71. 1 Korinthe 8:7-9 – geen struikelblok voor de zwakken

Degene die sterk is, weet dat er slechts één God is. Afgoden spelen dan geen enkele rol. Daarom kon vlees dat geofferd was in de tempels van Korinthe met een gerust hart gegeten worden. Alles in deze wereld is gemaakt door de Ene God en kunnen we daarom gebruiken (10:26). Wie die kennis heeft, is sterk in het geloof. Maar we zouden wel rekening houden met degenen die nog niet zover zijn. Alleen kennis maakt opgeblazen, maar ware kennis gaat samen met liefde: het bouwt op.

 

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: In dit deel van de Korinthebrief legt Paulus uit hoe gelovigen moeten omgaan met vlees dat aan afgoden is geofferd. Hoewel sterke gelovigen weten dat afgoden niet bestaan en voeding onze standplaats bij God niet beïnvloedt, hebben anderen nog een zwak geweten. Zij zijn sterk beïnvloed door religieuze tradities en kunnen bezoedeld raken door hun oude gewoontes. Daarom is het essentieel dat sterke gelovigen hun vrijheid niet laten uitlopen op een struikelblok. Kennis zonder meer maakt opgeblazen, maar kennis gecombineerd met liefde bouwt de ander op en houdt rekening met de zwakken.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 8:6, 1 Korinthe 8:7, 1 Thessalonicenzen 1:9, 1 Korinthe 10

“Kijk uit dat dit recht van jullie niet een aanstoot wordt voor de zwakken.”

Inleiding: de Realiteit van Onze Menselijke Zwakheid ↑ hoofdstukken

Hallo beste vrienden, ik hoop dat het jullie allemaal goed gaat. Ik heb zelf nogal last van mijn rug. Normaal gesproken zeggen ze wel dat ik goed zitvlees heb; ik kan redelijk goed zitten, tenminste als ik iets doe waarin ik plezier heb, zoals bijbelstudie. Maar vandaag hoop ik dat ik deze tien minuten zonder al te veel gedraai en pijn door kan komen. Het is even wat lastig, maar ik heb het idee dat het wel iets beter gaat, dus ik hoop er over een paar dagen weer vanaf te zijn.

Je beseft het pas echt als je iets aan je rug hebt. Gisteren kon ik nauwelijks lopen, maar zitten ging ook niet echt. En als ik even ging liggen, begon ik het ook al meteen te voelen. Dan heb je eigenlijk elke houding wel gehad. Op zo’n moment besef je echter meteen hoe zwak je eigenlijk bent. Dat zijn dingen die we wel weten, maar op dit soort momenten dringt dat besef pas echt tot je door. Er hoeft maar iets te gebeuren en je merkt het.

Ik ben vandaag toevallig jarig. Ik ben drieënveertig geworden, maar als ik een stukje wandel, dan voel ik me een jaar of veertig ouder — voor zover ik dat kan voelen natuurlijk.

Terugblik op Vers 6: de Ene God en Afgodenoffers ↑ hoofdstukken

Laten we verdergaan met de bespreking van de Korinthebrief. Ik ben aangekomen bij 1 Korinthe 8 vers 7. Ik heb het net even nagekeken: het is vier dagen geleden dat ik een video plaatste over 1 Korinthe 8 vers 6. In de tussentijd heb ik een weekend gehad waarin ik bijbelstudie heb gegeven en waren er nog wat andere dingen tussendoor die mijn aandacht vroegen.

Ik pak nu de draad weer op, maar laat ik het voorgaande vers eerst even lezen. Dat is, als je het mij vraagt, wel een sleutelvers. Ik weet niet of dat het juiste woord is, maar het is in ieder geval een vers waarin Paulus naar voren brengt wat wij nu eigenlijk geloven. Wat dat betreft is het heel basaal voor ons.

Voor ons is er één God, en dat in tegenstelling tot die afgoden die hij noemt in de voorgaande verzen. Het hoofdstuk gaat over afgodenoffers en de dingen die geofferd zijn, afgodenoffers, en dat zullen we ook zien in deze verzen over het eten daarvan. Want in die tijd en in die omstandigheden, in die cultuur, was het normaal dat vlees werd geofferd aan de afgoden. Dan kocht je vlees op de markt en dat was dan een afgodenoffer.

