In 2 Korinthe 6 beschrijft Paulus een aantal zaken, die hem zijn overkomen in zijn bediening. Eerst noemt hij een aantal dingen die wij als negatief zouden duiden, vervolgens een aantal positieve zaken en tenslotte enkele tegenstellingen.
Allemaal dingen die hij had meegemaakt en omstandigheden waarin hij had verkeerd. Een opsomming die niet eens compleet is, zoals we zien als we daar nog andere Schriftgedeelten naast leggen, zoals 2 Kor.11:23-28.
In deze beschrijving zegt Paulus ook: “als bedroefd, maar altijd verheugd”. Blijkbaar kende Paulus toch blijdschap, ook al waren de omstandigheden daar geen aanleiding toe. Ware blijdschap is dan ook niet gebaseerd op omstandigheden, maar op dat wat werkelijk reden tot blijdschap geeft!
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Die verheuging, die blijdschap, is niet gebaseerd op omstandigheden die kunnen veranderen. Nee, die is erop gebaseerd dat wij een Heer hebben, en dáár verheugen wij ons in.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Introductie en Persoonlijk Woord ↑ hoofdstukken
Beste vrienden, goedemorgen allemaal. Het is ontzettend fijn om weer eens in jullie midden te zijn, want dat is echt lang geleden. Jaap refereerde er al even aan; ik moest dat zelf ook even opzoeken. Er is in de tussentijd veel gebeurd, wellicht ook in jullie persoonlijke levens. Er zijn kinderen geboren, enzovoort. Maar dat geldt ook voor mijn persoonlijke leven, en dat hebben jullie geloof ik ook al meegekregen. Tenminste, ik werd hier vanmorgen heel warm ontvangen.
Ik heb in de afgelopen periode een herseninfarct gehad. Voor degenen die dat niet weten: ik heb een tijdje in het ziekenhuis gelegen en daar natuurlijk ook van moeten herstellen. Dat is redelijk gegaan, redelijk goed zelfs, en daar ben ik heel tevreden mee. Maar ook in die tijd heb ik heel wat reacties hier uit Heerenzeel mogen ontvangen. Ik moet zeggen dat me dat echt goed heeft gedaan. Het is heel fijn om te weten, ook al is het dan op afstand, dat mensen zo met je meeleven.
Als Bedroefd, maar Altijd Verheugd ↑ hoofdstukken
Laten we het Woord gaan openen, want daarvoor zijn we deze morgen bij elkaar. Ik wil het Woord met jullie openen, in eerste instantie in 2 Korinthe 6. Daar kwam ik deze term tegen: als bedroefd, maar altijd verheugd. Ik heb Jaap wel gesproken voor de samenkomst, maar niet met hem besproken waar ik het precies over zou gaan hebben. Daarom was het opmerkelijk dat een aantal dingen die hij net noemde, ook in zijn gebed, precies aansluiten bij waar ik in de loop van mijn spreekuurtje nog op terug zal komen. Hij noemde: "We kennen verdriet, we kennen ellende, we kennen pijn." Dat zien we op grote schaal, maar natuurlijk ook in onze persoonlijke levens. Dat zijn wellicht de dingen die ons het meest aanvliegen.
Paulus kende dat ook en toch zegt hij — dit is een frase uit een heel betoog van hem — als bedroefd, maar altijd verheugd. Het is niet de enige plek waar hij zegt dat hij altijd blijdschap kende en zich altijd verheugde. Ik wil een aantal van de schriftplaatsen die daarover spreken eens langsgaan. Want hoe kun je nou met tranen in je ogen toch een lach op je gezicht hebben? Waar verheug je je dan in? Blijkbaar niet in omstandigheden, want die maken niet altijd blij. Het is fijn als er omstandigheden zijn die wel blij maken en daar kunnen we ons ook in verheugen, maar ik ga straks lezen wat Paulus hier zegt. Hij noemt nogal wat dingen waar je in eerste instantie niet blij van zou worden als je je alleen richt op die omstandigheden.
Laten we het gewoon eens gaan lezen. In 2 Korinthe 6 valt ik een beetje midden in zijn betoog. Paulus heeft het hier over zijn bediening als apostel en dan zegt hij: "Wij geven niemand in niets aanleiding tot aanstoot, opdat er in de bediening geen smet gevonden zal worden. Maar in alles bevelen wij onszelf aan als dienaren van God: in veel verduren, in verdrukkingen, in noden, in benauwdheden, in slagen, in gevangenissen, in oproeren, in moeiten, in nachten zonder slaap, in vasten." Dat zijn tien dingen die hij noemt, allemaal negatief. En dan noemt hij een tiental dingen die positief zijn: "In zuiver zijn, in kennis, in geduld, in vriendelijkheid, in heilige geest, in ongeveinsde liefde, in het woord van de waarheid, in de macht van God, met de wapens van de rechtvaardigheid in de rechterhand en de linkerhand."
