geloof komt, werden wij samen onder de wet opgesloten." In vers 19 is het dus 'het zaad' en hier is het 'het geloof'. Beide spreken over Christus. In beide verzen wordt gezegd dat eerst die wet kwam, maar totdat het zaad kwam of voordat het geloof kwam, werden wij samen onder de wet opgesloten en in verzekerde bewaring gehouden.

Het zaad en het geloof zijn Dezelfde, dat is wat ik maar wil zeggen. Met een hoofdletter: het is Christus. Wij werden samen onder de wet opgesloten en in verzekerde bewaring gehouden. Gevangenschap. De wet is slavernij, de wet is een gevangenis. Hier worden gewoon woorden gebruikt die met gevangenschap te maken hebben: opgesloten, in verzekerde bewaring, hechtenis. Voordat het geloof komt – dus voordat Christus kwam, voordat het zaad van Abram kwam – werden wij samen onder de wet opgesloten en in verzekerde bewaring gehouden met het oog op het geloof dat op het punt staat om onthuld te worden.

Ik heb dat woord 'op het punt staan' wel vaker opgezocht. De Statenvertaling en de NBG-vertaling vertalen dit altijd als een toekomende tijd: "met het oog op het geloof dat zou komen" of "dat geopenbaard zou worden". Dat 'op het punt staan' kan je soms wat op het verkeerde been zetten, omdat wij dan denken dat het in een oogwenk kan gaan gebeuren, terwijl er dingen in de Schrift staan die 'op het punt staan te komen' en die nu al bijna tweeduizend jaar duren. Ik zeg het er dus af en toe bij: het is gewoon een toekomende tijd; het zou geopenbaard worden.

De Wet als Kindergeleider tot Christus ↑ hoofdstukken

"Zodat de wet onze kindergeleider is geworden tot Christus, opdat wij uit geloof gerechtvaardigd zullen worden." De wet – ik pak even de NBG en de Statenvertaling erbij – de wet, zeggen die vertalers, is dus een tuchtmeester. Tuchtmeester, dat is ook wel een mooi woord in verband met de wet. Is dat niet wat men in de kerken zegt voordat de wet wordt voorgelezen? "Laten wij ons nu stellen onder de tucht en de belofte..." De belofte van... het is voor mij al even geleden, Leon. Maar zoiets als: "Laten we ons stellen onder de tucht en de belofte van Gods heilige wet"? Zulke dingen blijven je lang bij.

Maar de wet is onze kindergeleider, staat hier dan. Daar moeten wij misschien iets aan wennen, maar in het Grieks staat daar het woord *paidagogos*. En een pedagoog heeft natuurlijk met kinderen te maken, met opvoeden. Er staat eigenlijk: voor kleutertjes. Ja, zo zou je het kunnen zeggen. Dat woord pedagoog en *pedos*, dat kennen we ook van minder frisse woorden als pedofiel; dat heeft in ieder geval met kinderen te maken. Een pedagoog is een opvoeder, een kindergeleider. Het is even wennen, dat woord, maar het heeft in ieder geval met kinderen te maken, omdat de wet ook te maken heeft met een kinderlijke fase.

De wet wordt in de Schrift voorgesteld als een kindfase voor het volk. Of, zo wordt het ook gezegd: onmondig. Een wet wordt gegeven aan kinderen, aan onmondigen, aan hen die niet in staat zijn zelf beslissingen te nemen. Zo werkt het toch ook met kinderen? Je vertelt je kind wat hij wel en niet mag, omdat hij zelf nog niet de verantwoording kan dragen om die beslissingen te nemen. Maar in de Schrift staat dit ook tegenover kindschap, tegenover volwassenheid; onmondigheid tegenover verantwoordelijkheid of keuzevrijheid. Maar ook kindschap tegenover zoonschap. Paulus zegt ook in deze hoofdstukken – daar komen we nog op – dat wij zouden opgroeien, niet tot kinderen, maar tot zonen. Namelijk tot erfgenamen, tot hen die verantwoordelijkheid kunnen dragen.

