de loopbaan van het geloof

Paulus stelt in 1 Korinthe 9 het leven voor als een renbaan waarin atleten lopen en waar aan het einde een prijs wordt uitgereikt. Hij geeft na dit voorbeeld uit het dagelijks leven een voorbeeld uit de Schrift, het oude testament. In hoofdstuk 10 stelt hij namelijk het volk Israël tijdens hun woestijnreis als voorbeeld. Allen zijn wel uitgeleid uit Egypte, maar niet allen zijn aangekomen in het beloofde land. Zo lopen ook allen wel in de renbaan, maar niet allen ontvangen de prijs. Dit zijn typen van ons!

Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 21 januari 2018

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt de loopbaan van het geloof aan de hand van beelden uit de sportwereld en de woestijnreis van Israël. Net als een atleet in een renbaan, wordt de gelovige opgeroepen om doelgericht en met zelfbeheersing te leven, gefocust op het evangelie. Daarbij gaat het niet om de redding zelf, maar om het behalen van een onvergankelijke erekrans bij het podium van Christus, waar ieders werk openbaar zal worden. De geschiedenis van Israël in de woestijn dient hierbij als een typologische waarschuwing tegen ongehoorzaamheid en ongeloof. Uiteindelijk klinkt de bemoediging dat God trouw is en in elke beproeving uitkomst biedt.

Besproken Schriftgedeelten: 1 Korinthe 3, 1 Korinthe 5, 1 Korinthe 6, 1 Korinthe 7, 1 Korinthe 8, 1 Korinthe 9, 1 Korinthe 9:1, 1 Korinthe 9:25, 1 Korinthe 10, 1 Korinthe 12, 1 Korinthe 15, 2 Korinthe 5, 2 Korinthe 5:10, Efeze 5, Lukas 10, Lukas 22, Handelingen 2, Romeinen 6, Romeinen 11, Galaten 5, Filippenzen 3, Filippenzen 4, Kolossenzen 1, 1 Thessalonicenzen 2:19, 1 Thessalonicenzen 2:20, 2 Timotheüs 4, Hebreeën 11, Hebreeën 12, Johannes 3:14, Johannes 3:15, Johannes 3:16, Exodus 16, Exodus 32, Numeri 21, Numeri 25, Psalmen 27

“Focus op dat ene ding betekent afzien van andere dingen.”

Terugblik op 1 Korinthe: de Geestelijke en Vleeslijke Instelling ↑ hoofdstukken

De loopbaan van het geloof is het thema en het onderwerp. En dat sluit aan op de vorige keer. De allerlaatste keer waren we in 1 Korinthe 3. Daar ging het over het feit dat een ieders werk openbaar zal worden. Daar komen we straks ook nog wel op: wat dat dan met die loopbaan te maken heeft. In 1 Korinthe 3 zagen we dat het ging over geestelijk en vleeslijk. De geestelijke instelling van gelovigen tegenover de vleeslijke instelling van gelovigen. Paulus zegt dan ook tegen de Korinthiërs: "Want jullie zijn nog vleeslijk." Want onder hen was nog jaloezie, ruzie en tweedracht. De één zei dat hij van Paulus was, de ander van Apollos. Het waren partijschappen, onderscheidingen en verschillen naar het vlees waar men zich op beroemde. Paulus had het in het eerste hoofdstuk al over Gods wijsheid tegenover de wijsheid van deze wereld. En zo gaat dat eigenlijk de hele Korinthebrief door over de vleeslijke zaak.

In 1 Korinthe 5 staat boven de tekst in mijn Bijbel: "de zedeloosheid in de gemeente te Korinthe". Daar was iemand die het hield met de vrouw van zijn vader, wat waarschijnlijk een stiefmoeder is geweest. Dat zijn ook vleeslijke aangelegenheden. In 1 Korinthe 6 staat boven het hoofdstuk: "rechtszaken tussen broeders". Het gaat ook weer over onderscheidingen en verschillen, zelfs over geschillen. Geschillen die voor aardse rechters werden uitgevochten. En Paulus zegt dan: "Ja, jullie horen eigenlijk wijzer te zijn, want weten jullie dan niet dat wij, de heiligen, de gelovigen, de wereld zullen oordelen? Weten jullie dan niet dat wij de engelen zullen oordelen?" Hoe kun je dan, als je een geschil hebt met een broeder – met een heilige dus – terechtgaan bij een aardse rechter die je straks zelf zal oordelen? Dat is de wereld op zijn kop. Maar dat zijn dus ook allemaal vleeslijke zaken.

En zo gaat die hele brief door. Paulus wijst op zaken en gaat in op vragen die hij had gekregen. Bijvoorbeeld in 1 Korinthe 7, daar gaat het over het huwelijk. Ik hoef niet uit te leggen dat dat ook een vleeslijke aangelegenheid is. Soms ook vreselijk... er ligt iets op het puntje van mijn tong, maar ik slik het in met een slok water. Nee, Paulus lijkt in 1 Korinthe 7 niet zo heel erg positief over het huwelijk, maar ik denk dat het komt omdat hij inging op vragen die hij kreeg van de Korinthiërs. Want in Efeze 5 spreekt Paulus ook over het huwelijk en daar spreekt hij over de geestelijke betekenis van die dingen, van man en vrouw. Daar gaat het toch wel wat hoger, om het zo te zeggen. Dus daar is het huwelijk een vleeslijke aangelegenheid.

In 1 Korinthe 8 gaat het over het eten van offervlees. Die Korinthiërs leefden in hun wereld, in hun maatschappij waarin afgoden werden vereerd en waarin aan afgoden werd geofferd. Velen van die Korinthiërs die nu geloofden in de ene God, hadden voorheen zelf ook de afgoden gediend. De gewoonte was daar blijkbaar om vlees aan afgoden te offeren voordat het werd gegeten. Dat is ook nogal een vleeslijke aangelegenheid. Paulus zegt dan ook dat het daar met name ging om broeders die nog een gewoonte hadden van de afgod. Zij dachten bij het eten van vlees direct: "Ja, maar is dat dan niet aan de afgod geofferd? Kan ik dat dan wel eten?" Paulus noemt dat nog zwakker als je zo denkt, want er is één God. Voor ons nochtans is er maar één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn. Dus die afgoden... want als je sterk bent, herken je geen afgoden. Dan weet je dat er maar één God is. En de aarde en haar volheid is des Heren; dat is weer 1 Korinthe 10.

Wat betreft die loopbaan, of 'rembaan': daarin spreekt Paulus in 1 Korinthe 9. Daar zijn we nu dus aangekomen na een korte samenvatting van wat er zoal in Korinthe speelde.

Korinthe 9: Paulus' Recht op Ondersteuning ↑ hoofdstukken

Ik ga niet bij vers 1 beginnen, maar ik wil wel even aanhaken op waar het in dit hoofdstuk over gaat, in hoofdstuk 9. Paulus zegt in dit hoofdstuk, in het eerste vers van 1 Korinthe 9: "Ben ik dan geen apostel? Ben ik niet een apostel?" Hij moest daar blijkbaar zijn apostelschap verdedigen. Blijkbaar werd Paulus door die Korinthiërs verweten dat hij ook leefde van het evangelie, dat hij bijvoorbeeld giften aannam. Paulus zegt: "Heb ik dan niet het recht om dat te doen, net als bijvoorbeeld Petrus?" Kephas wordt hij genoemd in vers 5.

Paulus haalt daar een paar voorbeelden voor aan. Dat is bijvoorbeeld ook in vers 7: wie dient ooit in de krijg, in de oorlog op eigen bezoldiging? Het gaat over soldaten die in dienst zijn, zo noemen wij dat ook. Of wie plant een wijngaard en eet niet van zijn vrucht? Wij hebben daar ook een spreekwoord voor: wie appelen vaart, die appelen eet. Dus het is logisch als je in de wijngaard werkt, dat je ook van de vrucht van de wijngaard kunt eten. En dan staat er ook nog: of wie weidt een kudde en eet niet van de melk van de kudde? Het zijn gewoon algemene principes die ook in de seculiere wereld gelden.

Dan zegt Paulus in vers 8: "Spreek ik dit naar de mens of zegt ook de wet hetzelfde niet?" Hij haalt dan een voorbeeld aan uit de Schrift; dus niet alleen uit het algemeen maatschappelijke leven, hoe je dat ook wilt noemen, wat ook de mensen kennen die de Bijbel niet hebben. Vervolgens haalt hij ook een voorbeeld aan uit de Schrift zelf en zegt in vers 9: "In de wet van Mozes is geschreven: gij zult een dorsende os niet muilbanden." Dan is de retorische vraag: zorgt God dan ook voor de ossen? Of zegt Hij dat om onzentwil, vanwege ons? Paulus zegt dat dit om onzentwil geschreven is. Die os is dus een beeld van degene die arbeidt, zoals Paulus. Hij zegt dat wanneer we het geestelijke zaaien, we ook het recht hebben om het lichamelijke, het vleselijke te maaien. Degene die in het evangelie werkt, zou daar ook van mogen leven, zegt Paulus hier. Hij had dus als apostel recht op ondersteuning.

