87. 1 Korinthe 10:18-21 – weet wat je ‘eet’

Uitgebreid doet Paulus in dit hoofdstuk uit de doeken wat afgodendienst inhoudt en dat men zich daar verre van zou houden. Afgoden zijn niets, er is slechts één God (8:4), maar wie deelneemt aan afgodendienst, geef er zijn goedkeuring aan en heeft er gemeenschap mee. En dat zouden we niet doen. Zoals Paulus eerder zei: vlucht daarvan weg (:14)! Neem afstand van religie.

 

 

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Paulus waarschuwt de Korinthiërs dat het eten van heidense offers betekent dat men deelgenoot wordt van demonen, aangezien deze offers niet aan God worden gebracht. Hoewel afgoden en afgodenoffers op zichzelf niets zijn, is bewuste deelname aan afgodendienst onverenigbaar met de dienst aan de ene ware God. De gelovige kan niet van twee tafels tegelijk eten en dient weg te vluchten van dergelijke praktijken. Dit principe wordt tevens toegepast op de hedendaagse theologische religie, die evengoed als een vorm van afgodendienst kan worden beschouwd.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 10:14, 1 Korinthe 10:16, 1 Korinthe 10:18, 1 Korinthe 8:4, Leviticus 17

“Je kunt niet van twee tafels eten: zowel van Zijn tafel als van de tafel van demonen of van afgoden.”

⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:

Deelgenoten van het Altaar ↑ hoofdstukken

Hallo! We zijn aangekomen bij 1 Korinthe 10, vanaf vers 18, beste kijkers. Daar moet ik even refereren aan het voorgaande. Paulus had daar gesproken over de gezamenlijke maaltijden die men hield in de Ecclesia van Korinthe. Hij refereert daar aan de drinkbeker met wijn die daar rondging en het brood dat met elkaar gedeeld werd.

Daarin legt hij diverse zaken uit — dat heb ik de vorige keer in mijn video voor het voetlicht gebracht — over wat de betekenis is van die beker en ook wat de betekenis is van dat brood en de maaltijden die men daar had. Het beeldt gemeenschap uit: een gemeenschap aan het bloed en het lichaam van Christus. Het gaat over het leven dat er in de opgewekte Christus is en waar we met elkaar gemeenschap aan hebben. Daar gaat het, heel kort gezegd, over.

Vervolgens verwijst hij in dit vers weer terug naar Israël en hij zegt: "Bekijk, zie, Israël naar het vlees." Hij verwijst dus nu weer terug naar de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament. "Bekijk Israël naar het vlees. Zijn niet degenen die de offers eten, deelgenoten van dat altaar?"

Wat Paulus zegt, is dat degenen die de offers eten — en je vindt daar heel veel voorbeelden van in het Oude Testament — deelgenoten zijn. Ik verwijs bijvoorbeeld naar Leviticus 17; ik ga er nu niet naartoe, maar lees dat hoofdstuk maar eens. Daar wordt gesproken over een aantal offers, zoals brandoffers (wat letterlijk een opstijgoffer is) en vredeoffers. Je leest daar dat die offers werden gegeten.

Paulus refereert daaraan en vraagt: "Zijn niet degenen die de offers eten, deelgenoten van het altaar?" Dat 'deelgenoten' houdt in dat zij gemeenschap hebben. Dat was ook het woord dat Paulus hiervoor gebruikte in het voorgaande vers, vers 16, waar hij sprak over een gemeenschap aan het bloed van Christus. Dus degenen die de offers eten onder dat oude verbond, hebben gemeenschap; zij zijn deelgenoten van het altaar.

Op dat altaar lag het offer, wat natuurlijk ook een verwijzing is naar het offer van Christus. Ik ga het nu niet over die hele offerdienst hebben, want ook dat wordt vaak misverstaan. Daar heb ik het wel eens over gehad en dat zal ongetwijfeld in de toekomst ook nog wel gebeuren.

Wat nu even van belang is: "Bekijk Israël naar het vlees. Zijn niet degenen..." — het is een retorische vraag — "...zijn niet degenen die de offers eten, deelgenoten van het altaar? Hebben zij daar geen gemeenschap aan?" En het antwoord is natuurlijk: ja, natuurlijk hebben ze daar gemeenschap aan. Het eten is een uitbeelding, een uitdrukking van gemeenschap.

Een Afgod Is Niets ↑ hoofdstukken

Wat zeg ik dan met nadruk? Dat een afgodenoffer iets is of dat een afgod iets is? In 1 Korinthe 8 heb ik dat ook besproken; nu haal ik het alleen even aan, in vers 4. Daar zegt Paulus: wij weten dat een afgod niets is in de wereld en dat er geen andere God is dan één.

Dus, is een afgod iets? Nee, een afgod is niets. Een afgod is slechts een denkbeeld, een idee of een idool. Daar komt ons woord ‘idool’ vandaan. Het is een denkbeeld, een verzonnen beeld van mensen. En is een afgodenoffer dus iets? Nee, natuurlijk is een afgodenoffer niets. Want als een afgod niets is, dan is een afgodenoffer in zichzelf ook niets.

Daarom zei Paulus ook in hoofdstuk 8 dat je je niet hoeft af te vragen of vlees aan afgoden is geofferd. Wij erkennen geen afgoden, dus we kunnen gewoon eten. De enige reden waarvan Paulus zegt dat hij daarvoor niet zou eten, is om rekening te houden met een ander die daar niet zo sterk in staat. Nou, dat heb ik toen besproken.