Als je mij vraagt of dit ook tien dingen zijn, dan moet je de rechter- en de linkerhand natuurlijk meetellen. We weten uit een ander schriftgedeelte over de geestelijke wapenrusting over welke wapens of instrumenten Paulus het hier heeft. Die wapenrusting spreekt natuurlijk nogal tot de verbeelding. Daar heeft Paulus het over het schild van het geloof. Hij zegt dat we met dat schild alle vurige pijlen van de boze kunnen uitblussen. Daar lopen alle aanvallen van Satan op stuk: op geloof. Daar mogen wij op staan: wat wij geloven, wat wij hopen en wat wij weten. In die andere hand heeft Paulus het over het zwaard van de geest, en hij zegt: dat is het Woord van God. Dat zijn die wapens van de rechtvaardigheid in de rechter- en linkerhand, als je het mij vraagt.
Ik ga niet heel dit gedeelte bespreken, ik lees dit een beetje ter inleiding. Paulus gaat verder met tegenstellingen: "Door heerlijkheid en oneer, door laster en goed gerucht." Ja, ook daar kun je natuurlijk onder te lijden hebben. Onder laster werden dingen over Paulus gezegd; er werden zelfs brieven uit zijn naam geschreven die hij niet zelf had geschreven. Dat doet ook wat met je. "Als misleidenden" — zo werd hij dus ook weggezet — "en waarheidsgetrouw; als die onbekend zijn en die erkend worden; als die sterven en zie, wij leven; als die gedisciplineerd of getuchtigd worden en toch niet ter dood gebracht worden; als bedroefd, maar altijd verheugd."
Ik lees nog even verder: "Als arm, maar die velen rijk maken." Dat is mooi, hè? Het is echt mooi. Paulus was altijd op reis, dus wat had hij bij zich aan bezittingen? Hooguit wat handbagage, zo zouden wij het noemen. Hij was altijd onderweg op zijn zendingsreizen, dus naar menselijke maatstaven was hij arm. Hij moest af en toe ook werken om aan zijn kosten te komen. Maar hij maakte velen rijk. Want wat wij hebben en wat wij bezitten, dat kunnen wij uitdelen. We kennen Gods genade en dat mogen we uitdelen en aan anderen geven. Als we dat doen, dan worden we daar niet armer van. Sterker nog, die anderen worden rijk en je plukt er zelf ook de eerste vrucht van. Je neemt ook weer de woorden van God in je mond en je spreekt van Zijn genade, dus je wordt er zelf ook nog eens rijker van.
"Als niets hebbend en die alles bezitten." Dat is ook een diepe hoor, want Paulus wist: in Christus bezitten wij alles. Dat gaat ook over de toekomst. Wij zullen in Christus over alles gesteld worden. Daar had Jaap het trouwens ook al even over: als het lichaam van Christus zullen wij samen met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid en dus delen in alles wat Hij bezit.
Paulus zegt dus: als bedroefd, maar altijd verheugd. De woorden verheugen, verblijden of blijdschap gebruik ik in deze studie door elkaar omdat het eigenlijk hetzelfde is. Ik weet het verschil niet tussen verheugen en blij zijn; in verblijden zal niet veel verschil zitten. Maar Paulus zegt dus "als bedroefd". Hij had redenen genoeg om bedroefd te zijn. Er is ook helemaal niets mis met bedroefd zijn. We zijn mensen en we maken dingen mee. Paulus noemt een heel rijtje, maar ik zou hier ook voorbeelden kunnen noemen van mezelf, maar natuurlijk ook uit jullie midden wat ik de laatste jaren heb meegekregen. Dan zijn we bedroefd. Maar we zijn ook altijd verheugd. Hoe kun je nou altijd verheugd zijn? Dan moet er iets zijn wat stabiel is, wat niet verandert en wat dus reden tot blijdschap geeft.
Daar heeft Paulus het over in zijn brieven en ik wil een paar van die teksten eens langsgaan. Het zijn er echt maar een paar, want ik had hier makkelijk een hele dag over kunnen spreken, misschien wel een hele week. Dit is een onderwerp dat Paulus heel vaak noemt. Doe jezelf een plezier en pak eens een concordantie om te zoeken op die woorden van blijdschap, verheuging en verblijden. Zie dan ook in wat voor verband Paulus dat vaak gebruikt. Hij noemt het vaak juist in de context van dit soort omstandigheden zoals hij die hier noemt in 2 Korinthe 6. Hij heeft het in andere schriftgedeelten ook over verdrukkingen en situaties die geduld vereisten, maar toch had hij blijdschap en vrede. Hoe kan dat dan? Daar moeten we het eens over hebben, want daar heeft Paulus het zelf natuurlijk ook over.
Verblijd Je in de Hoop ↑ hoofdstukken
Romeinen 12 is sowieso een schitterend gedeelte, eigenlijk het hele hoofdstuk. Maar daar zegt Paulus: "Verblijd je in de hoop. Verduur in de verdrukking, volhard in het gebed." Als u het mij vraagt, zijn dit ook geen drie losse dingen, maar horen deze drie echt bij elkaar.
Verblijden in de hoop. Hoop heeft te maken met verwachting, met toekomstverwachting. Op weg naar die hoop zijn er allerlei verdrukkingen of benauwdheden. Daarin mogen we verduren, en dat doen we ook door te volharden in het gebed.