Hij haalt vervolgens nog een voorbeeld uit de Schrift aan in vers 13. Hij zegt weer: "Weten jullie niet? Weet gij niet?" Dat is echt een terugkerend refrein in deze brief. Continu wijst Paulus erop wat die Korinthiërs in ieder geval zouden behoren te weten. Waarschijnlijk had Paulus het hun zelf verteld in de tijd dat hij bij hen was. Maar weten jullie dan niet dat degenen die de heilige dingen bedienen, ook van het heilige eten? Degenen die steeds bij het altaar zijn, delen met het altaar. Dit gaat natuurlijk over de priesterdienst onder het oude verbond. Daar waren de priesters die de heilige dingen bedienden en daar ook van aten; zij deelden daarin. Paulus en Barnabas zijn hier zelf het voorbeeld. Zij dienen in de heilige dingen, dus hadden zij ook het recht om daarvan te eten en hadden zij recht op ondersteuning. We zien dus een voorbeeld uit het dagelijkse leven en een voorbeeld uit de Schrift. Dat benadruk ik nog even, want dat gaat hij straks ook doen over het onderwerp waar we het over gaan hebben.

Afzien van Rechten en het Evangelie Kosteloos Verkondigen ↑ hoofdstukken

Wat ik dan ook nog moet zeggen voordat ik in vers 19 aanland, want daar wil ik naartoe, is dat hij vervolgens in vers 15 zegt: ik heb geen van deze dingen gebruikt. Paulus zegt: ik had dat recht wel, maar ik heb niet van het recht gebruikgemaakt. Ik had wel het recht op ondersteuning, maar ik heb er geen gebruik van gemaakt. Ik heb het niet gebruikt. Ik ga die verzen niet helemaal doornemen, maar lees dat thuis nog maar eens na. Hij zegt dan ook dat hij er een eer in stelde om het evangelie te verkondigen om niet.

In vers 18 zegt hij dat. In de Statenvertaling staat zoiets als "kosteloos stellen". Het maakt mij niet zo heel veel uit hoe je het vertaalt, maar Paulus zei in ieder geval in die verzen vanaf vers 15 tot 18: ik maak geen gebruik van het recht wat ik heb als apostel. We weten ook uit de Schrift dat Paulus wel ondersteuning aannam, maar hij deed er nooit een beroep op. Hij claimde nooit het recht op ondersteuning. En als hij dat nodig vond, dan voorzag hij wel in zijn eigen onderhoud. Tenten maken, dat weten we allemaal. Hij maakte tenten en door dat handwerk te doen, verdiende hij zijn eigen brood, om het zo te zeggen. Dat deed hij ook gewoon op de plekken waar hij dan verbleef, waar die ecclesia tot stand kwamen, waar Paulus dan enkele weken of enkele maanden was, of hoe lang hij er ook verbleef.

Hij werkte dan voor zijn eigen geld en hij zegt in vers 18: "Wat loon heb ik dan?" Nou dit: het evangelie verkondigende dat ik het evangelie van Christus kosteloos stel, om niet. Dus hij zag er een eer in om dat evangelie te brengen, om dat evangelie te verkondigen en daar niets voor terug te ontvangen. Natuurlijk is deze opmerking van Paulus ook wel dubbelzinnig, want het evangelie is een boodschap om niet. Het evangelie is een boodschap van genade en Paulus leefde uit genade. Paulus claimde dan ook niet dat hij recht had op iets, dat hij recht had op ondersteuning, maar hij verkondigde het evangelie van Christus om niet, gratis en voor niets. Want de boodschap is een goed bericht om niet. Het is allemaal genade, alles wat we ontvangen is genade, en Paulus verkondigde dat om niet. Dus zijn levenshouding was volledig in overeenstemming met zijn boodschap. Hoe noemen we dat? Walk your talk.

En dan kom ik zo ongeveer aan in vers 19. Kijk, het feit dat Paulus geen recht op ondersteuning claimde, maakte dus ook dat hij vrij was van allen. Dat zegt hij hier ook in vers 19: "Want ik, die vrij ben van allen, maak mijzelf tot slaaf voor allen, om er zoveel mogelijk te winnen." Jullie kennen waarschijnlijk ook de uitdrukking — ik weet niet of er een spreekwoord over gezegd is, maar het is een bekende uitdrukking: wiens brood men eet, wiens woord men spreekt. Dat heb je natuurlijk al snel als je in dienst komt van een organisatie, ook al is dat een religieuze organisatie. Dan zul je toch in je spreken moeten conformeren aan degene die jou betaalt. Anders zou het wel zo kunnen zijn dat de betaling ophoudt. Dat heb ik netjes gezegd, denk ik hè?

Maar Paulus zegt: ik ben vrij van allen. Want hij claimde geen recht op ondersteuning en als hij al ondersteuning kreeg, was dat vrijwillig van de ondersteunenden. Ik die vrij ben van allen, maar, zegt hij, ik maak mijzelf tot slaaf voor allen. Hij maakte zichzelf ondergeschikt aan allen om er zoveel mogelijk te winnen. Paulus wilde zoveel mogelijk mensen winnen voor dat evangelie van Christus waarover hij het hier in het vorige vers heeft. En winnen, dat is een sleutelwoord in dit hoofdstuk. Tenminste in dit gedeelte van het hoofdstuk. Winnen, dat is het sleutelwoord hier. Bij dit plaatje op de dia kunnen jullie daar ook wel een voorstelling van maken, met die mensen die daar rennen of lopen. Ja, dan gaat het natuurlijk ook om de winst. Nou, dat beeld gaat hij straks gebruiken van die loopbaan of die renbaan. Maar winnen, dat is het sleutelwoord: "Ik die vrij ben van allen, maak mezelf tot slaaf voor allen om er zoveel mogelijk te winnen."

Zichzelf Ondergeschikt Maken Om Anderen te Winnen ↑ hoofdstukken

Kijk, Paulus was vrij van allen omdat hij geen financiële ondersteuning claimde, maar hij maakte zichzelf dus vrijwillig tot slaaf, namelijk de ondergeschikte van allen. Dat deed hij met een bepaald oogmerk, namelijk om diegenen te winnen. Kijk, als je geld aanneemt van mensen of als je geld claimt van mensen, zoals wanneer ik zeg dat je een salaris krijgt, dan maak je jezelf daarmee ook een slaaf van degene die je betaalt. Maar Paulus was in dat opzicht vrij van allen. Hij maakte zich echter omwille van het Evangelie wel ondergeschikt aan allen, want het doel was om er zoveel mogelijk te winnen.

"En ik werd voor de Joden als een Jood." Dat was niet zo moeilijk voor Paulus, want dat was hij zijn hele leven geweest. Hij hoefde zich daar ook niet voor te laten besnijden, want dat was hij al. Ook alle gebruiken van de wet kende Paulus; dat stond natuurlijk heel dicht bij hem. Hij werd voor de Joden als een Jood, om Joden te winnen. Dus onder Joden gedroeg hij zich als een Jood en hield hij zich aan de voorschriften van de wet. Niet omdat hij vond dat hij dat moest – want dat zegt hij straks ook – maar hij zegt vervolgens: "voor hen die onder de wet zijn, als onder de wet." Dan zegt hij er meteen achteraan: "ik die zelf niet onder de wet ben." Maar hij deed dat om hen die onder de wet zijn te winnen.

Paulus gedroeg zich dus onder Joden Joods, als een Jood. Hij voldeed aan de voorschriften van de wet, de reinigingsvoorschriften en de voorschriften met betrekking tot koosjer eten, en dat deed hij voor hen die onder de wet zijn om hen die onder de wet zijn te winnen. Je kunt je daar wel iets bij voorstellen bij zijn Joodse volksgenoten. Als je daarmee aan tafel wilt, of als je bij elkaar in huis wilt komen, dan is het volgens mij zelfs zo – en ik ben er niet op afgestudeerd, maar volgens mij is het zo – dat je je aan bepaalde voorschriften moet houden. Zeker als je bij elkaar aan tafel zit, dan zul je toch koosjer moeten eten. Nou, Paulus voldeed aan al die dingen. Niet omdat hij onder de wet was, zegt hij: "Ik ben zelf niet onder de wet. Ik die zelf niet onder de wet ben." Maar hij deed dat om hen die onder de wet zijn te winnen. Weer dat begrip: winnen. Dáár deed hij dat voor.

Dat hij zelf niet onder de wet was, blijkt uit het volgende vers, want daar zegt hij: "voor hen die zonder de wet zijn, als zonder de wet – ik die niet zonder de wet van God ben maar wettig van Christus – om hen die zonder de wet zijn weer te winnen." Paulus wilde degenen die onder de wet zijn winnen en hij wilde degenen die niet onder de wet zijn, de heidenen, de niet-Joden, ook winnen. Dit begrip wat hier staat, "voor hen die zonder de wet zijn als zonder de wet", dat is het woordje *anomos*. Dat wordt vaak ook gewoon vertaald met "wetteloos". Kijk, hier zie je dat: "de wettelozen" in Lukas 22 bijvoorbeeld, of Handelingen 2. Ook "wettelozen" wordt er dan mee vertaald. Letterlijk is het: degenen zonder wet. Nou, dat zijn de niet-Joden. De wet was aan één volk gegeven, het volk Israël, en al diegenen die niet tot dat volk behoorden, waren degenen zonder wet. Maar inderdaad, voor het Joodse volk, vanuit het oogpunt van het Joodse volk, waren dat wettelozen. Maar letterlijk betekent het gewoon "zonder wet". Inderdaad, een Jood keek naar de natiën als wettelozen. Zo wordt het in de Schrift ook genoemd. Of honden, hondjes.

