de rechterstoel van Christus

De Schrift leert ons nadrukkelijk dat de gelovige één gemaakt is met Christus. Wij zijn gestorven, begraven, opgewekt en gezet in de hemel in Christus en in Hem volmaakt (o.a. Rom.6, Ef.2, Kol.2) . Zo rekent God en zo mogen wij ook rekenen.
De vertaling met de rechterstoel van Christus zet ons dan ook op het verkeerde been. Er is geen sprake van schuld of onschuld, want er is geen veroordeling voor degenen die in Christus Jezus zijn (Rom.8:1).

Wat vertaald is met rechterstoel is letterlijk de bêma, dat wil zeggen: het erepodium van Christus. Daar worden de prijzen uitgereikt. De gelovige ontvangt voor het erepodium van Christus, eer van God voor datgene wat God door de gelovige heeft kunnen doen. De wandel in geloof, het vaststaan in het werk VAN de Heer wordt beloond. Al het overige zal verdwijnen, zoals hout, hooi en stro door vuur wordt verbrand.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt de betekenis van de rechterstoel van Christus uit 2 Korinthe 5. Dit is geen plaats van veroordeling voor zonden, maar een erepodium waar gelovigen worden beoordeeld op het werk van de Heer dat door hen is verricht. Werken van eigen makelij, gesymboliseerd door hout, hooi en stro, zullen verbranden, maar de gelovige zelf blijft behouden. Wat op het fundament van Christus is gebouwd, komt in het licht en wordt beloond, waarbij gelovigen uiteindelijk elkaars onvergankelijke erekrans blijken te zijn bij de komst van de Heer.

Besproken Schriftgedeelten: 2 Korinthe 5, 1 Thessalonicenzen 4, Romeinen 15, Romeinen 8:1, Handelingen 7, 2 Korinthe 5:10, 1 Korinthe 4:5, Efeze 6, Kolossenzen 3:25, Romeinen 14, 1 Thessalonicenzen 3:13, 1 Korinthe 3, 1 Korinthe 15, Galaten 5, Romeinen 1, Jesaja 45, Filippenzen 2, 1 Korinthe 3, 1 Thessalonicenzen 2, 1 Korinthe 9, Handelingen 17, Filippenzen 4:1

“Niet de rechterstoel van Christus, maar het erepodium van Christus waar prijzen uitgereikt worden.”

Introductie op 2 Korinthe 5 en de Rechterstoel van Christus ↑ hoofdstukken

Ook namens mij een hele goede middag. Het is goed om weer in uw midden te zijn. Ik zeg weer, omdat het nog maar acht dagen geleden is dat we niet op deze plek, maar op een iets andere locatie samenkwamen rondom een specifiek onderwerp. We hadden daar het thema "De Heer tegemoet" en hebben daar vorige week zaterdag een hele studiedag over gehouden. Daar waren een aantal van u aanwezig, maar een aantal ook niet. Van sommigen had ik al begrepen dat ze inmiddels de audio's hebben terugbeluisterd. Dat zou een voordeel kunnen zijn als u hier zit, want we hadden het in de pauze van die dag over de rechterstoel van Christus. We spraken over het hoofdstuk 2 Korinthe 5, waar die term ook voorkomt. Die eerste verzen van 2 Korinthe 5 beschrijven een en ander wat weer met de gebeurtenis uit 1 Thessalonica 4 te maken heeft: de Heer tegemoet gaan.

Het leek me goed om naar aanleiding van die gesprekken in de pauze eens wat langer bij die rechterstoel van Christus stil te staan. Nu heb ik daar zelf een aankondiging over geschreven op mijn website, maar iemand uit uw midden zette daar wel druk op doordat hij daar zelf ook een aankondigingetje over schreef. Hij schreef over de rechterstoel en de grote witte troon en wat dat met elkaar te maken heeft. Ik wil het vanmiddag hoofdzakelijk over die term "rechterstoel van Christus" hebben en wat daar allemaal mee samenhangt. Om het nu ook nog uitgebreid over de grote witte troon te gaan hebben, is onmogelijk in een uurtje. Wellicht dat we er nog op komen, maar dan moeten we even kijken hoe we in de tijd zitten.

Ik weet niet hoe het u vergaat met die term de rechterstoel van Christus. Als je die term beschouwt en analyseert, dan zou je jezelf daar wel wat vragen over kunnen stellen. Hoezo een rechterstoel? Wat gebeurt daar? Wat heeft dat met een rechter te maken? Worden daar dan nog zonden beoordeeld? Want Paulus zegt: "Wij zullen allen moeten geopenbaard worden voor die rechterstoel van Christus." Wordt daar dan nog een oordeel gegeven over onze zonde? Hoe zit dat dan? Wat een rechter normaal gesproken doet, is getuigenverklaringen aanhoren en een aangeklaagde schuldig of onschuldig verklaren, om daarop een vonnis uit te spreken en een eventuele straf. Gaat dat voor ons als gelovigen dan ook nog op? Dat zijn allemaal relevante vragen die je jezelf zou kunnen stellen naar aanleiding van de term de rechterstoel van Christus. Zijn wij dan niet bevrijd van zonde en schuld? Dat leren we toch. Zijn we dan niet gerechtvaardigd? Wat is rechtvaardiging? Dat is toch vrijspraak? We zijn toch vrijgesproken? Dat zijn allemaal relevante vragen waar we gewoon eens bij stil moeten staan en waarvoor we dat schriftgedeelte onder de loep moeten leggen.

