de hoop van het evangelie

In Kolossenzen 1 beschrijft Paulus het evangelie van de genade van God, dat hij het woord van de waarheid noemt. Het is het goede bericht dat God door het kruis, alles verzoent met Zichzelf. Het woord dat Paulus in dit gedeelte gebruikt voor verzoenen, komt slecht in nog één andere Schriftplaats voor, Efeze 2. Ook deze verzen vertellen ons veel over wat het begrip inhoudt. Wat betekent dit woord precies? En verzoent God echt allen/alles, is dit wel in overeenstemming met de context van Kolossenzen 1? Hierover, en nog meer, gaat deze studie.
De bijbelstudies in Hendrik Ido Ambacht vinden plaats in een schoolgebouw. Na een aantal minuten vindt er tijdens de studie een korte interruptie plaats, omdat mijn zoontje, die op het schoolplein aan het voetballen was, kwam zeggen dat de politie voor de deur stond. Zij hadden een melding gekregen dat er personen waren gesignaleerd bij de school. Dat klopt. Veilig en wel kon de studie al snel weer vervolgd worden.

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 5 juni 2016

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie bespreekt het concept van verzoening en 'de hoop van het evangelie' vanuit Kolossenzen 1. God heeft in Christus, het beeld van de onzichtbare God en het hoofd van de nieuwe schepping, alles geschapen en in stand gehouden. Door het bloed van het kruis maakt Hij vrede en verzoent Hij het al met Zichzelf, waarmee Hij alle vijandschap tenietdoet. Deze alverzoening omvat zowel de relatie tussen God en mens als de eenheid tussen Jood en heiden in één lichaam.

Besproken Schriftgedeelten: Romeinen 11:11, Romeinen 11:12, Romeinen 11:13, Romeinen 11:14, Romeinen 11:15, 2 Korinthe 5, Kolossenzen 1:3, Kolossenzen 1:5, Kolossenzen 1:6, Kolossenzen 1:7, Kolossenzen 1:11, Kolossenzen 1:13, Kolossenzen 1:15, Kolossenzen 1:16, Kolossenzen 1:17, Kolossenzen 1:18, Kolossenzen 1:19, Kolossenzen 1:20, Kolossenzen 1:21, Kolossenzen 1:23, Kolossenzen 1:26, Kolossenzen 1:27, Efeze 1:18, Efeze 1:22, Efeze 1:23, Handelingen 20:24, Johannes 1:1, Johannes 1:14, Romeinen 6, Kolossenzen 2:9, Efeze 2:11, Efeze 2:16, Filippenzen 2, Romeinen 5, Genesis 45

“De ultieme daad van vijandschap, de kruisiging van Zijn Zoon, keert God ten goede voor heel Zijn schepping, voor het al.”

Terugblik op Romeinen 11: de Misstap en Volheid van Israël ↑ hoofdstukken

De vorige keer waren we onder andere in Romeinen 11. Daar werd door Paulus gesproken over de verzoening van de wereld; dat was toen ook het thema. Ik heb toen ook gezegd dat Paulus over dat begrip 'verzoening' nog veel meer te zeggen heeft, dus daar wil ik deze keer wat meer aandacht aan geven. Het thema van vandaag is 'de hoop van het evangelie', een term die we in Kolossenzen 1 tegenkomen. Maar ik ga eerst nog even terug naar Romeinen 11 om de draad weer op te pakken.

We waren in Romeinen 11 en we hebben daar al een aantal verzen besproken. Wat Paulus daar eigenlijk zegt, vat hij in een paar verzen samen; in een drietal verzen maakt hij zijn hoofdpunt. Omdat we die verzen al besproken hebben, kan ik daar snel doorheen gaan. Ik heb het nog wel even in een soort schematische weergave gezet om het weer even voor het voetlicht te brengen.

Paulus zegt in vers 11: "Zo zeg ik dan: Hebben zij gestruikeld, opdat zij vallen zouden? Dat zij verre! Maar door hun val — en letterlijk staat daar 'misstap', dat heb ik de vorige keer laten zien — is de redding naar de natiën gegaan." De Statenvertaling zegt 'zaligheid', maar het is redding die naar de natiën is gegaan om hen tot jaloersheid te verwekken. Dus door de misstap van Israël ging de redding naar de natiën, naar de heidenen. Maar ik heb direct het pijltje teruggezet, omdat dat ook weer ten behoeve van het volk Israël is, het Joodse volk. Het dient om hen tot jaloersheid te verwekken.

Paulus zegt dan in vers 12: "Indien hun misstap de rijkdom is der wereld, en hun vermindering — dat wat zij tekortkomen — de rijkdom der heidenen, hoeveel te meer hun volheid!" Dus nogmaals: die misstap die Paulus noemt, betekent rijkdom voor de wereld. Hun vermindering, hun tekortkomen, is een rijkdom voor de heidenen, voor de natiën zonder onderscheid. En dan zegt Paulus: "Hoeveel te meer hun volheid!" Dat wat zij hier tekortkomen, die vermindering, wat zal hun volheid in de toekomst dan wel niet betekenen? Ja, de vraag is of daar een vraagteken achter moet of een uitroepteken.

In de verzen 13 en 14 spreekt Paulus in een tussenzin over zijn eigen bediening, zijn apostelschap als apostel der heidenen. Hij zegt dat hij de heerlijkheid van zijn bediening zoekt om 'zijn vlees' — dat Joodse volk — tot jaloersheid te verwekken. En dan volgt de conclusie in vers 15: "Want indien hun verwerping de verzoening is der wereld, wat zal de aanneming wezen, anders dan leven uit de doden?"

Die volheid waar hij in vers 12 van sprak, "hoeveel te meer hun volheid", dat is het moment waarop zij het evangelie niet meer verwerpen, maar inderdaad tot volheid komen en het evangelie aannemen. Zelfs hun verwerping betekent nog de verzoening van de wereld. Als hun verwerping al de verzoening van de wereld betekent, wat zal hun aanneming dan wel niet teweegbrengen? Wat zal het betekenen wanneer het volk het evangelie gaat geloven en aannemen? Dan zullen ze daadwerkelijk door God in de bediening gezet worden waartoe Hij hen bestemd heeft. Dan zullen ze inderdaad tot rijkdom zijn voor de wereld. Niet alleen geestelijk, zoals dat op dit moment is — wij zijn gezegend met elke geestelijke zegening in de hemel — maar dan zal er ook aardse zegen plaatsvinden via dat volk Israël. Dan zullen al die volkeren onderworpen worden aan Israël en hun Messias.

Tot dusver even de samenvatting van de vorige keer. We hebben ook in 2 Korinthiërs 5 bekeken wat Paulus daar vertelde over verzoening. Daar kom ik nu even niet op terug, wellicht dat ik het straks nog noem. Oh, oké. Als de deur dicht is, moeten we dat allemaal melden. Wat zei je? Dan moet je hier naar de politie komen. Oké, kunnen we dat even doen? Dit is de sleutel. Het is een melding! Waarom roept dit een alarm op? Nee, het alarm is eraf, dus dat kan het niet zijn. Bedankt voor de melding, Jens.

Colossenzen 1: Geloof, Liefde en de Hoop in Christus ↑ hoofdstukken

We gaan naar Kolossenzen 1. Het zou tamelijk makkelijk zijn om op een ochtend alle teksten waarin over verzoening wordt gesproken even snel langs te gaan. In Kolossenzen 1 is dat bijvoorbeeld het geval in vers 20 en 21, waar Paulus daarvan spreekt. Maar ik wil toch, net zoals ik dat de vorige keer in Romeinen heb gedaan, wat grotere verbanden erbij pakken en eens kijken wat Paulus nu precies in dit hoofdstuk naar voren brengt.

Ik begin niet bij vers 1, maar ik sla de eerste twee verzen even over. In de eerste twee verzen groet Paulus de gemeente en stelt hij zichzelf voor als apostel. Hij gebruikt de gebruikelijke groet: genade zij u en vrede. Vrede is wel een kernbegrip, een kernwoord in dit hoofdstuk, daarom noem ik dat even specifiek. Wij hebben vrede omdat we Gods genade kennen; zonder genade kennen we die vrede namelijk niet. En Paulus gaat in dit hoofdstuk uitleggen hoe God vrede maakt.