Voor hen die zonder wet zijn, was Paulus dus als zonder wet. "Ik die niet zonder de wet van God ben maar wettig van Christus." Als je kijkt in andere vertalingen dan de Statenvertaling – ik zie al Bijbels liggen, ik weet niet wat jullie hebben – maar in de Statenvertaling staat: "maar voor Christus onder de wet." Nou, dat staat er dus niet. Paulus was niet "voor Christus onder de wet". Laat ik dat ook even laten zien. Hij was "wettig van Christus" en *ennomos* betekent letterlijk "in-wet". Paulus zegt niet: "ik was onder de wet van Christus" of "ik was voor Christus onder de wet". Nee, hij zegt: "ik ben wettig van Christus." Ik behoor Hem toe. Dat dat inderdaad in overeenstemming met de wet is, dat is ook zo, maar Paulus was wettig van Christus. Hij zegt hier niet alsnog dat hij onder de wet zou zijn of voor Christus onder de wet. Nee, hij is wettig van Christus.

Kun je "wettig" vergelijken met onze betekenis van "wettelijk"? Ja, wettelijk. Ik denk dat wettelijk en wettig niet zo heel veel verschil is. Het wordt bijvoeglijk en zelfstandig gebruikt, zie ik. Maar wettig of wettelijk, voor mij is wettelijk wat ouder Nederlands. Juridisch zou je ook nog kunnen zeggen, denk ik. Paulus behoorde dus Christus toe en dat zegt hij hier. Maar waar het hier om gaat in deze verzen is dat Paulus zich aanpaste. Als de situatie daarom vroeg, dan paste hij zich aan. Niet omdat hij vond dat hij het moest of omdat hij onder een wet stond, maar hij deed het alles omwille van het Evangelie, zodat hij anderen kon winnen en zodat hij ook bij anderen aansluiting had. Het zou voor Joden aanstootgevend zijn als Paulus tot hen kwam en niet naar Joods gebruik leefde. Je leest dan ook in Handelingen dat hij dat onder de Joden deed. Maar onder niet-Joden deed hij dat net zo makkelijk niet; daar paste hij zich aan. "Voor hen die zonder wet zijn als zonder de wet, ik die niet zonder de wet van God ben maar wettig van Christus, om hen die zonder de wet zijn te winnen."

"Ik werd voor de zwakken als zwak, om de zwakken te winnen. Voor allen ben ik alles geworden om in elk geval enigen te redden." Als het gaat over zwak: Paulus had het in hoofdstuk 8 over dat eten van afgodenoffers, van offervlees. Dat haalde ik net al even aan. Dan zegt Paulus: "Kijk, voor de sterken is er één God. Voor ons nochtans is er één God de Vader." Wij weten wel dat er afgoden zijn, of dat ze zo genoemd worden, maar als het erom gaat: er is maar één God. Dus alles wat wij in deze schepping zien, dat behoort Hem toe. Dus we kunnen met een gerust hart ons biefstukje eten en hoeven daarbij geen navraag te doen of het aan een afgod geofferd is, ja of nee. Wij erkennen die afgoden niet, want wij erkennen de ene God. En Die staat boven alle partijen, dus uiteindelijk is alles uit Hem, door Hem en tot Hem.

Maar Paulus zegt: er zijn mensen die die gewoonte van dat afgodenoffer en dat eten van offervlees nog hebben. En die worden, als zij dat zouden eten, in hun geweten belast. Zij zijn nog zwak, zegt Paulus. Nou, Paulus zegt: als je broeder zwak is, dan zou je broeder er aanstoot aan kunnen nemen als jij degene bent die dan wel eet. Je zit naast hem en jij eet dat wel, en hij denkt: "Maar dat is een afgodenoffer, dat zouden we toch niet eten?" Hij zegt: "Dan eet ik liever tot in de aion geen vlees dan dat ik mijn broeder aanstoot zou geven." Dus in die zin werd Paulus voor de zwakken dan meer zwak. "Ik werd voor de zwakken als zwak." Hij werd niet zwak, maar hij werd áls zwak. Het is juist sterk als je dat kunt: om voor de zwakken als zwak te zijn, om de zwakken te winnen namelijk. Weer dat woord: winnen.

"Voor allen ben ik alles geworden om in elk geval enigen te redden." Hier zegt hij dat "enigen redden" met betrekking tot allen. In Romeinen 11 zegt hij dat het de heerlijkheid van zijn bediening was om enigen uit "zijn vlees", uit het Joodse volk namelijk, te redden. "Ik werd voor de zwakken als zwak om de zwakken te winnen. Voor allen ben ik alles geworden om in elk geval enigen te redden." En alles, weer alles; net zei hij: "voor allen ben ik alles geworden."

Oftewel, ik pas me aan in elke situatie waar de situatie dat van me vraagt. Ter wille van het evangelie, omwille van het evangelie. En alles doe ik vanwege het goede bericht. Paulus deed alles om maar aansluiting te hebben; zijn focus was het goede bericht. En moest hij daarvoor kosher eten omdat hij onder Joden was? Nou, dan altijd kosher. Dat betekent dat je afziet van rechten die je wel hebt. Zijn focus was het goede bericht en daardoor kon hij heel makkelijk van andere dingen afzien. Dat doe je vanzelf als je ergens op gefocust bent. We komen daar straks nog op, daarom zeg ik dat nu alvast. Als je ergens op gefocust bent, dan zie je automatisch al af van andere dingen. Daar gaat Paulus straks een voorbeeld van noemen.

Maar hier zegt hij nog: alles doe ik vanwege het goede bericht, opdat ik mede-deelgenoot daarvan zal worden. Daar zouden wel eens mensen van kunnen denken: maar had Paulus dan geen deel aan het evangelie? Paulus was toch een gelovige? Hij kende het evangelie, hij verkondigde het evangelie zelfs. Is hij dan hier nog in twijfel ofzo, dat hij geen deel had aan het evangelie? Kijk, daar zijn natuurlijk een aantal dingen over te zeggen. Het is vers 23.

Kijk, je kunt natuurlijk zeggen: dan wordt het een soort van calculatie. Maar hoe meer de focus ligt op het evangelie, hoe meer je er ook deel aan hebt. Paulus was erop uit, zegt hij, om die Korintiërs te winnen. En naarmate Paulus meer die focus had en naarmate hij dus meer van andere dingen afzag, zou je kunnen zeggen dat hij meer deel had aan het evangelie.

Het gaat hier overigens ook over iets toekomstigs. Alles doe ik echt vanwege het goede bericht, opdat ik mede-deelgenoot van het goede bericht, van het evangelie, zal worden. En dit is een toekomende tijd: het 'zal worden'. Paulus heeft het hier dus over de toekomst. Hij heeft het hier ook over waar we het de vorige keer over hadden, over bijvoorbeeld de Bema, het podium van Christus, waar elke gelovige zal verschijnen. Waar de prijzen zullen worden uitgereikt en waar zal blijken of onze werken goud, zilver en kostbare stenen waren, of hout, gras en stro.

En ik denk dat Paulus hier ook zegt dat in de mate waarin dat straks goud, zilver en kostbare stenen – namelijk onvergankelijke dingen – zullen blijken te zijn, je daardoor dus ook meer deelgenoot aan het evangelie bent dan wanneer alles zal blijken hout, gras en stro te zijn en zal verdwijnen. Paulus heeft het hier ook nog over. Er staat niet simpelweg 'deelgenoot', maar er staat 'samen deelgenoot', mede-deelgenoot. Het meest logische is natuurlijk dat hij spreekt over het deelgenoot hebben aan het evangelie met degenen tot wie hij spreekt, namelijk de Korintiërs.

De volgende verzen gaan erover dat er wordt gelopen, gerend in een renbaan. Degene die daar deelgenoot aan hebben, die lopen dus inderdaad in die renbaan. Degenen die mede-deelgenoot zijn van het evangelie, lopen samen in die renbaan.

Het Beeld van de Renbaan en de Prijs ↑ hoofdstukken

En Paulus gebruikt dat woord van een renbaan, van een loopbaan. "Weten jullie niet dat zij die in de loopbaan allemaal lopen, maar dat één de prijs ontvangt?" Maar zo'n loopbaan kende ook toeschouwers; er zaten ook toeschouwers op de tribune. Laat ik even naar het volgende vers gaan, want "weten jullie niet" — daar is hij weer — "weten jullie niet dat zij die in een stadion rennen," zo staat er letterlijk, "allen inderdaad rennen, maar dat één de trofee, één de prijs in ontvangst neemt? Ren dan zo dat jullie die zullen grijpen."

Kijk, dat woord stadion dat kennen wij ook natuurlijk. Het is overigens in de Griekse taal waarin Paulus het schreef ook een lengtemaat, dus iets van bijna 200 meter. Ik meen 180 of 185 meter. Ik heb niet gekeken hoe vaak het in de Schrift voorkomt, maar in ieder geval in de geschiedenis van de Emmaüsgangers staat dat zij zestig stadien van Jeruzalem verwijderd waren. Stadion, dat is dan het meervoud 'stadien'. Wij hebben daar ons woord stadion nog aan overgehouden. Blijkbaar was dat een rondje dat men rende; dat was in het stadion.

"Weten jullie niet dat zij die in een stadion rennen allen inderdaad rennen, maar dat één de trofee, dat één de prijs in ontvangst neemt?" Dus Paulus gaat hier het beeld gebruiken van een renbaan. Dat doet hij naar aanleiding van het voorgaande. En hij zegt: "Weten jullie dan niet dat zij die in een stadion rennen allen wel rennen, maar dat maar één de prijs in ontvangst neemt? Ren dan zo, dat jullie die zullen grijpen."