Dat schriftgedeelte noemde ik al, dat is in eerste instantie 2 Korinthe 5. We hebben het vorige week gehad over pakweg de eerste vier verzen, waar Paulus in vers 4 bijvoorbeeld zegt dat hij niet ontkleed wilde worden. U begrijpt dat dit beeldspraak is. Hij wilde niet ontkleed worden, wat hij in vers 3 "naakt bevonden" noemt. Ik ga dat verder niet uitleggen, maar hij spreekt hier over sterven. Hij wilde echter overkleed worden, zegt hetzelfde vers. In vers 1 noemde hij zijn lichaam een tent, een tabernakel, een tijdelijke woning. Zijn verlangen was om met die woning, dat huis, die woonstede die uit de hemel is, overkleed te worden. Hij zegt dan ook in vers 4 dat hij daarnaar verlangt; naar dat moment om overkleed te worden opdat het sterfelijke door het leven verslonden wordt. Ik heb ook gezegd vorige week: dat is niet het dode, maar het sterfelijke. Wij zijn sterfelijke mensen; wij leven weliswaar, maar wij zijn stervende als het erop aankomt. Hij doelt hiermee op die gebeurtenis die ook wel de opname van de gemeente wordt genoemd, of de wegrukking, of het moment zoals 1 Thessalonica 4 ook zegt dat wij de Heer tegemoet zullen gaan in de lucht.

Ik sla dan even een paar verzen over en ik haak aan in vers 9. Daar zegt Paulus: "Daarom zijn wij ook zeer begerig, hetzij inwonend, hetzij uitwonend, om Hem welbehaaglijk te zijn." Letterlijk staat er: "Daarom stellen wij er een eer in." Paulus stelde er een eer in, zoals hij er bijvoorbeeld ook een eer in stelde om te evangeliseren; dat zegt hij in Romeinen 15. Hij stelt er een eer in om, hetzij inwonend — en hij heeft het weer over dit lichaam — hetzij uitwonend, Hem welbehaaglijk of welgevallig te zijn. Dat inwonende gaat over het inwonen in het lichaam, in die aardse tent en tabernakel uit het voorgaande deel in het hoofdstuk. Het uitwonende gaat over het uitwonend zijn bij de Heer. Dat noemt hij namelijk allebei in vers 6. Hij zegt daar: "We hebben dan altijd goede moed en wij weten dat wij, inwonend in het lichaam, uitwonen van de Heer." Daarom zijn wij dan ook zeer begerig en stellen wij er een eer in, of we nu inwonend zijn in dit lichaam of uitwonend bij de Heer, om Hem welgevallig en welbehaaglijk te zijn.

En dan zegt hij in vers 10: "Want wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel van Christus, opdat eenieder wegdrage hetgeen door het lichaam geschied is, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad." Die "wij allen", dat gaat over gelovigen. Paulus noemt in vers 1 bijvoorbeeld en in vers 7 spreekt hij ook over "wij". Dat gaat over hemzelf natuurlijk en degenen met wie hij de brief aan de Korinthiërs geschreven heeft — volgens mij is dat met Timotheüs en Silas. Hij spreekt ook tot de Korinthiërs; hij spreekt gelovigen aan, heiligen in Christus Jezus. En hij zegt: wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel van Christus.

De Bema: het Erepodium van Christus ↑ hoofdstukken

En nogmaals: is een rechterstoel daar synoniem aan oordeel? Gaat het daar over schuldig of onschuldig? Ik denk dat u het vers al kent, tenminste, dat hoop ik. In Romeinen 8 vers 1 wordt gezegd dat er geen veroordeling is voor degenen die in Christus Jezus zijn. Paulus stelt dat zelfs heel expliciet. "Zo is er dan nu geen verdoemenis", zegt de Statenvertaling. Zo is er dan nu geen veroordeling voor degenen die in Christus Jezus zijn. Dus voor hen die in Christus zijn, is er geen oordeel. Maar hoezo dan hier die rechterstoel?

Welnu, 'rechterstoel' is de wijze waarop de vertalingen — de Statenvertaling en ook de NBG-vertaling — het weergeven. Andere vertalingen heb ik niet nagekeken, maar volgens mij heeft de Telos-vertaling het ook. We hebben dat allemaal vertaald met 'rechterstoel'. Het Griekse woordje dat hier echter gebruikt wordt, is *bema*. En een *bema* betekent letterlijk een stap of een opstap. Dat doet ons al snel denken aan een verhoging of een podium. Ik loop wat op de muziek vooruit, maar ik zeg nu alvast dat dit het erepodium is: het erepodium van Christus. Niet de rechterstoel van Christus, maar het erepodium van Christus waar prijzen uitgereikt worden.

Datzelfde woordje *bema* komen we bijvoorbeeld tegen in Handelingen 7. Ik ga daar even naartoe. Ik ga daarbij helemaal voorbij aan het verband, omdat het mij puur om dat woordje *bema* gaat. Het wordt gebruikt in vers 5, waar het over Abraham gaat. God had hem van de ene plaats naar een andere plaats gestuurd, naar een ander land. Dan staat er in vers 5: "En Hij — dat is God — gaf hem geen erfdeel in hetzelfde, ook niet een voetstap." Wat hier vertaald is met voetstap, is *bema podos*. *Podos* kent u misschien wel van de podoloog; dat heeft met voeten te maken. Als u problemen met uw voeten heeft, gaat u naar een podoloog. Maar hier staat dus *bema podos*, en dat is vertaald met voetstap. Letterlijk is het 'stap van voet'. Dus inderdaad een voetstap.

Maar hier is dat woordje *bema* dus inderdaad vertaald met 'stap'. Het is een stap, een opstap. In 2 Korintiërs 5 vers 10 is het de plek waar gelovigen beoordeeld worden. Er is geen veroordeling, maar er is wel een beoordeling. En wat er dan beoordeeld wordt, daar moeten we het natuurlijk over gaan hebben. "Wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel van Christus." Die openbaring voor de rechterstoel van Christus volgt op dat 'overkleed worden' waar het eerste deel van het hoofdstuk over spreekt. Het volgt ook op ons veranderd worden of onze wegrukking. Hoe snel dat daarop volgt, weet ik niet. Ik weet alleen dat Paulus in dit verband die twee gebeurtenissen wel met elkaar noemt en ze dus, wat mij betreft in ieder geval, met elkaar in verband brengt.