Laten we even inzoomen op dat woord "verblijden" of "zich verheugen". Wie wel eens onderzoek doet in de Griekse grondtekst ziet dat dit woord alles te maken heeft met een ander woord: *charis*, wat genade betekent. Het is, om het zo maar te zeggen, van dezelfde stam. Vreugde of blijdschap hebben heeft dus alles te maken met genade. Er is ook nog een woord, *eucharistia*, dat we vanuit de Schrift kennen en dat weer met dankbaarheid te maken heeft. We voelen natuurlijk wel aan dat genade dankbaar maakt, en genade en dankbaarheid maken op hun beurt weer blij. Dat zijn begrippen die met elkaar te maken hebben en die bij elkaar horen; de woorden in het Grieks laten dat ook zien.
"Verblijd je in de hoop." Dat is dus die hoop, die toekomstverwachting die wij hebben – ik zal daar straks wat meer over zeggen. Dat is de reden tot blijdschap, ook in verdrukkingen, want daarin kunnen wij dan verduren. Paulus zegt: "Want in hoop werden wij gered." Maar hoop die gezien wordt, is geen hoop; want waarom zou iemand hopen op wat hij ziet? Wij hebben dus een toekomstverwachting die niet gaat over de dingen die wij zien, maar over de dingen die wij weten, die wij kennen en die wij geloven. Wij worden gered in hoop, en daarom zegt Paulus nogmaals: "Verblijd je in die hoop."
Wat Is Onze Hoop? Samen Lotbezitters met Christus ↑ hoofdstukken
Wat is nu die hoop? Daar zou ik natuurlijk ook een week over kunnen spreken, maar dit is het vers van "verblijd je in de hoop". Dat komt uit Romeinen 12, Romeinen 12 vers 12. Dit is Romeinen 8, dus Paulus refereert natuurlijk ook aan de hoop die hij besproken heeft, de verwachting die hij besproken heeft in Romeinen 8. Ik maak een opsomming; ik heb expres niet de verzen geprojecteerd, want anders ga ik die verzen helemaal bespreken. Maar wat zegt Paulus nu in Romeinen 8 over de hoop die wij hebben en waar we ons dus in kunnen verblijden? Die hoop is ook reden tot blijdschap, tot verheuging.
Hij zegt in Romeinen 8 vers 17 dat wij samen-lotbezitters zijn van Christus. "Mede-erfgenamen" hebben de meeste vertalingen. Een lotbezit is iets wat je toevalt. Dat kan een erfenis ook zijn, dat is een erfenis ook natuurlijk, alleen bij een erfenis hebben wij vaak het idee dat er eerst iemand moet overlijden voordat we die ontvangen. Dat is bij een lotbezit niet zo; het valt ons toe door het lot. En Christus is dé lotbezitter. Hij is degene aan wie God Zijn hele schepping geeft om die te onderschikken, te onderwerpen, enzovoorts. En dat is de positie die wij hebben in Christus: wij zijn samen-lotbezitters van Christus.
Dat betekent dat alles wat Christus ten deel valt — dat is het heelal, dat is het regeren en besturen van hemelen en aarde en het onderschikken daarvan — aan Christus beloofd is, en wij delen daarin als samen-lotbezitters van Christus. Jaap noemde het net ook al even: wij zijn het lichaam van Christus, één met Hem, ingelijfd in Christus. Niet in Israël, nee, ingelijfd in Christus. Het is de hoogste positie, met Hem gezet in de hemel. Dat zei Jaap ook: Hij is nu verborgen in de hemel, maar wanneer Hij geopenbaard zal worden, dan zullen wij met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid. Alles wat aan Hem beloofd is, daar delen wij in. We zullen samen met Hem verheerlijkt worden.
Maar het reikt verder dan alleen ons, om het zo te zeggen. Want de hele schepping zal worden bevrijd van de slavernij van de vergankelijkheid. Wat die slavernij van de vergankelijkheid dan is? Dat is het gebonden zijn aan de vergankelijkheid door ziekte en dood; dingen vergaan, verderven, de zonde, enzovoorts. Daar zal de hele schepping van worden bevrijd. Dat is gekoppeld aan een ander begrip wat Paulus noemt in Romeinen 8: wij zullen aangesteld worden tot zonen, en dat zal gebeuren bij de verlossing van ons lichaam. Dit vergankelijke lichaam zullen wij afleggen en we zullen een onvergankelijk lichaam krijgen. Dat is de verlossing van ons lichaam, en dan zullen wij dus aangesteld worden tot zonen. Dat is een onderwerp op zich, maar de "zoon" in de Bijbel is dus een lotbezitter of een erfgenaam. Dat betekent dat wij in die positie zullen worden gesteld om daadwerkelijk dat lotbezit of die erfenis in te gaan nemen.
We hebben nu al de geest van de zoonstelling ontvangen, zegt dit hoofdstuk ook, maar dan zullen we daadwerkelijk bij de verlossing van ons lichaam in die positie worden gesteld. Dat zal zichtbaar worden aan heel de schepping. We zullen met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid en we zullen ook gelijkvormig worden aan het beeld van Zijn Zoon, aan Christus dus. Dan staat er ook nog dat Hij de Eerstgeborene is onder vele broeders. Hij is de Zoon en wij zullen aangesteld worden als zonen van God, en Hij is dan de Eerstgeborene: de Eerste, de Hoogste onder vele broeders. Dat staat ook nog in Romeinen 8; dat is echt een geweldig hoofdstuk.
