82. Kolossenzen 3:20-21 – kinderen en vaders

Nadat Paulus de verhouding tussen man en vrouw heeft besproken, richt hij zich nu tot kinderen en vaders. Kinderen roept hij op hun ouders gehoor te geven, omdat dat welbehaaglijk is in de Heer. Opvallend is dat Paulus kinderen rechtstreeks aanspreekt. Ook zij maken volwaardig deel uit van de ecclesia en worden aangesproken op hun wandel.

Vaders waarschuwt hij hun kinderen niet te prikkelen of te ontmoedigen. Ook in de opvoeding zouden de eigenschappen van de nieuwe mens zichtbaar worden. Zo laat Paulus zien hoe de nieuwe mens gestalte krijgt in de normale gezinsverhoudingen.


📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De spreker bespreekt de positie van de nieuwe mens in Christus in het dagelijks leven, in het bijzonder de relatie tussen kinderen en ouders. Kinderen worden opgeroepen om hun ouders in alles te gehoorzamen, omdat dit de Heer welgevallig is. Vaders krijgen de opdracht om hun kinderen niet te irriteren of ontmoedigen, maar hen in genade op te voeden. Dit houdt in dat zij hun kinderen de ruimte geven en hen wijzen op de grootheid van God.

Besproken Schriftgedeelten: Kolossenzen 3, Kolossenzen 3:20, Kolossenzen 3:21, Efeze 6:4

“In genade opvoeden betekent dat je ze ruimte geeft, dat je ze niet provoceert of prikkelt, maar ze blij maakt met de vreugde van God en de genade die er is in Christus.”

⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:

De Context: de Nieuwe Mens in Christus ↑ hoofdstukken

Hallo, welkom bij deze video. We gaan gewoon weer verder bij het vers waar we gebleven zijn.

Heel kort vat ik nog even samen hoe we hier terechtkomen, om het zo maar te zeggen: "Kinderen, gehoorzaam je ouders in alles." Hoezo ook alweer? Nou, dan ga ik even een paar verzen terug. Ik zou nog veel verder terug kunnen gaan, want de opbouw, vooral in dit hoofdstuk, is elke keer: "Indien jullie dan met Christus opgewekt zijn, zoek de dingen die boven zijn." Zo begint hoofdstuk 3.

Elke keer doet Paulus van die aanbevelingen of adviezen die een gevolg zijn van onze positie en van wie we zijn in Christus, wat we hebben ontvangen in Hem, enzovoorts. Dat begon niet pas in vers 16, want het begon al in vers 1. Maar in vers 16 staat: "Laat het woord van Christus op een rijke wijze in jullie inwonen." En we zouden dus dat woord van Christus op een rijke wijze in ons laten inwonen en onder elkaar spreken, elkaar onderwijzen en attenderen in alle wijsheid met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, enzovoorts.

Ik zat het net nog even te lezen en toen dacht ik: dit ben ik eigenlijk gewoon vergeten te zeggen, omdat het voor mij zo vanzelfsprekend is – en ik hoop voor de meeste kijkers ook. Het woord van Christus gaat namelijk niet over het woord van Jezus zoals Hij hier rondwandelde op aarde. Want dat was woord voor de kinderen van Israël, dat zegt Hij Zelf, en niet voor de hondjes van de naties. Maar dit gaat over het woord van de opgewekte Christus. En hoe kennen wij het woord van de opgewekte Christus? Uit de brieven van Paulus. Want de opgewekte Christus is aan Paulus verschenen en had hem geroepen — Hij is zelfs meerdere malen aan hem verschenen. Dat is het woord van de opgewekte Christus dat Paulus doorgeeft als woord voor de naties. Dus bij hem moeten we te raden gaan; dat is ten diepste het woord van Christus waarover hij hier spreekt. "Laat dat op een rijke wijze in jullie inwonen," zegt hij.

En dan zegt hij: "En alles wat jullie ook doen in woord of in werk, doe het alles in de naam van de Heer Jezus Christus, terwijl jullie God, de Vader, danken door Hem." En dan zou je een dubbele punt moeten zetten: "Vrouwen, onderschik je aan je man, zoals het gepast is in de Heer. Mannen, heb je vrouw lief en wees niet bitter tegen haar."