Hier staat dus ook weer: de wet is onze kindergeleider geworden tot Christus. Ook hier weer: "tot", het is tijdelijk, opdat wij uit geloof gerechtvaardigd zullen worden. Dat was altijd al de bedoeling: de mens zou uit geloof leven en uit geloof gerechtvaardigd worden. Die uitspraak waar we het de vorige keer over hadden uit Galaten 3: "De rechtvaardige zal uit geloof leven." Dat is een uitspraak uit het Oude Testament, namelijk uit Habakuk. Dus ten diepste werd daar ook al gesproken over geloof.

Ik zit even naar de klok te kijken. Laten we maar even gaan pauzeren, dan pakken we straks de draad op in vers 25.

Ja, we gaan weer verder. Daarmee zet je jezelf ook weer in een positie. We waren in dit vers gebleven, vers 24. Ik hoorde al iemand zeggen – en ik noem geen namen, want het was Leon – dat dit toch wel zinnen zijn die je goed moet lezen. Ja, dat is natuurlijk ook zo. Dat is soms het nadeel van iets vers voor vers bespreken en zo op de dingen inzoomen. Daarom is het ook goed om af en toe even een stapje naar achteren te doen en het hele gedeelte gewoon eens een keer goed, of een paar keer goed door te lezen. Maar dat is voor het huiswerk. Hier houd ik het dan toch even bij vers voor vers. Want om nu vijf keer aandachtig dit gedeelte door te gaan lezen, dan raak ik jullie ook een beetje kwijt, denk ik. Maar dat zou wel mijn advies zijn: lees zo’n hoofdstuk nou eens goed en aandachtig door. Dan komen er vanzelf wat vragen op over wat daar precies staat. Nou, zoek dat dan eens op. Zo kom ik zelf eigenlijk ook tot deze Bijbelstudies.

We waren gebleven in vers 24. Dat hadden we besproken, dus dat lees ik alleen nog even: "Zodat de wet onze kindergeleider is geworden tot Christus, opdat wij uit geloof gerechtvaardigd zullen worden." Maar vers 25 zegt: "Met het komen van het geloof zijn wij niet meer onder een kindergeleider." Ook hier weer hè, het geloof als personificatie van Christus, of voor mijn part als het geloof van Jezus Christus. Met het komen van het geloof zijn wij niet meer onder een kindergeleider. En die kindergeleider, dat was de wet. Dus met de komst van het geloof, met de komst van het zaad van Abraham, met de komst van Christus, betekende dat dus ook het einde van de wet. Ik ga vers 19 niet opnieuw aanhalen, maar daar zagen we het zaad al, het zaad van Abraham. Het geloof zagen we al eerder in vers 23 en hier komt dat weer terug: "Maar met het komen van het geloof zijn wij niet meer onder een kindergeleider."

De wet is onze kindergeleider tot Christus, zei het vorige vers. Nou, met het komen van het geloof – dat is dus Christus – zijn wij niet meer onder een kindergeleider, en dat is de wet. Het is eigenlijk gewoon een kwestie van begrijpend lezen, alleen worden er verschillende begrippen gebruikt en wordt het op verschillende manieren gezegd. Nu Christus is gekomen, betekent dat simpelweg dat men niet meer onder de wet was.

Zonen van God en Mede-lotbezitters ↑ hoofdstukken

Want jullie zijn allen zonen van God door het geloof in Christus Jezus. "Zonen" staat hier tegenover de kinderen van de kindergeleider. Wij zijn geen kinderen meer, maar zonen. Een zoon is in de Schrift een erfgenaam of een lotbezitter. Daar komen we ook nog wel op. Wij zijn zonen van God, wij zijn erfgenamen van God, wij zijn lotbezitters van God door het geloof in Christus Jezus, en Hij is dé Zoon van God.

In Romeinen 8 vers 16-17 staat: "De Geest Zelf getuigt samen met onze geest dat wij kinderen van God zijn." Wij zijn kinderen van God en als wij kinderen zijn, dan ook lotbezitters. Dus: lotbezitters van God en samen lotbezitters van Christus. Wanneer wij namelijk samen met Hem lijden, is dat opdat wij ook samen verheerlijkt zullen worden. Kijk, dit woord "lotbezitters", dat noemde ik net al even, wordt in de gangbare vertalingen doorgaans vertaald met erfgenamen. Ik heb geen problemen met dat woord erfgenaam, alleen denken wij bij erfgenaam en erfenis vaak dat er eerst iemand overleden moet zijn voordat we de erfenis ontvangen. Maar wij zijn lotbezitters van God.

