In de nieuwe of jonge mens zijn we één in Christus. Hij heeft ons uitverkoren en geheiligd en dat is uit genade. Omdat Hij ons genade schenkt mogen wij ook in genade omgaan met anderen. In de meeste vertalingen wordt dit weergegeven met “elkaar vergeven”, maar genade schenken reikt veel verder.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Dus de Heer gaat genadig met ons om, en daardoor kunnen wij die anderen ook genadig zijn.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
De Oude en de Jonge Mens ↑ hoofdstukken
Beste kijkers, hallo. Welkom bij deze video waar ik het ga hebben over Kolossenzen 3 vers 12, want dat is het vers waar we gebleven zijn. Dat vers vangt aan met: 'Trek dan aan...'. En dat 'dan', dat is natuurlijk voortbordurend op de voorgaande verzen. Die ga ik niet helemaal lezen, maar ik ga er wel even naar terug. Paulus had gesproken over de oude en... of beter: de jonge mens.
En hij zegt hier: 'Lieg niet tegen elkaar, omdat jullie de oude mens uittrekken.' 'Afstropend' staat het hier, maar de metafoor die Paulus gebruikt is die van een jas die uitgetrokken wordt. Dat oude past niet meer, hè, samen met zijn praktijken. En die praktijken, dat is wat het leven vult; dat karakteriseert die oude mens: dat zijn zijn praktijken. En die oude mens zouden we uittrekken, want dat jasje past ons niet meer, en de jonge aantrekken.
In Efeze 4 vers 24 – ik weet niet of ik dat de vorige keer heb laten zien, maar het zit nu in mijn hoofd, dus waarom niet even daar naartoe gaan – heeft Paulus het over de nieuwe mens. Hier gaat het dus over de nieuwe mens. Dat is een ander Grieks woord dan hij in Kolossenzen 3 gebruikt. Maar de nieuwe mens tegenover de oude mens, en hier heeft hij het over de jonge. Dus 'en jullie de jonge aantrekken' – en daar moeten we natuurlijk het woord 'mens' bij denken – 'en jullie de jonge aantrekken'. Dus de oude mens tegenover de nieuwe mens, maar beter in deze context van Kolossenzen, in deze versie: de jonge.
De nieuwe mens is jong. Het is natuurlijk geen andere mens, maar Paulus gebruikt andere bewoordingen. En die nieuwe mens, die is jong en die blijft jong. Dat betekent fris; het spreekt van een nieuwe generatie van de opgewekte Christus. Hij is opgewekt in onvergankelijkheid. Nou, die jonge mens is dat ook: 'en jullie de jonge aantrekken, die vernieuwd wordt tot besef, in overeenstemming met het beeld, de afbeelding van degene die hem schept, waarin geen Griek en Jood aanwezig is, besnijdenis en voorhuid, barbaar, Skyth, slaaf, vrije, maar alles en in allen is Christus.'
Daar heb ik de vorige keer mee afgesloten, met die frase: in Christus, in de ecclesia, in die nieuwe, in die jonge mens. Daar is dat onderscheid, al die vleselijke onderscheidingen spelen daar geen rol. Natuurlijk, we zijn nog man, vrouw, slaaf, werkgever, vrije enzovoorts. Dat zou je inderdaad wel zo in kunnen delen, maar dat is allemaal naar het vlees. En in de ecclesia bestaan die verschillen niet. Het speelt geen rol, er is ook geen hiërarchie. Er is er maar één die aanstuurt en die leiding geeft, en dat is Christus. Hij is het hoofd van het lichaam en al die leden van het lichaam hebben natuurlijk allemaal een andere functie. Maar ze zijn allemaal nodig binnen dat ene lichaam, en daarin is de een niet meer of minder dan de ander.
Gods Uitverkoren Heiligen en Geliefden ↑ hoofdstukken
Trek dan aan – dus dat er hier een vervolg is met die metafoor. Trek dan aan. Hij gaat nu niet opnieuw de nieuwe of de jonge mens noemen, maar hij gaat eigenschappen van die jonge mens noemen. Trek dan aan, dus ook hier weer datzelfde woord aantrekken, zoals een jasje, zoals een jas of een mantel: 'Als Gods uitverkoren heiligen en geliefden.'