God zal ons samen met Hem alle dingen, het al, het heelal schenken. Dat is wat ik net al aangaf. Deze hele schepping zal worden onderschikt aan de Christus, en "de Christus" bestaat uit Hoofd en lichaam. Christus en Zijn lichaam, of hier: de Eerstgeborene onder vele broeders, want wij zijn samen-lotbezitters van Christus. Dus die hoop betreft, voor wat betreft ons, dat we de allerhoogste positie hebben in Hem, maar ook dat het leven van Christus de hele schepping ten deel zal vallen. De hele schepping zal worden bevrijd van de slavernij van de vergankelijkheid, en daarin spelen wij een rol. Daarin worden wij betrokken, want het is Christus en wij zijn in Christus.
Nou, dat is de hoop waar Paulus het over heeft in Romeinen 12: verblijd je in de hoop. Maar ja, dat is... als ik dat zo alleen al sta op te sommen, laat staan als we het echt nog veel uitgebreider zouden bespreken. Je begrijpt ook wel dat het echt allesovertreffend is wat Paulus daar beschrijft in Romeinen 8: de allerhoogste positie die wij hebben ontvangen en het geweldige plan dat God heeft met heel Zijn schepping. Nou, verblijf je dus in die hoop, in die verwachting.
Verduur in de Verdrukking, Volhard in het Gebed ↑ hoofdstukken
Verduur in de verdrukking. Want we zijn hier nu eenmaal nog op aarde in het vlees met alle consequenties van dien. Ik had het net al over de vurige pijlen van de boze, met dat schild van het geloof. Wij worden aangevallen. Paulus zegt ook in Efeziërs 6 dat wij de strijd niet hebben tegen vlees en bloed. Het zijn aanvallen van Satan, hoewel die zich natuurlijk wel voor onze ogen in vlees en bloed aan kunnen dienen.
Maar verdrukking dus, benauwdheid; hij noemde dat ook in 2 Korinthe 6. En 'verduur in de verdrukking' — dat is wel interessant, want meestal zeggen de vertalers: 'volhard in de verdrukking'. Maar dat kon in dit vers niet, want er staat al 'volhard in het gebed' in de volgende frase. Dus ze moesten hier een ander woord invullen en dan hebben de meeste... ik las in de Statenvertaling zoiets als: 'wees geduldig in de verdrukking'. Daar heeft het ook mee te maken: verduren. Verduren is een redelijk, nogal passief begrip en is opgebouwd uit de woorddelen 'onder' en 'blijven'. Ondergaan zouden wij misschien zeggen. Eronder blijven. Dus volharden, dat klinkt wat actiever, maar verduren, ondergaan, dat is veel passiever. We hebben hoop; daar hebben we onze ogen op gericht. Ja, en nu is daar verdrukking; daar blijven wij onder, dat ondergaande.
Volhard in het gebed. Bid onophoudelijk, zegt Paulus in 1 Thessalonicenzen 5. Dat woord wil ik er ook eens uitlichten — ik weet niet of ik dat hier wel eens eerder heb gedaan — maar dat Griekse woord voor gebed... Ik heb ooit iemand gekend die vond dat een hele moeilijke tekst: 'bid onophoudelijk'. Want hij zei: 'Ja, dan schiet ik in zoveel tekort'. En het is natuurlijk ook zo dat we andere dingen doen. Ik heb hier vanmorgen in de auto gezeten. Natuurlijk kun je bidden met je ogen open, dat weet ik ook wel, maar je moet toch ook een beetje je aandacht bij het verkeer houden. Dus onophoudelijk bidden, dat wordt toch wat lastig. Er zijn toch altijd andere dingen op je werk of waar dan ook die je aandacht vragen.
Maar als je ook hier naar de woordopbouw kijkt van dit woord in het Grieks, dan is het opgebouwd uit drie delen. Dat is 'naartoe', dus dat geeft een bepaalde richting aan; 'wel', dat is gewoon welzijn, welvaart, dat is 'goed'; en 'hebben'. Dus de woordopbouw van het Griekse woord betekent zoiets als: je gerichtheid goed hebben. Dat is wat gebed ten diepste dus is. En dat kan zich uiten doordat je je handen samendoet en je ogen dicht in een gebed uitspreekt, maar dat hoeft natuurlijk niet. Het gaat hier om wat wij misschien een biddende houding zouden noemen: je gerichtheid goed hebben. We zoeken de dingen die boven zijn. We verblijden ons in de hoop en die hoop is in Hem. Dus we hebben de blik omhoog; we zijn op Hem gericht. Dat is ten diepste wat het woord gebed betekent.
Verblijd je in de hoop, verduur in de verdrukking, volhard in het gebed. Iets verderop in de Romeinenbrief zegt Paulus: 'Nu moge de God van de hoop jullie vervullen met alle vreugde en vrede in het geloven, zodat jullie overvloedig zijn in de hoop, in kracht van heilige geest.' Hier wordt God ook de God van de hoop genoemd. Ja, dat klinkt misschien een beetje vreemd, maar er is niemand die zoveel hoop heeft en die zo'n sterke hoop heeft dan God Zelf. Hoop gaat over verwachting, hoop gaat over toekomst, toekomstverwachting. En God kent de toekomst; God heeft dat zo bepaald en God heeft die toekomst ook voor ons weggelegd. Er is niemand die — hoe zeg ik dat, het klinkt wat vreemd — maar er is niemand die zo sterk hoopt dan God Zelf natuurlijk.