De vraag voor een gelovige is: kunnen wij dat dan zomaar eten? Nou, Paulus staat daar heel nuchter in en die zegt van: ja, eet maar. Want voor ons is er maar één God. En met die afgoden, daar rekenen wij niet mee. Er zijn geen afgoden in de wereld. Voor zover er dan wel goden zijn of heren – er zijn vele goden en heren met een kleine letter – geldt voor ons: "maar voor ons is er één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn en tot wie wij zijn, en één Heer, Jezus Christus, door wie alle dingen zijn en wij door Hem."

Korinthe 8:7: de Traditie van de Afgod en het Zwakke Geweten ↑ hoofdstukken

Maar niet bij allen is deze kennis, want sommigen die tot op dit moment in de traditie van de afgod zijn, eten ervan als een afgodenoffer en hun geweten, dat zwak is, wordt erdoor bezoedeld. In Korinthe zei men: "Hebben wij niet alle kennis?" Nou, blijkbaar niet. Paulus zegt het hier ook: niet bij allen is deze kennis. Want sommigen die tot op dit moment in de traditie van de afgod zijn, eten ervan als een afgodenoffer. Je moet je voorstellen dat deze mensen hun leven lang afgoden gediend hadden en voor hun idee vlees hadden gegeten wat aan de afgod geofferd was. En Paulus zegt: ja, dan heb je een traditie van de afgod; het is namelijk traditie om dat zo te doen.

De Statenvertaling zegt hier "geweten". Daar wijs ik even op, omdat dat niet juist is. Want bij het geweten denken wij vaak: dat zou je niet moeten doen, of dat zou je juist wel moeten doen. De Bijbel kent dat ook; het geweten, het medeweten is er dan. Wij weten dingen, we hebben een medeweten, mede met God, dus samen met God. Daar hebben wij besef van wat juist is en wat niet juist is. Maar daar gaat het hier niet over. Hier gaat het over traditie en dat zijn gewoontes. En een gewoonte kan heel goed zijn, maar een gewoonte kan ook helemaal verkeerd zijn. En dit zijn natuurlijk gewoon verkeerde — en dat is zacht uitgedrukt — gewoontes om vlees aan afgoden te offeren. Die afgoden bestaan niet, dus het is ook nogal een zinloze gewoonte. Maar die mensen hadden een gewoonte, een samengewoonte, een traditie van de afgod. Voor hen was het traditie om dingen aan afgoden te offeren en zij waren bekeerd tot de levende God.

Paulus zegt dat in de eerste Thessalonicenzenbrief bijvoorbeeld. Dat is een heel mooi vers, dat moet ik even opzoeken. Het schiet me zomaar te binnen, dus dan moet ik het in ieder geval snel kunnen vinden. In 1 Thessalonicenzen 1 vers 9 staat het. Daar zegt hij tegen de Thessalonicenzen: "Want zelf berichten zij van ons wat voor een entree en ingang wij bij jullie hadden en hoe jullie je omkeerden van de afgoden tot God." Dus zij keerden zich tot God en daarmee keerden zij zich af, zij keerden zich om van de afgoden. Zodra je de God kent en je keert je tot God, dan keer je je van al die afgoden af. Dat zegt Paulus hier in Thessalonicenzen en daarover heeft hij het ook in deze verzen.

Zij waren afgekeerd van die afgoden, maar in je hoofd en in je denken kunnen die gewoontes nog wel aanwezig zijn. Als je dan eet — want sommigen die op dit moment in de traditie, de gewoonte van de afgod zijn, eten ervan als een afgodenoffer — dan word je dus bezoedeld. Want Paulus zegt dat die afgoden niet bestaan, maar als je daar nog wel rekening mee houdt en het nog in je denken aanwezig is, dan word je bezoedeld. Hun geweten, dat woord voor samen weten en samen waarnemen, namelijk met God; hun geweten dat zwak is, wordt bezoedeld.

Paulus zegt hier dus een paar dingen. Hij zegt dat het sterk is als jij geen rekening houdt met de afgoden. Als je besef hebt van die ene God, dan kun je alles eten. Want de aarde en haar volheid is des Heren; dat staat in 1 Korinthiërs 10 onder andere. Maar er zijn er die een gewoonte van de afgod hebben en zij eten ook, maar hun geweten dat zwak is, wordt daardoor bezoedeld.