Om dichter op die tekst in te zoomen: wij allen moeten geopenbaard worden voor de rechterstoel van Christus. Dat moet openbaar gemaakt worden; dat woord komt letterlijk van 'schijnen'. Wij moeten verschijnen voor het podium van Christus. Datgene wat nu blijkbaar niet zichtbaar is, wat verborgen is, wordt daar zichtbaar. Het wordt ontdekt, het wordt geopenbaard — op zich een prima vertaling. Het spreekt allemaal van hetzelfde: zaken die verborgen zijn, komen aan het licht. We vinden dat wel vaker in de Schrift, tamelijk vaak zelfs.

Het Openbaar Worden van de Motieven van het Hart ↑ hoofdstukken

Ik wil een voorbeeld uit 1 Korinthe noemen, ook uit de brieven aan de Korinthiërs, maar dan uit de eerste brief. In 1 Korinthe 4 vers 5 spreekt Paulus ook over oordelen, en hij zegt in vers 3: "Mij is voor het minste dat ik van jullie door jullie geoordeeld word." Blijkbaar hadden die Korinthiërs hun oordeel over hem al klaar. Dat "mij is voor het minste" is natuurlijk tamelijk plechtig Nederlands. Eigenlijk zegt hij – hoe zeg ik dat nog steeds netjes, maar toch iets moderner –: "Het zal mijn worst wezen dat ik door jullie geoordeeld word." Dat is wat hij eigenlijk zegt over een menselijk oordeel. Hij zegt zelfs: "Ik oordeel ook mijzelf niet." Aan het einde van vers 4 stelt hij: "Die mij oordeelt, is de Heer."

Vervolgens gaat hij daarop in: "Zo dan, oordeelt niets voor de tijd, totdat de Heer zal gekomen zijn, die ook in het licht zal brengen hetgeen in de duisternis verborgen is en de raadslagen van de harten zal openbaren. En alsdan zal aan ieder lof worden van God." Paulus zegt hier dat de beoordeling niet aan ons toekomt, maar dat het oordeel aan de Heer is. We zouden onze broeders en zusters dus niet moeten oordelen. Sowieso ziet de mens toch maar aan wat voor ogen is, maar de Heer gaat uiteindelijk alles in het licht brengen. Wat nu verborgen is, noemt hij daar de raadslagen van het hart: de motieven en de voornemens van het hart.

Met wat voor bedoeling hebben wij de dingen gedaan? Met wat voor motieven doen wij de dingen die we doen? Wij kunnen dat als mensen van de buitenkant niet zien, tenminste meestal niet. De mens ziet aan wat voor ogen is en de Heer ziet het hart aan. De werken die uit een mens voortkomen, doet hij die uit liefde voor de Heer? Doet hij die uit liefde voor anderen, of wellicht uit liefde voor zichzelf? Wij kunnen dat niet beoordelen, maar de Heer kan dat wel. Want Hij ziet het hart aan en er komt een tijd dat de Heer zal komen en in het licht zal brengen wat in duisternis verborgen is. Hij zal de raadslagen van het hart, die motieven en bedoelingen, openbaren.

Ook hier wordt de komst van de Heer in verband gebracht met het openbaren van zaken. Op zich is dat logisch, want Hij wordt zelf ook geopenbaard. We hebben een heel boek dat daarover gaat: de Openbaring van Jezus Christus. Maar alles zal aan het licht komen. Wij denken dan al snel aan het negatieve, vooral als we wat calvinistisch zijn opgevoed wellicht, maar het gaat ook om de positieve dingen. Of laat ik zeggen: juist de positieve dingen. Het positieve zal beloond worden en het negatieve zal verdwijnen – daar kom ik later nog op terug.

Let ook goed op wat er aan het einde van 1 Korinthe 4 vers 5 staat: "Alsdan zal ieder lof hebben van God." Dat gaat over gelovigen; ieder zal lof ontvangen. "Lof", of "eer" in andere vertalingen; je zou ook kunnen zeggen: complimenten. Het woord wordt ook vertaald met lofprijzing. Wanneer er in Efeze staat dat wij leven tot de lof van de heerlijkheid van Zijn genade, is dat hetzelfde woordje. Wij leven om Hem te loven, wij leven tot eer en tot lof van Hem. Maar hier staat dat wij alsdan ieder lof zullen hebben van God. Wij zullen dus lof van God ontvangen. Er staat ook niet dat de één lof ontvangt en de ander straf. Dat staat hier niet, want het gaat over gelovigen, en gelovigen ontvangen dan blijkbaar lof van God. Dat is natuurlijk een kwestie van genade omdat het totaal onverdiend is, maar dat is nu juist de boodschap van de brieven van Paulus.

Ik ga terug naar dat gedeelte in 2 Korinthe 5. Ja, wij allen moeten geopenbaard worden; wij moeten verschijnen voor de rechterstoel van Christus. Voor dat podium van Christus, voor dat erepodium. In de Statenvertaling hebben de vertalers toegevoegd: "opdat een ieder wegdrage hetgeen door het lichaam geschied is, naar dat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad." Dat "wegdragen" staat er letterlijk als iets wat je terugontvangt of verkrijgt. Het gaat om vergelden, maar bij vergelding hebben wij vaak weer een negatieve bijklank. Dat kan echter net zo goed positief zijn. Als ik zeg "vergoeding", dan klinkt dat al wat vriendelijker, maar het principe is hetzelfde. Opdat een ieder terugontvangt, vergoed krijgt, wat door het lichaam geschied is.

Die waarheid vinden we vaker in de Schrift, ook met ditzelfde woordje dat hier vertaald is met "wegdragen". In Efeze 6 zegt Paulus: "Het goede dat ieder gedaan heeft, zal hij terugontvangen." Dus het goede dat wij doen, ontvangen we terug. Hoe dan? Doordat het aan het licht komt. Het komt openbaar dat wij dat gedaan hebben; de waarheid komt aan het licht. Onze motieven komen aan het licht. Het wordt duidelijk dat wij het gedaan hebben en Hij zal ons er lof voor geven en ons belonen. Net zo goed zegt Kolossenzen 3 vers 25: "Wie onrecht gedaan heeft, zal het onrecht dat hij gedaan heeft terugontvangen." Er staat niet dat hij straf zal ontvangen op het onrecht dat hij gedaan heeft. Nee, het onrecht dat wij doen, het recht dat wij doen en het goede dat wij doen: we ontvangen het terug. Het zal namelijk openbaar worden.