Dus: 'Nu moge de God van de hoop jullie vervullen'. Niet met een béétje vreugde en vrede, maar met álle vreugde en vrede in het geloven, zodat jullie overvloedig zijn in de hoop. Daarvan overlopen, dat is wat het woord betekent. En dat is natuurlijk niet uit onszelf; dat is niet in onze kracht. Want wij worden hier aangevallen; wij zijn in het vlees. Maar dat is dus in de kracht van heilige geest. Als we op onszelf gaan zien, dan kun je hooguit verheugen in blijde omstandigheden. Maar Paulus zegt: 'Moge de God van de hoop jullie vervullen met alle vreugde en vrede in het geloven, zodat jullie ook overvloedig zijn in die hoop, in de kracht van heilige geest.'
Verheug Je in de Heer, Onze Eigenaar ↑ hoofdstukken
Filippenzen 3; als er één brief is waar Paulus spreekt over blijdschap en verheuging, dan is het wel de Filippenzenbrief. Hij zegt: "Overigens, mijn broeders, verheug je in de Heer!" Hetzelfde woord wordt ook wel vertaald met "verblijd je". Dezelfde dingen aan jullie te schrijven is voor mij niet vervelend en voor jullie is het zekerheid. Daarom herhaalt hij in deze brief nogal vaak die frase: verheug je. Ik heb hier een aantal schriftplaatsen waar Paulus spreekt over die blijdschap en verheuging; ik meen dat hij dat in deze toch vrij korte brief wel een keer of twintig doet.
"Verheug je in de Heer," zegt hij, en daar draait het natuurlijk om. Die verheuging, die blijdschap, is niet gebaseerd op omstandigheden die kunnen veranderen. Nee, die is erop gebaseerd dat wij een Heer hebben, en dáár verheugen wij ons in. Het geeft blijdschap Hem te kennen en te weten dat we een Heer hebben. We kennen Hem ook als Heer van allen. Dat is ook wat we in de Romeinenbrief vinden, in Romeinen 10: "Eenzelfde is Heer van allen." Wij hebben reeds geopende ogen en mogen Hem al kennen en erkennen als onze Heer. Hij is dus rijk voor allen die Hem aanroepen. Ook in Handelingen 10 vers 36 vind je die frase "Heer van allen" terug. Dat Hij Heer van allen is, geeft reden tot blijdschap. Ik zal straks nog wat meer inhoud geven aan het begrip "Heer", want dat vinden we ook weer terug in Filippenzen 4, het laatste hoofdstuk van deze brief.
Paulus schrijft dan aan de Filippenzen: "Zodat, mijn geliefde broeders, naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans..." Hier noemt hij de Filippenzen zijn vreugde. Zij waren gelovigen geworden door het evangelie dat Paulus bracht. Paulus had die vreugde uitgedeeld en nu waren zij ook zijn vreugde geworden. Hij noemt hen zelfs zijn lauwerkrans. Dat is bijzonder; ik kan daar nu niet te diep op ingaan, maar het idee dat hij ook op andere plaatsen beschrijft, is dat wij straks geopenbaard zullen worden voor het podium. In de meeste vertalingen wordt dit weergegeven als de "rechterstoel van Christus". Daar zullen als het ware lauwerkransen, de prijzen, uitgereikt worden. Wat God door ons heen heeft kunnen doen, gaat Hij belonen, om het zo te zeggen. Het zijn dus niet onze werken, maar wat Hij door ons heeft kunnen doen. Paulus beschrijft die Filippenzen als zijn lauwerkrans. Ik weet niet heel goed wat ik me daar precies bij voor moet stellen, maar ik zie voor me dat wanneer hij daar voor het podium van Christus zal staan, in ieder geval zichtbaar zal zijn wat de genade die hij heeft uitgedeeld, heeft uitgewerkt in die Filippenzen. Zij zijn daar zijn lauwerkrans.
"Sta zo vast in de Heer, geliefden." Dit is een aansporing: sta daarin vast. Verblijd je in Hem, verheug je in Hem, maar sta ook vást in Hem. Een Heer is in de Bijbel een eigenaar, een bezitter. Dat Hij Heer van allen is, betekent dat Hij de eigenaar en bezitter is van allen. Dat Hij onze Heer is, veronderstelt ook dat wij een positie van onderschikking aan Hem hebben, in de zin van een slaaf of lijfeigenaar. Dat is ook wat Paulus op meerdere plekken zegt: dat hij, maar ook wij, slaven van Christus zijn. Wij behoren Hem toe. Het begrip "slaaf" heeft in onze geschiedenis natuurlijk een heel negatieve associatie, maar er waren ook slaven die het heel goed hadden. Dat kennen we ook uit de geschiedenis, alleen komt dat altijd wat minder op de voorgrond. Wij hebben in ieder geval een Heer die heel goed is. Wij zijn slaven, wij zijn Zijn lijfeigenen, maar de positie van een slaaf is ook dat hij zich nergens druk om hoeft te maken. Niet over wat hij zal eten of wat hij zal drinken, want hij heeft een Heer die voor hem zorgt. Een slaaf heeft maar één taak: zijn Heer dienen. Al het andere ontvangt hij bovendien. Dat haal ik uit Mattheüs 6, een vers dat hier alles mee te maken heeft: "Zoek eerst het Koninkrijk van God en al het andere ontvangt u bovendien." Ik vind het trouwens wel mooi — en ik zeg niet dat de Heer dat toen zo bedoeld heeft — maar als wij spreken over het zoeken van het Koninkrijk van God, dan heeft dat nog een extra dimensie. Want het Koninkrijk van God, het Koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde, is nu verborgen. Er moet dus echt naar gezocht worden.
