Daniël 6: Daniël in de leeuwenkuil

Misschien wel de bekendste geschiedenis van het boek Daniël is die over Daniël in de leeuwenkuil. Bij nadere bestudering blijkt het niet slechts een verhaal te zijn over Daniël, maar is het ook een schitterende uitbeelding van de dood en opstanding van Christus. Zoals Hij terecht kwam in het graf, zo werd Daniël in de leeuwenkuil geworpen. Om er vervolgens weer, vroeg in de morgen, uit opgericht te worden.

De hele geschiedenis is profetisch, met meerdere lagen, want ook van Israël wordt gezegd dat het uit de dood zou worden opgericht en levend gemaakt zal worden.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 17 februari 2019

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt hoofdstuk zes van Daniël als een diepgaande profetische afschaduwing. De veroordeling van Daniël en zijn wonderbaarlijke redding uit de leeuwenkuil vormen een directe uitbeelding van de dood en opstanding van Christus. Tegelijkertijd fungeert deze geschiedenis als een beeld voor het volk Israël, dat momenteel geestelijk in het graf ligt maar in de toekomst zal herleven. Door de nadruk te leggen op typologie en getallensymboliek, zoals de getallen dertig en drie, wordt getoond hoe Gods plan via verborgenheid leidt tot een nieuw verbond.

Besproken Schriftgedeelten: Daniël 1, Daniël 2, Daniël 3, Daniël 4, Daniël 5, Daniël 6, Daniël 6:1, Daniël 6:5, Daniël 6:6, Daniël 7, Daniël 9, 1 Kronieken 26, Psalmen 22, Hosea 6:2, Hosea 6:3, Ezechiël 34:25, Ezechiël 37, Mattheüs 24, Mattheüs 26, Mattheüs 27, Mattheüs 27:43, Lukas 23:35, Johannes 3:16, Handelingen 2, Handelingen 20, Romeinen 9, Kolossenzen 1, Efeze 2, Hebreeën 11, 2 Petrus 3

“Dat Daniël in de leeuwenkuil een uitbeelding is van de dood en opstanding van Christus, ligt er zo duimendik bovenop dat je niet echt lang hoeft te zoeken om het te vinden.”

Introductie en Terugblik op Daniël 1 tot en met 5 ↑ hoofdstukken

Deze ochtend hebben we het over Daniël 6: Daniël in de leeuwenkuil. Ik stel voor dat we gaan beginnen. Ja, Fem, wil jij even dat drooglijnstukje naar beneden doen? Zit je daar lekker te kroelen? Ze zit daar best.

Daniël in de leeuwenkuil, dat is hoofdstuk 6 in Daniël. Dat betekent dat we op de helft van het boek Daniël gekomen zijn. Hiermee sluiten we ook ongeveer de reeks zondagsschoolverhalen, het kinderbijbelverhaal om het zo te noemen, wel af. Want het tweede deel van Daniël is wat anders van opzet. Hoewel Daniël 7 ook nog wel in een enkele kinderbijbel voorkomt, houdt het daarna wel op.

Ik dacht: laat ik om te beginnen nog even jullie geheugen opfrissen waar we het tot nu toe over gehad hebben. Daniël 1, dat is alweer lang geleden. Dat was volgens mij ergens eind vorig jaar, in november. Dat was Daniël aan het hof van Babel, toen hij een ander menu nam dan de anderen.

Daniël 2 was dat lange hoofdstuk met de droom over dat beeld van Nebukadnezar. Daar hebben we het inmiddels zo vaak over gehad, omdat dat ook echt iets is wat terugkeert in Daniël. Daniël 3 ging ook over een beeld van Nebukadnezar, maar dan dat andere beeld dat helemaal van goud was en waar de drie vrienden van Daniël niet voor bogen. Zij werden toen in de brandende oven geworpen, waar ze tot ieders verbazing gewoon weer levend uit kwamen.

Daniël 4 was ook een droom van Nebukadnezar over die grote boom, weten jullie nog wel? Die boom werd omgehouwen en die droom bleek een beeld te zijn van de koning zelf en van zijn koninkrijk, dat zou worden afgehouwen en voor zeven tijden ondergronds zou gaan. Zo ging Nebukadnezar ook op handen en voeten; als een dier graasde hij.

Daniël 5, daar hadden we het de vorige keer over: het teken aan de wand, mene mene tekel ufarsin. Dat was Gods oordeel over Belsazar, want je leest in het laatste vers dat in diezelfde nacht Belsazar werd gedood, in de nacht dat de gebeurtenissen plaatsvonden. En dan komen we nu dus in hoofdstuk 6.

De Dubbele Profetische Laag: Christus en Israël ↑ hoofdstukken

Daniël 6 is een beetje een apart hoofdstuk, maar ook een heel mooi hoofdstuk. Het behoort wel tot mijn favorieten. Ik weet niet of dat al van jongs af aan zo is, maar ik weet in ieder geval dat verhalen over Simson en David en Goliath vroeger tot mijn favorieten behoorden, en deze vind ik ook prachtig. En dan met name om de betekenis. Ik noem het een apart hoofdstuk omdat de voorgaande hoofdstukken, dat hebben we gezien, handelden over het koninkrijk van Babel en de wereldrijken die elkaar zouden opvolgen. Die gingen over de tussentijd, het einde van de koninkrijken van Babel en het feit dat er in de toekomst weer een wereldrijk zal zijn met Babel als hoofdstad. Maar dit hoofdstuk, over Daniël in de leeuwenkuil, gaat daar in de kern niet over.

Dit hoofdstuk gaat over Daniël zelf, en ik vraag u om met 'dubbele oren' te luisteren. In ieder geval ligt er in alles wat ik daarover ga zeggen een dubbele zin. Dat zal u intussen niet verbazen, want dat is natuurlijk zo met heel de Schrift en zeker met deze geschiedenissen in Daniël. Om het heel kort samen te vatten: dit hoofdstuk gaat over Daniël die ter dood veroordeeld wordt, in een kuil terechtkomt, maar opstaat uit die kuil. Hij staat op uit dat graf of, bij wijze van spreken, uit de dood. Dat spreekt natuurlijk van de opstanding van Christus. Dat Daniël in de leeuwenkuil een uitbeelding is van de dood en opstanding van Christus, ligt er zo duimendik bovenop dat je niet echt lang hoeft te zoeken om het te vinden. Natuurlijk is het verborgen in de geschiedenis, maar het is makkelijk op te graven. Je hoeft maar één steekje diep te spitten en dan heb je het wel aan de oppervlakte.

Ik geef even een samenvatting: Daniël wordt in dit hoofdstuk ter dood veroordeeld en in een kuil geworpen. Degenen die een beetje thuis zijn in hun Bijbel — en dan met name in de Statenvertaling of de NBG-vertaling — weten dat de kuil in de Bijbel vaak een synoniem is voor het graf. Voor de ingang van die kuil wordt een steen geplaatst en vroeg in de morgen wordt de steen weggerold, waarna blijkt dat Daniël leeft. Je kunt natuurlijk zeggen: hij ging niet echt dood in die kuil. Maar dat was natuurlijk wel de bedoeling. Over Izak wordt in Hebreeën 11 iets soortgelijks gezegd. Abraham moest Izak offeren van God, maar op het 'moment suprême' hield God hem tegen en werd Izak niet gedood. Toch staat er in Hebreeën 11 dat Abraham Izak heeft teruggekregen; hij heeft hem bij wijze van spreken, bij gelijkenis, teruggekregen als uit de doden. Want Abraham geloofde namelijk dat als hij Izak moest doden, God hem wel weer zou opwekken. Dat was de afweging die Abraham maakte. Zo is het natuurlijk ook met Daniël: hij kwam in die kuil terecht en ging fysiek niet echt dood, maar bij wijze van spreken ging hij wel de dood in. Ik zal dat straks ook nog wel laten zien hoe dat in de profetieën staat. Vroeg in de morgen werd Daniël uit de kuil opgericht en opgehesen, want de steen werd weggerold en Daniël blijkt te leven. Het is allemaal een uitbeelding van de opstanding van Christus.