Toepassing: Religieuze Tradities Verdrijven met Gezonde Woorden ↑ hoofdstukken

Ik zeg altijd: kijk naar dit soort situaties, waarin mensen nog steeds leven met tradities en gewoontes. Dat je bijvoorbeeld – ik noem maar wat – iets niet zou mogen op zondag, omdat dat de sabbat zou zijn. Er zijn mensen die een schuldgevoel hebben, want hun geweten is zwak. En ze voelen zich schuldig als ze die dingen dan toch doen op zondag; dan wordt hun geweten daardoor bezoedeld.

Ik zeg altijd: als je vergiftigd bent – want dat is het – dan raad ik je één ding aan, dan geef ik je één advies. Vul je denken met de gezonde woorden van onze Heer Jezus Christus. Vul je denken met het Woord van God. Dat vergif – want het ís vergif; Satan gebruikt religie en tradities om mensen te strikken en om ze vast te houden – dat vergif wordt door die gezonde woorden vanzelf verdreven.

Dat duurt bij de een langer dan bij de ander, en dat is ook liefde. Het is ook een teken van kracht voor ons als we dat bij anderen zien, als we hen daar de tijd en de ruimte voor geven. Niet bij allen is deze kennis aanwezig, want sommigen die tot op dit moment in de gewoonte of traditie van de afgod zijn, eten ervan als een afgodenoffer. Een geweten dat zwak is, wordt erdoor bezoedeld.

Ja, mijn rug is zwak, dat had ik al gezegd, dus daar moest ik even voor gaan zitten.

Korinthe 8:8-9: Voeding, Vrijheid en Geen Aanstoot Zijn ↑ hoofdstukken

Nu zal voeding ons geen standplaats geven bij God. Als wij niet eten, schieten wij niet tekort; als wij wel eten, zijn wij niet overvloedig. Wij zijn niet beter of minder voor God als we wel of niet eten. En het gaat hier natuurlijk over dat eten van vlees. Maar voeding zal ons geen standplaats geven bij God. De spijs nu maakt ons voor God niet aangenaam, zegt de Statenvertaling. Nu zal wat wij eten ons niet bij God brengen. Dat is al erg vrij vertaald van de NBG, maar dat is natuurlijk het idee: wij worden niet aangenamer voor God als we wel of niet eten. Als we niet eten, schieten wij niet tekort; als we wel eten, zijn wij niet overvloedig. Daar gaat het helemaal niet om.

Paulus had in deze brief gezegd: alle dingen zijn mij geoorloofd. Dat was waarschijnlijk ook een leuze die rondzong in Korinthe. Maar niet alles is nuttig, niet alles bouwt op. De kennis blaast op, zei hij, maar zonder liefde... Maar de liefde, die bouwt op. En als wij wel kennis hebben van goden en afgoden, en wij rekenen alleen met God, maar onze broeder of zuster is zwak en wij zouden die ander daardoor doen struikelen, dan zouden wij dus niet eten.

Nu zal voeding ons geen standplaats geven bij God. Als wij niet eten, schieten wij niet tekort; als we wel eten, zijn we niet overvloedig. Maar kijk uit dat dit recht van jullie niet een aanstoot wordt voor de zwakken. Dat is wat ik zojuist zei. Wij kunnen weliswaar sterk zijn en denken van: ja, we kunnen dat gewoon eten. Maar als we die kennis hebben, is dat slechts kennis op zich. En die kennis, die blaast dus op. Maar die kennis mét liefde, die bouwt op. Want als je sterk bent, dan kun je ook gaan beslissen om niet te eten omdat je weet dat je daardoor voor die ander een aanstoot bent.

En dat zegt Paulus hier: "Kijk uit dat dit recht van jullie niet een aanstoot wordt voor de zwakken." Want voor jou is het wellicht geen gewoonte of traditie waardoor je belast bent, maar die ander heeft dat wel. Dan zouden we daar rekening mee houden. Ook dat is sterk en dat is geen kennis die opgeblazen maakt, maar kennis en liefde die opbouwt. Nou, dat is wat Paulus in deze verzen naar voren brengt. Het lijkt me weer ruim voldoende voor deze video. Ik ga er hier een einde aan maken. Dat zeg ik al te kort, maar ik ga hiermee stoppen en ik zou zeggen: graag tot de volgende keer!

Deel 71 van 157