Kijk wat Paulus hier ook niet zegt... laat ik daar eerst even op wijzen. Paulus zegt hier niet dat er maar één is die de prijs ontvangt. In het voorbeeld is er maar één die de prijs ontvangt. Hij zegt niet dat als wij straks bij de Heer zullen zijn of voor de Bema zullen staan, of voor het podium van Christus zullen staan waar ieders werk openbaar zal worden, dat daar dan maar één is die de prijs ontvangt. Hij zegt: in het voorbeeld wat ik jullie voor ogen houd, is het zo dat zij die in de renbaan, in het stadion rennen, dat er daar één is die de prijs ontvangt. Het loopt dan zo, namelijk op die manier, dat jullie die zullen grijpen. Daaruit blijkt ook wel dat er niet één is die de prijs ontvangt, want hij noemt hier toch ook weer een meervoud: "Ren dan zo dat jullie die zullen grijpen."

Maar het gaat Paulus niet om het feit dat er maar één is die de prijs ontvangt; het gaat Paulus om de focus. Zoals een sporter, zoals een atleet in het voorbeeld die focus heeft en rent in die renbaan, gefocust is op die prijs, die trofee. Hij zegt: "Ren dan zo dat jullie die zullen grijpen." Zij die in de renbaan rennen, zij die in de loopbaan lopen, zij zijn gefocust op dat ene, op die prijs, op dat einddoel. Hij zegt: "Weten jullie dan niet dat zij die in dat stadion, in die renbaan rennen, alle renners inderdaad rennen, maar er is maar één die die prijs ontvangt? Ren dan zo, op die manier, dat jullie die zullen grijpen." Allen lopen, maar niet allen... dat is eigenlijk het verhaal. Allen lopen wel, maar niet allen ontvangen de prijs. Het is niet zo dat er maar één de prijs ontvangt, maar het is wel zo dat allen lopen, maar niet allen prijzen ontvangen.

De Loopbaan en Focus in Andere Brieven ↑ hoofdstukken

Even naar die renbaan, want Paulus gebruikt dat voorbeeld. Dat beeld gebruikt hij nogal eens. Zonder al te uitgebreid op al die schriftplaatsen in te gaan, heb ik er een stuk of twee, drie afgedrukt om te laten zien dat hij dat niet alleen hier in 1 Korinthe 9 doet, maar bijvoorbeeld ook in 2 Timotheüs 4. Ik heb daar de 'ideale strijd' staan; de meeste vertalingen hebben daar 'de goede strijd'. Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb mijn loopbaan tot een einde gebracht. Dit is Paulus' laatste brief, 2 Timotheüs, in het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 4, waarin hij ook aangeeft dat hij aan het einde van zijn leven is gekomen. Hij is aan het einde van zijn loopbaan en hij zegt: "Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb mijn loopbaan tot een einde gebracht." Paulus had de loop gelopen en tot een einde gebracht; hij was aan het einde van zijn loopbaan.

En wat is die loopbaan? Waar gaat het om in die loopbaan? "Ik heb het geloof bewaard." Paulus had gezien op dat ene; zijn focus was geweest op één ding en dat was het evangelie. Hij zegt: "Daar ben ik niet van afgebracht. Ik heb de goede strijd gestreden en ik heb mijn loopbaan tot een einde gebracht. Ik ben in dat evangelie blijven staan, want ik heb het geloof bewaard." Verder wordt de lauwerkrans van de rechtvaardigheid voor mij gereserveerd, die de Heer, de rechtvaardige rechter, op die dag aan mij zal betalen. Maar niet alleen aan mij, want er zijn er meer die de prijs ontvangen. Niet alleen aan mij, maar ook aan allen die Zijn verschijning hebben liefgehad. Hier blijkt dus wel uit dat er niet één is die de winst haalt of die beloond zal worden, maar ook aan allen die Zijn verschijning hebben liefgehad, zal de Heer op die dag de lauwerkrans betalen.

Op die lauwerkrans kom ik straks nog even terug. 'Erekrans' staat er meestal in de vertalingen. We waren de vorige keer – nee, dat was die keer daarvoor – in 2 Korinthe 5, waar staat dat wij allen geopenbaard moeten worden voor het podium van Christus, opdat een ieder zal ophalen wat door het lichaam geschied is, hetzij goed, hetzij kwaad. Nou, hier wordt het net weer iets anders gezegd: op die dag zal de Heer, de rechtvaardige rechter, aan mij die lauwerkrans betalen en aan iedereen die Zijn verschijning heeft liefgehad.

Dat was 2 Timotheüs 4, dit is Hebreeën 12: "Daarom ook, laten ook wij, die een zo grote wolk van getuigen rondom ons hebben..." Dit eerste deel van het vers is een terugverwijzing naar Hebreeën 11, waar gesproken wordt over die geloofshelden. Door het geloof heeft Abraham, door het geloof heeft Mozes, enzovoort. Er worden een aantal oudtestamentische gelovigen naar voren gebracht en de schrijver van de Hebreeënbrief noemt dat hier een grote wolk van getuigen. "Daarom ook laten ook wij, die een zo grote wolk van getuigen rondom ons hebben, elke belemmering en de gemakkelijk omringende zonde wegdoen en met verduren de wedstrijd rennen die voor ons ligt." Volgens mij heeft de Statenvertaling hier "de loopbaan lopen die voor ons ligt". Ook hier dus dat voorbeeld van een loopbaan, van een renbaan en een wedstrijd. Elke belemmering wegdoen en de gemakkelijk omringende zonde – zonde is in de Hebreeënbrief in de eerste plaats ongeloof – maar met verduren de wedstrijd rennen, de loopbaan lopen die voor ons ligt.

Dan vervolgt het vers met: "Ziende op onze overste leidsman en de voleinder van het geloof, de Heer Jezus Christus." Hij is ook die loopbaan gegaan; Hij is ook Zijn loopbaan gegaan. En Hij heeft dat gedaan, dat staat ook nog in Hebreeën 12: Hij heeft het kruis gedragen, Hij heeft de schande veracht. Hij is een geloofsweg gegaan om de heerlijkheid, om de vreugde die Hem voorgesteld was, namelijk opstanding uit de dood. Daarvoor is Hij de loopbaan gegaan. En wij mogen ook die loopbaan in verduren lopen; wij mogen die wedstrijd rennen die voor ons ligt, die loopbaan lopen die voor ons ligt, en zien op Hem, op het geloof van Jezus Christus.

Ja, dan heb ik er nog een uit Filippenzen 3. Paulus zegt ook: "Maar één ding, één ding doe ik." Ook weer focus, hè? Het gaat hier om doelgerichtheid, om focus op dat ene doel. "Eén ding: ik vergeet de dingen die achter mij zijn." Daar hebben wij mensen altijd moeite mee. Het gaat vaak over ons verleden; als we er zelf niet een probleem mee hebben, dan wijst een ander ons er wel op. Paulus zegt: "Maar één ding: ik vergeet de dingen die achter mij zijn en ik strek me helemaal uit naar de dingen die voor mij zijn, en ik jaag het doel na voor de trofee, de prijs van de omhoog-roeping van God" – de roeping van God, zegt de Statenvertaling – "in Christus Jezus." Maar ook hier weer die focus op dat ene doel.

Overigens is die renbaan, die loopbaan, een beeld. Het is niet zo dat het lopen in die loopbaan van een gelovige voor ons betekent dat wij ook moeten jagen, rennen of in onzekerheid moeten verkeren of we het wel goed doen; dat we moeten vliegen of moeten werken. Nee, daar gaat het niet om. Het gaat om de focus, zoals een sporter, een atleet, focus heeft op dat ene ding, namelijk op het behalen van die prijs en de eer die daar natuurlijk ook mee samenhangt. Daarop is een atleet, een sporter, gefocust. En doordat zij dat ene doel hebben, kunnen ze ook heel makkelijk van andere dingen afzien. 'Afzien' is bij ons vaak een negatief woord: "Dat was afzien, zeg," zeggen we dan. Maar we zien af omdat we opzien of uitzien naar iets anders. Ik ben zelf ook wel enigszins sportief – ik maak het niet zo bont als professionele sporters – maar je weet wel een beetje dat je, als je een bepaald doel hebt, heel makkelijk van dingen kunt afzien.

De setting waarin Paulus deze dingen naar voren brengt, is de Griekse wereld van toen. Korinthe was een stad in Griekenland en toen werden er ook allerlei spelen georganiseerd, zoals wij de Olympische Spelen kennen. De Olympische Spelen hebben natuurlijk hun oorsprong in die tijd en ook in dat gebied, in die kontrijen. Dus sport zoals wij dat kennen, dat kende men toen ook al; dat is niks nieuws. En de sportverdwazing die daarbij hoort, dat had je toen ook al, als je dat zo wilt noemen. Toen was men daar ook op gericht en mee bezig. Alleen halen wij het nu heel makkelijk de huiskamer binnen door de televisie, maar toen moest men daarvoor naar het stadion – om dat woord dan maar weer te noemen.