En dan komen we in het volgende vers, en dat is dus ook een logisch gevolg van die nieuwe mens. Daar had ik ook nog naar terug kunnen gaan in Kolossenzen 3: wat betekent het, wie is die nieuwe mens in de praktijk van het leven, in onderlinge relaties, in maatschappelijke verhoudingen? Nou, daar hebben we het dus gezien over mannen en vrouwen binnen het huwelijk. Daar ging het in de vorige video's over.

Kinderen, Gehoorzaam Je Ouders ↑ hoofdstukken

En dan gaat het nu over: "Kinderen, gehoorzaam je ouders in alles, want dit is welgevallig in de Heer." Dat woord 'gehoorzamen' is opgebouwd uit de woorden 'onder' plus 'horen', vandaar idiomatisch 'gehoorzamen'. Maar het betekent onderhorig zijn, onder het gehoor staan van, of luisteren naar. Dat is dus het idee. En dat is wel anders dan het woord dat hiervoor gebruikt werd. Dat begint ook met 'onder', dat *hupo*, maar dat is onderzetten of onderschikken – dat is denk ik de beste vertaling. Daar gaat het echt om onderschikken, maar bij kinderen gaat het echt om onderhoren, dus gehoorzaamheid.

"Want dit is welgevallig in de Heer." Het is ook weer "in de Heer", in de ordening die Hij heeft bepaald. Dat stond al bij mannen en vrouwen binnen het huwelijk, maar de kinderen behoren zich ten opzichte van hun ouders op te stellen als kinderen en dus gehoorzaam te zijn in alles. Want dat is welgevallig in de Heer. Verbonden in de Heer, gelovige ouders en kinderen, spreekt Paulus direct de kinderen aan en hij zegt: dat is welgevallig, dat is wat de Heer welgevallig is, maar dat is ook welgevallig in de ordening die Hij bepaald heeft.

Overigens gaat dit natuurlijk gewoon – zeg ik er voor de zekerheid maar bij – over normale, gezonde omstandigheden. Ik bedoel: alle ouders zijn beperkt, geen enkele ouder is perfect. Elke ouder maakt fouten, dus die gehoorzaamheid is natuurlijk ook nooit echt in absolute zin. Ik bedoel: als je ouders je dingen zouden vragen waardoor je gehoorzaam zou zijn aan je ouders maar ongehoorzaam aan God, dan lijkt me niet dat je je ouders gehoorzaamt. Ik ga er geen voorbeelden van noemen, want dat zouden hele ongezonde voorbeelden zijn, en ik denk dat Paulus het hier gewoon niet over heeft. Dit gaat gewoon over normale onderlinge relaties van een kind met zijn ouders: "Kinderen, gehoorzaam je ouders in alles, want dit is welgevallig in de Heer."

Vaders, Irriteer Je Kinderen Niet ↑ hoofdstukken

Hier worden meteen de vaders aangesproken, omdat zij natuurlijk het hoofd van het gezin zijn en zich in die zin bemoeien met en verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van de kinderen. Dan staat er: vaders, irriteer je kinderen niet, opdat zij niet ontmoedigd zullen worden.

Hier staat interlineair het woord 'provoceren', en dat heeft inderdaad te maken met ruzie maken. Maar andere vertalingen zeggen prikkelen, verbitteren, provoceren, ofwel irriteren. En hoezo dan? Nou, dat staat er ook achter: vaders, provoceer, irriteer, verbitter of prikkel je kinderen niet, opdat zij niet ontmoedigd zullen raken. Of de MBG heeft hier 'moedeloos': dat ze niet moedeloos worden.

Kijk, als vader, als je die positie hebt als hoofd van het gezin, dan kan de verleiding voor een vader zijn om dingen te eisen van je kinderen, de lat hoog te leggen en die kinderen daardoor klein te houden. Maar wat Paulus zegt is: provoceer, irriteer, prikkel die kinderen niet, opdat ze niet ontmoedigd zullen worden. En dat betekent dat je, in plaats van te eisen, de lat hoog te leggen en ze daarmee te verbitteren — zodat ze het nooit goed doen enzovoorts —, ze juist laat groeien in vertrouwen en vreugde.