Hier zegt Paulus dus ook weer: wat zeg ik dan met nadruk? Dat een afgodenoffer iets is? Nee. Of dat een afgod iets is? Nee, natuurlijk niet. Het zijn geen goden, er is slechts één God. Maar wat de natiën...

Offeren aan Demonen ↑ hoofdstukken

Wat de natiën offeren, dat offeren zij aan demonen en niet aan God. En ik wil niet dat jullie deelgenoten van de demonen worden. Dit lijkt misschien wat vreemd, dat zij offeren aan demonen. Maar laat ik dat gelijk maar even laten zien. Kijk, als ik op dat woord klik, dan zie je waar dat woord allemaal voorkomt in het Nieuwe Testament.

En dat is nogal wat. Een bekend gedeelte staat in Handelingen, waar Paulus in Athene is en daar op de Areopagus discussieert met filosofen. Hij ziet daar een sokkel met het opschrift ‘voor de onbekende God’. In die geschiedenis zeggen anderen over hem: "Hij schijnt een aankondiger van vreemde demonen te zijn." Ook hier staat dat woord ‘demoon’; dat is in de NBG-vertaling vertaald met ‘goden’. Dat is ook het idee natuurlijk: hij schijnt een aankondiger van vreemde demonen te zijn.

Hier zie je dus dat het woord ‘demonen’ van oorsprong de benaming is, de titel van de goden van de natiën. Ja, daar hoef ik verder niet zo heel veel over te zeggen. De goden van de natiën werden dus demonen genoemd. Vandaar dat wat de natiën offeren — zij kennen de ene God immers niet — dat offeren zij aan demonen en niet aan God. Hoe de echte demonen achter de schermen daarop aanstuurden, dat doet er nu niet eens zoveel toe; daar gaat het even niet om in dit verband.

Paulus concludeert echter: wat de natiën offeren, dat offeren zij aan demonen en niet aan God. En ik wil niet dat jullie deelgenoten van demonen worden. Weer zien we datzelfde woord voor gemeenschappelijkheid: ‘gemeenschappelijk zijnde met’ of ‘aan’ demonen. Dat is wat Paulus hier aangeeft.

Niet Deelnemen aan Afgodendienst ↑ hoofdstukken

En als ik dan nog even terugga naar het voorgaande: Paulus zegt dat wij geen gemeenschap zouden hebben aan die afgodencultes, want daar gaat het uiteindelijk om. Daar ging het in Korinthe ook om. Hij spreekt tegen die Korinthiërs altijd heel duidelijk over afgodenoffers; dat we die gerust kunnen eten en dat we geen navraag hoeven te doen, want we rekenen niet met afgoden. Maar dat betekent niet dat wij wel zouden deelnemen aan afgodendienst, want dat is natuurlijk heel iets anders. Wanneer we bewust meedoen aan afgodendienst, dan hebben we daar gemeenschap aan. Dan geven we daar ook onze goedkeuring aan, en dat keurt Paulus wel af.

Dat is natuurlijk ook logisch, want wij dienen slechts de ene God. Kijk, wij halen ons vlees in de supermarkt, maar in die tijd werd het op de markt verkocht en was het blijkbaar eerst aan afgoden of demonen geofferd. Maar Paulus zegt dat je dan geen navraag hoeft te doen, want wij kennen slechts één God en Hij heeft alles gemaakt. Dat komt in dit hoofdstuk ook terug: de aarde en haar volheid is des Heren. Dus ook dat vlees, de dieren waarvan het vlees afkomstig is, heeft Hij gemaakt en we danken Hem ervoor. Daarin wordt het ook gezegend; dat wat wij dankzeggende zegenen, zie de voorgaande verzen.

Maar wanneer we mee gaan doen aan afgodendienst, dan is dat een heel ander verhaal. Dan zijn we deelgenoten van die afgodendienst. Als je dan eet van afgodenoffers, dan heb je dus deel aan die afgodenoffers. Dat is zoals hij verwijst in de verzen die ik net bespreek, over Israël naar het vlees dat deel had aan de offers aan Jahweh. Dat is natuurlijk positief, maar hier gaat het om afgodendienst. Dat is de andere kant van de medaille. Als je daar dan ook van eet, heb je daar ook deel aan en geef je er ook je goedkeuring aan. Dat zouden wij niet doen, want daar gaat Paulus straks in het volgende vers over verder. Dus daar heb ik het de volgende keer dan weer over. Je kunt niet van twee tafels eten: zowel van Zijn tafel als van de tafel van demonen of van afgoden.

Religie als Afgodendienst ↑ hoofdstukken

Vertaald naar onze situatie wellicht. Ik heb de vorige keer gezegd, en ook laten zien naar aanleiding van vers 14, dat Paulus zegt: vlucht weg van de religie. Vlucht weg van die afgodendienst. Ik heb daarbij gezegd dat een groot deel van wat wij zien als het christendom, dat dit ook gewoon religie is. Een afgodendienst, een god met drie gezichten die men daar vereert, en allerlei menselijke theologische bouwwerken waar dat allemaal op gebaseerd is.

En ook als je daar bewust deel aan hebt, dan is dat gewoon deelhebben aan afgodendiensten. Paulus heeft niet voor niets gezegd: vlucht daarvan weg. En als je je daar bewust van bent en daar gemeenschap hebt en daar deel aan neemt, dan neem je dus bewust deel aan afgodendiensten. En dat zegt Paulus hier in deze verzen: dat zouden wij niet doen.

Nou, de volgende keer weer verder in de volgende verzen. Ik zou zeggen: graag weer tot dan.

Deel 87 van 157