Ik haak dan aan in vers 3, waar Paulus zegt: "Wij danken de God en Vader van onze Heer Jezus Christus altijd voor u in onze gebeden." Dat is iets wat Paulus vaker zegt. Hij dankt voor de Kolossenzen en hij zegt dan: "nu wij van uw geloof in Christus Jezus gehoord hebben." We weten tamelijk zeker uit de Schrift dat Paulus die Kolossenzen nooit persoonlijk ontmoet had. De Kolossenzen waren tot geloof gekomen doordat anderen daar het evangelie hadden gebracht; Paulus zal dat later ook nog zeggen. Hij was daar zelf nog niet geweest, maar hij had dus van het geloof van de Kolossenzen in Christus Jezus gehoord, en van de liefde die zij hadden tot alle heiligen.

Hier zien we alweer die bekende woorden: geloof en liefde. En in het volgende vers, vers 5, dankt Paulus ook voor de hoop. Daar hebben we die drie bij elkaar: geloof, hoop en liefde, die we vaker tegenkomen in zijn brieven. Hij spreekt over de hoop die u weggelegd is in de hemelen, waarvan u tevoren gehoord hebt door het woord der waarheid, door het evangelie. Paulus dankt dus voor geloof, hoop en liefde, en hij zegt dat die hoop voor hen weggelegd is in de hemel. Ik zei zojuist al dat wij gezegend zijn met elke geestelijke zegen in de hemel, in Christus. Dat zijn geestelijke zegeningen, en daar is dus blijkbaar een hoop voor ons weggelegd; een hoop die gereserveerd is.

Wij gebruiken dat woord 'hoop' vaak in de zin van: "Ik hoop dat het allemaal goed gaat." Maar in de Schrift is die hoop een verwachting, en dan ook een zekere verwachting. Het gaat om een zekere toekomstverwachting. Maar in wezen is die hoop een Persoon. Dat zegt Paulus in ditzelfde hoofdstuk. Als ik in mijn Bijbel één bladzijde omsla naar Kolossenzen 1 vers 27, dan spreekt Paulus daar in vers 26 over de verborgenheid, het geheimenis dat Paulus bekend mocht maken. Dat was vanaf de eonen, vanaf de eeuwen en geslachten, verborgen gebleven, maar het is nu geopenbaard aan zijn heiligen. Paulus zegt dat God heeft willen bekendmaken wat de rijkdom is van de heerlijkheid van deze verborgenheid onder de heidenen: "Welke is Christus onder u, de hoop der heerlijkheid."

Wat Paulus hier zegt, is dat die hoop waarover hij ook in vers 5 spreekt, een Persoon is. Dat is Christus, de hoop der heerlijkheid. En dat geheimenis waar hij van spreekt, die verborgenheid, is Christus in jullie. Dit woord 'in' kennen we overigens wel; dat komt vaker voor in de brieven van Paulus als hij over de individuele gelovigen spreekt. Dan spreekt hij erover dat Christus in ons is; Christus woont in ons, Zijn geest, Zijn leven woont in ons. Maar als dit woord gebruikt wordt met betrekking tot een meervoud, dan wordt het in ieder geval in de Statenvertaling meestal vertaald met 'onder'. Christus onder de natiën. Christus onder of in jullie, de hoop van de heerlijkheid. Die hoop die voor ons weggelegd is in de hemelen, die verwachting die voor ons gereserveerd is, wordt in wezen verwerkelijkt in een Persoon, en die Persoon is Christus. Al onze hoop is in Christus. Wij delen dan ook in Zijn positie. Wij zijn in Christus gezegend met alle geestelijke zegeningen in de hemel. Alle zegeningen die Hij ontvangt, ontvangen wij met Hem, omdat wij Zijn lichaam zijn als de Ecclesia, de gemeente. Onze hoop die voor ons weggelegd is in de hemelen, wordt vervuld in de Persoon van Christus.

Over die hoop hebben wij, volgens vers 5, tevoren gehoord door het woord der waarheid, namelijk het evangelie. Letterlijk staat er — dat kunt u ook zien in de interlineair: "vanwege de hoop, de verwachting die weggelegd is voor jullie, gereserveerd voor jullie in de hemelen, die jullie tevoren gehoord hebben in het woord van de waarheid van het goede bericht." Dat betekent, als je het secuur leest, dat het woord van de waarheid niets anders is dan het goede bericht, het evangelie. Evangelie betekent gewoon: goed bericht. Zij hadden het woord van de waarheid gehoord, en dat woord van de waarheid is het goede bericht. Draai je het om: is het geen goed bericht, is het geen evangelie, dan is het ook geen woord van de waarheid. En andersom is dat natuurlijk ook waar: is het geen waarheid, dan is het geen goed bericht, geen evangelie.

Dat is belangrijk, want Paulus gaat in dit hoofdstuk uiteenzetten wat het evangelie is. Hij gaat "de hoop van het evangelie" — een term die hij pas in vers 23 noemt — uiteenzetten: namelijk dat God door het bloed van het kruis het al met Zich verzoent. Doe je af van die waarheid, dan is het dus niet het woord van de waarheid en is het dus geen evangelie, geen goed bericht. Dat is zwart-wit, maar zo lees ik dat. In vers 6 zegt Paulus dat dit woord van de waarheid, van het evangelie, tot u gekomen is, zoals ook in de hele wereld, en het brengt vruchten voort, gelijk ook onder u. Er staat eigenlijk: het is aanwezig in jullie. Dat goede bericht, dat woord van de waarheid, is aanwezig in jullie, zegt hij tot de Kolossenzen, en zoals het in de hele wereld vruchten voortbrengt, zo doet het dat ook onder u. De Schrift spreekt vaak over wat in ons is, wat in de gelovigen is. Ik noemde net al Christus in jullie, en hier wordt erover gesproken dat het woord van de waarheid, het goede bericht, in ons is. De hoop die voor ons weggelegd is, spreekt van die Persoon, van Christus, de hoop der heerlijkheid.

Efeziërs 1: de Uitnemende Grootheid van Zijn Opstandingskracht in Ons ↑ hoofdstukken

Ik neem u even mee naar Efeziërs 1. Daar gaat het ook over dat wat aanwezig is in ons, en dat zijn bijzonder krachtige verzen. Ook dat is echt een goed bericht, echt een evangelie. Paulus bidt daar – dat doet hij wel vaker – maar hij bidt daar voor degenen aan wie hij schrijft, in vers 18, om verlichte ogen van uw verstand. Er schijnt te staan: ‘verlichte ogen van uw hart’. Dat heeft een beetje met de verschillende handschriften uit de grondteksten te maken. Hier in de interlineair staat dan ook: ‘verlichte ogen van het hart’. En het hart is dan ook de zetel van het geloof. Maar Paulus bidt om verlichte ogen van uw verstand of van uw hart; het maakt niet zo heel veel verschil, denk ik.

Het is opdat gij moogt weten wat de hoop is van Zijn roeping. Ook hier weer die hoop, die verwachting. En welke de rijkdom zij der heerlijkheid van Zijn erfenis in de heiligen. Wat Paulus hier dus bidt, is om verlichte ogen van uw hart of verstand, opdat jullie mogen weten, zegt hij tegen die Efeziërs, wat de hoop is, de verwachting van Zijn roeping. Dus hij bidt niet om wat de verwachting is van júllie roeping, maar wat de hoop is van Zijn roeping. En wat de rijkdom is van de heerlijkheid van Zijn erfenis in de heiligen. De hoop, de verwachting die wij hebben, wordt namelijk vervuld in een persoon, namelijk in Christus. En Zijn roeping is ook onze roeping, omdat wij delen in die roeping.