Maar Hij is onze Heer, Hij is onze eigenaar, we zijn voor Zijn rekening. Ik vind "lijfeigenen" trouwens ook een mooi woord. Wij behoren Hem toe; ons lichaam behoort Hem toe, maar wij behoren ook tot Zijn lichaam. Wij zijn ingelijfd in Christus. Sta zo vast in de Heer, geliefden. Want het feit dat wij een eigenaar hebben, een Heer die voor ons zorgt, is solide grond om op te staan. Dat is heel anders dan veranderlijke omstandigheden. In Efeziërs 4 heeft Paulus het over leerstellingen waardoor mensen op en neer golven en rondgeslingerd worden met allerlei wind van leer. Hier in de Filippenzenbrief gaat het juist over vaststaan. Niet op en neer golven, niet rondgeslingerd worden. Waarin? In de Heer.
Dan sla ik vanwege de tijd een paar verzen over. Hij zegt dan: "Verheug je in de Heer, altijd! Weer zal ik het uitspreken," of: "Nogmaals zal ik het zeggen: verheug je!" In hoofdstuk 3 vers 1 had hij al gezegd dat het hem niet verveelt om dezelfde dingen telkens tegen hen te zeggen, omdat dat goed is. En hier doet hij het weer: "Verblijd je, verheug je in de Heer." Het is dus niet zomaar iets wat Paulus even in de kantlijn noemt; hij komt in deze brief telkens weer met de aanmoediging dat we ons kunnen verheugen. En niet zomaar verheugen, maar "verheug je in de Heer". Het gaat erom dat we een Heer hebben die voor ons zorgt, die ons alles geeft wat we nodig hebben, ook al begrijpen we Zijn wegen niet. Ook al zijn we het er misschien helemaal niet mee eens, met de weg die Hij met ons gaat. Ook dat kan voorkomen bij mensen, dat we vinden dat Hij het anders zou moeten doen. Kent u Romeinen 11, die laatste verzen over Zijn oordelen? Paulus roept daar uit: "O, diepte van rijkdom, van wijsheid en van kennis van God!" (Romeinen 11:33). In de Statenvertaling staat: "Hoe ondoorzoekelijk zijn Zijn oordelen en hoe onnaspeurlijk Zijn wegen!" Want wie heeft de zin, wie heeft het denken van de Heer gekend? De wegen die Hij gaat, zijn voor ons vaak zo onnavolgbaar. Maar het zijn wel goede wegen, want Hij heeft het goede met ons voor. Hij is onze Heer. "Of wie is Zijn raadsman geweest?" Nou, er zijn heel wat mensen die Zijn raadsman willen zijn en God raad willen geven. Veel gebed is daarop gericht. Maar Paulus zegt: "Verheug je in de Heer, altijd! Weer zal ik het uitspreken: verheug je!"
"Laat jullie inschikkelijkheid bij alle mensen bekend worden. De Heer is nabij." Ook weer die frase: de Heer is nabij. Voor het woord "inschikkelijkheid" zie je in de interlineaire vertaling zoiets als "welwillendheid". Dat heeft natuurlijk met elkaar te maken. Wanneer wij welwillend zijn, dan schikken we ons makkelijk. Het gaat hier dus over onze inschikkelijkheid.
Het gaat natuurlijk ook over situaties en omstandigheden. Het is natuurlijk makkelijk om je te schikken in situaties en omstandigheden die goed zijn, dus het gaat hier juist ook over die andere zaken die wij als negatief of als lastig ervaren.
"Laat jullie inschikkelijkheid bij alle mensen bekend worden." Hoe kan dat dan? Nou, dat staat er direct achter: "De Heer is nabij." Hij is bij ons en Hij zorgt voor ons. Dus als Hij toch voor ons zorgt, hoeven we niet altijd het onderste uit de kan te halen of altijd ons recht te halen. Hij gaat de dingen toch rechtzetten. Dus alles wat nu krom is, waarvan we misschien denken: "Daar moeten we voor op de barricades", laat juist daarin jullie inschikkelijkheid bij alle mensen bekend zijn. Hij is erbij, Hij zorgt voor ons. In het feit dat Hij erbij is, daar kunnen we ons ook in verblijden.
Ik las volgens mij in de Studiebijbel dat het hier ook over Zijn komst zou gaan; dat de komst van de Heer nabij is. Dat vond ik wel leuk gevonden. Ik denk overigens niet dat dat hier staat, maar het heeft natuurlijk wel alles met die hoop te maken. Verblijd je in de hoop. Als we uitzien naar een spoedige komst van Hem, naar het moment dat al die beloften die aan Christus gedaan zijn – en dus ook aan ons – in vervulling zullen gaan. Dat we met Hem geopenbaard zullen worden in heerlijkheid.
