Er waren Paulus zaken ter ore gekomen over de samenkomsten van de Kortinhiërs. Er waren scheuringen en misstanden. Zij deelden in deze samenkomsten de maaltijd met elkaar, maar niet zoals dat past bij hen die één Heer hebben. Vandaar dat Paulus zegt: “wanneer jullie samenkomen, is dat geen Heer-lijke maaltijd”, in de zin van ‘een bij de Heer behorende maaltijd’.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Het met elkaar eten is natuurlijk een uitbeelding van het met elkaar het Woord tot je nemen.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Scheuringen en Beproefden in de Ecclesia ↑ hoofdstukken
Hallo allemaal. In 1 Korinthe 11 vers 19 ben ik aangekomen, en voor het verband is het wel goed om het voorgaande even mee te lezen. Ik begin in vers 17: "Wanneer ik deze opdracht geef," staat er dan, maar er staat eigenlijk: wanneer ik dit aanzeg of wanneer ik deze boodschap of dit bericht doorgeef, prijs ik jullie niet. Want wanneer jullie samenkomen, is dat niet tot voordeel, maar tot nadeel. Zij kwamen niet tot beter samen, maar tot minder; ze werden niet beter van hun samenkomsten, maar ze werden er minder van.
Want ten eerste zijn er, naar ik hoor, wanneer jullie in de Ecclesia samenkomen, scheuringen onder jullie. Ten dele geloof ik dit. Er waren *schismata*, scheuringen. "Ten dele," zegt de MBG. Secten, groeperingen... en een secte is een groep die zich afscheidt of afscheurt vanwege een favoriete leraar of lering. Paulus had het daar in hoofdstuk 1 al over gehad toen hij zei dat sommigen van jullie zeggen: "Ik ben van Paulus," anderen zeggen: "Ik ben van Keefas," en weer anderen van Apollos. Dat zijn scheuringen.
En Paulus zegt: "Ten dele geloof ik dit, want er moeten ook groeperingen onder jullie zijn, opdat zij die wèl-beproefd zijn onder jullie openbaar zullen worden." Dus degenen die wèl-beproefd zijn – de MBG zegt: die de toets kunnen doorstaan – die worden door die scheuringen openbaar. Zij zijn namelijk degenen die belijden in woord en daad, om het zo te zeggen, dat de Ecclesia één is, één lichaam is en dat we allemaal één zijn. En dat er binnen die Ecclesia dus geen groeperingen zijn, maar dat we allemaal één lichaam zijn in Christus en wat dat betreft gelijkwaardig.
"Er moeten ook groeperingen onder jullie zijn," zegt Paulus, omdat zij die wèl-beproefd zijn, die de toets dus kunnen doorstaan (wat de MBG zegt), openbaar zullen worden. Even kijken wat de Statenvertaling zegt, dat weet ik niet uit mijn hoofd: "Er moeten ook ketterijen onder u zijn, opdat degenen die oprecht zijn, openbaar mogen worden onder u." Ketterijen is een oud woord natuurlijk. Het gaat om degenen die oprecht zijn, die recht zijn, die juist zijn, die het juiste zicht hebben op de Ecclesia, om het zo te zeggen. Dat die openbaar mogen worden onder jullie.
Dus Paulus zegt dat die groeperingen er moeten zijn, opdat zij die wèl-beproefd zijn onder jullie openbaar zullen worden. Want het is natuurlijk een nadeel hoe zij samenkomen, dat zei Paulus: niet tot beter, maar tot minder. En daarmee werden ook die groeperingen openbaar, want ze kwamen daar openlijk voor uit natuurlijk: "Ik ben van Paulus" en "Ik ben van Apollos". Maar degenen die wèl-beproefd zijn, die wel de toets kunnen doorstaan, die werden daardoor natuurlijk ook openbaar. Ook die vielen weer op, zeg maar.
Een 'heer-lijke' Maaltijd Zonder Kerkelijke Bril ↑ hoofdstukken
Lees deze woorden nou niet met je kerkelijke bril. Het was namelijk niet om avondmaal te vieren of om op de juiste manier het heilige avondmaal te vieren. Wat Paulus hier zegt, is een bijvoeglijk naamwoord; het is dus een bij de Heer behorende maaltijd of avondmaaltijd. Als je van 'Heer' een bijvoeglijk naamwoord zou moeten maken, dan zou je moeten zeggen: een 'heer-lijke' maaltijd. Een bij de Heer behorende maaltijd dus.
Net zoals iets wat bij de koning hoort 'koninklijk' is – wij zijn ook koninklijk, wij zijn koningskinderen in zekere zin – zo is het wanneer iets bij een heer hoort: dan is het dus heerlijk. Zo zou je dat in één woord kunnen zeggen. Maar dat woord wordt in onze taal natuurlijk wat anders en ook veel ruimer gebruikt. Als wij iets lekker vinden, dan zeggen we dat het heerlijk is. Maar letterlijk, zoals het hier gebruikt wordt, gaat het over een heerlijke, bij de Heer behorende maaltijd.
Wanneer zij samenkwamen met elkaar op één plaats, dan was dat niet het eten van een heerlijke avondmaaltijd. Blijkbaar kwamen die Corinthiërs, als ze bij elkaar kwamen rondom het Woord, ook bij elkaar rondom de tafel om met elkaar te eten.
Brood en Maaltijd als Uitbeelding van het Woord en Eenheid ↑ hoofdstukken
En die maaltijd, daar gaat het vervolg ook over. Het met elkaar eten is natuurlijk een uitbeelding van het met elkaar het Woord tot je nemen. Ik zou er talloze voorbeelden van kunnen geven hoe vaak in de Schrift wordt geïllustreerd dat bijvoorbeeld brood een uitbeelding is van het Woord van God. Dat dagelijkse manna bijvoorbeeld, dat in de woestijn voor het volk Israël neerviel, dat is een beeld van het Woord van God.
Het gezamenlijk eten van datzelfde brood, daar gaat het ook nog over in het vervolg. Het eten van dezelfde tafel is een uitbeelding van gemeenschap; de gemeenschap die er is in de Heer. Paulus zegt: wanneer jullie samenkomen op één plaats, dan is dat niet om de Heer-lijke maaltijd, of des Heren maaltijd, of de maaltijd die bij de Heer behoort, te eten. Zoals jullie eten, is dat geen maaltijd die recht doet aan de eenheid die jullie hebben in de Heer.
Dat is waar het over gaat en daar gaat Paulus in het vervolg een toelichting op geven. Want er waren er die overvloed hadden en er waren er die niets hadden. Wat dat betreft waren ook dat natuurlijk scheuringen, en dat zou niet zo moeten zijn. Dat waren ook groeperingen, en dat zou natuurlijk niet zo moeten zijn, omdat degenen die overvloed hebben juist zouden moeten delen met degenen die dat niet hebben, omdat je één bent. Daar gaat het in het vervolg over, dus daar ga ik de volgende keer verder in vers 21. Ik zeg graag: tot de volgende keer.