Ja, dat is nogal een mond vol en we zouden daar zomaar overheen lezen, maar Paulus zegt deze dingen niet voor niets. Ik zou over zo'n begrip als 'uitverkoren' een uitgebreide studie kunnen geven. Dat heb ik ook wel eens gedaan. Maar 'uitverkoren': we zijn uitverkoren in Hem. Dat betekent dat God ons heeft uitgekozen voor een bepaald doel met een bepaalde bestemming. En dat is niet zoals uitverkiezing in de christelijke wereld vaak wordt uitgelegd, namelijk dat je uitverkoren bent voor de hemel en de rest dus voor de hel. Maar je bent uitverkoren – en dat is inderdaad exclusief, dat is maar voor enkelen – om de rest, om het geheel te zegenen. Dat is uitverkiezing: God kiest een enkeling (zoals Abraham), een volk (Israël) of een groep (de Ecclesia) om de rest te zegenen. En dat heeft het begrip 'uitverkoren' dus allemaal in zich.
Heiligen betekent dat je apart gezet bent door God. Hij zet je apart, wijdt je aan een bepaalde taak en maakt je tot Zijn eigendom. We zijn dus uitverkoren heiligen. Dat heiligen – ik denk er altijd bij – dat zegt ook iets over onze toekomst. Want wij zijn apart gezet en uitverkoren, en het woord Ecclesia heeft daar natuurlijk ook nog iets mee te maken. Dat betekent zoiets als 'het uitroepsel' of 'de uitgeroepen vergadering', zo wordt het althans weergegeven in deze interlineair. Maar dat betekent ook dat ze ergens uit verzameld wordt. Dus de Ecclesia, het lichaam van Christus, wordt verzameld uit alle natieën. En dat lichaam van Christus is het kanaal waarmee God deze hele schepping aan Zich gaat onderschikken en onderwerpen. Dus daarvoor zijn wij geheiligd en apart gezet, en door Hem bestemd voor dat doel.
En 'geliefden', namelijk door God geliefd. 'Trek dan aan, als Gods uitverkoren heiligen en geliefden, innerlijke gevoelens van medelijden, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid en geduld.' Ik ga die eigenschappen niet allemaal uitgebreid bespreken, maar dit zijn eigenschappen die passen bij de nieuwe mens. Die horen bij dat jasje dat wij aantrekken, om die metafoor maar weer te gebruiken. En deze eigenschappen van medelijden (of 'ontferming', zoals de NBG vertaalt), vriendelijkheid (wat te maken heeft met geschiktheid, dat je je ook schikt in de dingen), nederigheid (dat je de ander meer acht dan jezelf), zachtmoedigheid (dat heeft de NBG er ook in staan) en geduld, hebben natuurlijk allemaal met de ander te maken. Want al deze eigenschappen van die nieuwe mens zijn eigenschappen die gericht zijn op de ander. En dat blijkt ook uit het volgende vers, want ik lees dan verder in vers 13.
Verdraag Elkaar en Schenk Elkaar Genade ↑ hoofdstukken
Verdraag elkaar. Paulus gaat dat dus toelichten. En die eigenschappen van de nieuwe mens, die worden dan hier samengevat in: verdraag elkaar en wees genadig onder elkaar.
Ja, dat woord, dit 'genadig onder elkaar zijn', dat wordt in andere vertalingen vertaald met 'vergeven'. 'Verdraag elkaar en vergeef elkaar', dat zie je in de NBG-vertaling: "Verdraagt elkander en vergeeft elkander." En hier ook: "verdragende elkander en vergevende de een de ander", enzovoorts.
Maar het woord dat hier staat, dat de Schriftvertaling heeft weergegeven met 'genade', dat is inderdaad het woord *charizomenoi*. Dat is afgeleid van het woord *charis*, en dat betekent genade. Dus dit is eigenlijk – ik weet niet of ik het helemaal zo mag zeggen, maar ik denk het wel – een werkwoord van genade. Dus ja, hoe vertaal je dat? 'Genade maken'? Maar hier zijn nog andere mogelijkheden: 'genade geven' bijvoorbeeld, of 'genade schenken'. Dat laatste las ik inderdaad ook in een andere vertaling. Maar daar gaat het dus om: verdraag elkaar en schenk elkaar genade.