Voor wie? Voor iedereen? In ieder geval voor onszelf. De Heer zal het openbaren en in het licht brengen. Er staat dat wij allen geopenbaard moeten worden voor de rechterstoel van Christus. Ik weet niet of we daar met z'n allen tegelijk verschijnen of dat het een individuele kwestie is, maar er zijn schriftplaatsen zoals Romeinen 14 – waar ik straks nog op kom – en 1 Thessalonicenzen 3 vers 13. Ik rol een beetje van het een in het ander, maar daar staat: "Opdat Hij uw harten versterke om onberispelijk te zijn in heiliging voor onze God en Vader bij de komst, de parousia, van onze Heer Jezus Christus met al Zijn heiligen." Het gaat hier om precies hetzelfde woordje als in 2 Korinthe 5 vers 10: "voor", in de zin van "ten overstaan van" of "vlak voor" iemand verschijnen. Je zou dus kunnen concluderen dat het een groepsproces is, zoals wij dat zouden noemen.

Maar daar ben je toch niet bang voor? "Je zult jezelf doodschamen voor datgene wat je verkeerd hebt gedaan." Ja, maar wie niet? Ik ga daar niet omheen draaien. Doodschamen... ik bedoel, dat zal bij iedereen zo zijn. Nou, voor jou wellicht een troost: we zitten wat dat betreft allemaal in hetzelfde schuitje natuurlijk. Wat denk je, dat we meer boeken hebben gehad dan? Dank u wel. "Dat snap ik niet zo goed, want het is toch weg? Waarom wordt dat dan nog weer opgehaald? Dat was toch weg? Het is toch mee het graf ingegaan? Dat snap ik niet zo goed." Nou ja, kijk: wij zijn in Christus en God ziet ons volmaakt aan in Christus. We zijn één met Hem, we zijn met Hem gestorven, begraven en opgewekt. Zo ziet God ons, zo rekent God met ons, maar wij weten zelf natuurlijk ook dat we in de praktijk niet volmaakt zijn.

En we weten dat we God tekortdoen. En de tekorten, die zullen aangevuld worden. En hoe? Het enige wat ik daarover lees in de Schrift, is dat de waarheid openbaar zal worden. Ik kom er straks nog wel op dat de goede dingen beloond zullen worden. En juist die slechte dingen – het kwade, 'hout, hooi en stro', om meteen de term uit 1 Korinthe 3 te noemen waar ik straks nog op kom – dat zal verbranden, het zal verdwijnen. Ik kom daar straks nog wel op terug, op 1 Korinthe 3 in ieder geval.

Maar in 2 Korinthe 5 vers 10 gaat het over 'terugontvangen' of 'vergoeden'. Verborgen dingen die aan het licht komen voor het podium, voor het erepodium van Christus. Prijzen worden daar uitgereikt. Dat heb ik nu, volgens mij, al een aantal keren gezegd, maar ook daar kom ik nog op terug. Want ook in die beeldspraak noemt Paulus deze dingen. Ja, dat hout, hooi en stro, daar kom ik straks ook nog op zoals gezegd. Dat is opdat eenieder terugontvangt, vergoed krijgt wat door het lichaam is geschied. 'Het doorheen het lichaam', staat er letterlijk. Ons lichaam wordt gezien als een instrument. Dat is het ook, waardoor God Zijn dingen doet, en de mate waarin wij dat toelaten, dat wordt beloond.

Hetzij goed, hetzij kwaad. Motieven spelen dus een rol; dat zegt 1 Korinthe 4 vers 5. Is het werk van de Heer of is het ons eigen werk? Wij kunnen dat niet altijd zien. Wij kunnen dat eigenlijk niet zien, laat ik het zo zeggen. Wij zien aan wat voor ogen is. Hebben we het voor de Heer gedaan of voor mensen? Is het blijvend of verdwijnt het?

De Schrift spreekt natuurlijk ook over recht en krom. God rekent geloof tot gerechtigheid. God rekent geloof tot recht. En het kromme – wat krom is, dat is wat wij doen, wat wij denken vanuit ongeloof – dat zal rechtgezet worden. Het is ook een tekort wanneer wij niet uit geloof geleefd hebben, of dingen die wij niet uit geloof gedaan hebben. Daarin hebben we God tekortgedaan. En dat tekort zal aangevuld worden.

Standvastig en Onbeweeglijk in het Werk van de Heer ↑ hoofdstukken

Om welk werk gaat het dan? Dat is natuurlijk wel een hele belangrijke vraag. Ik blijf hiervoor even in Korinthe, maar ik blader naar 1 Korinthe 15. In het allerlaatste vers, nadat Paulus een geweldig pleidooi en betoog heeft gegeven over de opstanding van de doden, zegt hij concluderend: "Daarom, mijn geliefde broeders, wees standvastig." Letterlijk staat daar: "wordt standvastig".

Wordt standvastig, wordt onbeweeglijk, altijd overvloedig zijnde in het werk van de Heer. Standvastig is ongeveer hetzelfde als onbeweeglijk: niet heen en weer geslingerd worden, maar vaststaan in de boodschap. Welke boodschap? De boodschap die Paulus in 1 Korinthe 15 naar voren brengt in de voorgaande verzen.