Zijn erfenis staat dan in de Statenvertaling. Hier staat in de interlineair iets als ‘lotbezit’, dat wat je toevalt door het lot, wat je toegeworpen wordt. Ik ga op die details maar even niet in, maar wat Hem toegevallen is, daar delen wij in, omdat wij Zijn lichaam zijn. Hij is het Hoofd van de Ecclesia en wij zijn het lichaam van Christus. En dan zegt Paulus: wat de uitnemende grootheid van Zijn kracht zij aan ons – zegt de Statenvertaling dan – maar er staat: ‘in ons die geloven’. De overtreffende grootte van de macht van Hem, de overtreffende grootte van Zijn macht of van Zijn kracht in ons. In ons die geloven, overeenkomstig de werking van de sterkte van Zijn macht.

Dan ziet u hoe krachtig Paulus het zegt met woorden als macht, sterkte en werking. Letterlijk staat er iets als ‘inwerking’; ons woord energie is daarvan afgeleid. Paulus zegt het heel krachtig en ook nog eens met allerlei superlatieven: de uitnemende grootheid, de overtreffende grootheid van Zijn kracht, van Zijn macht. Hier staat ook weer een woordje voor macht: dunamis. Dynamisch, dynamiet; echt krachtige termen gebruikt Paulus daar. En die kracht is in ons. Dat is namelijk Zijn kracht, en dat staat ook in het volgende vers: die Hij gewerkt heeft – want ‘gevrocht’ in de Statenvertaling is gewoon een oud-Nederlands woord voor gewerkt – die Hij gewerkt heeft in Christus.

Let op wat er nu staat. Die kracht in ons, die God in ons werkt, die kracht die in ons gelovigen is, die heeft Hij gewerkt in Christus toen Hij Hem uit de doden opwekte. Nou, dat is dus met recht opstandingskracht. Wij hebben opstandingskracht in ons. Dat is de kracht waarmee God in ons werkt en waarmee Hij, toen Hij Hem uit de doden heeft opgewekt, Hem heeft gezet tot Zijn rechterhand in de hemel. Dus de kracht – wat Paulus elders noemt ‘Christus in ons’ of Gods Geest – die kracht die in ons werkt, in de gelovigen werkt, dat is dezelfde kracht als die Hij heeft gewerkt in Christus toen Hij Hem uit de doden opwekte en Hem zette aan Zijn rechterhand in de hemel. Dat is waarmee God Christus heeft verhoogd in de hoogste positie die je maar kan bedenken, namelijk aan Gods rechterhand in de hemel.

Paulus is dan ook nog niet klaar met dat betoog, want hij zegt dan: ver boven alle overheid en macht en kracht en heerschappij en alle naam die genaamd wordt, niet alleen in deze aion – ‘wereld’ zegt de vertaling – maar ook in de toekomende. En dan staat er: Hij heeft alles onderworpen. Hij heeft alle dingen aan Zijn voeten onderworpen en Hij heeft Hem aan de gemeente, aan de Ecclesia, gegeven tot Hoofd boven het al. Boven alle dingen, boven alles. Welke Zijn lichaam is. Die gemeente is Zijn lichaam en Christus is opgewekt door God de Vader, gezet in de hemel aan Gods rechterhand, gezet boven alle overheid, macht, kracht en heerschappij. En alle dingen heeft God onder Christus’ voeten onderworpen.

Let goed op hè, Zijn voeten. En Zijn voeten zijn datgene... laat ik het zo zeggen: onze voeten zijn lichaamsdelen. Bij het lichaam van Christus wordt gesproken over het Hoofd, dat staat hier ook in vers 22. God heeft Christus als Hoofd gegeven aan de gemeente boven het al, dus het Hoofd en het lichaam. Maar God heeft alles, het al, alle dingen onder Zijn voeten onderworpen. Dus dat betekent dat het al onderworpen wordt aan Christus én Zijn lichaam. Want dat staat hier, vers 23 zegt dat ook: de gemeente, de Ecclesia, welke Zijn lichaam is. Er staat nog bij: de vervulling van Degene die alles in allen vervult. Hier staat dat het lichaam, dat wij als Zijn lichaam, als Ecclesia, Hem vervullen. Letterlijk staat er: completeren, tot volheid brengen.

Dus het lichaam van Christus, de gemeente, de Ecclesia, brengt Christus tot volheid. Volheid, volgemaakt; ‘completeren’ wordt het ook wel mee vertaald in andere vertalingen. Maar het lichaam van Christus completeert dus de Christus. Dus zonder lichaam is het Hoofd, is Christus, niet compleet. Dat zou ik niet durven zeggen als het hier niet stond, maar zo staat het hier. Hij is gegeven tot Hoofd boven het al en wij met Hem, en alles wordt onder Zijn voeten onderworpen. Nou, en het is die kracht die in de gelovigen werkt, waarmee God Hem, het Hoofd, Christus, die positie gegeven heeft. Nou, eigenlijk moet ik nu stoppen, want dan begint het te duizelen, zou je zo zeggen. Daar zouden we eens goed over na moeten denken, maar ik stel voor dat u dat dan de komende weken doet en dat we nu nog even verder gaan toch.

De Genade van God in Waarheid Beseffen ↑ hoofdstukken

In Kolossenzen 1, waar ik gebleven was in vers 6: "hetwelk tot u gekomen is, gelijk ook in de gehele wereld; hetwelk aanwezig is in u." Dat is dus in ons en het brengt vruchten voort, gelijk ook onder u, van die dag af dat gij het gehoord hebt en de genade Gods in waarheid bekend hebt. Hier zegt Paulus weer zoiets, benadrukt hij weer: hij spreekt van de genade Gods. Elders in Handelingen 20, ik meen dat het vers 24 ongeveer is, spreekt hij ervan dat hem het evangelie van de genade van God was toevertrouwd. En hier spreekt hij weer dat de Kolossenzen vruchten voortbrengen van die dag af dat zij het gehoord hebben. Dat evangelie gehoord hebben, daar gaat het over, en de genade van God in waarheid bekend hebben.

Hij benadrukt weer dat dat het woord is van de waarheid: het evangelie. De genade van God in waarheid, kun je dus ook zeggen, is het evangelie. De genade van God in waarheid bekend; letterlijk staat er ook: "jullie beseffen". Jullie beseffen de genade van God in waarheid. Dat woordje *epignosis*... *gnosis* is kennen, dat woord kennen we wel denk ik, en *epi* is een voorzetsel dat zoiets betekent als 'op' of 'boven'. Het betekent dus dat wat op kennen komt, dat wat boven kennen komt. Wat meer is dan kennis: besef, realisatie zou ook een vertaling zijn. Ze hebben de genade van God in waarheid leren beseffen.

Dan gaat Paulus nog verder in vers 7 en benadrukt hij ook weer: "zoals jullie het geleerd hebben". Dat evangelie, dat woord van de waarheid, van Epafras. Dat onderbouwt ook wel de conclusie dat Paulus daar zelf niet geweest is, of dat ze in ieder geval niet tot dat evangelie in eerste instantie van hem gehoord hebben. En in het volgende vers zegt hij dan ook: "die ons verklaard heeft uw liefde in de Geest". De liefde tot Paulus en zijn boodschap. Ze hadden hem in het vlees nog niet gezien, maar ze hadden hem blijkbaar lief in de Geest. Ze hadden van hem gehoord en ze ontvingen nu deze brief van hem.

Ik sla dan een aantal verzen over, wat ook schitterende verzen zijn. In vers 11 zegt Paulus bijvoorbeeld dat we "met alle kracht bekrachtigd zijnde". Nou, dat hadden we wel krachtig genoeg gelezen, dacht ik, in Efeze 1.

Christus als het Beeld van de Onzichtbare God en de Logos ↑ hoofdstukken

Maar ik haak dan even aan in vers 15. Daar zegt Paulus: "dewelk het beeld is van de onzienlijke". Dat gaat over de Zoon van Zijn liefde uit vers 13. Daar wordt ook gesproken – een bekend vers – dat wij getrokken zijn uit de macht der duisternis en overgezet in het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde. Over die Zoon, de Zoon van Zijn liefde, gaat het ook in vers 15 en daar zegt Paulus dat Hij het beeld is van de onzienlijke God, de eerstgeborene aller creaturen.