Dit is de samenvatting, maar ik wil straks ook nog wat te vertellen hebben als ik de verzen doorneem. Ik wil uw gedachten echter alvast op scherp zetten, zodat we de verzen met dit idee in het achterhoofd lezen. Dat was één steekje diep. We kunnen echter ook twee steekjes diep gaan. Dan zeg ik: Daniël is in deze geschiedenis ook een uitbeelding van de 'dood en opstanding' van Israël. Want ook van Israël wordt gezegd dat het in onze huidige tijd in het graf is, in de dood, en dat het in de toekomst zal worden opgericht. Er zijn talloze profetieën die dat zeggen, zoals bijvoorbeeld Hosea 6 vers 2 en 3: "Na twee dagen zal Hij ons levend maken, op de derde dag zal Hij ons doen opstaan." En in Ezechiël zegt God: "Ik zal u uit uw graven doen opkomen." Israël wordt in deze huidige tijd in de profetieën vergeleken met een volk in de dood, in het graf. Want in principe is er nu geestelijk gezien gewoon geen Israël.

Daniël in de leeuwenkuil is dus ook een uitbeelding van de dood en opstanding van Israël. Ik wil dat van tevoren even neerzetten omdat ik straks, als ik de verzen doorneem, beide lagen wil aanstippen. Ik had natuurlijk de hele geschiedenis kunnen bespreken als een beeld van de opstanding van Christus en vervolgens weer opnieuw kunnen beginnen voor de wedergeboorte van Israël, maar het leek mij handiger om beide lijnen door elkaar te laten lopen. Daniël wordt door de koning terzijde gesteld, zoals Israël terzijde wordt gesteld door God. Hij wordt terzijde gesteld vanwege het overtreden van een wet. Degenen die deze geschiedenis kennen, weten waar het over gaat, en anders wordt dat straks wel helder. Daniël komt terecht in de dood, in het graf, net zoals Israël in het graf terecht is gekomen.

De geschiedenis van Israël loopt daar parallel aan de geschiedenis van de Heere Jezus Christus. Van de Heere Jezus wordt gezegd dat Hij in het graf was en na drie dagen opstond. Van Israël wordt in Hosea 6 precies hetzelfde gezegd: "Na twee dagen, op de derde dag, zal Hij ons oprichten." Alleen zegt Petrus in 2 Petrus 3 dat ons niet moet ontgaan dat bij de Heere één dag is als duizend jaar. Dus na twee dagen — heel simpel gezegd na ongeveer tweeduizend jaar — zal Israël opgericht worden. Dan zegt u: dat is dan bijna. Dan zeg ik: nou, dat is inderdaad bijna; dat gaat niet lang meer duren. Israël komt terecht in de dood, in het graf, en dit blijft zo gedurende de nacht, wat ook een beeld is van onze huidige tijd. "Een volk dat in duisternis wandelt, zal een groot licht zien." Het is wel nacht, zegt Paulus, maar wij zijn kinderen van het licht; wij schijnen als sterren in de nacht. Als de dag aanbreekt, leeft Daniël, en als de 'derde dag' van duizend jaar aanbreekt, zal ook Israël herleven. Dat even vooraf. Dan gaan we nu naar Daniël 6 vers 1.

Daniël 6 Vers 1: Darius de Meder en het Getal 62 ↑ hoofdstukken

Daniël 6 vers 1 begint met de vermelding dat Darius de Meder het koningschap ontving toen hij ongeveer tweeënzestig jaar oud was. Ik had me voorgenomen om de betekenis van de naam Darius precies op te zoeken, maar die vertaling schijnt nogal lastig te zijn. Ik zie Fred al gelijk zoeken, geloof ik. Ik weet het niet meer precies, en hoewel ik thuis een boekje heb staan met heel veel namen, weten zij het ook niet altijd zeker. In ieder geval zegt men van de naam Darius dat het meer een titel is dan de eigennaam van één specifiek persoon, net zoals Ahasverus dat ook is. Er zijn in de geschiedenis dan ook meerdere personen met de naam Darius en Ahasverus terug te vinden.

Darius is de Meder. Van Perzië – de Meden en de Perzen – weet men wel wat de naam betekent: *pes* of *peres*. Maar van de Meden is de betekenis niet helemaal zeker. De enige verklaring die ik ervan gehoord heb, is dat 'Meden' te maken heeft met ons woord 'midden'. Darius de Meder was een koning in het koninkrijk van de Meden en de Perzen, en *peres* betekent 'breuk'. Dus: het midden en de breuk. Ik zei net al iets over de geschiedenis van Israël, namelijk dat Gods handelen met Israël onderbroken is. Daar is een breuk in ontstaan door het ongeloof van het volk. God doet nu een ander werk, iets wat we ook enigszins terugvinden in het boek Daniël. Die geschiedenis met Israël is als het ware middendoor gebroken. Er is een breuk in ontstaan, maar God zal in de toekomst, na twee dagen van duizend jaar, de draad met Israël weer oppakken. Als u het mij vraagt, vangt deze geschiedenis daar meteen mee aan: Darius de Meder.

Hij ontving het koningschap toen hij ongeveer tweeënzestig jaar oud was. Die breuk, vertegenwoordigd door het koninkrijk van de Meden en de Perzen, heeft alles te maken met de pauze in Gods handelen met Israël. Het is ook dubbelzinnig: de naam Paulus heeft ook weer alles met dat woord 'pauze' te maken. Maar hier wordt specifiek gezegd dat Darius tweeënzestig jaar oud was. Je zou kunnen zeggen: wat boeit het ons hoe oud die man was toen hij koning werd? Zat hij tegen zijn pensioen aan of had hij al met de VUT gekund? Wat maakt het uit voor ons? Nou, dat getal tweeënzestig staat er niet voor niets.

We vinden het getal tweeënzestig drie keer in de Schrift. Eén keer in een opsomming in 1 Kronieken 26, waar het gaat over tweeënzestig mannen, kloeke mannen van Obed-Edom. Maar de andere keer dat we de tweeënzestig tegenkomen, is ook in het boek Daniël, namelijk in Daniël 9. U kent vast wel Daniël 9 en de zeventig jaarweken; dat is echt een kernbegrip in de profetie. Daar staat het volgende: vanaf het uitgaan van het woord om terug te doen keren en om Jeruzalem te herbouwen tot aan Messias de Vorst zijn zeven weken en tweeënzestig weken.