Wordt standvastig, onbeweeglijk, altijd overvloedig zijnde in het werk van de Heer. In het werk van de Heer; er staat niet "ons werk voor de Heer", maar "het werk van de Heer". Daarin zouden wij standvastig zijn, daarin zouden we onbeweeglijk zijn en daar zouden we altijd overvloedig in zijn. Niet ons werk voor de Heer, maar het werk van de Heer; namelijk het feit dat Híj de dingen doet, dat Híj de dingen tot stand brengt, dat alles uit Hem is en door Hem en tot Hem. Dat alles Zijn werk is. Het is dus niet ons werk, maar Zijn werk waarop wij zouden staan. Daar zouden we in blijven staan, en dat is dan ook het werk dat beloond wordt.

Paulus noemt dat wel vaker, dat vaststaan of staande blijven. Galaten 5 zegt: "Staat dan in de vrijheid." De strijd is namelijk niet om te rennen voor Hem en van alles te doen, maar om standvastig te blijven in de boodschap van de Schrift, een boodschap van genade. Iedereen die die boodschap kent, die weet dat. Als je de boodschap kent en als je hem uitdraagt – en dat gaat vanzelf, want stromen van levend water stromen uit ons binnenste als we die boodschap kennen – dan krijg je vanzelf met tegenstand te maken. Je krijgt te maken met hen die je onder de wet willen brengen of op een andere manier jou willen doen wankelen.

En de oproep in de Schrift is altijd: wees standvastig in die boodschap, in het werk van de Heer, Zijn werk. Wees standvastig in de boodschap dat het Zijn werk is en niet ons werk. In Efeze 6 bijvoorbeeld, bij de beschrijving van de wapenrusting, staat ook een aantal keren: "Sta dan." Blijf staan, wees standvastig. De uitrusting die daar genoemd wordt, is een verdedigingsuitrusting met een harnas en een schild dat vurige pijlen uitblust. Die pijlen komen wel, maar wij hebben dat schild en dat harnas nodig.

Paulus zegt dan ook aan het einde van zijn loopbaan, ergens in de Timotheüsbrieven: "Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb de loop beëindigd." Zijn carrière als apostel was ten einde en hij zegt: "Ik heb de goede strijd gestreden." Nou, wat is die goede strijd? Hij kon aan het einde van zijn loopbaan zeggen dat hij het geloof behouden had. Hij was vast blijven staan in die boodschap van genade en hij had ook niets anders uitgedragen dan een boodschap van genade.

Standvastig in het werk van de Heer, onbeweeglijk daarin. Romeinen 1 zegt bijvoorbeeld dat de waarheid ten onder wordt gehouden. We leven in een boze aion waarin de waarheid ten onder wordt gehouden. Dus zodra je in de waarheid staat, dan zal men die bestrijden.

Ieder Zal voor Zichzelf aan God Rekenschap Geven ↑ hoofdstukken

Romeinen 14 werd door Jan al genoemd als het schriftgedeelte waarin ook over die rechterstoel wordt gesproken. In de grondtekst wordt daar het woord 'Bema' gebruikt. Precies hetzelfde woord wordt daar gebruikt: de Bema van Christus. De NBG-vertaling heeft hier 'de Bema van God'. Dat heeft met handschriften te maken, maar het maakt niet heel veel verschil, want de Schrift leert ook dat het oordeel door de Vader aan de Zoon gegeven is. De Statenvertaling heeft hier in ieder geval 'de rechterstoel', de Bema van Christus.

Ik wil die verzen even doornemen en daar wat context bij geven. De context van Romeinen 14 is, net als in 1 Korinthe 4, dat wij de ander niet zouden oordelen. In vers 4 zegt Paulus bijvoorbeeld: "Wie bent u, die de huisknecht van een ander oordeelt?" Wij zijn gelovigen, wij zijn knechten of slaven van God en van Christus. Paulus zegt eigenlijk: die ander is het eigendom van Christus. Wie ben jij dan dat jij hem of haar oordeelt? Er is maar Één aan wie dat oordeel toekomt, en Hij gaat dat ook doen.

In vers 10 staat: "Maar u, wat oordeelt u uw broeder? Of ook u, wat veracht u uw broeder?" Verachten is minder achten, minachten. "Want wij zullen allen voor het erepodium, de Bema van Christus, gesteld worden." Kijk, voor dat podium van Christus komt alles in het licht; alles wordt daar openbaar. Hoezo zouden wij dan als mensen anderen oordelen? Het komt ons niet toe om te oordelen. Wij zien immers alleen maar wat we zien, en wij mensen zien nu eenmaal niet alles. Maar de Heer kent de raadslagen van het hart. Die ander is Zijn bezit, die behoort Hem toe. Dus dat oordeel is aan Hem. Daarom zegt Paulus: "Wij zullen allen voor dat podium van Christus gesteld worden."

Want er is geschreven: "Ik leef, zegt de Heer, voor Mij zal elke knie zich buigen en elke tong zal God belijden." Alles komt daar openbaar: het goede, maar ook het tekort. En als wij lof van Hem ontvangen, dan zullen onze knieën voor Hem buigen. Dan zullen we Hem lof brengen, ook voor het tekort dat we Hem hebben aangedaan. Ook daarvoor zullen we voor Hem neerbuigen. Hij is God; dat zal openbaar worden. In vers 11 wordt gesproken over de levende God: "Ik leef, zegt de Heer, voor Mij zal elke knie zich buigen, elke tong zal God belijden." Dit is een citaat uit Jesaja 45, en we komen deze woorden ook tegen in Filippenzen 2.

In deze context gaat het over gelovigen. Wij allen zullen voor het podium verschijnen. Maar uiteindelijk zal elk mens voor zijn Schepper verschijnen en met de waarheid geconfronteerd worden. Allen zullen Hem dan ook erkennen en belijden. Elk mens zal daar voor Hem verschijnen — weliswaar niet op dit moment, maar op andere momenten, zoals bijvoorbeeld bij de Grote Witte Troon. Elk mens zal daar verschijnen en aan elk mens zal geopenbaard worden wie hij is of wie hij is geweest in het licht van zijn Schepper. Ieder mens zal dan met de waarheid geconfronteerd worden.