Christus, want dat is de Zoon van Zijn liefde, is de afbeelding. Het Griekse woord kennen wij ook nogal een beetje: eikon (icon). Hij is de afbeelding van God. En God is de Onzichtbare; Die is per definitie niet te zien. Dat zegt de Schrift ook op meerdere plaatsen. God heeft Zich een beeld gemaakt, een afbeelding, en dat is Zijn Zoon. Hij is de eerstgeborene van elke schepping. Ik zeg er nu even bij: hier wordt in eerste instantie gesproken over de oude schepping. Daar gaat het hier over, maar dat licht ik straks nog wel even toe. Hij is de eerste van de oude schepping en Hij is de eerstgeborene van elke schepping.

Want "door Hem", zegt de Statenvertaling dan, maar letterlijk staat er: in Hem. In Hem werd het al geschapen, want in Hem zijn alle dingen geschapen die in de hemelen en die op de aarde zijn, die zienlijk en die onzienlijk zijn. Het zijn tronen, het zijn heerschappijen, het zijn overheden, het zijn machten. Alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen. Paulus zet hier vrij uitgebreid uiteen wat hij in de eerste zin ook al zegt, namelijk dat in Hem alle dingen geschapen zijn die in de hemelen en op de aarde zijn.

Overigens worden hier vaak ook wat conclusies aan verbonden. Ik weet niet of u de theologische term kent: de pre-existentie van Christus. Dat zou betekenen dat God eerst Zijn Zoon heeft geschapen en daarna ook als Zoon – dus voordat Hij uit de maagd Maria geboren werd, was Hij er dus al en bestond Hij al op die manier voordat God deze schepping maakte. Ik moet er toch even kort wat over zeggen, omdat het in dit vers vaak wordt ingelegd. Maar hier staat dat in Hem alle dingen geschapen zijn.

Ik ga even heel kort naar Johannes 1, met het risico dat ik dat wat te snel doe, maar misschien moeten we daar dan eens een andere keer over doorgaan. Want ik geloof zelf ook wel dat Christus al bestond. Misschien zeg ik dat niet helemaal goed, maar dat Hij inderdaad een voorbestaan heeft; dat Hij bestond voordat de schepping er was. Alleen de vraag is natuurlijk in wat voor hoedanige aard.

Johannes 1 vers 1 zijn bekende woorden. Daar staat – ik lees even de Statenvertaling voor: "In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God." Hier staat dus letterlijk, zoals u in de interlineair mee kunt lezen: in het begin was het Woord en het Woord was naar God toe (pros ton theon) en God was het Woord. Kijk, en ik weet dat als we Openbaring lezen, Christus daar het Woord van God genoemd wordt. Dat is ook zo, want Hij is de vervulling van het Woord van God. Maar dan lezen we dit vers wel bevooroordeeld. Hier staat: "In het begin was het Woord en het Woord was naar God toe." Het Woord was op God gericht. Gods Woord keert nooit ledig weder. En God was het Woord. Dus alles wat van God opgemerkt kon worden – laat ik het zo zeggen – was Zijn Woord. Want God is de Onzienlijke, Hij is onzichtbaar, maar God sprak.

Dat woord Logos, het Griekse woord dat vertaald is met "Woord", wordt ook op andere manieren vertaald. Het kan "een woord" zijn, dus één woord, maar wij kennen ook "hét Woord". Dat zijn natuurlijk heel wat woorden bij elkaar en dat is het Woord van God. Het spreken van God, waarin God Zich uitdrukt, Gods ideeën die Hij uitdrukte in een woord – dat ligt daar allemaal in. Dus dat woordje Logos is wel meer dan gewoon een woord zoals wij het kennen. Maar in het begin was het Woord, en het Woord was naar God toe, was op God gericht. En God was het Woord. Ik geloof dat dat hier staat; dat als we het lezen zoals het zich aandient, dat er staat. Maar vaak wordt hier meteen gelezen: "In het begin was Christus, want Christus is het Woord van God. En Christus was op God gericht, en God was Christus." Zo wordt dat vaak gelezen in plaats van "het Woord".

Maar ik lees pas in vers 14 bijvoorbeeld dat het Woord vlees werd. Dat zijn ook bekende woorden, want dat horen we altijd met Kerst natuurlijk: het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond. Letterlijk staat er zoiets als: dat heeft onder ons getabernakeld. Ons lichaam wordt wel vergeleken in de Schrift met een tabernakel; dat is een tijdelijke woning, een tent die ook weer afgebroken zal worden. Dat lezen we bijvoorbeeld ook in een van Paulus’ brieven: een aardse tent die wordt afgebroken. Het Woord, Gods Woord, werd vlees, namelijk in de Heere Jezus. En Hij heeft onder ons getabernakeld, gewoond, tijdelijk gewoond, zegt Johannes. We hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd, enzovoort.

Als ik het heel snel zeg, is wat Johannes hier doet het vergelijken van dat voorbestaan van Christus. Christus bestond inderdaad vanaf het begin, maar als Woord, als Logos. Als – ja, "concept" klinkt zo onerbiedig – concept en idee. Maar toen God sprak en toen God Zijn schepping maakte, toen God ging scheppen... ja, toen Hij Adam schiep, had Hij niet Adam op het oog, maar de laatste Adam. Dus ook Adam is naar het beeld van Hem geschapen, of in het beeld van Hem geschapen. Maar dat Woord is vlees geworden.

Wat Johannes hier doet is de vleeswording van dat Woord vergelijken met de tabernakel. Ik weet niet of u die geschiedenis een beetje kent van Mozes, maar Mozes ging de berg op en hem werd getoond hoe die tabernakel eruit moest zien. Maar die tabernakel werd later pas gebouwd, die werd later pas "vlees" om het zo te zeggen. Die kreeg later pas gestalte. Die tabernakel bestond al als idee, als Logos, aan Mozes getoond of gesproken. Het is nog maar de vraag wat Mozes natuurlijk... of hij iets gezien heeft of dat God alleen tot hem gesproken heeft. Maar Mozes moest dat idee dat hem op de berg werd getoond, gestalte geven in aardse, stoffelijke dingen. En zo werd die tabernakel daadwerkelijk de tabernakel. Zo werd het idee, het concept, de Logos zoals dat aan Mozes was getoond, de Logos van de tabernakel uiteindelijk uitgedrukt in die tabernakel. Een abstract idee kreeg gestalte. En ik lees het ook zo met betrekking tot Christus: In het begin was het Woord bij God en God was het Woord. En God heeft alles in dat Woord geschapen, maar dat Woord werd vlees en dat was Christus.

In Hem, Door Hem en tot Hem Is het Al Geschapen ↑ hoofdstukken

Met dat idee lezend in Kolossenzen 1 — want daar wil ik nu naar teruggaan — lezen we in vers 16: "Want in Hem zijn alle dingen geschapen." Ik moet erbij zeggen dat dit ons ook meteen verzekert van de goede afloop, want God heeft in Hem alles geschapen. Ik pak ook even de interlineair erbij: in Hem zijn alle dingen geschapen, het *ta panta*. Daar kom ik straks nog wel op: het al, 'de alles'. Dat is natuurlijk wat krom Nederlands, maar wat de interlineair zegt, zou 'het alles' of 'het al' moeten zijn. Wij zeggen in ons spraakgebruik vaak 'het heelal', wat ook een tamelijk vreemde term is. Want als je 'het al' al hebt, als je alles al hebt, wat is dan het heelal? Dat is niet meer dan al, lijkt me. Maar goed, omdat het zo'n gangbare term is: God heeft in Hem het heelal geschapen, om het nog maar eens te benadrukken wat dat dan allemaal is. Alle dingen die in de hemel zijn en die op de aarde zijn, de dingen die onzienlijk zijn: tronen, heerschappijen, overheden, machten. Alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen.

Het is zoals Paulus ook uitroept in Romeinen 11, waar we de vorige keer waren. Helemaal aan het einde van dat hoofdstuk roept Paulus uit: "Uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen." Ook daar weer: alle dingen, het al. Alles is uit Hem, uit God; alles heeft zijn oorsprong in Hem. Alles is door Hem; Hij is namelijk ook het kanaal waardoor alles in stand blijft, waardoor alles samenhangt. Daar kom ik nog op bij het volgende vers. En alles is tot Hem geschapen; Hij is het doel, de bestemming van alle dingen.