Dat is dus heel wat meer dan vergeven. Vergeven is eigenlijk negatief. Iemand anders heeft iets gedaan wat ons niet zint, of waar wij last van hebben, of wat ons beschadigt, of wat dan ook, en daar zien wij aan voorbij. We rekenen daar niet mee. We zien daaraan voorbij, we zien dat door de vingers, enzovoorts. Dat is vergeven, maar in principe is dat nog negatief.
Maar 'schenk elkaar genade', dat is positief. Dat betekent dat je elkaar – dat staat hier ook nog als woordopbouw – dat je de ander blij maakt, dat je vreugde schenkt, gunst. Als ik nu naar beneden ga met de muis, dan zie je het niet meer, maar hieronder staat... onder mijn muis staat nog 'gunstbewijzing' en 'een gunstgever'. Dus je geeft, je maakt die ander blij. Je geeft vreugde, je begunstigt hem, je schenkt hem genade. Dat is wat hier staat. Dat is dus juist positief.
Dus ondanks wie die ander is, daar kijken wij niet naar. We zijn allen één in Christus. Dat was het vorige vers: in de nieuwe mens, de jonge mens en in de ecclesia. Alles en in allen is Christus. Dus 'verdraag elkaar en schenk elkaar genade', dat heeft mijn voorkeur als vertaling.
In het geval dat de een tegen de ander een klacht heeft. Ja, want als het allemaal goed en relaxed gaat, dan is dat niet zo moeilijk. Maar wanneer er een klacht is, dan zouden we elkaar genade schenken en elkaar verdragen. Dat is wat Paulus hier zegt. Dus dat zouden we die ander niet aanrekenen en ook niet... nou ja, vergeven... dat zeg ik natuurlijk niet helemaal goed. Natuurlijk zouden wij die ander wel vergeven, maar we zouden meer doen. We zouden die ander ook begunstigen, vreugde schenken, genade schenken, enzovoorts. En ja, dat kunnen wij niet omdat we zo krachtig zijn van onszelf, maar omdat erachter staat...
Het Voorbeeld van de Heer in de Praktijk ↑ hoofdstukken
En zoals de Heer jullie genade geschonken heeft, doe ook zo.
Zo staat het er. Hetzelfde woord: zoals ook de Heer genadig is met jullie, zo ook jullie. Dus wij kunnen de anderen genade schenken, wij kunnen de anderen begenadigen omdat de Heer ons genade schenkt. Dus de Heer gaat genadig met ons om, en daardoor kunnen wij die anderen ook genadig zijn.
Want als jij genade ontvangen hebt, een overvloed van genade en overweldigd bent door Gods genade – zoals Paulus elders zegt in 1 Timotheüs 1 – waarom zouden wij dan die anderen ook niet genade schenken? Dat is wat Paulus ons voorhoudt, en hij houdt de Heer daarmee aan ons voor als een voorbeeld. De Heer schenkt ons genade, en daarom mogen wij die ander ook genade schenken. En Paulus zegt dan ook: verdraag elkaar en schenk elkaar genade. En ja, daar mogen we een voorbeeld aan nemen.
En dat is geweldig om, als we uit genade leven, ook daadwerkelijk in de praktijk van ons leven uit genade te mogen leven. En ik weet niet of ik dat erbij moet zeggen, maar natuurlijk is dat fijn voor die ander, maar het is ook voor onszelf. Want wanneer wij de ander de maat nemen, dan is dat een omgaan zoals er onder de wet met elkaar omgegaan wordt. Ja, dat is bitter, dat is zuur, en ik geloof ook dat het echt niet goed is voor de mens zelf.
En ik geloof dat genade, als je daaruit leeft, een uitwerking heeft in je leven. Dat zijn gezonde woorden, en dat is gezond voor alles. Dus daar word je een blij mens van en dat is alleen maar goed, ook voor jezelf. Natuurlijk ook voor die anderen, maar het mes snijdt dan aan alle kanten, laat ik het zomaar zeggen.
Nou, daar ga ik het bij laten voor nu, en de volgende keer gaan we verder in vers 14. Tot dan!