We weten uit de eerdere hoofdstukken van Daniël dat het Joodse volk, het volk van Juda, in ballingschap was in Babel. In Daniël 9 lezen we dat daar een einde aan zou komen. Daniël buigt daar zijn knieën en gaat in gebed, want hij wist dat de periode van ballingschap binnenkort beëindigd zou worden. Hij wist dat de jaren van de ballingschap vervuld waren. Terwijl Daniël in gebed is, ontvangt hij meteen een nieuwe profetie. Er wordt hem verteld dat er vanaf het moment dat het woord uitgaat om Jeruzalem te herbouwen tot aan de komst van de Messias zeven plus tweeënzestig weken zullen zijn. Het gaat hier niet over weken van dagen, maar over weken van jaren: periodes van zeven jaar.

De profetie zegt dat na die tweeënzestig weken de Messias 'afgesneden' zal worden. Dus: na zeven plus tweeënzestig, in totaal negenenzestig weken, komt de Messias, maar die Messias zal worden afgesneden. De NBG-vertaling zegt 'uitgeroeid', en dat is natuurlijk ook wat het betekent. Dit is een hele bijzondere profetie als je hier met Joodse oren naar luistert, want zij verwachtten een Messias die Zijn volk zou verlossen en Zijn koninkrijk zou oprichten. En hier staat dat de Messias afgesneden zal worden. Ik denk dat de Joden hier niet zo heel veel mee kunnen, en vandaar dat Daniël bij het Joodse volk ook niet tot de profeten wordt gerekend. De Joodse Tenach, ons Oude Testament, is ingedeeld in Wet, Profeten en Geschriften. Daniël hoort bij hen niet tot de Profeten, maar tot de Geschriften. Maar Jezus zegt in Mattheüs 24 dat Daniël wél een profeet is. En hier profeteert hij dat de Messias zou komen, maar ook dat Hij zou worden afgesneden en uitgeroeid.

Dat zou gebeuren na zeven plus tweeënzestig weken. En nu moeten we even schakelen naar Daniël 6: Darius de Meder ontving het koningschap toen hij ongeveer tweeënzestig jaar oud was. Ik zei helemaal aan het begin al dat Daniël in de leeuwenkuil een beeld is van de dood en opstanding van Christus. In deze geschiedenis wordt Daniël 'afgesneden', zoals de Messias wordt afgesneden, en dat gebeurt op het moment dat deze koning tweeënzestig jaar oud is. Het is een exacte uitbeelding van wat Daniël later profeteert: dat de Messias na tweeënzestig weken zou worden afgesneden. Dan maakt u mij niet wijs dat die tweeënzestig daar voor niets staat. Het is precies zoals er staat: Darius de Meder ontving het koningschap toen hij ongeveer tweeënzestig jaar oud was.

Een paar hoofdstukken verderop vinden we dus een profetie over die tweeënzestig jaarweken, en die gaat in beeld precies over hetzelfde als wat we hier in Daniël 6 zien. Daniël wordt afgesneden en komt in de leeuwenkuil terecht, en wij weten inmiddels dat hij uit die kuil is opgericht. Daar gaat Daniël 6 over: over de Messias die zou worden afgesneden. En om gelijk ook die tweede lijn aan te wijzen: ook Israël werd afgesneden. Vanwege hun ongeloof werd het volk Israël terzijde gesteld. In Romeinen 9 staat zelfs dat God een 'afgesneden zaak' zal doen op de aarde. Dat gaat ook over dat volk. Zoek het maar eens op in Romeinen 9, ergens aan het einde van het hoofdstuk.

De 120 Stadhouders en Daniëls Uitzonderlijke Geest ↑ hoofdstukken

In vers 2 lezen we dat het Darius behaagde om over het koninkrijk honderdtwintig stadhouders aan te stellen, die over het hele koninkrijk verdeeld zouden zijn. Zoals ik al vaker heb opgemerkt, heeft het getal 120 alles te maken met de twaalf. Honderdtwintig is immers tien keer twaalf, en overal waar een twaalf in voorkomt, wijst dat ons op de twaalf: de twaalf stammen van Israël of, van mijn part, de twaalf apostelen.

Het getal twaalf spreekt over heerschappij. Dat zie je heel duidelijk terug in de schepping: de twaalf uren in een dag die de klok doorloopt, waarna de twaalf uren van de nacht volgen. De twaalf die heersen over de dag en de twaalf die heersen over de nacht. Of denk aan de twaalf tekens van de dierenriem in de sterren. De twaalf heeft alles te maken met heerschappij, en God stelde de twaalf stammen aan om heerschappij te hebben over deze wereld. Die honderdtwintig stadhouders wijzen ons dus opnieuw op Israël.

De laatste tijd heb ik wat blogjes geschreven over Jona, en ook in Jona vinden we precies dezelfde lijn terug als in dit hoofdstuk. Jona was drie dagen en drie nachten in de buik van de vis. Jezus zegt dat dit een uitbeelding is van de Zoon des Mensen, die drie dagen en drie nachten in het hart van de aarde zou zijn. Maar Jona is ook een uitbeelding van Israël, dat in de zee – onder de volkeren – terecht zou komen. Het zou dood zijn in het watergraf, om daar vervolgens weer uit op te staan. In het allerlaatste vers van Jona wordt gesproken over 120.000 inwoners. Ook daar zit die twaalf in.

Jona was erg verdrietig over de wonderboom die plotseling opkwam, waar hij heerlijk in de schaduw zat, maar waar een worm aan vrat waardoor de boom binnen een dag weer verschroeide. Jona rouwde om die wonderboom, maar God zegt: "Joh, je rouwt nu over een boom waar je niet aan gewerkt hebt, waar je niets aan gedaan hebt en die in één dag is gekomen en in één dag weer weggaat. Maar de stad Nineveh heeft meer dan 120.000 inwoners; zou Ik Mij daar dan niet over ontfermen?" Zo eindigt het boek Jona ongeveer, geparafraseerd. God zegt daar eigenlijk op een verborgen manier: "Ik heb nog wel wat meer op het oog dan die 120.000." Oftewel: "Ik heb nog wel wat meer op het oog dan de twaalf." Het is een uitbeelding van het feit dat God allen op het oog heeft. Door Jona’s ongehoorzaamheid, en door Israëls ongehoorzaamheid, ging de redding naar de natiën. God had Zijn hele wereld, Zijn hele schepping op het oog. Daar spreekt die twaalf dus van; het gaat altijd over Israël.

Het behaagde Darius dus over het koninkrijk honderdtwintig stadhouders aan te stellen die over het hele koninkrijk verdeeld zouden zijn. Over hen stelde hij drie rijksbestuurders aan. Het getal drie mag natuurlijk niet ontbreken in een geschiedenis die gaat over opstanding; die komen we nogal eens tegen. Daniël was één van die drie rijksbestuurders. Aan hen moesten de stadhouders verantwoording afleggen, opdat de koning niet benadeeld zou worden. Daniël overtrof de rijksbestuurders en de stadhouders, omdat er een uitzonderlijke geest in hem was. De koning overwoog zelfs om hem over het hele koninkrijk aan te stellen.

Van Daniël wordt hier gezegd dat er een uitzonderlijke geest in hem was, en van Jezus lees je iets soortgelijks. Denk aan de twaalfjarige Jezus in de tempel. Daar wordt gezegd dat men verbaasd was over Zijn verstand en inzicht, of Zijn antwoorden. In Hem was ook een uitzonderlijke geest. Als beeld van Christus overtrof Daniël allen. Hij overtrof de honderdtwintig en hij overtrof de twaalf. Zoals Jezus de twaalf overtrof, zo overtrof Daniël deze rijksbestuurders en stadhouders. En tja, dan weet je hoe het gaat in de politiek: als je boven het maaiveld uitsteekt, moet je kop eraf.