Zoals er elke keer bij staat, hè: dit is welgevallig in de Heer. En dat geldt natuurlijk voor al die relaties. Want Paulus zei een paar verzen terug: doe alles in de naam van de Heer Jezus Christus, terwijl je God de Vader dankt door Hem. Dus ook een vader zou zijn kinderen moeten opvoeden in de naam van de Heer Jezus Christus. Dat betekent ook dat je je kind de ruimte geeft om te laten groeien in vertrouwen en vreugde van de Heer.

Het ging er in dit hoofdstuk ook al specifiek over dat we elkaar genade schenken wanneer iemand een klacht heeft tegen een ander. Maar we zouden ook onze kinderen moeten opvoeden in genade. In genade opvoeden betekent dat je ze ruimte geeft, dat je ze niet provoceert of prikkelt, maar ze blij maakt met de vreugde van God en de genade die er is in Christus.

En zo zouden we onze kinderen moeten opvoeden. Dan zullen ze niet ontmoedigd raken. Dan zullen ze altijd weten — of ze het nu goed of fout doen (nou, dat doet geen enkel kind natuurlijk altijd goed) —: er is iemand die altijd van me houdt. Mijn vader en mijn moeder, maar boven alles Christus en God de Vader natuurlijk. En dat is het leven van je kinderen opvoeden in de genade van God.

Opvoeden in de Attendering van de Heer ↑ hoofdstukken

In het parallelvers, in Ephesus dus, daar zegt Paulus het volgende in Ephesus 6 vers 4: "Vaders, irriteer je kinderen niet." Dus ook hier is dat het geval. "Maar voed hen op in de discipline en attendering van de Heer", zo staat het hier. De vaders, irriteert de kinderen van jullie toch niet, maar voed hen op. En daar staat hier 'discipline'. Ik zou graag dit woord met 'opvoeden' gebruiken, want dat kennen wij. *Paideia*, daar is ons woord 'pedagoog' natuurlijk nog van afgeleid. Maar het woord *paideia*, dat zie je in de woordopbouw, heeft met 'raken' te maken. Je zou je kind raken, en dat is natuurlijk niet in de eerste plaats fysiek door klappen te geven, maar dat is juist om hem te raken door hem te wijzen op dingen. En dat staat er ook achter: voed hem op in de discipline, of voed hem op in de opvoeding. Maar hoe je dit woord dan ook zou vertalen — daar is vast wel een ander woord voor — maar voed hem op in de opvoeding en attendering van de Heer.

En dit is een mooi woord hoor: attendering. Dat kwamen we ook in Kolossenzen al tegen: elkaar onderwijzende en attenderende in lofzangen, psalmen en geestelijke liederen. Hier gaat het ook over het attenderen van de Heer. Maar dat zie je in de woordopbouw: dat heeft met 'denken' en 'plaatsen' te maken. Dus wij zouden onze kinderen dingen in het denken plaatsen, hen attenderen. Op wat dan? Op wie de Heer is, op Zijn genade en Zijn goedheid en Zijn grootheid, en Zijn plan met alle mensen en dus ook met hen, met onze eigen kinderen. God heeft een plan en God komt tot Zijn doel met iedereen, en Zijn weg is daarin altijd goed. En zelfs: Zijn weg is daarin ook altijd de beste.

En opvoeden betekent dat je je kinderen loslaat; je geeft ze dan ook de ruimte om fouten te maken. Ik bedoel, zo werkt het met een heel klein kind: die moet vallen en opstaan. Als ze groot worden, dan vallen ze wat minder letterlijk, maar figuurlijk moeten ze nog steeds vallen en opstaan. En wij zouden ze die ruimte geven, en ze daarin niet verbitteren door te zeggen dat ze het niet goed doen, maar gewoon hun de ruimte geven en de vreugde en blijdschap in de opvoeding en attendering van de Heer.

Nou, dat was Kolossenzen 3 vers 20 en 21. En dan gaan we volgende keer verder met vers 22. Daar gaat het over slaven en heren, nog steeds voortbordurend op: alles wat jullie doen in woord of werk, doe dit alles in de naam van de Heer Jezus Christus, dankende God de Vader. Tot hier dan, en volgende keer hier verder. Graag tot dan!