Maar het gaat om die focus. Paulus zegt: "Maar één ding." Ik heb er geen dia van, maar Paulus zal bij het schrijven van deze woorden ook gedacht hebben aan Psalm 27, waar het ook gaat over maar één ding: "Eén ding heb ik van de HEERE begeerd, dat ik mag..." Hoe gaat het verder? Wie helpt me? "...dat ik mag wonen in Zijn tempel en daar Zijn lieflijkheden mag aanschouwen." En de tempel is de plek waar God woonde en is de plek waar het volk onderwijs ontving uit het Woord, maar ook vanuit de beelden van de priester en de hogepriester. Nou ja, Paulus zegt ook in deze brief: "Weten jullie dan niet dat jullie lichaam – het lichaam van Christus natuurlijk ook – een tempel is van de Heilige Geest?" Dus dat is de plek waar Gods Geest nu in woont, want Hij woont in ons.

Ook bij de geschiedenis van Maria en Martha gaat het over dat ene ding. Daar zegt de Heer Jezus tegen Marta: "Marta, Marta, jij verontrust je over veel dingen, maar één ding is nodig." En van Maria, haar zus, zegt de Heer: "Zij, Maria, heeft het goede deel gekozen." Was Maria aan het jagen, aan het rennen en aan het vliegen? Nee, dat was haar zus aan het doen. En daartegen zegt de Heer: "Jij verontrust je over vele dingen."

Maar één ding is nodig en Maria heeft het goede deel gekozen. Maria zat aan de voeten van de Heer en ze luisterde naar Hem. Zij luisterde naar Zijn woord en dat was dat ene ding waarvan de Heer zegt: "Dat is het goede deel." Lukas 10 is dat.

"Eén ding: ik vergeet de dingen die achter mij zijn en ik strek mij uit naar de dingen die vóór mij zijn," zegt Paulus. "Ik jaag het doel na voor de trofee, de prijs van de roeping van God in Christus Jezus."

Ja, dan ga ik nog even terug naar vers 24. Weten jullie niet dat zij die in een stadion of in de renbaan rennen, allen inderdaad wel rennen, maar dat één de trofee in ontvangst neemt? Ren dan zó, dat jullie die zullen grijpen. En eenieder die strijdt, beheerst zichzelf in alle dingen.

Die atleten waar het in het voorbeeld over gaat, die in die renbaan rennen en strijden, die beheersen zich in alle dingen. Focus op dat ene ding betekent afzien van andere dingen. Eenieder die strijdt, beheerst zichzelf in alle dingen. Paulus deed dat zelf ook; hij was voor de Joden een Jood en voor de Grieken een Griek, en dat alles omwille van het Evangelie. En hij zegt: "Diegenen dan..."

Strijden Om een Onvergankelijke Erekrans ↑ hoofdstukken

Ieder die strijdt, beheerst zichzelf in alle dingen. Diegenen dan om een vergankelijke lauwerkrans, een vergankelijke erekrans in ontvangst te nemen. Er werd in die dagen... tegenwoordig krijg je bij de Olympische Spelen een medaille om je nek als je aan het eind de winnaar bent, maar daar werd men gekroond met een lauwerkrans. Een kransje van, wat is het? Laurierbladeren, denk ik. In ieder geval takjes, maar wat het ook is: het is een vergankelijke erekrans, een vergankelijke lauwerkrans.

En daar zagen die atleten voor af. Dat is nog steeds zo. Om uiteindelijk in de prijzen te vallen op die Spelen of die Olympische Spelen bijvoorbeeld, daarvoor moet je maanden, misschien wel jaren afzien om daar uiteindelijk op dat podium te staan. Dat doen ze allemaal voor vergankelijke eer. Nou ja, goud is een beeld van onvergankelijkheid. Ieder die strijdt, beheerst zichzelf in alle dingen. Diegenen dan om een vergankelijke lauwerkrans, een vergankelijke erekrans in ontvangst te nemen. Maar wij? Een onvergankelijke lauwerkrans, zegt Paulus. Zij met een vergankelijke, en zij beheersen zichzelf al in alle dingen. Diegenen dan om een vergankelijke erekrans, wij om een onvergankelijke.

Dat is dus het beeld bij ons werk. Laat ik het zo zeggen: het werk dat de Heer door ons heeft kunnen doen, door ons heen. Door ons lichaam heeft Hij dat verricht, zegt 2 Korinthe 5 vers 10. Dat wordt beloond en dat zal blijkbaar onvergankelijk zijn. Het is een onvergankelijke bekroning.

Dan ga ik nog even terug — dat kan nog net voor de pauze — naar de vorige keer. In 1 Korinthe 9 vers 25 wordt gesproken over een onvergankelijke lauwerkrans, een onvergankelijke erekrans. In 1 Korinthe 3, waar we de vorige keer waren, haalde Paulus dit beeld ook aan: dat je kunt bouwen op het fundament. Het fundament is Christus en een ander fundament is er niet. Daarop kun je bouwen met goud, zilver en kostbare stenen, of met hout, gras en stro — of hout, hooi en stro, of hout, hooi en stoppelen. In ieder geval zijn goud, zilver en kostbare stenen een beeld van onvergankelijke zaken en hout, hooi en stro een beeld van vergankelijke zaken. Want in 1 Korinthe 3 is het beeld dat het vuur alles zal beproeven. Dat wat het vuur doorstaat, dat is blijvend en onvergankelijk. Hout, gras en stro doorstaan het vuur niet, maar goud, zilver en kostbare stenen doorstaan het vuur wel. Dus goud, zilver en kostbare stenen, dat is hier hetzelfde als de onvergankelijke erekrans.

In de tekst van 2 Korinthe 5 op de dia staat per ongeluk 1 Korinthe 3 boven. Dat moet ik nog even aanpassen. Slecht gekopieerd, Gerard, inderdaad! In 2 Korinthe 5 vers 10 staat: 'Want wij moeten allen vlak voor het podium van Christus openbaar gemaakt worden, opdat een ieder voor zichzelf zal ophalen voor dat wat hij door het lichaam verricht, hetzij goed, hetzij slecht.' In 2 Korinthe 5 is er dus het beeld dat wij voor het podium van Christus komen en dat daar openbaar gemaakt zal worden wat door het lichaam is verricht, hetzij goed, hetzij kwaad, hetzij goud, zilver of kostbare stenen, of hout, hooi en stro.

Dan weet je meteen wat hier goed en wat hier kwaad is als je die beelden allemaal naast elkaar legt. Het goede in dit vers, 2 Korinthe 5, is hetzelfde als wat in 1 Korinthe 3 goud, zilver en kostbare steen is, namelijk onvergankelijke zaken. En het slechte of het kwaad, zoals de meeste vertalingen zeggen, dat is wat hout, hooi en stro is. Dat is wat zal verdwijnen. Het gaat hier niet over zonden die weer opgerakeld worden of waarvoor we alsnog in staat van beschuldiging worden gesteld, want er is geen veroordeling voor degenen die in Christus Jezus zijn. Hier wordt beoordeeld wat door het lichaam is verricht, hetzij goed, hetzij kwaad.

Om het beeld van 1 Korinthe 9 er weer bij te pakken: in 1 Korinthe 9 is het goede de erekrans en het kwade of het slechte is diskwalificatie. Want allen strijden wel om de prijs, maar niet allen zullen de prijs ontvangen. Sommigen zullen de erekrans ontvangen en sommigen zullen die niet ontvangen. Ik noem het woord diskwalificatie omdat ik er straks op terugkom; in de volgende verzen wordt dat namelijk ook zo genoemd. Wat wilde jij nog zeggen, Linda? "Nou, ik wilde nog even afwachten en dan..." Oké. Ik zit even naar de klok te kijken. Ik denk dat het goed is als we eerst even koffie drinken en dan gaan we na de pauze hiermee verder.

De Onvergankelijke Beloning voor het Podium van Christus ↑ hoofdstukken

Wij waren gebleven in vers 25, en in 2 Korinthe 5 en 1 Korinthe 3. Het zij goed, het zij kwaad; in 1 Korinthe 3 is het goede: goud, zilver en kostbare stenen. Eigenlijk is dit 2 Korinthe 5 — excuses, ik zei al dat het er verkeerd boven staat. In 2 Korinthe 5 vers 10 staat: hetzij goed, hetzij kwaad. En het goede is goud, zilver en kostbare stenen, en het kwaad is hout, hooi en stro. En dat is wat God door het lichaam heeft verricht: de onvergankelijke zaken, dat wat gebouwd is op Zijn werk. Goud, zilver en kostbare stenen, dat blijft. En het kwaad, dat zijn eigen werken of werken van de wet; bouwwerken van hout, hooi en stro. Ik heb er de vorige keer wat meer over gezegd, maar dat zal verdwijnen.

In 1 Korinthe 9 gebruikt Paulus weer een ander beeld, namelijk dat van het rennen in de renbaan. Daar is het goede de erekrans. Want Paulus zegt: weten jullie niet dat wij weliswaar allen in de renbaan lopen, maar dat niet allen die prijs ontvangen? Dus het kwaad is dan degene die de prijs niet ontvangt. Ik noemde net het woord diskwalificatie, met de belofte om daar na de pauze op terug te komen. Dat wacht nog één of twee verzen, maar daar kom ik op terug.

En ieder die strijdt, zegt vers 25, beheerst zichzelf in alle dingen. Diegenen doen dat om een vergankelijke lauwer- of erekrans in ontvangst te nemen, maar wij een onvergankelijke. Over die erekrans heb ik net al iets gezegd, tenminste over de letterlijke erekrans die die atleten ontvingen. Dat is het beeld dat Paulus aanhaalt. Dat waren gewoon takken en daar werd een krans, een lauwerkrans, van gevlochten. Dat was de prijs die men in ontvangst nam. En natuurlijk was er waarschijnlijk wat applaus, handgeklap en de eer, maar die eer is hoe dan ook vergankelijk. Paulus zegt: wij strijden om een onvergankelijke.