Een List Tegen Daniël: de Onveranderlijke Wet van Meden en Perzen ↑ hoofdstukken

Daarop gingen de rijksbestuurders en de stadhouders zoeken naar een grond voor een aanklacht tegen Daniël in zaken het koninkrijk. Maar zij konden geen enkele grond voor een aanklacht of iets verkeerds vinden, omdat hij betrouwbaar was en er geen nalatigheid of iets verkeerds bij hem te vinden was. Wat ik elke keer ga doen, is er telkens een vers uit de Evangeliën naast leggen, want die overeenkomsten liggen er zo dik bovenop. In Daniël 6 vers 5 wordt dit van Daniël gezegd, maar in Mattheus 26 lees je bijvoorbeeld over Judas: "Van toen af zocht hij een geschikte gelegenheid om Hem over te leveren." De overpriesters en de oudsten en heel de Raad zochten een valse getuigenverklaring tegen Jezus, zodat zij Hem zouden kunnen doden. Maar zij vonden niets. Dat wordt ook over Daniël gezegd: ze zochten naar iets, maar ze konden niks vinden. En als het over Jezus gaat, dan zei Pilatus — ik geloof tenminste dat het Pilatus was — ook: "Ik vind geen schuld in deze man." Ze konden niets vinden. Dat was bij Daniël dus ook het geval.

Dat zoeken naar die gelegenheid door Judas gaat ook over het Joodse volk. Judas is de Griekse vorm, maar de Hebreeuwse naam is gewoon Juda. Hij is een beeld van dat Joodse volk. Zoals het Joodse volk de Heer Jezus Christus overleverde, zo leverde deze Judas Hem over. Toen zeiden die mannen in Daniël 6 vers 6: "Wij zullen tegen deze Daniël geen enkele grond voor een aanklacht vinden, tenzij wij iets tegen hem vinden in de wet van zijn God." Zo kwamen deze rijksbestuurders en stadhouders eensgezind bij de koning en zeiden het volgende tegen hem: "Koning Darius, leef tot in de aeonen!" In de meeste vertalingen staat: "leef tot in eeuwigheid", maar ik wil toch eens laten zien hoe dat er echt staat. *L'Olamim*. De *Olam* is de eeuw en de *Olamim*, dat zijn de eeuwen of de aeonen, de tijdperken.

Al de rijksbestuurders van het koninkrijk, de machthebbers, de stadhouders, de raadslieden en de landvoogden zijn na onderling beraad van mening dat er een koninklijk besluit moet worden opgesteld en een verbod moet worden bekrachtigd: dat al wie binnen dertig dagen een verzoek zal richten aan welke god of mens ook, behalve aan u, o koning, in de leeuwenkuil zal worden geworpen. Dit is de list waarmee die honderdtwintig stadhouders tot de koning komen. Omdat ze in Daniël geen schuld vinden, zoeken ze zelf maar een grond op waaronder hij veroordeeld kan worden.

Ik hoop dat u dit ook beluistert met 'dubbele oortjes', want van Jezus lezen we precies hetzelfde: ze konden inderdaad geen schuld in Hem vinden. Maar hier stellen deze mannen hun eigen wet op, net zoals de Joden deden in de tijd van Jezus. Jezus lag continu in de clinch met die farizeeën en schriftgeleerden, en ook met de sadduceeën. Met al die godsdienstige stromingen lag Hij in de clinch. Dat was niet omdat Jezus de wet van Mozes niet onderhield, maar omdat zij hun eigen wetten hadden: het Judaïsme. Zijn gedrag strookte niet met hun eigen wetten die zij hadden opgericht. Hier zijn het ook die mannen die een eigen wet oprichten en op grond daarvan zal Daniël veroordeeld gaan worden. Het is natuurlijk niet zo moeilijk om daar een beeld in te zien van wat we later lezen in het Nieuwe Testament.

Er is nog iets wat het gemakkelijk maakt. Voordat ik naar de volgende dia klik: die dertig heeft van alles te maken met onze tijd. Dat vinden we in de typologie ook telkens weer terug. Dertig spreekt van de verborgenheid. Ik zei zojuist al dat de Heer Jezus Christus werd afgesneden, maar Israël werd ook afgesneden.

De Typologie van Dertig Dagen: een Tijd van Verborgenheid ↑ hoofdstukken

Messias is afgesneden en in deze tijd handelt God niet met Israël, maar doet Hij een ander werk onder de natiën. Dat werk is echter verborgen, en het getal dertig spreekt in de Bijbel van die verborgen dingen. Je vindt het sowieso terug in de geschiedenis van Jezus. Eén van de twaalf, Judas Iskariot, ging naar de overpriesters en vroeg wat zij hem wilden geven als hij Jezus zou overleveren. Zij kenden hem dertig zilverstukken toe. Dus ook in de geschiedenis van Jezus vind je die dertig weer terug.

Maar ik liep al even op mijn eigen muziek vooruit. Die dertig spreekt dus van de verborgenheid; na de dertig worden verborgen dingen openbaar. Ik laat er een paar voorbeelden van zien en zal daar wat toelichting op geven. Jozef was dertig jaar toen hij onderkoning werd. Daarvóór zat hij verborgen: verborgen in het huis van Potifar, verborgen in de gevangenis, verborgen in een kuil. Hij was op zoek naar zijn broers, maar toen hij dertig werd, werd hij verheerlijkt. Hij was dus dertig jaar lang verborgen. Wat we in de geschiedenis van Jozef vinden, is dat hij in de gevangenis dromen uitlegde, net als Daniël. Dat spreekt van onze tijd, waarin Gods werk met Israël gepauzeerd is en waarin God een ander werk doet, namelijk dromen uitleggen aan de schenker. Ja, ook aan de bakker, maar de bakker is de oude mens die sterft en de schenker is de nieuwe mens die leeft. Daar gaan die geschiedenissen over. Jozef was dertig jaar toen hij onderkoning werd.

Aäron werd dertig dagen beweend en ook Mozes werd dertig dagen beweend. Aäron is natuurlijk, net als Mozes, een beeld van Christus, beiden in een andere hoedanigheid: Mozes was koning en Aäron was hogepriester. Bewenen of rouwen spreekt ook van dingen die onderdrukt worden of verborgen zijn. Aäron was de hogepriester uit wiens familie het hogepriesterlijk geslacht voortkwam. Mozes vervulde in ieder geval de functie van koning; hij was de leider van het volk. Zij stonden echt naast elkaar. Mozes wist niet zo goed wat hij moest zeggen, dus kreeg hij een 'mond' in zijn broer Aäron. Die twee waren eigenlijk één en spraken met één mond. Beiden werden na hun dood dertig dagen beweend. Zoals Christus stierf, zo stierven ook Aäron en Mozes, en na die dertig dagen komt er iets nieuws. Net als bij Jozef, die dertig jaar verborgen was en daarna opstond om onderkoning te worden.

Dit is ook een goede: Simson gaf aan zijn dertig metgezellen een raadsel op. In deze tijd geeft Christus aan Zijn metgezellen ook een raadsel op, namelijk verborgenheden of geheimenissen. Wij ontvangen van Christus geheimenissen en verborgenheden. Als zij het raadsel zouden raden, ontvingen zij dertig onderklederen en dertig bovenkledingen. Als ze het raadsel wisten, ontvingen ze dus heerlijkheid, om het maar even kort te zeggen.