Vers 17 zegt dan: "En Hij is vóór alle dingen." Ook hier weer: Hij is vóór alles. En met dat *ta panta* staat het al in Hem samen, zegt de tekst letterlijk. De vertaling zegt: "Alle dingen bestaan tezamen door Hem." Ik zei zojuist al dat Hij ook het kanaal is waardoor alles in stand blijft, en dat is ook wat hier staat. Alle dingen, het al, het heelal, heeft zijn bestaan in Hem. Een moeilijk woord daarvoor is cohesie; het heeft samenhang in Hem. Het heelal staat samen in Hem; zonder Hem zou het heelal dus niet bestaan. Dat betekent ook, als je het mij vraagt, dat alles zin heeft in en door Hem. Alles vindt zijn doel in Hem. Het staat samen in Hem, het heeft zijn cohesie in Hem, maar ook alles spreekt van Hem.

Elke keer benadrukt Paulus dit. Tot nu toe ging het over de oude schepping, waar Hij de eerstgeborene van is. In vers 15 staat: "Hij is de eerstgeborene van elke schepping." Overigens betekent het feit dat er staat 'eerstgeborene' niet dat Hij ook daadwerkelijk als eerste geboren is. De term zoals we die in de Schrift vinden — het gangbare verhaal in de Schrift — is dat je tot eerstgeborene wordt *aangesteld*. We vinden daar talloze voorbeelden van, met name in Genesis, waar juist degene die als eerste geboren was, niet de eerstgeborene werd. Hij ontving niet dat eerstgeboorterecht. We kennen dat van Jakob en Esau; Esau was de oudste, maar Jakob ontving het eerstgeboorterecht. Abram was niet de oudste. We hebben Isaak en Ismaël; Ismaël was de oudste, maar hij ontving niet dat eerstgeboorterecht, dat was voor Isaak.

Daarna wordt het wat moeilijker, want dan gaan we naar de zonen van Jakob. Ruben was de oudste, maar die kreeg uitdrukkelijk niet het eerstgeboorterecht. Het ging ook niet naar de tweede zoon, maar het ging een heel stuk verder naar Jozef. Hij was niet de oudste van zijn broers, al was hij wel weer de oudste van zijn moeder. Maar van Jozef ging het eerstgeboorterecht uiteindelijk naar Efraïm, en dat was weer de broer van Manasse. Manasse was ouder, dus ook daar ging dat eerstgeboorterecht niet naar de oudste, niet naar degene die als eerste geboren was. Het is dus een term in de Schrift die niet per se spreekt van wie het eerst geboren is, maar die spreekt van — om het simpel te zeggen — het erfrecht. Hij is dus de eerstgeborene van de hele schepping, van elke schepping, en dat gaat over de oude schepping.

De Nieuwe Schepping en het Hoofd van de Ecclesia ↑ hoofdstukken

Vervolgens gaat Paulus verder in Kolossenzen 1 en gaat hij spreken over de nieuwe schepping. Hij is het hoofd van het lichaam, vers 18. Dat zagen we ook al in Efeze 1: dat Hij het hoofd is van het lichaam, van de Ecclesia die Zijn lichaam is. We zagen daar dat alles onder Zijn voeten is gesteld. Hier staat: Hij is het hoofd van het lichaam van de gemeente. De Statenvertaling zegt namelijk "der gemeente". Hij, die het begin is, de eerstgeborene uit de doden, opdat Hij in allen de eerste zou zijn.

Laten we even de interlineair erbij pakken. Hij is het hoofd van het lichaam, van de Ecclesia, de uitgeroepen vergadering. God roept een volk uit, uit alle natiën voor Zijn naam. Hij is daar het hoofd van, van dat lichaam. En Hij is het begin. Dit woord kent u ook al: *archē*. Het is begin, oorsprong. Denk aan aartsengelen, of ook de aartsvaders. Dat betekent de eerste vaders of de eerste engelen. Hij is het hoofd, de eerste, de voornaamste. Hij is het begin, de eerstgeborene – ook hier weer die term – vanuit de doden.

Nu was de Heer Jezus Christus chronologisch niet de eerste die uit de doden opstond, maar Hij was wel de eerste die opstond in onvergankelijk leven, met de dood achter Zich. Hij sterft niet meer; dat vinden we bijvoorbeeld in Romeinen 6. Hij is de eerstgeborene uit de doden, opdat Hij zal worden in allen, of alles, de eerste. Het verband waarin dit staat, gaat over het lichaam van Christus. Als we alleen dit vers zouden hebben, dan zou ik nog kunnen zeggen dat in dit verband die "allen" de gemeente is, het lichaam van Christus. Maar als we het verband breder trekken – daarom heb ik die voorgaande verzen er ook bij gelezen – dan gaat het telkens over "het al", het heelal of alle dingen, hoe dat dan ook maar vertaald is als aanduiding van heel de schepping. Zowel de oude schepping als de nieuwe, want alles is in Hem, door Hem en tot Hem.

Dan lees ik het volgende vers nog even voordat we koffie gaan drinken. Hij is het hoofd van het lichaam, namelijk van de gemeente; Hij die het begin is, de eerstgeborene uit de doden, opdat Hij in allen of alles de eerste zou zijn. Want het is – de Statenvertaling heeft daar "des Vaders" ingevoegd, omdat ze bang waren dat men het niet zou begrijpen – het is des Vaders welbehagen geweest dat in Hem heel de volheid wonen zou. In de grondtekst staat er heel kort: "In Hem heeft een welbehagen om...". Hoe zou je dat zeggen in een goedlopende zin? Dat in Hem een welbehagen heeft om de hele volheid te wonen. Dat is geen mooie zin, dat geef ik toe. Het voordeel van een vertaling is dat je wat mooiere zinnen krijgt. Het nadeel van zo’n interlineair is dat de zinnen wat minder mooi zijn, maar dat je wel precies kunt zien wat er staat: In Hem heeft een welbehagen alle of heel de volheid te wonen.

Ook hier weer dat woord "volheid": tot volheid brengen, completeren. Het is het welbehagen geweest dat in Hem heel de volheid, heel het complement, heel het aanvullende gedeelte, wonen zou. Dit vers wordt overigens nader toegelicht in Kolossenzen 2 vers 9, ook een heel bekend vers: in Hem woont heel de volheid der Godheid lichamelijk. In Hem woont heel de volheid van de Godheid op lichamelijke wijze. In Hem en Zijn lichaam woont dus heel de volheid van de Godheid. Dat zijn geweldige dingen. Wat we net ook zagen: Christus in ons, de hoop der heerlijkheid. Dat is hoe Paulus dat ook uiteenzette in Efeze 1. Ik ga hier even stoppen omdat we eerst koffie gaan drinken en dan gaan we die andere verzen van Kolossenzen 1 nog wat nader bekijken. Maar eerst koffie.

Vrede Door het Bloed van Zijn Kruis en Alverzoening ↑ hoofdstukken

Wij waren gebleven bij het laatste vers dat we besproken hebben, vers 19 van Kolossenzen 1. Nu zijn we toch wel bij het hoogtepunt van dit hoofdstuk aangeland. Zoals ik al zei, is het vrij makkelijk om in de ochtend een paar van die verzen te bespreken, zoals die twee verzen uit Romeinen 11 en 2 Korinthe 5, om dan bij Kolossenzen 1 vers 20 en 21 aan te komen en het op die manier over verzoening te hebben. Ik vond het echter zinvoller om daar wat meer context bij te betrekken.

We hebben voor de koffie gezien dat Christus is aangesteld als eerstgeborene van alle creaturen, van de hele schepping, en dat alles in Hem geschapen is. Hij is vóór alle dingen en alle dingen bestaan tezamen door Hem. In dat verband zagen we ook telkens dat woordje 'tapanta': het al, het heelal of woorden als 'alles'. Het is dus allesomvattend, alles en allen omvattend in ieder geval. Met die context moet het in vers 20 geen problemen meer opleveren om te verstaan wat ook hier 'alle dingen' – of zoals de Statenvertaling zegt: 'het al' – inhoudt.