Het mooie van dat woord lotbezit is dat wij iets bezitten, we hebben iets ontvangen, maar dat is een lotbezit of een lotsdeel. Het is ons lot. Hebben wij daar dan iets voor gedaan? Nee, dat is ons lot. Het is ons in de schoot geworpen als een lot uit de loterij, door loting eigenlijk toebedeeld. In de sfeer van de Galatenbrief gaat dat buiten ons werken om; dat valt ons toe. Dat is een lotbezit, een lotsdeel. Overigens vinden we de basis van dat woord lotsdeel of lotbezit al in het Oude Testament bij de verdeling van het beloofde land. Daar werd aan de twaalf stammen door loting een bepaald gebied toebedeeld. Dat wordt ook een lotsdeel genoemd, een lotbezit. Ik weet het vers niet precies meer, maar het staat ergens in Spreuken of Prediker – die twee haal ik vaker door elkaar – dat God het lot bestuurt.

Dat is hier ook zo: als wij kinderen zijn, dan zijn wij ook lotbezitters. Als kinderen van God ontvangen wij ook iets. Lotbezitters van God, dus God deelt ons iets toe, en samen lotbezitters of mede-erfgenamen van Christus. Dat wij samen lotbezitters van Christus zijn, betekent dat wij delen in wat God Hem geeft. Wij zijn mede-erfgenamen. Hoe verduidelijk ik dat? We noemen elkaar broeders en zusters; een zus is ook een mede-erfgenaam. Wij zijn allemaal kinderen van dezelfde Vader. Wanneer mijn ouders zouden overlijden – ik heb twee broers – dan zijn mijn broers en ik mede-erfgenamen. Van schulden waarschijnlijk, in dit geval, maar stel, volledig hypothetisch, dat er drie ton te verdelen is. Dan zijn wij als broers mede-erfgenamen. Laten we het niet te ingewikkeld maken, maar dat betekent het: je deelt in hetzelfde bezit en dat is door loting, door het lot is dat jouw lot, is dat je toegevallen.

Wij zijn lotbezitters van God, maar samen lotbezitters van Christus. Dat betekent dat alles wat aan Christus wordt gegeven, alle behoeften die in Christus vervuld zijn, daar delen wij in. Wij delen in die erfenis, in dat lotsdeel; wij hebben daar een aandeel in. Dat is nogal wat. Ik laat even een stilte vallen, maar daar komen we straks ook nog op. Dan staat er nog achter: "Wanneer wij namelijk samen lijden, is dat omdat wij ook samen verheerlijkt zullen worden." Ik zeg er altijd bij: de mate van lijden is natuurlijk tijd- en plaatsgebonden. In ieder geval is Christus in de wereld miskend. Het laatste wat men van Hem heeft gezien, is dat Hij aan een kruis is gestorven. Zo wordt Hij ook gezien: als een ideologisch man die belangrijke uitspraken heeft gedaan, maar wiens einde aan een kruis was. Zo ziet de wereld Hem, terwijl Hij in verhoogde positie is bij God de Vader. Maar dat is verborgen.

Wij delen in die vernederde positie, in de miskenning van de wereld in ieder geval. Nu weet ik ook dat er plaatsen zijn en zeker tijden geweest zijn waar dat heel anders was. Dat is nu nog steeds zo met gelovigen die vervolgd worden om Christus en hun geloof. Bij ons valt dat nog wel mee. Wij worden "ontvriend" op Facebook, dat is ongeveer het ergste wat je kan overkomen. Maar miskenning, daar zijn heus wel voorbeelden van te noemen. Wij lijden in ieder geval met Hem nu. Wij delen in die vernederde en ook verborgen positie. Maar dat is omdat wij ook samen verheerlijkt zullen worden.