Je kunt het een straf noemen, maar voor velen zal dat een harde confrontatie zijn. De waarheid is hard. Jesaja 45 zegt ook: "Zij zullen beschaamd worden als zij met Hem geconfronteerd worden", als zij zien wie Hij is. Wellicht moeten we daar eens een keer over doorspreken: over oordeel en gericht in de Schrift. Maar de Schrift zegt dat elk mens aan zichzelf geopenbaard zal worden. Elk mens zal in het licht van God verschijnen en hij zal zien wie hij zelf is in het licht van zijn Schepper. Mensen denken te weten wie ze zijn, maar ze zullen dan pas echt weten wie ze zijn in het licht van hun Schepper. En daar zal elke knie buigen.

Vers 12 zegt dan: "Zo dan, eenieder van ons zal voor zichzelf aan God rekenschap geven." Let op de nadruk: ieder van ons zal voor zichzelf rekenschap geven, niet voor de ander. Oordeel die ander dus niet; dat is Paulus' boodschap hier. Rekenschap geven voor zichzelf aan God, dus ook niet aan elkaar. We hoeven elkaar geen rekenschap af te leggen. Nee, eenieder zal voor zichzelf aan God rekenschap geven. Niet aan anderen, niet over anderen en niet aan elkaar, maar aan God. Hij is onze Heer.

Paulus zegt dan in het vervolg van vers 13: "Laten wij dan elkaar niet meer oordelen." Want dat oordeel is voor de tijd en het komt ons niet toe.

Bouwen met Goud en Zilver of met Hout, Hooi en Stro ↑ hoofdstukken

Goed, dan wil ik naar 1 Korinthiërs 3. Ik had er al even naar verwezen en ik hoop dat dit hoofdstuk en dit gedeelte een en ander nog wat duidelijker maken. Ik haak aan in vers 9. Paulus zegt daar: "Want wij..." Hij heeft het in eerste instantie in dit verband over zichzelf en Apollos. Wij zijn Gods medearbeiders. Gods akkerwerk, Gods gebouw zijt gij.

Paulus heeft het hiervoor gehad over dat akkerwerk, over de landbouw zeg maar. In vers 6 zegt hij: "Ik heb geplant, Apollos heeft natgemaakt, maar," zegt hij dan ook, "uiteindelijk betekent dat niet zoveel, want God is degene die de groei geeft." Wij zijn maar instrumentjes die kunnen planten en natmaken, maar daar houdt het voor de mens op. God is degene die de groei geeft. Daar ging het voorgaande over.

Het navolgende gaat over wat hij aan het einde van vers 9 noemt: Gods gebouw zijt gij. Let ook op de nadruk die Paulus telkens legt op "Gods" of "van God". Wij zijn Gods medearbeiders, Gods akkerwerk, Gods gebouw zijt gij. En dan in vers 10: "naar de genade van God", weer de genade Gods, "die mij gegeven is". Het is Gods genade. Het was gegeven, oftewel: het is allemaal Gods werk.

Paulus zegt: "Naar de genade Gods die mij gegeven is, heb ik als een wijs bouwmeester het fundament gelegd. En een ander bouwt daarop, maar ieder zie toe hoe hij daarop bouwt." Nogmaals, in eerste instantie heeft Paulus het over Apollos en zichzelf. Zij verkondigden het Woord in Korinthe en na hen waren er anderen gekomen die ook het Woord brachten. Dat weten we uit de rest van de Korinthe-brieven, maar hij trekt het verband straks wat algemener en dan gaat het over gelovigen in het algemeen. Hij zegt in ieder geval: "Ik heb als een wijs bouwmeester het fundament gelegd." Bouwmeester, dat woordje is *architecton*; daar komt ons woord architect natuurlijk vandaan. Een wijs bouwmeester, en ieder zie toe hoe hij daarop bouwt.

Paulus heeft het in deze brieven al gehad over woorden van menselijke wijsheid (hoofdstuk 2 vers 13) en de wijsheid van deze wereld (hoofdstuk 3 vers 19). Bouwen we daarop? Op woorden van menselijke wijsheid? Op de wijsheid van deze wereld? Of bouwen we op Gods Woord, op wat Hij belooft en wat Hij doet? Standvastig en onbeweeglijk in het werk van de Heer. Zijn Woord. Paulus noemt dat in dit hoofdstuk. Je zou die eerste twee hoofdstukken rustig door moeten lezen. De dwaasheid van deze wereld zet Paulus tegenover de wijsheid van God. De kracht van God en de wijsheid van God noemt hij het bijvoorbeeld in hoofdstuk 1 vers 24. Dat is Christus, Zijn werk. Bouwen we op woorden van menselijke wijsheid? Bouwen we op de wijsheid van deze wereld of bouwen we op Christus en op Gods Woord, de kracht en de wijsheid van God?

Daar heeft Paulus het over als hij zegt: "Naar de genade van God die mij gegeven is, heb ik als een wijs bouwmeester het fundament gelegd." Dat fundament is Christus, zegt hij in het volgende vers. En een ander bouwt daarop, maar ieder zie toe hoe hij daarop bouwt. Want niemand kan een ander fundament leggen dan hetgeen gelegd is, hetwelk is Jezus Christus. Letterlijk staat er "naast hetgeen gelegd is". Oftewel, er is geen ander fundament dan Christus Jezus. Bouw je naast Christus Jezus, dan bouw je sowieso verkeerd. Dan bouw je niet aan het gebouw waar Paulus het over heeft.