Die erekrans komen we een aantal keren tegen in het Nieuwe Testament. Net haalde ik dit vers al aan in 2 Timotheüs 4: "Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb mijn loopbaan tot een einde gebracht, ik heb het geloof bewaard. Verder wordt de lauwerkrans van de rechtvaardigheid voor mij gereserveerd." Paulus wist dat hij daar bij het podium van Christus, de Bema, die erekrans in ontvangst zou nemen.

We zien het bijvoorbeeld ook in Filippenzen 4: "Zodat, mijn geliefde broeders naar wie ik verlang, mijn vreugde en lauwerkrans, sta zo vast in de Heer, mijn geliefden." Hier zegt Paulus dus dat die Filippenzen zijn vreugde en lauwerkrans zijn. Blijkbaar heeft die erekrans dus ook wat te maken met gelovigen die in dit geval door Paulus gewonnen zijn, om dat woord 'winnen' maar weer te gebruiken. Kronen op het werk? Ja, zij zijn eigenlijk de bekroning van Paulus' werk. Paulus verkondigde het evangelie, hij had dat in Filippi gedaan, en God had daar door Paulus heen het evangelie gebracht. Dat is wat God gaat belonen, en dat is de erekrans van Paulus.

Hoe je dat dan precies voor moet stellen, is wel een beetje lastig. Maar wij zullen voor het podium van Christus staan en daar zal blijken wat God door ons heen heeft kunnen doen. Paulus zal daar ook staan en die Filippenzen zullen daar staan. Daar zal blijken dat God door Paulus die Filippenzen heeft bereikt, en daar zullen ook die Filippenzen Paulus zijn vreugde en erekrans zijn. Of daar dan een letterlijke kroon aan te pas komt? Nou ja, er zal geen letterlijke kroon aan te pas komen. Wellicht dat ze in een krans om Paulus heen staan. Hoe dat ook zij, ik vind het wel mooi dat hij vreugde en lauwerkrans zo in één adem noemt.

Het is in ieder geval zo dat het een onvergankelijk iets is. Het is een onvergankelijke erekrans, zoals we zagen in 1 Korinthe 9 vers 25. Dus dat is ook onvergankelijk. Er zal aan ons op de een of andere manier te zien zijn wat God door het lichaam heeft kunnen doen. Dat is op zich een onderwerp apart natuurlijk; om het daar eens over te hebben, wilde ik nu niet doen, want dat voert me wat te ver in dit verband. Maar de Schrift spreekt ook over heerlijkheid, en heerlijkheid heeft vaak met licht te maken. Dus wellicht dat er een bepaalde afstraling is, een bepaalde heerlijkheid aan ons lichaam. Die zal onvergankelijk zijn en daar komt dus geen einde aan. Dat zal dus altijd in ons onvergankelijke lichaam zichtbaar blijven.

In de Statenvertaling wordt elke keer het woord 'kroon' aangehaald, maar in de grondtekst staat eigenlijk geen kroon. Dan denk je: we staan even een kroontje op te zetten, maar nee, er staat echt het woord krans, *stephanon*. De naam Stephanus kennen we daar nog van. Dat wordt in de vertaling inderdaad redelijk consequent vertaald met kroon, maar dat is het niet. Er zijn natuurlijk overeenkomsten tussen een erekrans of lauwerkrans en een kroon, maar bij een kroon is de eerste gedachte die we daarbij hebben toch koningschap.

Ik had nog één schriftplaats waar die krans ook voorkomt, en dat is ook een mooie: 1 Thessalonicenzen 2 vers 19 en 20. "Wie is onze hoop?" Hoop is verwachting, dus het ziet uit naar de toekomst. "Wie is onze hoop, onze verwachting of vreugde, of roemrijke lauwerkrans — erekrans van roem staat er — vlak voor onze Heer Jezus in Zijn parousia, in Zijn aanwezigheid? Wie anders dan jullie?" Paulus had het in 2 Korinthe 5 over het feit dat wij allen voor het podium van Christus geopenbaard moeten worden. Hier gaat het over precies hetzelfde. In Zijn parousia, in Zijn komst en aanwezigheid, zullen wij geopenbaard worden voor onze Heer Jezus. En Paulus zegt: "Wie is onze hoop of vreugde of lauwerkrans anders dan jullie?", zegt hij tegen de Thessalonicenzen. Dus ook hier weer die erekrans, die lauwerkrans. Dat zijn degenen die God bereikt heeft door Paulus heen. Door Paulus' lichaam is dat verricht en dat zal blijken vlak voor het podium van onze Heer Jezus Christus in Zijn parousia, in Zijn aanwezigheid. Over dat tijdstip heb ik de vorige keer, of de keer daarvoor, al wat meer gezegd. "Ja, jullie zijn onze heerlijkheid en vreugde." Zie je ook hier weer dat woord heerlijkheid? Want heerlijkheid spreekt van onvergankelijke dingen. Onze heerlijkheid en vreugde. Als dat zo is.

Zelfbeheersing en de Waarschuwing voor Diskwalificatie ↑ hoofdstukken

Dan ga ik even terug naar: "En een ieder, die strijdt, beheerst zichzelf in alle dingen." Dat is vers 25. Diegenen doen dat dan om een vergankelijke lauwerkrans in ontvangst te nemen, maar wij een onvergankelijke. Als dat zo is, dan ren ik ook zo. Niet met een onduidelijk doel, niet op onduidelijke wijze, niet doelloos. Zie je weer? Het gaat om die focus. Paulus deed alles omwille van het evangelie. Hij liep in die loopbaan, hij rende in die renbaan. Vergeten wat achter is, zich uitstrekken naar hetgeen voor is, naar het doel, de prijs van de roeping van God. Als dat zo is, dan ren ik ook zo, niet met een onduidelijk doel.

Paulus had één doel voor ogen, maar één ding. En dan een ander beeld: ik boks zo, niet als iemand die in de lucht ranselt, niet als iemand die in de lucht slaat. Nee, als je bokst, dan ben je ook gericht op dat ene doel en dat probeer je te raken. Ik begrijp dat dat een beeld is, zodat we elkaar straks niet in de haren vliegen. Maar uit deze verzen blijkt ook dat het gaat om de focus. Om dat ene ding, om daarop gericht te zijn. En dat onderbouwt Paulus met dit voorbeeld: doelgericht dus.

Als dat zo is, dan ren ik ook zo, niet met een onduidelijk doel. Ik boks zo, niet als iemand die in de lucht slaat of ranselt. Nee, "ik geef mijn lichaam ervan langs", staat er letterlijk. Ik bedwing mijn lichaam en ik leid het in slavernij; ik maak het ondergeschikt aan het doel. Dat is het. Ik breng het tot slavernij. Ik geef mijn lichaam ervan langs en ik leid het in slavernij. Dat is het beeld. Het ondergeschikt maken van alles eigenlijk, want hij deed alles voor allen omwille van het evangelie, zoals Paulus in de eerdere verzen zei. Dat is zijn doel.

En hij zegt dat om niet, na aan anderen geproclameerd te hebben, gepredikt te hebben, zelf wellicht ondeugdelijk te worden. In de Statenvertaling staat "zelf verwerpelijk worden". En dat ondeugdelijk worden of verwerpelijk worden, of hoe je dat ook wilt vertalen, dat is het missen van die prijs in het voorbeeld. "Weten jullie niet, dat zij, die in een stadion rennen, allen, inderdaad, rennen, maar dat één de trofee in ontvangst neemt? Ren dan zó, dat jullie die zullen grijpen." Vers 24 was dat.

En Paulus zegt: ik maak mijn lichaam ondergeschikt, want ik doe alles omwille van het evangelie. Ik geef mijn lichaam ervan langs en ik leid het in slavernij, om niet, na aan anderen geproclameerd te hebben, zelf wellicht ondeugdelijk te worden. En ondeugdelijk, dat is ongeschikt, ongetoetst, niet juist getoetst. Dat is hetzelfde als ongeschikt zijn. Ik haalde net het woord gediskwalificeerd aan, want de Concordant Version die ik hier heb liggen — jullie kunnen straks onderzoeken of deze dingen alzo zijn — gebruikt daar het woord "disqualified", gediskwalificeerd.

Want het gaat over dat beeld van de renbaan en Paulus zegt: ja, allen lopen wel, maar niet allen ontvangen die prijs. En er zullen er zijn die de erekrans ontvangen, maar er zullen er ook zijn die een ongeschikt leven hebben geleid. Die niet gebouwd hebben met goud, zilver en kostbare stenen, maar met hout, hooi en stro. En dat zal verdwijnen. In het beeld van die wedstrijd is het: of je ontvangt de erekrans, of je bent ongeschikt gebleken en je wordt gediskwalificeerd. Dat betekent dat je ongeschikt wordt verklaard. Gediskwalificeerd.

Er is geen veroordeling voor degenen die in Christus Jezus zijn, maar wat met hout, hooi en stro gebouwd is, dat verdwijnt. In 1 Korinthe 3 wordt overigens gezegd dat dat zal verdwijnen. Dat zal verbeurd worden ofzo, zoiets dergelijks stond er. Dat zal men kwijtraken. Dat wat er aan de buitenkant wellicht indrukwekkend uitzag — bouwwerken van hout, hooi en stro — zag er aan de buitenkant misschien mooi en vroom uit, maar als het hout, hooi en stro blijkt te zijn, dan zal het verdwijnen en verbeurd worden.