Zoals Paulus zegt in Kolossenzen 3: ons leven is met Christus verborgen in God. En als Christus geopenbaard zal worden, die ons leven is, zullen wij met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid. Wij delen in Zijn positie, wij zijn samen lotbezitters. Alles wat aan Hem beloofd is, daar delen wij in. Hij is gestorven, wij stierven met Hem. Hij is begraven, wij zijn met Hem begraven in de dood. Hij is opgewekt, wij zijn samen met Hem opgewekt. Hij zal verschijnen en geopenbaard worden in heerlijkheid; wij zullen met Hem verschijnen en geopenbaard worden in heerlijkheid. Zoals 1 Thessalonicenzen 4 zegt: "Alzo zullen wij altijd samen met de Heer zijn." Ik kom er straks nog wel even op terug, want daar gaat het in het volgende vers ook nog over. Jullie zijn allen zonen van God door het geloof in Christus Jezus.

In Christus Gedoopt en met Hem Vereenzelvigd ↑ hoofdstukken

Want jullie allen die in Christus gedoopt worden, trekken Christus aan. Bij dit soort verzen zeg ik altijd wat er niet staat. Hier staat niet: jullie allen die in water gedoopt worden, trekken Christus aan. Zo wordt het wel vaak gelezen. Ik denk ook altijd aan de woorden van Romeinen 6. Weten jullie niet dat... nou, laten we het er ook even bij zoeken. Dan gaat het ook over in Christus Jezus gedoopt worden. Weten jullie nu dat zovelen als wij in Christus Jezus gedoopt zijn, wij in Zijn dood gedoopt zijn? Ook dat gaat niet over water. Dat staat er gewoon achter waar het over gaat: wij zijn in Christus Jezus gedoopt.

Hier staat: jullie allen die in Christus gedoopt worden. En doop is een ander woord voor onderdompeling of vereenzelviging, eenwording met. Ik zal een paar synoniemen laten zien. In Romeinen 8 staat het heel kort: zo is er dus geen enkele veroordeling voor hen die in Christus Jezus zijn. Er had ook kunnen staan: in Christus Jezus gedoopt zijn. Maar dat is hetzelfde, in Christus zijn.

Ik had het net over Romeinen 6. Dat is ook een mooie. Indien wij met Hem één plant geworden zijn in de gelijkmaking van Zijn dood. De Statenvertaling heeft hier: één plant geworden zijn. De NBG zegt: samengegroeid. Alsof het vergroeid is, één plant met Hem, één organisme. Eén lichaam zou je ook kunnen zeggen, dat zegt de Schrift ook. Eén lichaam vinden we bijvoorbeeld in Kolossenzen 3. Maar hier gaat het over één plant met Hem geworden zijn, samengeplant. Dat woord 'samen' komen we heel vaak tegen als het gaat over de positie die wij hebben in Christus. Daar kom ik straks ook nog wel even op. Samengeplant of een plant geworden met, in Christus zijn, in Christus Jezus gedoopt.

Laat ik er nog eentje noemen waar het gaat over het lichaam. Want net als het lichaam één is... het gaat over het lichaam van Christus. Hoofd en lichaam zijn één. Net als het lichaam één is en vele leden heeft – benen, voeten, handen, vingers, noem het allemaal maar op – het heeft vele leden, maar het is toch één lichaam. Net als ons eigen lichaam; je kunt al die verschillende lichaamsdelen benoemen, maar het blijft één lichaam. Nou, net als het lichaam één is en vele leden heeft, en dan wordt het nog een keer gezegd: aan al de leden van het ene lichaam die velen zijn, één lichaam zijn, zo is ook dé Christus. Niet zomaar Christus, maar dé Christus.

Hier gaat het in het verband over hoofd en lichaam met al die leden. Dus wij als leden van het lichaam van Christus worden hier heel kort benoemd samen met ons hoofd: de Christus. Dat vinden we al vaker in de Schrift. Dus waar het gaat over de Christus, dan gaat het niet over Hem alleen als hoofd van het lichaam, maar over het hele lichaam. In Efeze 1 – ik ga het nu niet opzoeken want dat voert echt te ver, maar lees de laatste verzen van Efeze 1 – daar staat dat het lichaam de completering is van Hem. Dus het lichaam completeert Hem. Het lichaam brengt Hem tot volheid. Het lichaam brengt de Christus tot volheid. Het lichaam maakt de Christus compleet.