In de Statenvertaling staat, en ik lees het eerst even voor voordat we meer op de tekst inzoomen: 'En dat Hij door Hem vrede gemaakt hebbende door het bloed Zijns kruises, door Hem, zeg ik, alle dingen verzoenen zou tot Zichzelf, hetzij de dingen die op de aarde, hetzij de dingen die in de hemelen zijn.' Het gaat hier nog steeds over de Zoon, de Zoon van Zijn liefde, die de eerstgeborene is uit de doden en de eerstgeborene van heel de schepping. In de grondtekst is de woordvolgorde iets anders, maar het gaat in ieder geval over 'vredemakende'. God maakt vrede; daar is Hij ooit mee begonnen en dat is nog niet voltooid. We zagen in 2 Korinthe 5 ook dat God in Christus de wereld met Zichzelf verzoenende was. Hier staat dat Hij door Hem, door Christus, door de Zoon, vrede maakt: vredemakende door het bloed van Zijn kruis. Door Hem verzoent God ook hier weer 'tapanta', het al.

God verzoent de alles, het alles, het heelal. Op dat woordje wat in de interlineaire vertaling staat, 'het wederzijds verzoenen', kom ik straks nog terug. Maar in ieder geval staat hier dat God door het bloed van het kruis het al verzoent – alverzoening dus – en dat God door het bloed van het kruis vrede maakt en het al verzoent tot Zichzelf. En om nogmaals te benadrukken waar het dan allemaal om gaat, zegt Paulus erachteraan: 'hetzij de dingen die op de aarde, hetzij de dingen die in de hemelen zijn'.

Helemaal aan het begin verwees ik al naar Romeinen 11 vers 15. Daar wordt ook een woord gebruikt voor verzoening: de verwerping van hen betekende de verzoening van de wereld, zei Paulus daar. Dit woord is opgebouwd uit 'kata' en 'lasso'. 'Kata' is een woord dat neerwaarts betekent; het duidt op een beweging of een verandering. Het tweede deel van het woord betekent verandering, dus iemand wordt veranderd, neerwaarts veranderd. Hoeveel betekenis je precies mag leggen in dat woordje neerwaarts weet ik niet, maar als ik het lees, moet ik altijd denken aan Filippenzen 2, waar staat dat elke knie zich voor Hem zal buigen. Dat is ook een beweging neerwaarts, naar beneden. Die knieën buigen en er staat dat elk schepsel dat zal doen. Ook daar gaat het over elke knie en elke tong; elke knie zal buigen en elke tong zal belijden dat Christus Heer is, tot eer van God de Vader.

Verzoening betekent dus een verandering, een neerwaartse verandering. Ik heb eerder wat voorbeelden aangehaald over wat verzoening precies is: het is het wegdoen van vijandschap. Het is van vijanden vrienden maken of liefhebbers, hoe je dat ook zou willen noemen. In ieder geval wordt die vijandschap weggedaan. Hier staat ook wat dat betekent, namelijk vrede makend. Ook dat is weer een aanduiding voor de verzoening. God maakt door het bloed van het kruis vrede en verzoent het al.

Hier staat dan 'wederzijds met Hem'. Het woord dat we net zagen was 'katalasso'. Hier zien we dat in het tweede gedeelte van het woord nog wel terug, maar hier staat een iets ander woord: 'apokatalasso'. Daar heeft Paulus een voorzetsel voor gezet. Ik heb me laten vertellen – al is dat lastig te controleren – dat dit woord in de hele Griekse literatuur verder niet schijnt voor te komen. Paulus heeft het dus voor zijn doel zelf zo ontworpen, uiteraard door de Geest geïnspireerd. Hier wordt dus een woord gebruikt dat vaak weergegeven wordt met 'wederzijds te verzoenen'. De Statenvertaling zegt iets dergelijks, of andere vertalingen hebben zoiets als 'weder te verzoenen tot Zichzelf'. Er staat dus: 'En dat Hij door Hem vrede gemaakt hebbende door het bloed Zijns kruises, dat Hij alle dingen verzoenen zou tot Zichzelf, hetzij de dingen die op de aarde, hetzij de dingen die in de hemelen zijn.'

Dit woordje 'wederzijds verzoenen', 'apokatalasso'... Dat is het voordeel van een studieprogramma: als je erop klikt, zie je dat dit woord nog slechts drie keer voorkomt in het Nieuwe Testament. In het Oude Testament komt het helemaal niet voor, omdat dat in het Hebreeuws is geschreven. Maar dat woord komt dus nog voor in het volgende vers, waar we zo op komen, en ook in Efeze 2 vers 16.

Efeziërs 2: Jood en Heiden Verzoend in Één Lichaam ↑ hoofdstukken

Ik wil even naar dat gedeelte toegaan, Efeze 2 vers 16, omdat dat een en ander ook nogal verduidelijkt. Aan de hand van dit vers wil ik laten zien wat nu precies die *apokatallasso* is, wat in de interlineair wordt weergegeven met 'wederzijds verzoenen'. Wat is dat nu precies? Dat is wat lastig, omdat Efeze 2 natuurlijk in een bepaalde context en een bepaald verband staat; daar kan ik nu niet al te veel aandacht aan geven. Boven de perikoop, boven vers 11, staat bij mij: 'Heidenen en Joden één in Christus'. Daarom lees ik vanaf vers 11: "Daarom gedenkt, dat gij, die eertijds heidenen waart in het vlees, en die voorhuid genaamd werdt van degenen, die genaamd zijn besnijdenis in het vlees, die met handen geschiedt..." Dat is een hele mond vol natuurlijk. Wat er staat is dat jullie heidenen in het vlees 'voorhuid' werden genoemd door degenen die 'besnijdenis' zijn in het vlees. Let op de benadrukking van 'het vlees', want Paulus spreekt ook over een andere besnijdenis: de besnijdenis van het hart. De ene is natuurlijk een beeld van de andere. Er staat nog achter: "die met handen geschiedt". De heidenen werden dus door de Joden, door de besnijdenis, 'voorhuid' genoemd.

Paulus zegt dat je in die tijd zonder Christus was en hij zegt ook: jullie waren vervreemd van het burgerschap van Israël. Daar zit nog wel wat meer achter, maar zoals ik al zei, kan ik niet op alle dingen in deze context ingaan. Jullie waren vervreemd van het burgerschap van Israël en vreemdelingen van de verbonden der belofte, geen hoop hebbende en zonder God in de wereld. Maar nu, zegt Paulus inmiddels, in Christus Jezus — ook hier weer *in* Christus Jezus, zoals we eerder zagen — maar nu in Christus Jezus zijt gij, die eertijds verre waart, nabij gekomen door het bloed van Christus. Let op hè, hier staat: "het bloed van Christus". In Kolossenzen 1 lazen we dat Hij vrede maakt, "vredemakende door het bloed van Zijn kruis". Hier staat: "In Christus Jezus zijt gij, die eertijds verre waart, nabij geworden door het bloed van Christus, want Hij is onze vrede." Ook hier weer dat woord 'vrede'. God maakt vrede door het bloed van het kruis, zoals Kolossenzen 1 zegt, en hier staat "door het bloed van Christus". Hij is onze vrede, die deze beide één gemaakt heeft.

Dus Jood en heiden heeft God één gemaakt. Het was eerst twee, nu is het één. Hij is onze vrede die deze beiden één gemaakt heeft, en de middelmuur des afscheidsels gebroken hebbende... Ja, een afscheidende tussenmuur, een afscheidende middenmuur. Er was ooit een letterlijke muur in de tempel die een beeld is van wat Paulus hier naar voren brengt. Hij is onze vrede, die deze beiden één gemaakt heeft, en de afscheidende tussenmuur — om het even in wat hedendaagser Nederlands te zeggen — gebroken hebbende, heeft Hij de vijandschap in Zijn vlees tenietgedaan. Die muur was dus een beeld. Er stond ooit een muur tussen Jood en heiden en dat is een uitbeelding van de vijandschap tussen Jood en heiden. En die heeft Hij, Christus, door het bloed van Christus in Zijn vlees tenietgedaan. Die vijandschap is tenietgedaan. Ik zei net: wat is verzoening? Nou, dat is vijandschap tenietdoen.