En wat dacht u van Davids helden? Dat waren dertig man. David was ooit al tot koning gezalfd, maar hij leefde in verborgenheid in grotten en in de spelonk van Adullam. Dat was verborgen voor het volk, maar bij hem in die rots waren dertig man. Die dertig man waren Davids helden, die aan het eind van het boek Samuël worden genoemd. Daar staat dat die dertig man, die in de verborgenheid bij hem waren geweest en met hem in de verborgenheid hadden gedeeld, bij zijn openbaring als koning deelden in zijn positie. Zij ontvingen allemaal hoge posities aan het hof van David. Dat is een uitbeelding van de gemeente die nu met Hem leeft in verborgenheid en straks een hoge positie ontvangt in Zijn Koninkrijk. David was zelf overigens ook dertig jaar toen hij koning werd, wat dan ook logisch is.

Jezus was ook dertig jaar toen Hij in de openbaarheid trad. Hij is op een bepaalde manier dus ook dertig jaar lang verborgen gebleven. In Lukas staat dat Hij begon op te treden toen Hij dertig jaar was. Ik had er nog veel meer kunnen noemen over dertig mensen op ezels en weet ik wat allemaal, maar ik wil het hierbij laten. Zoek het maar eens na; je komt altijd op beelden uit van hetzelfde: de tijd waarin Israël verborgen is in de dood en waarin God een ander werk doet. Op typologische wijze vind je dat terug in die dertig.

In de geschiedenis van Daniël mocht er dus dertig dagen geen ander verzoek gedaan worden tot iemand anders dan tot de koning. De mannen zeiden tegen hem: "Nu dan koning, stel het verbod op en onderteken het bevelschrift dat niet veranderd mag worden volgens de wet van Meden en Perzen, die niet mag worden herroepen." Dat is nog steeds een uitdrukking bij ons. Meestal zeggen we: "Het is geen wet van Meden en Perzen", dus we kunnen er nog wel onderuit. Maar een wet van Meden en Perzen is echt iets waar je niet onderuit kunt. Voor koning Darius gold: wet is wet. Deze koning was onderworpen aan zijn eigen wetten. Koning Nebukadnezar was gewoon een alleenheerser die deed wat hij wilde, maar Darius had minder macht en was onderworpen aan zijn eigen wetten. Dat vind je ook in de Schrift: "Voorwaar, Ik zeg u: totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet één jota of één tittel van de wet voorbijgaan, totdat het alles geschied is." Ook van dé wet wordt dat gezegd; die wordt niet herroepen. Daarop ondertekende koning Darius het bevelschrift en het verbod. Hij zal gestreeld zijn geweest door wat die mannen voorstelden, maar dat staat er verder niet bij.

Daniël Blijft Trouw Bidden Vanuit Zijn Opperzaal ↑ hoofdstukken

Maar toen Daniël te weten kwam dat dit bevelschrift ondertekend was, ging hij zijn huis binnen. Nu had hij in zijn bovenvertrek open vensters in de richting van Jeruzalem. Op drie tijdstippen per dag ging hij op zijn knieën, bad hij en dankte hij voor het aangezicht van God, precies zoals hij voordien had gedaan. Je zou bijna lezen alsof hij het expres doet; hij had het gehoord en hij ging direct naar zijn opperzaal. Zo staat het inderdaad in de Statenvertaling. Die opperzaal had open vensters en daar bad hij driemaal daags. Want ik zei al: de drie hoort natuurlijk thuis in deze geschiedenis. Driemaal daags op zijn knieën bad en dankte hij God.

Kijk naar Daniël – en dat zeg ik ook weer dubbelzinnig – Daniël leefde niet onder een wet, hij leefde gewoon uit 'de drie', namelijk uit de belofte. Want de drie spreekt van opstanding, maar spreekt ook van de belofte. Daarom deed God Zijn belofte ook aan drie aartsvaders: Abraham, Isaak en Jakob. Die worden vaak in één adem genoemd. De beloften werden gedaan aan Abraham, Isaak en Jakob; de drie spreekt van de belofte. Ook de belofte van opstanding natuurlijk, op de derde dag.

Nu had deze Daniël in zijn opperzaal... die vinden we ook nog wel eens in de Schrift, een opperzaal. Waar Jezus met Zijn discipelen Zijn laatste maaltijd, het laatste avondmaal vierde, maar waar bijvoorbeeld ook de voeten van de discipelen gewassen werden. In Handelingen 20 vinden we er ook nog een, waar iemand uit het raam valt. Ja, waar Eutychus uit het raam valt. Dat is mooi, want daar staat dat Paulus – je weet wel, van de 'pauze' – zijn rede uitstrekte tot middernacht. Eutychus zat in het venster, en een venster is er om uitzicht te hebben. Maar Eutychus viel in slaap. Ik weet niet meer precies wat zijn naam betekent, iets met 'goed' geloof ik, maar Eutychus is daar een beeld van Israël. Zij zaten in het raam en hadden uitzicht moeten hebben, maar dat hadden ze niet; nee, ze vielen in slaap. Hij viel naar beneden en was dood. Tenminste, dat dachten ze.

Maar Paulus ging naar beneden, omarmde hem en zei: "Dat komt wel weer goed." En toen Paulus klaar was, bleek hij inderdaad toch te leven. Het is natuurlijk een prachtig plaatje van onze tijd, waarin de boodschap van Paulus, de apostel van de natiën, actueel is. Paulus strekt zijn rede uit tot middernacht. En Eutychus, die uitzicht had moeten hebben... Hoe staat het in de profetie over Israël? Dat hun ogen toegestopt zullen worden; ze zullen niet zien en niet horen ook. Zoals Daniël in de leeuwenkuil terechtkwam en Jona in de zee en drie dagen en nachten in die vis zat, zo viel Eutychus slapend uit het raam terwijl hij dood neerviel. Zo is Israël in deze tijd dood. En wij luisteren, net als die anderen, naar Paulus die zijn rede uitstrekt tot middernacht, en wij vallen niet in slaap. Daar gaat die opperzaal dus allemaal over; het is een uitbeelding van onze tijd, van hemelse dingen, van een hoog vertrek. Laten we maar gewoon verder gaan.

Toen verzamelden deze mannen zich en troffen Daniël aan, biddend en smekend voor het aangezicht van zijn God. Die mannen waren daar natuurlijk niet toevallig; ze zochten iets om hem te beschuldigen. Toen naderden zij de koning en zeiden: "Hebt u niet een verbod ondertekend dat iedereen die binnen dertig dagen een verzoek zou richten aan welke god of mens ook, behalve aan u, o koning, in de leeuwenkuil zou worden geworpen?" De koning antwoordde en zei: "Dat woord staat vast volgens de wet van Meden en Perzen, die niet mag worden herroepen." Toen antwoordden zij in de tegenwoordigheid van de koning: "Daniël, een van de ballingen uit Juda, heeft op u, o koning, en op het verbod dat u ondertekend hebt geen acht geslagen, maar op drie tijdstippen per dag doet hij zijn gebed."

Fred, ik heb het geteld: hier staat voor de derde keer 'drie'. En de 'drie' komt drie keer voor in dit hoofdstuk. Dat is dan ook de laatste keer, maar dat hadden we kunnen verwachten. Het gaat over dood en opstanding, dus de drie komt ook drie keer voor. Dat is op zich niet onlogisch; dat kon je verwachten. Daniël volgt de ingestelde wet niet, maar hij leeft uit die belofte. Net als de Heer Jezus Christus; Hij volgde de ingestelde wetten van 'de twaalf', van het Joodse volk, niet. Zoals Daniël de wet van de honderdtwintig stadhouders niet volgde. Nee, hij leefde uit de belofte, uit 'de drie', en hij deed gewoon zijn gebed, drie keer per dag.