Blijkbaar kan een gelovige dus een verloren leven leiden, waarbij alles voor het podium zal verdwijnen. Het vuur zal dat beproeven, dat staat ook in 1 Korinthe 3. Maar hijzelf zal behouden worden, maar als door vuur. Het hout, hooi en stro verdwijnt, en dat is hier in het voorbeeld "ondeugdelijk" of "verwerpelijk" of "disqualified", hoe je het ook wilt zeggen in het beeld van die renbaan. In 1 Korinthe 3 wordt dat weer anders beschreven: daar is het hout, hooi en stro dat verdwijnt door het vuur, maar de gelovige zelf zal behouden worden. Maar je kunt dus blijkbaar als gelovige een verloren leven geleid hebben en gebouwd hebben op de verkeerde dingen.

Korinthe 10: het Volk Israël in de Woestijn als Voorbeeld ↑ hoofdstukken

Dat was 1 Korinthe 9, maar daarna volgt gewoon 1 Korinthe 10. Er staat: 'Want ik wil niet, dat jullie onwetend zijn, broeders, dat onze vaders allen onder de wolk waren, en allen door de zee heen gingen.' Wij hebben een hoofdstukindeling; we gaan nu van 1 Korinthe 9 naar 1 Korinthe 10, maar het betoog van Paulus gaat gewoon verder. Dat blijkt ook wel uit het woordje 'want'. In sommige vertalingen zie ik 'en' staan, maar in de grondtekst staat 'want'. Paulus borduurt verder op dat wat hij zojuist naar voren heeft gebracht.

Want ik wil niet, broeders, dat jullie onwetend zijn. Helemaal aan het begin gaf ik een korte samenvatting van 1 Korinthe 9. Paulus haalt daar een aantal voorbeelden aan uit het dagelijks leven: wie dient ooit in de oorlog op eigen bezoldiging, op eigen loon? Wie plant een wijngaard en eet niet van de vrucht? Wie weidt een kudde en eet niet van de melk der kudde? Daarna haalde hij een voorbeeld aan uit de Schrift: 'Gij zult een dorsende os niet muilbanden.' En weten jullie niet dat zij die de heilige dingen bedienen, ook van het heilige eten? Hier in hoofdstuk 10 doet hij precies hetzelfde.

Hij heeft zojuist een voorbeeld aangehaald van die renbaan, uit het dagelijkse leven. Ik bedoel, daar heb je geen Bijbel voor nodig. Maar nu haalt hij een voorbeeld aan uit de Schrift dat over precies hetzelfde gaat. Zijn onderwerp is nog steeds hetzelfde; hij eindigde in 1 Korinthe 9 met het feit dat er mensen zijn die de lauwerkrans ontvangen, maar dat er ook mensen zijn die 'ondeugdelijk' of ongeschikt zullen blijken te zijn en die geen lauwerkrans ontvangen.

'Want ik wil niet, broeders, dat jullie onwetend zijn dat onze vaders allen onder de wolk waren en allen door de zee heen gingen, en allen in Mozes gedoopt werden, in de wolk en in de zee.' Na al die voorbeelden uit de sport gaan we nu naar de Tenach, het Oude Testament. Hoewel het een nieuw hoofdstuk is, blijft het onderwerp hetzelfde. Ik loop even kort door die verzen heen, want we hebben niet zoveel tijd meer, maar ik wil er toch wat commentaar bij geven.

'Want ik wil niet, broeders, dat jullie onwetend zijn dat onze vaders allen onder de wolk waren en allen door de zee gingen.' Dat gaat natuurlijk over het volk Israël in het Oude Testament. Dit is ook typologie wat Paulus hier noemt. Hij noemt het woord straks zelfs twee keer: 'typen' en 'typologisch'. Laat ik daar alvast op vooruitlopen: wat Paulus hier straks zegt, is dat de vaders die hij hier als voorbeeld noemt, typen van ons zijn. Dat zegt hij straks in vers 6.

Onze vaders waren allen onder de wolk. Die wolk is een beeld van de Geest. Ze gingen allen door de zee, een beeld van dood en opstanding. Denk maar aan de doop in water: onder water gaan en weer boven komen is een beeld van dood en opstanding. Dat volk is een aantal keren door water gegaan, ook een keer door de Jordaan. Dat is allemaal een beeld van wedergeboorte of van dood en opstanding.

Maar ze waren allen onder de wolk en allen gingen ze door de zee; ze zijn allen in Mozes gedoopt, in de wolk en in de zee. Weet je meteen wat de betekenis van het begrip 'doop' is? Het is niet per se water. Je kunt gedoopt worden in water, maar blijkbaar ook in Mozes. Doop is gewoon een ander woord voor eenwording of vereenzelviging met. Ze hadden allen deel aan Mozes; ze waren allen in Mozes gedoopt, in de wolk en in de zee. In 1 Korinthe 12 zegt Paulus: 'Want in één geest worden wij allen tot in één lichaam gedoopt.' Of het nu Joden zijn, Grieken, slaven of vrijen, we krijgen allen één Geest te drinken. Hier wordt men in het lichaam gedoopt en wordt men één in het lichaam, het lichaam van Christus. Men wordt één met Christus. Paulus spreekt in Romeinen 6 ook over 'in Christus Jezus gedoopt zijn'. Het betekent één worden met, vereenzelviging met.

Israël was in Mozes gedoopt, in de wolk en in de zee. De Korinthiërs waren allen gedoopt in, en vereenzelvigd met degene van wie Mozes een beeld is: Christus. Heel Israël had deel aan Mozes, zoals alle Korinthiërs tot wie Paulus spreekt gelovigen waren en deel hadden aan Christus. Allen waren in Mozes gedoopt in de wolk en in de zee, zoals de Korinthiërs allen in Christus waren gedoopt. Zelfs in één Geest worden wij allen tot in één lichaam gedoopt. Ze hadden daar allemaal deel aan; daar gaat het om. Of het nu Joden zijn of Grieken, allen hadden deel. En dan vers 3...

De Geestelijke Betekenis van het Manna en de Rots ↑ hoofdstukken

Ze aten allen dezelfde geestelijke voeding. Ik moet er wat snel doorheen, maar dit is natuurlijk ook een lesje in typologie van Paulus. Hoezo aten ze dan geestelijke voeding? Ze aten toch manna, dat elke dag uit de hemel neerkwam? Het was letterlijk hemels voedsel, maar het is ook een uitbeelding van hemels voedsel. Zoals Mozes dat zelf zegt in Exodus 16, waar het over dat manna gaat. Toen de Israëlieten dat manna zagen, zeiden zij tegen elkaar: "Wat is dat?" In het Hebreeuws is "Manna" letterlijk: "Wat is dat?" Ze noemden het dus zo, omdat ze niet wisten wat het was. Mozes zei tegen hen: "Dit is het brood dat de HEERE u te eten gegeven heeft." Maar er staat ook: "Dit is het woord dat de HEERE geboden heeft." Het brood dat de Heer te eten gaf, is dus een beeld van het Woord dat de Heer geboden heeft.

Mozes zei het dus al: dat letterlijke voedsel is een uitbeelding van geestelijk voedsel, namelijk van het Woord van God. Daarom staat hier ook dat zij allen dezelfde geestelijke voeding aten en allen dezelfde geestelijke drank dronken. Zij dronken uit een geestelijke rots die hen volgde. Natuurlijk dronken ze letterlijk water uit een letterlijke rots, maar ook dat heeft een geestelijke betekenis. Want de rots was Christus, zo staat er direct achter. En wat Christus voortbrengt — het water — is een uitbeelding van het Woord van God en van geestelijke zegening. Die rots volgde hen, want die komen we een aantal keren tegen in de woestijnreis van Israël.

Zij aten en dronken dus van geestelijk voedsel en geestelijke drank uit een geestelijke rots, en zij deelden daarmee in wat God gaf. De Corinthiërs aten ook diezelfde geestelijke voeding en dronken dezelfde geestelijke drank. Zij waren allen in Christus. In de eerste verzen van 1 Korinthe 10 zegt Paulus: "Ik wil niet dat jullie onwetend zijn, broeders, dat onze vaders allen onder de wolk waren, allen door de zee heen gingen en allen in Mozes gedoopt werden, in de wolk en in de zee. Dat zij allen dezelfde geestelijke voeding hadden en allen dezelfde geestelijke drank dronken." Ze dronken uit de geestelijke steenrots die hen volgde, en die rots was Christus. Maar in het merendeel van hen heeft God geen welbehagen gehad, want zij werden in de wildernis, in de woestijn neergeveld. Allen liepen wel in de loopbaan, maar niet allen ontvingen de erekrans.

Dat was het algemene beeld van de sportwereld, maar nu wordt het beeld ontleend aan de Schrift. Allen dronken uit die rots, allen dronken dezelfde geestelijke drank, allen waren onder de wolk en in Mozes en gingen door de zee. Ze hadden daar allemaal deel aan; ze waren allemaal verlost uit Egypte. Maar God had in het merendeel van hen geen welbehagen, want ze werden in de woestijn neergeveld. Het beeld dat Paulus gebruikt is: allen lopen wel in de loopbaan, maar niet allen ontvangen de erekrans. Allen zijn wel uitgeleid uit Egypte, maar niet allen kwamen in het beloofde land aan.