Hier gaat het dan ook over de wet: "namelijk de wet der geboden, in inzettingen bestaande." Die wet was hetgeen dat ook tussen Jood en heiden in stond. De Joden hadden de wet, de heidenen hadden die niet. Dat stond daartussenin. Hij heeft de vijandschap in Zijn vlees tenietgedaan, de wet der geboden in de inzettingen bestaande, opdat Hij die twee, Jood en heiden, in Zichzelf — dus in Christus, door het bloed van Christus — tot één nieuwe mens zou scheppen. Ook hier weer: "vredemakende". God maakt vrede door het bloed van Zijn kruis, zoals we zagen in Kolossenzen 1. Hier wordt de vijandschap tenietgedaan, de twee worden tot één nieuwe mens geschapen en God maakt vrede. En dan staat er in vers 16: "opdat Hij die beiden met God in één lichaam zou verzoenen door het kruis." Ja, als je het allemaal naast elkaar legt, dan maak je al snel zo'n verspreking. "Opdat Hij die beiden met God in één lichaam zou verzoenen door het kruis, de vijandschap aan hetzelve gedood hebbende." Ook hier weer: de vijandschap wordt gedood.

Ook in dit vers, vers 16 dus, zien we dat. Ik kan nog verder lezen, want Paulus vervolgt: "En komende, heeft Hij door het evangelie vrede verkondigd." Letterlijk staat er: Hij heeft vrede geëvangeliseerd. De boodschap van Paulus was een boodschap van verzoening en dus van vrede. "Komende heeft Hij door het evangelie vrede geëvangeliseerd aan u, die verre waart, en aan hen, die nabij waren." Ik stop hier even, want ik zou nog veel verder kunnen lezen. Maar in vers 16 wordt dus ook dat woordje *apokatallasso* gebruikt: "opdat Hij die beiden met God in één lichaam zou verzoenen." In de interlineair zien we dan dat Hij 'wederzijds zou verzoenen', die beide in één lichaam voor God, door het kruis de vijandschap dodende. De vijandschap wordt dus door het kruis gedood. Zoals we in Kolossenzen 1 lazen: God maakt vrede door het bloed van Zijn kruis. Wat betekent dat dan? Dat betekent dat vijandschap teniet wordt gedaan en gedood, zoals we lazen in Efeze 2.

Ik heb dat dus op een rijtje gezet, wat we hier zoal lezen. Dit kun je nog verder aanvullen, maar een aantal termen die hier gezegd worden, heb ik in een soort schematische weergave gezet. Volgens mij heb ik het per vers opgedeeld, als ik me goed herinner. Dit is dan vers 12: ze waren zonder Christus, vervreemd, vreemdelingen, geen hoop, geen verwachting, zonder God. Paulus richt zich hier tot de heidenen, tot de natiën. Dan vers 13: "Maar nu in Christus Jezus..." In datzelfde vers 13: "Zijt gij, die eertijds verre waart, nabij geworden door het bloed van Christus." Want Hij is onze vrede, die deze beiden één gemaakt heeft. Dus niet meer twee — dat heb ik er niet neergezet — maar één. Geen tweedracht meer, want daar komt het uiteindelijk op neer. Vijandschap is tweedracht tussen Jood en heiden. Niet meer twee, maar één. God maakt één. Dat is ook wat verzoening is: vrede maken. Paulus zegt dat de liefde van God in onze harten is uitgestort, maar dat is precies wat liefde bewerkt: het bewerkt eenheid.

Vers 15: "Hij heeft de vijandschap in Zijn vlees tenietgedaan." Dus eerst was daar vijandschap en nu is de vijandschap tenietgedaan. Opdat Hij die twee in Zichzelf tot één nieuwe mens zou scheppen. Die twee worden één, dan wordt het een nieuwe mens. En dan ook weer: "vredemakende". Opdat Hij die beiden, vers 16, in één lichaam zou verzoenen. Verzoening dus, de vijandschap gedood hebbende. Vrede. Wat is nu dit woord *apokatallasso*? Als ik het opzoek in Efeze 2, dan is het de overgang van deze situatie — dus zonder Christus, vervreemd, vreemdelingen, geen hoop, zonder God, verre, vijandschap, twee — naar de andere situatie: in Christus gebracht worden, dichtbij, nabij, vrede. Wij hebben dan vrede met God, Romeinen 5. We hebben dat de vorige keer volgens mij gezien: "Wij hebben vrede met God door onze Heere Jezus Christus." God maakt één, de vijandschap is tenietgedaan en nogmaals: één, een nieuwe mens. Vredemakende, God maakt vrede. Die nieuwe mens, Jood en heiden, worden in één lichaam geplaatst. Verzoening, vijandschap gedood en vrede. Nu waren we de vorige keer in Romeinen 11; daar werd een iets ander woord gebruikt voor verzoening. Daar gaat het met name...

Om de verzoening van de mens tot God. God verzoent deze wereld met Zich. Maar wat we hier zien – eigenlijk had ik er ook een plaatje van moeten maken, ik heb hier een stift – wat we hier zien, dat zou je zo kunnen tekenen, gewoon door middel van ons bekende kruis: dat God inderdaad de mens verzoent. Maar Hij verzoent ook Jood en heiden. Dus ook die vijandschap wordt tenietgedaan.

En *apokatalasso*, men zegt vaak: wederzijdse verzoening. Daar zou je nog kunnen denken als je dat leest van: ja, alsof God ook verzoend moest worden. Want dat lezen we nergens in de Schrift. God hoefde niet verzoend te worden. De mens wordt verzoend met God.

En hier lezen we in Efeze 2 dat ook de vijandschap tussen Jood en heiden verzoend wordt. Dus eigenlijk zou ik zeggen: het is een verzoening alle kanten op. Horizontaal, verticaal, voor mij diagonaal. Maar dus alverzoening.

Een alverzoening is natuurlijk een vloek in de kerk, maar de Schrift leert het. Onder andere op deze plek in de Schrift, Kolossenzen 1. Ik lees nog wel even verder, want ook in dat volgende vers komen we dat weer tegen.

Het Kruis: de Ultieme Vijandschap Door God Ten Goede Gekeerd ↑ hoofdstukken

God maakt dus vrede door het bloed van Zijn kruis. Overigens, dat kruis is natuurlijk de ultieme daad van vijandschap van de mens naar God toe. God stuurt Zijn Zoon, Hij stuurt het licht in de wereld, het Woord van God en de beloften zoals ze zo mooi zijn. Die beloften werden vervuld, maar wat doen ze met Zijn Zoon, Zijn enige Zoon? Ze slaan Hem aan het kruis en ze doden Hem. Dat is natuurlijk de ultieme daad van vijandschap.

Maar juist door deze ultieme daad van vijandschap keert God de situatie om. God keert het kwade door het goede. God overwint het kwade in het goede door Zijn Zoon op te wekken uit de dood en juist door die daad de wereld het leven te geven. Zo doet Hij alle vijandschap teniet en verzoent Hij het al tot Zichzelf.

Ik moet denken aan Jozef, want dat is ook zo'n voorbeeld. Hem werd heel veel kwaad aangedaan, maar Jozef zegt daar zelf over – zoekt u het maar op in Genesis, ik meen dat het Genesis 45 is – waarin Jozef zegt: "God heeft me voor jullie uitgestuurd en God heeft het zo bewerkt om jullie in het leven te behouden." Mijn dochter is hier niet bij, maar die heeft zo'n mooi liedje over 'Jozef zoekt zijn grote broers'. In dat laatste couplet staat ook dat God alles heeft omgekeerd. In de geschiedenis van Jozef wordt het zo mooi geïllustreerd: God keert daar alles om. "Het kwade valt in duigen," zegt dat versje. God heeft alles omgekeerd, Jozef wordt als vorst vereerd, en het kwade valt in duigen.