Ja, als wij bij wijze van spreken weten dat het volgende week zover is... Hoe dichterbij we dat ervaren, hoe meer we weten dat die hoop nabij is, hoe makkelijker het volgens mij ook wordt om je te schikken in de omstandigheden. Je denkt dan: "Ach ja, het duurt toch niet meer zo lang." We zien uit naar veel grotere dingen, dus dit... nou ja, laat dat maar even. Laat jullie inschikkelijkheid bij alle mensen bekend worden. De Heer is nabij.
Wees in Geen Ding Bezorgd ↑ hoofdstukken
"Wees in geen ding bezorgd." Moet je kijken hoe kort dat er staat in de interlineaire vertaling: Niets. Het is een aanmoediging in de gebiedende wijs. Niets. Wees bezorgd. Dus: in niets bezorgd zijn. Wees in geen ding, in niets, in helemaal niets bezorgd. Dit is wat Paulus doet: hij moedigt ons aan. Hij zegt niet dat je absoluut niet bezorgd mág zijn in de zin van een wettisch verbod; nee, hij legt uit waarom wij niet bezorgd hóeven te zijn. Dat is namelijk een voorrecht. Dat is genade als je dat beseft. Want we hebben een Heer, Hij is erbij en Hij zorgt voor ons. Dus wij hoeven niet bezorgd te zijn.
Maar, zoals ik al zei: wij zijn mensen. We zijn het natuurlijk wel. En dan zegt Paulus: "Maar laat in alles jullie verzoeken door gebed en smeekbeden met dankzegging bekendgemaakt worden bij God." Het is ook een opklimmende reeks: verzoeken, gebed en smeekbeden. Een smeekbede is nog eens wat intenser dan een gebed of een verzoek. Maar wanneer wij ons zorgen maken over de dingen die ons belasten en die ons aanvliegen, dan mogen we dat bekendmaken. Dat hoeft dus niet, die bezorgdheid, want we hebben een Heer die voor ons zorgt. Laat in alles jullie verzoeken door gebed en smeekbeden bekendgemaakt worden bij God. Maak het maar aan Hem bekend. Er staat: "in geen ding", maar ook "in alles". Het gaat hier dus over "in" of "onder" alle omstandigheden. Wees in geen ding bezorgd, maar laat in alles jullie verzoeken door gebed en smeekbeden bekendgemaakt worden.
En dan staat erachter: "met dankzegging bekendgemaakt worden bij God." Maar waarom zouden wij dingen bij Hem brengen waar we ons zorgen over maken, die ons belasten en die ons aanvliegen, en dat dan met dankzegging doen? Waar danken wij Hem dan voor? Is dat omdat Hij het gaat vervullen als je maar genoeg gelooft? In sommige kringen wordt dat beweerd: als je het bij wijze van spreken claimt, dan zal Hij het ook vervullen. Is het dus een dankzegging omdat Hij onze gebeden altijd verhoort? Ik wou bijna zeggen: gelukkig niet. Misschien moet ik dat ook wel zeggen. Want wij kunnen terugkijken op ons leven en wellicht heeft u ook wel eens voor iets gebeden waarvan u achteraf denkt: "Nou, ik ben toch blij dat de Heer dat gebed niet verhoord heeft."
Is het omdat Hij onze gebeden verhoort? Nee, dat is het natuurlijk niet. Maar wij danken Hem bij voorbaat wanneer wij de dingen bij Hem brengen die ons belasten en waarover wij ons zorgen maken. Wij doen dat onder dankzegging, met dankzegging over het feit dat Hij God is. We hebben het net al gehad over onze Heer; Hij is onze Eigenaar en Hij zorgt voor ons. Maar Hij is ook onze God, en dat betekent dat Hij de Plaatser en Beschikker is van alles. Hij plaatst en beschikt alles op macroniveau, op groot niveau, op wereldniveau, maar ook op microniveau in ons leven. En daardoor kunnen wij Hem bij voorbaat danken, omdat Zijn weg nou eenmaal altijd de beste is. Als Hij onze gebeden niet verhoort, is dat dus omdat Hij iets beters gaat doen.
Beseffen we ons dat altijd? Nou nee, dat denk ik niet. Dat weet ik eigenlijk wel zeker. Maar Hij is God en Hij beschikt en plaatst alles in ons leven. We hadden het net over Romeinen 8; ik zei al dat er in dat hoofdstuk heel veel staat. Er staat ook dat God alles voor ons doet meewerken ten goede. Over de goede dingen hoef je dat natuurlijk niet te zeggen, het gaat juist over de dingen die wij niet als goed ervaren en die wij als negatief ervaren. Ook die werken mee ten goede. Een schitterend voorbeeld daarvan is Jozef, die aan het eind van zijn leven tegen zijn broers zegt: "Het zijn jullie niet die mij hierheen gezonden hebben, maar het is God die mij gezonden heeft om dat ten goede te keren en om uiteindelijk dat volk Israël, het huis van Jakob, te behouden."
Hij is God. Hij is de Plaatser en Beschikker van alles, ook in ons leven. Wanneer wij onze zorgen en onze moeite bij Hem brengen, dan mogen wij dat doen onder dankzegging dat Hij God is en alles beschikt en in Zijn hand heeft. Hij is onze Heer en Hij is nabij. Dat is ook Romeinen 8: "Als God dan voor ons is, wie of wat kan er dan nog tegen ons zijn?" Omstandigheden, of al die dingen die Paulus noemde: noden en moeite. In het begin las ik met jullie dat rijtje uit 2 Korinthe 6 door, maar in hoofdstuk 11 noemt hij ook nog een rijtje: stokslagen en gevangenissen. Paulus was zelfs gestenigd; alles was hem overkomen. En juist deze brief aan de Filippenzen schreef hij bijvoorbeeld in de gevangenis. Juist in die moeite zegt hij: "Verheug je altijd."