Ik zou het niet durven zeggen als Paulus het niet zei, maar Hij is niet compleet zonder Zijn lichaam. Zo sterk wordt dat gezegd. Dat wordt echt in alle brieven van Paulus op allerlei manieren gezegd: één plant, in Christus, maar dus ook: jullie allen die in Christus gedoopt zijn, met Hem eengemaakt, met Hem vereenzelvigd.

Jullie trekken Christus aan, staat er dan bij. Zoals het aandoen van een jas of een mantel, ook een bekend beeld in de Schrift. Daar zou ik ook de Efeze-brief en volgens mij ook Kolossenzen voor kunnen laten zien; daar wordt bijvoorbeeld ook gesproken over de nieuwe mens aandoen. Maar dat is Hij. Dat is Christus, het nieuwe leven. Alsof je een jas aandoet; de oude gooien we weg, daar rekent God toch niet meer mee. Dat heeft voor God toch afgedaan en we trekken het nieuwe aan. Jullie allen die in Christus gedoopt worden, trekken Christus aan.

Laat ik dat er nog bij zeggen: als u het woord dopen of gedoopt worden in de Schrift leest, vraag u dan altijd af: waarin dan? Want Johannes de Doper zei het al: ik doop wel in water, maar Die na mij komt, Die zal u dopen in vuur en geest. Ook al gaat het over de waterdoop, dan is het nog maar een uitbeelding van datgene waar het een beeld van is, namelijk van de doop in geest. Jullie allen die in Christus gedoopt worden, trekken Christus aan.

Allen Één in Christus Jezus (geen Jood of Griek) ↑ hoofdstukken

Hierin is geen Jood aanwezig of Griek, geen slaaf of vrije, geen mannelijk aanwezig en vrouwelijk, want jullie zijn allen één in Christus Jezus.

Wij zijn wel verschillend hè? Dat mag je tegenwoordig geloof ik niet meer zeggen. Maar wij zijn wel mannelijk en we zijn wel vrouwelijk; ook dat heeft God zo bepaald. Zelfs dat is al provocatief om dat in een week als deze te zeggen, maar wij zijn wel verschillend gemaakt als man en als vrouw. Dat is de identiteit die God ons heeft gegeven. Maar als het gaat over onze positie in Christus, dan zijn we allemaal gelijk. Dan doet het er niet toe of je man of vrouw bent, Jood of Griek, slaaf of vrije. Dan zijn wij allen één, ook weer in Christus Jezus.

Dit is overigens geen willekeurige opsomming van Paulus. Deze Jood of Griek, slaaf of vrije, mannelijk en vrouwelijk; ook dit gaat allemaal over de wet. Het is allemaal van toepassing op de wet. Het Joodse volk had de wet wel, de Grieken hadden de wet niet. Slaaf ben je onder de wet, vrij ben je als je daarvan verlost bent. En mannelijk en vrouwelijk? Ja, ook de wet wordt voorgesteld als een huwelijksverbond tussen Yahweh, de man, en Israël, de vrouw.

Dus ik denk dat Paulus hier niet willekeurig is in zijn opsomming in deze brief. Jullie zijn allen één in Christus Jezus. En dan het laatste vers van het hoofdstuk.

Het Collectieve Zaad van Abraham en het Grote Geheim ↑ hoofdstukken

En indien jullie van Christus zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham. En naar de belofte erfgenamen, lotbezitters. Ik had het net over begrijpend lezen, maar als je dit hoofdstuk leest, moet je wel even bij de les zijn. Je moet 'op je qui-vive' zijn, zoals dat heet. Ik weet niet of dat helemaal goed Nederlands is, maar je moet er in ieder geval goed bij blijven. Want Paulus zegt eerst in vers 16: "De beloften zijn tot Abraham en zijn zaad gesproken." En dan zegt hij dat er niet staat 'zaden', als van velen, maar dat er een enkelvoud staat: "het zaad van Abraham". En daar geeft hij de uitleg bij: "hetwelk is Christus". Paulus zegt dus in eerste instantie: joh, in Genesis gaat het over het zaad van Abraham, dat is geen meervoud maar een enkelvoud, en het spreekt van Christus. Maar hier in vers 29 staat: "En indien jullie van Christus zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham."