Toen de koning dit woord hoorde, nam hij het zichzelf zeer kwalijk en hij zette zijn hart erop om Daniël te verlossen. Tot zonsondergang spande hij zich in om hem te redden, want die koning was zeer gesteld op Daniël. Toen verzamelden deze mannen zich bij de koning en zeiden: "Weet, o koning, dat het een wet van Meden en Perzen is, en dat geen enkel verbod of besluit dat de koning heeft opgesteld, veranderd mag worden." Die mannen drongen dus aan: "Ja koning, die wet heeft u opgesteld en nu moeten we ook doen wat er in die wet bepaald is." Ze drongen dus bij hem aan. Dat lees je ook in de geschiedenis van de Heer Jezus. Ik denk aan dat ene korte zinnetje dat zo bekend is; op een gegeven moment vroegen ze ook aan Pilatus: "Zal ik Barabbas vrijlaten?" Nee, zij drongen aan: "Nee, kruisig Hem! Kruisig Hem!" Nou, hier vind je dat ook, dat die honderdtwintig aandringen bij de koning: "Nee, die Daniël moet dood."

Toen gaf de koning bevel en men haalde Daniël en wierp hem in de leeuwenkuil. De koning nam het woord en zei tegen Daniël: "Uw God, Die u voortdurend vereert – Híj zal u verlossen." Ja. Nou, ik stel voor dat we eerst even pauzeren en dan na de pauze bezien hoe Daniël uit de leeuwenkuil komt. Nog even een opmerking waar we in de pauze op kwamen: die hoofdstukken van Daniël moet je thuis in je eigen tijd maar eens nakijken. Die hoofdstukken maken het soms wat lastig als je het leest; ze zijn niet chronologisch. Lees maar gewoon de eerste verzen van hoofdstuk 5, 6, 7, 8, 9 enzovoorts. Je zou kunnen zeggen dat hoofdstuk 5 en 6 er een beetje tussen zijn geschoven, chronologisch gezien. Dan zeg ik het niet helemaal volledig, maar dat zou ons met Daniël 6 – nu we het over de betekenis hebben gehad – ook niet helemaal hoeven te verbazen dat het ertussen geschoven is. Maar dat dus even als voetnoot.

Wij waren gebleven bij vers 16, waar die mannen dus aandringen bij de koning. Nee, daar waren we niet gebleven, volgens mij heeft iemand aan mijn knoppen gezeten. We waren gebleven bij vers 17. Daar staat dus – en dat heb ik er nog even bij gezocht – dat er in de meeste vertalingen staat: "Moge Hij jou verlossen", of "Dat Hij jou verlosse". Maar er staat echt: "Híj verlosse jou", voor zover ik op de interlineaire vertaling kan vertrouwen. Die koning was er blijkbaar toch al van overtuigd dat hij verlost zou worden. Ja, dat is een... hoe noem je dat? In ieder geval wordt de wens uitgesproken: "Dat Hij u verlosse", "Moge Hij jou verlossen". Maar als ik het zo zie, dan staat het er echt zo. Dan hopen we dat het diegene goed gaat. Het blijft voor ons mensen toch een vraag of het dan ook echt zo is. Ja, ik weet het niet. Dat kan ook nog.

In de Leeuwenkuil Geworpen: de Verbinding met Psalm 22 ↑ hoofdstukken

Men haalde Daniël en wierp hem in de leeuwenkuil. Daar heb je het dus: de leeuwenkuil. De koning nam het woord en zei tegen Daniël: "Uw God, die u voortdurend vereert, Hij zal u verlossen." Of: "Dat Hij u verlosse." Die leeuwenkuil is natuurlijk een centraal punt in deze geschiedenis.

Overigens staat in Mattheüs en in de Evangeliën ook dat de mensen naar het kruis kwamen en dat ze tegen Jezus zeiden dat Hij op God heeft vertrouwd en dat Die Hem moet verlossen. Dat staat er ook, dat ze dat bij het kruis tegen Hem zeggen. Daarmee werd een woord uit de Psalmen vervuld en daar wil ik nu naartoe gaan, want daar vinden we ook de leeuwenkuil terug: in Psalm 22. In Mattheüs 27:43 en Lukas 23:35 vind je dat, dat ze naar het kruis komen en zeggen: "Hij heeft op God vertrouwd," of: "Hij heeft Zijn vertrouwen op God gewend, laat Die Hem verlossen."

In Psalm 22 – een Psalm van David waaruit de Heer Jezus nogal wat citeert terwijl Hij aan het kruis hangt – zien we dit terug. Het is wat ze noemen een Messiaanse Psalm; een Psalm die weliswaar door David is geschreven, maar spreekt over de Messias. En in deze Psalm ligt het er werkelijk duimendik bovenop. Er staat bijvoorbeeld: "Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?" Dat herkennen we natuurlijk als de woorden van Jezus aan het kruis. "Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten, bent U verre van mijn verlossing, van de woorden van mijn jammerklacht?" Toen de Heer aan het kruis hing, was God ook ver van Zijn verlossing. Hij werd wel verlost, maar niet van het kruis; Hij werd pas verlost op de derde dag, toen God Hem uit de doden opwekte. "Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten, bent U ver van mijn verlossing, van de woorden van mijn jammerklacht?" Dit zijn woorden die David duizend jaar of meer van tevoren heeft opgeschreven. Voordat de Heer Jezus inderdaad gekruisigd werd, schreef David dit dus al op. Petrus zegt in Handelingen 2 dat David geen poëet was, maar een profeet. Hij sprak dit voorziende over Christus, over de dood en opstanding van Christus.

"Allen die mij zien, bespotten mij; zij trekken de lip op, zij schudden het hoofd en zeggen: Hij heeft zijn zaak op JAHWEH gewenteld, laat Die hem bevrijden." Dit zijn die woorden die je bij het kruis ook terugvindt, en die de koning ook tegen Daniël zegt. "Zij hebben hun muil tegen mij opengesperd als een verscheurende en brullende leeuw." We kennen allemaal de Leeuw uit de stam van Juda, dat is Christus. Maar we kennen ook Satan, die rondgaat als een briesende, brullende leeuw. Je zou kunnen zeggen dat Satan de 'aap van God' is; hij aapt de dingen vaak na. We kennen de verhoogde slang in de woestijn en Jezus zegt tegen Nicodemus dat zoals Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zo ook de Zoon des mensen verhoogd moet worden. Want alzo lief had God de wereld (Johannes 3:16), dat wie op die slang ziet – namelijk op Christus – gered zal worden. Die slang spreekt dus van Christus, maar we kennen ook de slang uit de hof, dat is Satan. We kennen de Leeuw uit de stam van Juda, maar we kennen ook de verscheurende en brullende leeuw of de briesende leeuw, en dat is Satan. Hier wordt de vijand, de vijanden, ook voorgesteld als een leeuw. Met name de dood vinden we daarin terug uitgebeeld.