Waarom? Omdat we een Heer hebben. Maak je je zorgen of word je neergedrukt door omstandigheden? Breng ze bij Hem. Laat in alles jullie verzoeken door gebed en smeekbeden met dankzegging bekend worden bij God, want Hij is God. En als Hij voor ons is, ja, wie of wat zal dan tegen ons zijn? Paulus noemt aan het einde van Romeinen 8 ook weer een heel rijtje: "Ik ben verzekerd dat noch dood, noch leven, noch engelen, noch overheden, noch machten, noch tegenwoordige, noch toekomende dingen, noch hoogte, noch diepte, noch enig ander schepsel ons zou kunnen scheiden van de liefde van God, welke is in Christus Jezus, onze Heer." Wanneer we dat weten, wanneer we dat beseffen en wanneer we Hem danken onder al die omstandigheden, dan zegt Paulus...
De Vrede van God Die Alles Overtreft ↑ hoofdstukken
De vrede van God, die superieur is aan elk denken, zal jullie hart en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus. Daar wil ik ook weer even op wijzen. Hier gaat het over de vrede van God; letterlijk staat er: de vrede van de God. Theos in het Grieks betekent zoiets als plaatsen of beschikken. Hij plaatst alle dingen. En de vrede waar het hier over gaat, is ook de vrede die Hij heeft. Moet je je voorstellen: Hij overziet heel dit wereldgebeuren op groot macroniveau, maar ook al die kleinere dingen in ons leven die juist voor ons vaak zo groot zijn. Maar dat overziet Hij allemaal, en Hij heeft vrede.
Wanneer wij Hem kennen als God, Hem erkennen als de God en Hem danken onder alle omstandigheden — bij voorbaat danken dat Hij God is — dan zegt Paulus dat de vrede van God, de vrede die Hij heeft en die superieur is en boven elk denken uitgaat, ons zal bewaren. Dat gaat daar ver bovenuit. Overigens noemt Paulus in het gedeelte wat ik net al liet zien niet alleen de God van de vrede, maar ook de God van de hoop. Zoals ik al zei: er is niemand die zoveel hoop heeft als God, maar er is ook niemand die zoveel vrede heeft als God. Terwijl Hij juist alles weet en al die omstandigheden kent, ook van het lijden van deze wereld. Daar lijdt Hij mee, maar toch heeft Hij vrede.
De vrede van God is superieur. Dat verzekerd bewaren gebeurt wanneer wij Hem danken dat Hij God is, onder alle omstandigheden, ook als we onze zorgen bij Hem brengen. Dan zegt Paulus: de vrede van God, die boven elk denken uitgaat en superieur is aan elk denken, zal jullie harten en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus. Waarbij heeft dat behoeden betrekking op? Dat heeft iets met een garnizoen te maken. Dat zie je in de interlineair; het heeft te maken met een legerplaats, een fort of een vesting. Het is nogal een sterk woord. Dat is verzekerd bewaren natuurlijk ook: dat is verzekerd, dat is op slot, dat is een zekerheid. Behoeden vind ik dan een beetje matig klinken, laat ik het daar maar op houden. Dus verzekerd bewaren als in een legerplaats, als in een fort, als in een vesting; vast dus. Zo zal de vrede van God jullie harten en jullie gedachten verzekerd bewaren in Christus Jezus.
Dat is de vrede van God die wij mogen kennen. En dan zegt Paulus — dit was vers 7 en dan sla ik echt een flink aantal verzen over — dat is ook een belofte: in heerlijkheid, in Christus Jezus. Dus elke keer is het ook weer dat het overtreft. Mijn God zal elke behoefte van jullie vervullen, tot voluit brengen, compleet maken, en dan naar Zijn rijkdom. Dat is overigens ook bijzonder. Stel je voor dat ik jullie zou geven uit mijn rijkdom; daar word je niet veel wijzer van. Maar als ik een zeer kapitaalkrachtig man was, een miljardair of zoiets, en ik zou geven naar mijn rijkdom, ja, dan hoefden jullie hier allemaal nooit meer te werken.
Dat is wat hier gezegd wordt over God. Mijn God zal elke behoefte van jullie vervullen naar Zijn rijkdom. We hebben een aantal van die rijkdommen al gezien: Hij is de God van de hoop, Hij is de God van de vrede en Hij geeft ons ook die hoop, die vrede en ook die blijdschap. En Paulus zegt: mijn God zal elke behoefte van jullie vervullen naar Zijn rijkdom in heerlijkheid in Christus Jezus, want het ligt allemaal vast in Hem.
Ja, daar wilde ik het bij laten voor deze ochtend. En zoals gezegd zijn dit maar een aantal schriftplaatsen die spreken van die blijdschap die Paulus mocht uitdelen. Het is geweldig om daar zo bij stil te staan, tenminste, dat vond ik zelf. En daarom wilde ik dat ook eens met jullie delen deze ochtend.