En dan vers 12: "Indien iemand op dit fundament bouwt..." Het fundament Jezus Christus. "Indien iemand op dit fundament bouwt: goud, zilver, kostelijke stenen," zegt de Statenvertaling. Ik denk dat de NBG "kostbare stenen" heeft. "Hout, hooi en stoppelen. Hout, hooi en stro." U begrijpt waarschijnlijk wel dat die zes zaken die genoemd worden in twee categorieën zijn op te delen: goud, zilver en kostbare stenen tegenover hout, hooi en stro. Die eerste drie zaken spreken van God. Goud is onvergankelijk, spreekt van onvergankelijke dingen, van God. Kijk maar eens wat er in de tabernakel, in de tempeldienst, allemaal overtrokken was met goud. Zilver is in de Schrift een betaalmiddel, zilverstukken. De prijs, de losprijs is betaald. Dat is namelijk het werk des Heren, het werk van de Heer. Niet wij moeten betalen of nog wat wisselgeld bijleggen; nee, het is Zijn werk. Hij heeft die losprijs betaald.

Kostbare stenen. Als ik Openbaring opsla, wordt daar veel over kostbare stenen gesproken. Lichtdoorlatende stenen. Die spreken van de veelkleurige wijsheid van God. Al die kleuren hebben hun eigen verhaal: blauw, rood, purper. De veelkleurige wijsheid van God.

Hout, hooi en stro. Bij hout staat er letterlijk iets van een meervoud, houten delen. Dat is waar de mens mee bouwt, constructies bouwen. Het spreekt van wat Paulus hier noemt: woorden van menselijke wijsheid, filosofieën. Het klinkt interessant, maar als het door vuur beproefd wordt – dat lezen we straks – dan houdt het geen stand. Hooi is gedroogd gras. Het spreekt van vergankelijkheid, ook van aardse rijkdom in de Schrift, maar ook: alle vlees is als gras. Dus wat gericht is op het vlees, op werken, dat is hooi. En stro? Daar werden bijvoorbeeld in de tijd dat Israël in slavernij was in Egypte de tichelstenen van gemaakt. Het is dan ook een beeld van de mens die in slavernij is onder de wet, wat voor wet dan ook. Maar ook de toren van Babel werd gebouwd met tichelstenen.

Dus goud, zilver en kostbare stenen: daar kun je mee bouwen. En je kunt bouwen met hout, hooi en stro. Dan in vers 13 wordt er gezegd: "Eens ieders werk zal openbaar worden." Ook hier wordt dat woord gebruikt dat afgeleid is van schijnen of verschijnen, wat we net ook lazen. Het zal in het licht komen. Dat wat in de duisternis gedaan is of in het verborgene, het komt allemaal in het licht. Eens ieders werk zal openbaar worden, want de dag zal het verklaren. Welke dag? De dag van Christus. Paulus zegt in Filippenzen ook dat Hij die in u een goed werk is begonnen, dit zal voleindigen tot op de dag van Christus. Totdat we samen met Hem, samen met de Heer zullen zijn. Dan komt alles aan het licht. Hier staat het woordje "verklaren", en dat is zoiets als duidelijk maken.

Ieders werk zal openbaar worden, want de dag zal het duidelijk maken, omdat het door vuur ontdekt wordt. Voor ons is blijkbaar niet altijd zichtbaar wat voor werken het zijn, of wij bouwen met goud, zilver en kostbare stenen of met hout, hooi en stro. In ieder geval zal het op die dag duidelijk worden. Het zal door vuur openbaar gemaakt worden. En hoedanig eens ieders werk is, zal het vuur beproeven. Niet *hoeveel* werk wij gedaan hebben – het vuur beproeft niet de kwantiteit – maar *hoedanig*. Wat voor soort werken hebben wij gedaan? Hebben we gebouwd? Zijn we standvastig geweest in het werk van de Heer? Zijn we daar onbeweeglijk in geweest? Of hebben we vertrouwd op mensenwerk, op ons eigen werk, op woorden van menselijke wijsheid, op woorden van geestelijke leiders of op mooie filosofieën?

De dag zal het verklaren, omdat het door vuur ontdekt wordt. Het vuur zal testen wat voor soort werk het is. Het zal duidelijk worden of het blijvend is of dat het verdwijnen zal. Of het Gods werk is of mensenwerk in wat voor vorm dan ook. Of het goud, zilver en kostbare steen is, of hout, hooi en stro. Zo iemands werk blijft dat hij daarop gebouwd heeft, die zal loon ontvangen. Dus het blijvende, dat wat blijft, dat wat gebouwd is met goud, zilver en kostbare stenen...

Dat wat gebouwd is, wat het werk is van de Heer, ja, dat zal blijven. Zo iemands werk blijft dat hij daarop gebouwd heeft, die zal loon ontvangen. We lazen net al over eer en lof ontvangen van God. Hier wordt ook niet gesproken van straf of veroordeling. Nee, er wordt gewoon gezegd dat de waarheid aan het licht zou komen.

En zo iemands werk zal verbrand worden – dat is namelijk hout, hooi en stro, en dat verbrandt; die andere zaken verbranden niet. Zo iemands werk zal verbrand worden, die zal schade lijden: verlies. Dat wat hij beschouwde als winst, dat verliest hij.

Paulus noemt het overigens zelf ook: alles wat hij winst geacht heeft – en dat was zelfs nog tijdens zijn leven – alles wat hij rekende als winst, dat bleek voor hem vuilnis te zijn. Dat heeft hij nog tijdens zijn leven achter zich gelaten. Maar voor velen zal dit het moment zijn waarop men ziet dat wat men rekent als winst, hout, hooi en stro is. En dat zal dus verbranden.

Nogmaals, hier wordt niets gezegd over straf of veroordeling. Er wordt gesproken over beproeving van ons werk, of het werk wat Hij door ons heeft kunnen doen. Daar kom ik straks nog op.

In ieder geval staat hier ook aan het einde van vers 15: zelf zal hij behouden worden. Dus als alles wat diegene bewerkt heeft in zijn leven hout, hooi en stro is... of een gedeelte daarvan – het zal bij ons allemaal een gedeelte zijn, kan ik me zo voorstellen – dan zal dat verbranden. Maar zelf zal diegene behouden worden, maar alzo als door vuur. Het hout, hooi en stro verbrandt en diegene blijft behouden.