Dus God keert dat kwade om ten goede. Dat is precies wat Hij ook met Zijn Zoon doet. De ultieme daad van vijandschap, de kruisiging van Zijn Zoon, keert God ten goede voor heel Zijn schepping, voor het al. Overigens staat hier nog bij: "hetzij de dingen op de aarde, hetzij de dingen die in de hemelen zijn." Betekent alverzoening dat alle mensen behouden worden? Nee, niet alleen alle mensen, maar álle schepselen. Wat in de hemel is en wat op de aarde is; straks zal er geen vijandschap meer zijn van geen enkel schepsel. En zolang er nog vijandschap is van ook maar één schepsel, dan is dit nog niet voltooid. Dus zijn deze beloften – want zo lees ik ze ook – nog niet vervuld.

Nu Reeds Verzoend: Heilig en Onberispelijk Voorgesteld ↑ hoofdstukken

We kijken nog even naar vers 21. Hij heeft u, die eertijds vervreemd waart en vijanden – ziet u het weer? Vervreemd zijn, wanneer je vervreemd bent van God. Ook daar ligt natuurlijk nogal wat meer in, in dat woord ‘vervreemd’, want dat insinueert dat men eerst níet vervreemd was, maar dat dit uiteindelijk een situatie is die zo is ontstaan. Hij heeft u, die voorheen als vervreemd waart en vijandig door het verstand in de boze werken – of: in de denkwijze, in de boosaardige werken, staat er letterlijk.

Heeft Hij nu echter ook verzoend. Ook hier staat weer dat woordje *apokatallassō*. Kijk naar de belofte; het feit dat in vers 20 wordt gesteld, is dat God door het bloed van Zijn kruis het al met Zichzelf verzoent. En we weten ook wel dat dit nu nog niet overal het geval is, maar ons – en ook jullie, zegt Paulus in vers 21 – heeft Hij, die vervreemd waart en vijandig door het verstand in de boze werken, nu echter verzoend. In de grondtekst staat er: 'nu echter verzoend'. Wij zijn verzoend. Wij mogen leven in vrede met God. Hij heeft onze ogen en harten geopend, waar Paulus in Efeze 1 ook voor bad: de verlichting van de ogen van het hart of van het verstand. Hij heeft ons geroepen.

Hij heeft u, die eertijds vervreemd waart en vijanden door het verstand en de boze werken, nu inmiddels echt verzoend. Wij mogen al leven uit die verzoening, zoals Paulus schreef in 2 Korinthe 5 – daar hadden we het de vorige keer over: God was in Christus de wereld met Zichzelf verzoenende. En dan zegt hij ook: wij bidden u van Christuswege, wees of word verzoend met God. Leef daaruit! Dat is het goede bericht, het evangelie, het woord van de waarheid zoals we dat eerder in dit hoofdstuk zagen. Dat is waaruit wij mogen leven. Doe je iets af aan deze boodschap, dan is er ook geen evangelie en geen woord van de waarheid meer over.

Ja, Hij heeft u nu ook verzoend in het lichaam van Zijn vlees. In het lichaam van Zijn vlees, door de dood heen. Hij is immers niet in de dood gebleven, maar Hij is opgewekt, Hij is opgestaan. Hij heeft u nu ook verzoend in het lichaam van Zijn vlees door de dood heen, opdat Hij u heilig, onberispelijk en onbeschuldiglijk voor Zich zou stellen. Hij stelt ons heilig – dat wil zeggen: apart gezet, heel gemaakt – onberispelijk en onbeschuldiglijk voor Zich. Hij presenteert u heilig, smetteloos en niet aan te klagen. Zoals de Statenvertaling het wat plechtiger in het oude Nederlands zegt: heilig, onberispelijk en onbeschuldiglijk.

Lees je deze tekst met een calvinistische bril, dan lijkt het alsof je aan het werk gezet wordt en goed je best moet gaan doen om heilig, onberispelijk en onbeschuldiglijk te zijn. Maar hier staat juist dat Híj ons presenteert. Dat Hij ons zo voor Zich stelt. Vers 23 zegt dan: "indien gij blijft in het geloof". Wij denken vaak dat wij aan de slag moeten – nou ja, ik zeg 'wij', maar dat is wat generaliserend. Maar in de christenheid en in religie zegt men: "Ja, als je heilig wilt leven en onberispelijk en onbeschuldiglijk wilt zijn..." Dan is de wet vaak het eerste wat je op zondagmorgen hoort, want daar moeten we ons dan aan houden. We moeten dit en we moeten dat. Nee, Paulus zegt: Hij presenteert jou heilig, onberispelijk en onbeschuldiglijk voor Zich wanneer wij blijven in het geloof.

Blijf in die geheimen, blijf in het geloof, want daarin is de heiligheid, de onberispelijkheid en de onbeschuldiglijkheid – als dat tenminste nog goed Nederlands is. Maar daarin ligt het: in Hem. Wanneer wij blijven in het geloof – ja, in Zijn geloof. Wij volgen Hem na, wij zijn in Christus, indien wij maar blijven in het geloof, gefundeerd en vast, en niet bewogen worden van de hoop van het evangelie.

Vast en Gefundeerd Blijven in de Hoop van het Evangelie ↑ hoofdstukken

Wat is de hoop van het evangelie? Eindelijk zijn we bij het thema van deze studie aangekomen. Wat is de hoop van het evangelie? Nou, dat Hij door Hem vrede maakt door het bloed van Zijn kruis en door Hem alle dingen verzoent tot Zichzelf, hetzij de dingen die op de aarde, hetzij de dingen die in de hemel zijn. Maar ook het volgende natuurlijk: dat wij, u, die eerder vervreemd was en een vijand door het verstand van de boze werken, nu echter al, nu ook verzoend bent. Dus wij zijn verzoend en we weten dat God het al gaat verzoenen met Zichzelf. En dat is de hoop van het evangelie waarover Paulus spreekt.

En hij roept ons op om daarin te blijven, om te blijven in het geloof en dan zijn we heilig, onberispelijk en onbeschuldigbaar. Zo stelt Hij zich voor ons, zo presenteert Hij ons. En daar zouden we dus in blijven: gefundeerd en vast. Daar zouden we dus op bouwen, want op een fundament bouw je. En daar zouden we vast in blijven staan, bestendig in zijn — zo staat het hier in de interlineair — en daar niet van afgebracht worden. Niet afgebracht worden van de hoop van het goede bericht, de hoop van het evangelie, namelijk het woord van de waarheid, het evangelie van de genade Gods. Het evangelie van de genade van God dat de Kolossenzen in waarheid beseften, zei Paulus in vers 6.

En die verwachting, die hoop van het evangelie — dat gaf ik al eerder aan — is in wezen natuurlijk de persoon van Christus. Maar daarover hebben we het al gehad, zoals dat wordt aangegeven in vers 27: Christus, de hoop der heerlijkheid. Nou, wij blijven in die hoop ook al wordt het ons niet altijd in dank afgenomen. Maar het is het evangelie en het is wat Paulus hier naar voren brengt. De vrede; dat God vrede maakt door het bloed van het kruis.

En we mogen ook weten, en ook dat is een belofte, dat elke knie zich zal gaan buigen voor God en elke tong zal gaan belijden dat Jezus Christus Heer is. Dus Eigenaar. Van heel Zijn schepping, van geen één schepsel uitgezonderd. En dat mogen we hier lezen, daarin mogen we ons verblijden. En dat is dan ook de hoop van het evangelie, waar wij in zouden blijven staan en waarvan wij niet bewogen zouden worden. En dat is gepredikt onder alle creaturen die onder de hemel zijn. En Paulus zegt: "Ik ben daarvan een dienaar geworden."

Nou, wij mogen zijn navolgers zijn. Dat zegt Paulus ook op meerdere plaatsen: "Word of wees mijn navolgers." En we volgen hem na door daarin te blijven staan. Ik wil het hierbij laten en de volgende keer weer verder gaan. Waarmee weet ik nog niet precies, maar dat zien we te zijner tijd.

📖 Categorie: Studies