"Zij hebben hun muil tegen mij opengesperd als een verscheurende en brullende leeuw, want honden hebben mij omsingeld." Met honden worden de heidenen bedoeld – in het geval van Jezus de Romeinen. "Een horde kwaaddoeners heeft mij omgeven; zij hebben mijn handen en mijn voeten doorboord." Dit vind je dus al in de Psalm van David, zo lang van tevoren. Het zijn dingen die later letterlijk vervuld zouden worden. "Zij hebben mijn handen en mijn voeten doorboord." En nog één: "Zij verdelen mijn kleding onder elkaar en werpen het lot om mijn gewaad." Dat vinden we ook vervuld bij de kruisiging van Jezus. Die honden, die heidenen, wierpen het lot om het gewaad van Jezus. Ze wilden het gewaad niet in vieren scheuren omdat het uit één stuk was geweven. Daarom staat er dat ze het lot wierpen, zodat ze het niet kapot hoefden te maken. Even een voetnoot: de kleding, als beeld van de heerlijkheid, ging van Christus naar de natiën, naar de Romeinen, naar de 'honden'. Ongedeeld, inderdaad. Want wij zijn één met Christus, dus dat kan niet verdeeld worden. "Is Christus soms verdeeld?" vraagt Paulus. Dat is een retorische vraag. Maar goed, daar hebben we het nog wel een keer over.

"Zij verdelen mijn kleding onder elkaar en werpen het lot om mijn gewaad." Ik noem ze allemaal op. "Red mijn ziel van het zwaard, mijn eenzame ziel van het geweld van de hond." Dat hoef ik niet meer toe te lichten, denk ik. "Verlos mij uit de muil van de leeuw en van de hoorns van de wilde stieren." Maar let op: "Verlos mij uit de muil van de leeuw... U hebt mij verhoord!" Dit laatste vind je in heel veel vertalingen niet terug, maar zo staat het er echt letterlijk. Jezus bad om verlossing aan het kruis. "Verlos mij uit de muil van de leeuw," als uitbeelding van de tegenstander, van de dood. Ook de dood is een tegenstander en een vijand. "Verlos mij uit de muil van de leeuw," dat was het gebed van Jezus, al door David tevoren geprofeteerd. En dan staat er: "U hebt mij verhoord." Het staat er echt, zoek het maar na. Want Hij werd inderdaad verlost uit de dood. Hij werd inderdaad verlost uit de muil van de leeuw, zoals ook Daniël van de muil van de leeuw verlost werd. Hij kwam immers ongeschonden die leeuwenkuil uit.

Deze Psalm is echt een schitterende Psalm. Met de woorden "U hebt mij verhoord" vindt er een enorme ommekeer plaats. Vóór die zin is het: "Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?", "Red mij van de muil van de leeuw," en "Honden hebben mij omsingeld." Maar na die ommekeer lees je hoe het heil en de redding naar Israël gaan, en naar de volken tot aan alle einden der aarde. Daarom is het met recht een Messiaanse Psalm: het beschrijft hoe de Messias Zijn Koninkrijk zal stichten over heel deze wereld, over alle einden der aarde. Zo zie je dus dat die verscheurende en brullende leeuw, die muil van de leeuw, wordt geassocieerd met de dood. En dat is precies waar Daniël in terechtkwam toen hij in de leeuwenkuil werd geworpen.

De Steen voor de Kuil en het Verzegelde Graf ↑ hoofdstukken

En dan lezen we in vers 18: "Er werd een steen gebracht en op de opening van de kuil gelegd. De koning verzegelde die met zijn ring en de ring van zijn machthebbers, zodat de maatregel met betrekking tot Daniël niet veranderd kon worden." De steen werd voor de opening gebracht en op de opening van de kuil gelegd. Het kan u toch niet ontgaan dat we dat in de evangeliën ook beschreven vinden.

Denk aan Jozef — niet de vader van Jezus, maar Jozef van Arimathea. Jozef nam het lichaam in ontvangst (we kennen nogal wat Jozefen, maar daar gaan we het nu niet over hebben). Hij wikkelde het in zuiver fijn linnen en legde het in zijn nieuwe graf, dat hij in een rots had uitgehakt. Dat is dus ook een soort grot of spelonk, een kuil zo u wilt. En nadat hij een grote steen voor de ingang van het graf gewenteld had, ging hij weg.

Er werd dus een grote steen voor het graf van Jezus gewenteld, gerold. Net zoals er bij Daniël een steen gebracht wordt en op de opening van de kuil wordt geplaatst. De tekst zegt dat de koning de steen verzegelde met zijn ring. Maar ook dat vindt u terug in het evangelie. In Mattheüs 27, een paar verzen verder, lezen we: "Geef dan bevel dat het graf tot de derde dag toe verzekerd wordt, opdat zijn discipelen hem 's nachts misschien niet komen stelen en tegen het volk zeggen: Hij is opgewekt uit de doden." Pilatus zei tegen hen: "Hier hebt u een wachtpost; ga heen en verzeker het naar uw beste weten."

De farizeeën kwamen dus tot Pilatus en zeiden: "Ja, zijn discipelen hebben gezegd dat hij op zou staan uit de dood op de derde dag." Daarom hebben ze dat graf toen ook verzegeld en verzekerd. Dat vindt u dus ook terug met betrekking tot het graf van Jezus.

Daniël verzegelde die steen met zijn ring en de ring van zijn machthebbers, zodat de maatregel met betrekking tot Daniël niet veranderd kon worden. Zo'n verzegeling met een ring speelt vaker een rol; u leest bijvoorbeeld in het boek Esther dat een geschrift van de koning dat met de zegelring is bevestigd, niet veranderd kon worden. Dat was echt een wet van Meden en Perzen die niet herroepen mocht worden.

Toen vertrok de koning naar zijn paleis. De nacht bracht hij vastend door. Geen enkele vorm van vermaak liet hij zich brengen. Ik weet niet wat hij normaal gesproken deed 's nachts, maar u moet bedenken dat deze mensen zich vaak lieten voorlezen. Ook dat weet ik uit het boek Esther: daar liet de koning zich voorlezen uit de kronieken. Ik zie aan sommige gezichten dat ze bij nachtelijk vermaak aan andere dingen dachten, maar hij liet geen enkele vorm van vermaak bij zich brengen. Zijn slaap was verre van hem geweken.

Vroeg in de Morgen: Daniël Ongeschonden uit de Kuil Opgetrokken ↑ hoofdstukken

Vroeg in de morgen, vers 20: toen het licht werd, stond de koning op. Hij vertrok haastig naar de leeuwenkuil. Ik heb er een plaatje bij gedaan dat genoeg zegt: vroeg in de morgen, toen het licht werd. Dat lees je ook allemaal in de evangeliën. Vroeg in de morgen, toen het licht aan het worden was, stond Jezus op; Hij was opgestaan. En hier staat de koning op.

Dit plaatje is wel mooi, hè? Ik houd altijd van die eigenlijk heel simpele plaatjes: het graf, de steen weggerold, het zonnetje erboven, vroeg in de morgen. Dat zegt natuurlijk alles! Maar voor degene die echt een 'bonnetje' erbij wil hebben, en niet alleen een plaatje: op de eerste dag van de week gingen zij heel vroeg in de morgen naar het graf, enzovoorts. Er waren natuurlijk ook nog allerlei andere gebeurtenissen, dus daarom heb ik dat hier met haakjes afgesloten.