Hier blijkt dat enkelvoud dus toch een collectief te zijn. Ik zou niet weten hoe ik dat nu anders zou moeten zeggen, maar het enkelvoud 'het zaad van Abraham' is een collectief. Daarom liet ik net al wat andere schriftplaatsen zien waar onze eenheid en onze verbondenheid met Christus op allerlei verschillende manieren wordt benoemd. Maar als wij van Christus zijn, dan zijn wij ook zaad van Abraham en naar de belofte erfgenamen, lotbezitters. Daar heb ik denk ik wel genoeg over gezegd; dat wij samen mede-erfgenamen of samen lotbezitters zijn. Maar dat zaad van Abraham, "hetwelk is Christus", zoals Paulus in de eerdere verzen zei, dat is dan toch in zekere zin een meervoud, een collectief: Christus en Zijn lichaam namelijk.

Indien jullie van Christus zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham en naar de belofte lotbezitters. Dan delen wij in de beloften die aan Abraham gedaan zijn, want in hem zouden alle natiën gezegend worden. Om dit af te sluiten wil ik nog twee schriftplaatsen laten zien waar dat collectief, 'de Christus', nog meer naar voren komt. In Kolossenzen 1 vers 24 schrijft Paulus: "Nu verheug ik mij in mijn lijden voor jullie en vul ik plaatsvervangend in mijn vlees aan wat de tekorten zijn van de verdrukkingen van Christus." Paulus leed verdrukking voor Zijn lichaam. Dat is de Ecclesia, de uitgeroepen vergadering, wat ook vaak vertaald wordt met 'de gemeente'. Het gaat hier over Christus en Zijn lichaam en Paulus legt uit dat dit de Ecclesia is.

Paulus werd de bediende, de dienaar van dat lichaam, naar het beheer van God dat aan hem gegeven was voor de gelovigen uit de natiën. Hij had dat beheer ontvangen om het Woord van God compleet te maken. Paulus completeerde het Woord van God. Er valt heel veel over te zeggen, maar dat gaan we nu niet doen. Hij mocht een geheim bekendmaken, een verborgenheid die aionen en generaties lang verhuld is geweest, maar nu aan Zijn heiligen openbaar gemaakt werd door Paulus en degenen die met hem waren. Paulus gaat hier dus een geheim bekendmaken, en dat doet hij natuurlijk op meerdere plaatsen. Het was aionen en generaties lang verborgen geweest, maar nu mocht het openbaar worden. Aan hen wil God bekendmaken wat de rijkdom van de heerlijkheid van dit geheim is onder de natiën. En dan zegt hij wat dat geheim is: "Christus onder jullie". Letterlijk staat er in de interlineaire vertaling: "Christus in jullie".

Wij zijn in Christus en Christus is in ons; dat wordt hier weer omgedraaid. Ik liet net al die verzen uit Romeinen 8 zien waar het gaat over 'in Christus Jezus' en dat wij één zijn met Hem. Hier maakt Paulus bekend dat de rijkdom van de heerlijkheid van dit geheim is dat de gelovigen uit de natiën één zijn met Christus. Dat is inderdaad een collectief. De Messias die in het Oude Testament werd beloofd, dat mocht Paulus bekendmaken: dat grote geheim, die rijkdom van de heerlijkheid, is dat het niet slechts één persoon is, namelijk Christus Zelf, maar dat het een eenheid is met alle gelovigen uit de natiën. Het lichaam van Christus dus. Of zoals Paulus in 1 Korinthe 12 vers 12 heel kort zegt: "De Christus" is niet één persoon, maar is een collectief. Dat is het grote geheim dat Paulus bekend mocht maken. Vertalers hebben afgesproken dat als het woordje 'in' gevolgd wordt door een meervoud, ze het vertalen met 'onder', maar er staat gewoon: Christus in jullie. Eén plant met Hem, één organisme, één lichaam met Hem. Dat is het geheim, de verborgenheid die Paulus bekend mocht maken onder de natiën.