In het merendeel heeft God geen welbehagen gehad. Het merendeel werd gedisqualificeerd, zou je kunnen zeggen. Ze werden neergeveld in de woestijn en bleken ongeschikt. Dat "merendeel" is overigens nog een understatement, want uiteindelijk waren het er maar twee: Jozua en Kaleb zijn de enige twee die in het beloofde land zijn aangekomen. Denk aan de twaalf verspieders die werden uitgezonden. Ze kwamen alle twaalf terug, maar tien van hen zeiden: "Dit is een onneembaar land met reuzen, machtige vestingen en grote steden met dikke muren. Dat gaat ons niet lukken." Maar er waren er twee die zeiden: "Inderdaad, het is een sterk land met dikke muren, maar God heeft het beloofd!" Zij stonden op Gods belofte, en daarin heeft God een welbehagen. In het merendeel had God geen welbehagen en zij werden in de wildernis neergeveld.

Bij Israël was het: allen uitgeleid, maar niet allen ingegaan. Bij de Corinthiërs — en bij ons — geldt hetzelfde: allen zijn gelovigen en behoren tot het lichaam, tot de Ecclesia, maar in het merendeel heeft God geen welbehagen als het gaat om de prijs. Allen lopen wel in de loopbaan, maar niet allen ontvangen de prijs. Allen zijn wel gelovigen, maar niet allen zullen de erekrans ontvangen. Want weten jullie niet dat weliswaar allen in de loopbaan rennen, maar dat niet allen de prijs ontvangen?

Typologische Lessen en de Gevolgen van Ongeloof ↑ hoofdstukken

Deze dingen in vers 6 werden typen voor ons, opdat wij geen begeerders van kwade dingen zouden zijn, zoals ook zij begeerden. Ik vind dit altijd schitterend. Er zijn altijd mensen die moeite hebben met typologie, maar hier wordt gezegd dat de hele woestijnreis van het volk Israël en alles wat daar gebeurde, typen voor ons werden. Het woord dat in de vertaling staat is zoiets als 'voorbeeld', maar er staat echt dit woord: tupoi, typen. Een model voor ons. Het zijn voorbeelden voor ons, typen.

Word ook geen afgodendienaars zoals sommigen van hen, zoals er geschreven staat: 'Het volk gaat zitten om te eten en te drinken en ze staan op om plezier te maken.' Dat staat zo in de Bijbel; er staan verwijzingen bij en hier gaat het over Exodus 32, het gouden kalf. Ik ga dat nu niet allemaal opzoeken, want als het om één vers ging, had ik er wel een dia van gemaakt. Maar het zijn hele Schriftgedeelten en als je het opzoekt, moet je er ook wat over gaan zeggen. Dat gaan we nu dus maar niet doen. Nee, word geen afgodendienaars zoals sommigen van hen, zoals er geschreven staat.

Laten wij ook geen ontucht plegen zoals sommigen van hen ontucht pleegden, waardoor er op één dag drieëntwintigduizend vallen. Dit zijn gewoon allemaal voorbeelden uit de geschiedenis van het volk Israël. Hier gaat het over Numeri 25, over het hoereren met de dochters van de Moabieten en hun goden. Daar gaat het dus ook weer over afgodendienst. En afgodendienst is altijd het eren van een ander dan de ene God. Als wij het hebben over afgodendienst, zoals dat ging bij dat gouden kalf, dan denken we misschien dat dit heel ver bij ons vandaan ligt. Maar afgodendienst is gewoon God niet als God erkennen, de ene God niet vereren. En ook dat gebeurt in onze tijd, zelfs in het christendom. Juist en vooral in het christendom, zou ik zeggen. De heilige drie-eenheid? Nee, er is één God. Overigens, dat gouden kalf moet u maar eens nazoeken. Aäron moest een beeld maken en zij vereerden dat als hun God die hen uit Egypteland had uitgeleid. Zij vereerden dat beeld als het beeld van dat gouden kalf. Maar God zei: 'Ik heb Mijzelf een beeld gemaakt', terwijl zij zichzelf een beeld van God hadden gemaakt. Zoek dat maar eens op. Laten wij dus geen ontucht plegen zoals sommigen van hen dat deden, waarbij er op één dag drieëntwintigduizend vielen.

Laten wij ook niet de Heer uitproberen zoals sommigen van hen Hem uitprobeerden; zij kwamen om door de slangen. Het gaat hier over het beproeven van God: uitproberen, beproeven of testen. Dat is weer een andere geschiedenis uit Numeri 21. Daar werd het volk door slangen gebeten en daar stierf men aan. Toen mocht Mozes een koperen slang maken. Want zoals Mozes de koperen slang in de woestijn verhoogde, alzo moet de Zoon des mensen verhoogd worden, opdat eenieder die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. Dat is Johannes 3 vers 14 en 15, net voor vers 16 dus. Zoek dat ook maar eens op. Laten wij de Heer niet uitproberen zoals sommigen van hen deden, want zij kwamen om door de slangen.

En mor ook niet, net als sommigen van hen morden, want zij kwamen om door de uitroeier of de verderver. Morren is klagen. Morren en klagen is het tegenovergestelde van danken. Als je dankt, ben je dankbaar; als je mort, ben je ondankbaar. Het volk dat morde, murmureerde in de woestijn. Zij klaagden; zij hadden blijkbaar het idee dat God het allemaal niet in de hand had. Maar wanneer we God wel als God erkennen en weten dat Hij alles in de hand heeft, dan danken wij Hem, ook al lijken de omstandigheden daar geen aanleiding voor te geven. Mor dus niet, klaag niet, net als sommigen van hen morden en omkwamen door de uitroeier.

Al deze dingen overkomen hen typologisch. Daar is dat woord weer: typisch, typologisch. Die dingen zijn hen typologisch overkomen als typen voor ons, zoals vers 6 al zei. Het zijn dus typen, het zijn beelden. Deze dingen overkomen hen typologisch en het werd geschreven tot onze attendering. Dat woord 'attendering' is opgebouwd uit twee woorden; het gaat over 'denken' of 'verstand' plus het woord 'plaatsen'. Iets in het denken of voor het verstand plaatsen, iemand attenderen.

Deze dingen overkomen hen typologisch en het is gegeven tot onze attendering, want de einden van de aeonen hebben ons bereikt. Over de aeonen hebben we het wellicht een andere keer weer eens, maar het einde van de aeonen betreft de aeonen waarin ook de nieuwe schepping tot stand gebracht zal worden: de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Wij zijn al een nieuwe schepping in Christus, dus de einden van de aeonen hebben ons al bereikt. Ik zou best eens wat meer over de aeonen willen zeggen, maar dat lijkt me nu niet helemaal het moment. 'Einden van de aeonen' is overigens de uitdrukking die meestal vertaald wordt met 'eeuwigheden'. Dit is echt zo'n vers waarvan je zegt: ja, het wordt een beetje lastiger om dat met 'eeuwigheden' te vertalen. Het einde van de eeuwigheden? Het lichaam van Christus is een nieuwe schepping; wij zijn al een nieuwe schepping.

Oproep tot Standvastigheid en Gods Trouw in Beproevingen ↑ hoofdstukken

Zodat: laat hij die meent te staan, uitkijken dat hij niet valt. Kijk naar dat hele voorbeeld van die loopbaan, van die renbaan, van ieders werk dat openbaar zal worden wanneer wij voor het podium van Christus zullen verschijnen, waar eenieder zal ophalen wat door het lichaam is verricht. Dat gaat hier allemaal om: om te menen, om staande te blijven. Dat is de oproep: blijf staande. En als je meent te staan, kijk dan uit dat je niet valt. Zoals Paulus ook zei: "Ik heb de goede strijd gestreden, namelijk: ik heb de loopbaan geëindigd, ik heb het geloof behouden, ik ben daarin blijven staan."

Nou ja, ik ken heel wat voorbeelden. "Staat dan in de vrijheid waarmee Christus ons vrijgemaakt heeft?" (Galaten 5). "Indien jullie maar blijven in het geloof, gefundeerd en vast" (Kolossenzen 1). 1 Korinthe 15, het laatste vers: "Word standvastig, onbeweeglijk, altijd overvloedig in het werk van de Heer." Altijd die oproep tot standvastigheid.

Nou, dan het laatste vers wat ik aan wil halen en waar ik ook mee af wil sluiten, want dit is natuurlijk een schitterende belofte: "Geen beproeving heeft jullie genomen, behalve wat menselijk is. En God is trouw" – dat is een belofte, dit – "die niet zal toelaten dat jullie beproefd worden boven wat jullie vermogen, maar Hij zal samen met de beproeving ook de uitkomst maken," of geven, "zodat jullie het kunnen doorstaan." Dat is dus de belofte die wij hebben. Een schitterende belofte waarin we mogen staan, waarvoor wij mogen danken: dat Hij trouw is en dat Hij niet zal toelaten dat wij beproefd worden boven wat wij vermogen.

Dus het volk Israël onderging beproevingen in de woestijn; wij als gelovigen ondergaan beproevingen waar die woestijn een beeld van is: deze wereld. Maar wij zullen niet boven ons vermogen worden beproefd. En met die beproeving... Hij zal samen met de beproeving ook de uitkomst geven, zodat wij die beproeving kunnen doorstaan. Daar wilde ik het maar bij laten; het lijkt me een schitterend slot zo.

📖 Categorie: Studies