Maar vroeg in de morgen, toen het licht werd, stond de koning op en haastig vertrok hij naar de leeuwenkuil. Toen hij in de nabijheid van de kuil gekomen was, riep hij naar Daniël met droeve stem. De koning nam het woord en zei tegen Daniël: "Daniël, dienaar van de levende God, heeft uw God, die u voortdurend vereert, u van de leeuwen kunnen verlossen?" Toen sprak Daniël tot de koning: "O koning, leef tot in de aeonen! Mijn God heeft Zijn engel gezonden en Hij heeft de muil van de leeuwen toegesloten. Hij verlost mij uit de muil van de leeuwen."

Daniël was inderdaad van de leeuwen verlost; hun muilen waren toegesloten. "Zij hebben mij geen letsel toegebracht, omdat ik voor Hem onschuldig ben bevonden. Ook tegen u, o koning, heb ik geen misdaad begaan." Toen werd de koning zeer verheugd en hij beval Daniël uit de kuil te trekken. Toen Daniël uit de kuil was getrokken, werd er geen enkel letsel bij hem aangetroffen, omdat hij op zijn God had vertrouwd.

Bij dat 'uit de kuil trekken' staat letterlijk een woord dat met 'opwaarts' te maken heeft; hij werd opgehezen. Ik denk dat dit plaatje wel ongeveer klopt, dat het echt een kuil is geweest waar hij uit opgericht moest worden. En dat werd hij dan ook: hij werd opgehezen als beeld van de opstanding van Christus. En ik zeg nogmaals: ook Israël, dat nu in de dood is, onder de oppervlakte in het graf, zal in de toekomst opgericht worden op wat voor hen de 'derde dag' is. Er werd geen enkel letsel bij Daniël aangetroffen, omdat hij op zijn God had vertrouwd.

Ook dat lees je van Christus. Petrus zegt dat in Handelingen 2 op de Pinksterdag. Hij citeert daar psalmen van David en zegt: "David was een profeet en daarom voorzag hij dit en sprak hij over de opstanding van Christus, dat Zijn ziel niet is verlaten in het graf en dat Zijn vlees geen ontbinding heeft gezien." Petrus legt uit dat die psalmen weliswaar door David zijn opgetekend, maar dat ze spreken van de Zoon van David. David wist dat zelfs; hij voorzag het en keek vooruit naar de opstanding van Christus.

Het ging niet over de ziel van David, zegt Petrus, maar over het feit dat de ziel van Christus niet is verlaten in het graf en dat Zijn vlees geen ontbinding heeft gezien. Van Daniël lezen we ook: er werd geen enkele schade aan hem gevonden, omdat hij op zijn God had vertrouwd. En de Heere Jezus Christus werd ook opgewekt uit de dood omdat Hij op Zijn God had vertrouwd, zoals we net in Psalm 22 lazen: "U hebt mij verhoord!" Nou, inderdaad.

Het Oordeel over de Aanklagers ↑ hoofdstukken

Vervolgens beval de koning en men haalde die mannen die Daniël openlijk hadden beschuldigd, en men wierp hen, hun kinderen en hun vrouwen in de leeuwenkuil. Ze hadden de bodem van de kuil nog niet bereikt of de leeuwen maakten zich van hen meester en verbrijzelden al hun beenderen.

Dat is natuurlijk pittig als we dat zo lezen; het is heftig. Maar we hebben tot nu toe alles profetisch bezien, dus laten we dat ook met dit gedeelte doen. Kijk, Daniël is hier bij wijze van spreken uit de doden levend gemaakt. Wij weten dat van Christus wordt gezegd dat Eén voor allen gestorven is, en dat zij dan allen gestorven zijn. Hij kwam natuurlijk ook onder de wet om degenen die onder de wet zijn te verlossen.

Je kunt ook nog zeggen dat toen Christus opstond, het volk Hem daarna heeft afgewezen. In deze geschiedenis zien we die honderdtwintig stadhouders die Daniël hadden afgewezen. Zo heeft het volk na de opstanding van Christus Hem ook afgewezen en toen kwamen zij in de dood terecht, namelijk in de leeuwenkuil. Zo zou je het ook nog kunnen zien: zoals Christus dood was en opgestaan is, en het volk vervolgens de opgewekte Christus afwees — zoals hier die honderdtwintig Hem afwezen — zo kwam Israël in de dood terecht.

Een Nieuw Bevel Uitgeschreven: het Verbond Des Vredes ↑ hoofdstukken

Toen schreef de koning Darius aan alle volken, natiën en talen die op heel de aarde wonen: "Moge uw vrede toenemen!" Er wordt door mij bevel gegeven dat men in heel het machtsgebied van mijn koninkrijk zal beven en sidderen voor het aangezicht van de God van Daniël. Want Hij is de levende God, blijvend voor de aeonen. Zijn koninkrijk gaat niet te gronde en Zijn heerschappij duurt tot het einde.

Let op wat hier gebeurt, want het is prachtig. Er was een verbod uitgeschreven. Dit woord 'bevel' wordt in vers 13 namelijk vertaald met 'verbod' – dat verbod dat hij door die honderdtwintig stadhouders uit liet schrijven, inhoudende dat niemand iets mocht vragen of bidden aan wie dan ook, behalve aan de koning. Dat was het eerste verbod, en nu schrijft de koning een nieuw bevel uit.

Ik denk dat dit een uitbeelding is van hoe er een nieuw verbond wordt uitgeschreven. Er was een verbod, een wet, en nu wordt er een nieuw bevel, een nieuw verbond uitgevaardigd. In de profetieën in de Bijbel wordt het nieuwe verbond op meerdere plaatsen het 'verbond des vredes' genoemd. Ik heb hier bijvoorbeeld Ezechiël 34 vers 25 genoteerd en Ezechiël 37, dat ik net ook al even aanhaalde. In Ezechiël 37, over het dal van de dorre doodsbeenderen, wordt inderdaad gezegd dat Israël in het graf is, maar dat God zegt: "Ik zal u uit uw graven doen opkomen." Daar wordt ook gesproken van het verbond des vredes, het vredeverbond.

Ook Paulus spreekt hierover; hij zegt dat Christus vrede maakt door het bloed van het kruis. In Kolossenzen 1 en in Efeziërs 2 wordt iets soortgelijks gezegd over het 'vredemaken'. Dat nieuwe verbond wordt dus gekenmerkt door vrede, en hier wordt een nieuw 'verbod' des vredes uitgeschreven. Het is als het ware een tweede wet – Denk aan Deuteronomium, wat letterlijk 'tweede wet' betekent. In dat verbond belooft God: Hij is de levende God, blijvend voor de aeonen, Zijn koninkrijk gaat niet te gronde en Zijn heerschappij duurt tot het einde. Hij verlost en redt, Hij doet tekenen en wonderen in de hemel en op de aarde; Hij, die Daniël heeft verlost uit de klauwen van de leeuwen.

En het ging deze Daniël voorspoedig onder het koningschap van Darius en onder het koningschap van Kores, de Pers. Dat is de slotopmerking van Daniël 6. We zagen in het begin van het hoofdstuk dat Darius de Meder koning was over dat koninkrijk, maar daarna is blijkbaar Kores de Pers koning geworden over het rijk van de Meden en de Perzen. Je leest namelijk later ook in Daniël dat de Perzen uiteindelijk de meest dominante van de twee werden. Daarom wordt het in de geschiedenis ook meestal aangeduid als het Perzische Rijk. Maar dat geef ik u slechts mee als een voetnoot bij dit laatste vers. We zijn hiermee aan het einde van Daniël 6 gekomen, dus ik laat het hierbij.

📖 Categorie: Studies