Indien jullie van Christus zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham. Het zaad van Abraham was Christus, enkelvoud, zei Paulus in Galaten 3 vers 16, maar toch is het een collectief. De Christus bestaat uit hen die bij Hem horen. Dat had God aionen en generaties lang verzwegen, maar nu wij dat weten en teruggaan naar het Oude Testament waar gesproken wordt over de Messias, herkennen wij onszelf daar ook in. Dat is natuurlijk de rijkdom van de heerlijkheid van dit geheim, zoals Paulus dat noemt in Kolossenzen 1. Wat Paulus onthult en openbaar maakt, is dat wij terug kunnen gaan naar die oudere geschriften en het daar ook kunnen ontdekken. De bedekking is eraf; het is onthuld, dus dan wordt het ook aan ons geopenbaard. En dan zien wij in al die beelden en in de Psalmen dat het niet over één persoon gaat, maar over Christus en Zijn lichaam. De beloften die aan de Messias zijn gedaan, daar delen wij in. Wij delen in Zijn positie.

De schriftplaats waar dat misschien wel het sterkst naar voren komt, is Efeze 3. Daar heeft Paulus het ook weer over dat geheim, het *mysterion*. De NBG-vertaling spreekt over 'geheimenis', maar de Statenvertaling zegt 'verborgenheid'. Paulus schrijft daar: "Daarnaar kunnen jullie bij het lezen mijn inzicht in het geheim van Christus verstaan." Overigens staat ook hier "de Christus". En wij weten nu uit 1 Korinthe 12 vers 12 wat 'de Christus' is: dat is niet slechts één persoon, maar Hoofd en lichaam. Het is de eenheid van degenen die bij Hem horen. In andere generaties werd dit niet bekendgemaakt aan de mensenkinderen, zoals het nu werd onthuld aan Zijn heilige afgevaardigden, apostelen en profeten. En wat is dan dat geheim? Dat legt Paulus daar verder uit.

Dat gaat hij hier zeggen: dat in de geest. Dat is namelijk een geestelijke waarheid. Oftewel, dat zien wij niet, daar is het geestelijk voor, en we voelen dat ook niet. Je kunt, als je erover leest en als je het weet, je verblijden en verlustigen. Dat geeft een gevoel van blijdschap, maar in principe voelen we dit niet en we zien het niet. Het is niet iets van de zintuigen.

Maar dit geheim is dat in de geest de natiën mede-lotbezitters zijn, mede tot het lichaam behoren en mededeelhebbers zijn van de belofte in Christus Jezus, door het goede bericht. Dus de natiën – wij gelovigen uit de natiën – zijn mede-lotbezitters. Ik heb al een paar keer gewezen op dat woord 'samen', maar het eerste deel van het woord hier is elke keer 'sug' of 'sum', en dat betekent 'samen'. Wij zijn mede- of samen-lotbezitters; wij delen in Zijn lotbezit.

Wij zijn 'mede tot het lichaam behorenden', staat hier. Dat is ook mooi. Mijn hand is niet zo vast vanmorgen met het klikken, maar hier staat dit woord, dat is opgebouwd uit twee woorden: 'samen' plus 'een lichaam'. Wij zijn samen lichaam met Hem. Dat schijnt geen woord te zijn dat in de Griekse literatuur voorkwam, dus dat zal Paulus zelf, geïnspireerd door de Geest, zo bedacht hebben. Maar wij zijn samen lichaam met Hem, één lichaam met Christus, behorend tot hetzelfde lichaam.

Het geheim is dat in de geest de natiën mede samen lotbezit zijn, samen lichaam, mede tot het lichaam behorenden en mededeelhebbers – samendeelhebbers – van de belofte in Christus Jezus. Dus ook hier weer: in Christus Jezus. Wij delen in Zijn belofte, daar hebben wij samen met Hem deel aan. Wij delen in Zijn lotbezit, daar hebben wij samen met Hem deel aan, en wij behoren tot hetzelfde lichaam. Dat is het geheim dat Paulus bekend mocht maken.

Nou, daar is natuurlijk veel meer over te zeggen en dat gaan we ook ongetwijfeld nog wel eens doen, maar ik denk dat het voor deze ochtend zo wel genoeg is. Dus hier laat ik het bij.

Deel 6 van 11