Gelovigen als Onze Onvergankelijke Erekrans ↑ hoofdstukken

Ik ga nog even naar een ander gedeelte waarin iets wordt gezegd over de vraag die Gerrit stelt: wat houdt dat loon nou precies in? De vraag is of ik daar een heel precies antwoord op kan geven, maar ik kan in ieder geval laten zien wat de Schrift daarover zegt. Daarvoor wil ik gaan naar 1 Thessalonicenzen hoofdstuk 2. Een groot deel van de studiedag ging ook over de brief aan de Thessalonicenzen. Ik haak even aan bij vers 19, maar voor het verband begin ik in vers 17. Daar vergelijkt Paulus zichzelf met een vrouw die haar kinderen voedt, en in vers 11 ook met een vader: "Hoe wij ieder van u, als een vader zijn kinderen, aanmoedigden en vertroostten". Ik lees direct maar hoe het er staat.

Hij had dus een grote liefde en betrokkenheid bij deze Thessalonicenzen. "Maar wij, broeders, van u verweesd zijnde voor een kleine wijle tijds, naar het aangezicht, niet naar het hart..." Paulus had hen niet meer ontmoet, hij had geen face-to-face contact meer gehad, maar in het hart was hij bij hen. En hij zegt dan: "...niet naar het hart, wij hebben ons te overvloediger benaarstigd om uw aangezicht te zien met grote begeerte. En daarom hebben wij tot u willen komen, ikzelf, Paulus, eenmaal en andermaal, maar de satan heeft ons belet." Hoe dat precies zit, weet ik ook niet. In ieder geval wilde hij naar die Thessalonicenzen toe. Dat was nog niet gelukt; hij wilde hen weer zien.

Hoezo had hij zo’n liefde voor hen? Hoezo lagen die Thessalonicenzen hem zo aan het hart? Nou, hij zegt in vers 19: "Want welke is onze hoop, of blijdschap, of kroon des roems?" Wat is onze verwachting? Waar zien wij naar uit? Vreugde. Wat is onze verwachting, onze blijdschap, of onze erekrans? Paulus noemt wel vaker dit beeld van een erekrans; ik denk dat de MBG inderdaad "erenkrans" heeft staan. Het is een lauwerkrans. Winnaars van sportwedstrijden werden geëerd met een lauwerkrans. Nou, we hadden het net al over het podium van Christus waar de prijzen uitgereikt worden. Hier wordt gesproken van een krans, een erekrans. In 1 Korinthe 9 zegt Paulus: "Weet gijlieden niet, dat die in de loopbaan lopen, allen wel lopen, maar dat één de prijs ontvangt? Loopt alzo, dat gij die moogt verkrijgen".

Oftewel, hij zegt: we lopen in een loopbaan. In de sport waar Paulus het beeld van aanhaalt, is het zo dat er maar één de prijs ontvangt, dat er maar één de eerste wordt. Paulus zegt hier niet dat het bij ons ook zo is dat er slechts één de prijs ontvangt, maar hij zegt: loop wel alsof jíj diegene bent die die prijs zou ontvangen. En ieder die om die prijs strijdt — in dat beeld van de sportwedstrijd — die strijdt om een vergankelijke krans, zegt Paulus in 1 Korinthe 9. Maar wij strijden om een onvergankelijke krans. En dat zegt hij dus ook in 1 Thessalonicenzen 2.

Wat is dan onze blijdschap, onze hoop of erekrans? Dan zegt hij: "Zijt gij die ook niet?" Paulus zegt hier dat de Thessalonicenzen dat zijn voor onze Heer Jezus Christus in Zijn toekomst, in Zijn parousia. Daar hebben we het op de studiedag ook al over gehad: het moment van Zijn komst. Laat ik het even heel kort zeggen: op het moment van Zijn komst, op de dag van Christus. Paulus zegt: "als wij vóór onze Heer Jezus Christus staan". Ook hier wordt datzelfde woordje "vóór" gebruikt, want wij allen moeten geopenbaard worden "vóór" het podium van Christus. Dat hetzelfde woordje staat hier ook: "vóór onze Heer Jezus Christus bij Zijn komst".

Paulus zegt: "Jullie, Thessalonicenzen, zijn mijn erekrans op die dag." Het is dus geen letterlijke erekrans, niet zo'n lauwerkransje als men toen op het hoofd kreeg. In hoeverre dat een prijs is, kun je je ook afvragen; dan moet je met een paar van die takken op je hoofd lopen. Ook dat is meer symboliek; het ging meer om de eer, als u het mij vraagt, dan dat het een werkelijke prijs is. Maar Paulus zegt: jullie zijn mijn erekrans op die dag voor onze Heer Jezus Christus bij Zijn komst, in Zijn parousia. Dat beeld van de sportwedstrijd met die krans, die vergankelijke erekrans... Paulus zegt: jullie zijn mijn onvergankelijke erekrans op die dag.

Hoe en wat dat dan precies verder is, dat weet ik zelf ook niet. Dit is wat de Schrift erover zegt, en daar kunnen we natuurlijk wel wat ideeën bij hebben. Kijk, als anderen genade leren kennen, als anderen Christus leren kennen door ons — want dat was bij die Thessalonicenzen gebeurd... Paulus had slechts drie sabbatten met hen gesproken in de synagoge, dat staat volgens mij in Handelingen 17. Maar als bij anderen de ogen worden geopend (want ook dat is Gods werk), doordat God ons als instrument gebruikt; als wij als gelovigen elkaar opbouwen, elkaar aanmoedigen, elkaar genade schenken en begenadigen, ja, dan wordt dat zichtbaar op die dag. En dat is ons loon. Dat is wat hier staat: "Onze erekrans, dat zijt gij".

Paulus zegt: "Zijt gij die ook niet voor onze Heer Jezus Christus in Zijn toekomst, in Zijn parousia?" En dan zegt hij nog een keer: "Want gij zijt onze heerlijkheid en blijdschap." En dat zegt hij vaker. Hij zegt dat bijvoorbeeld ook in Filippenzen 4 vers 1. Daar zegt Paulus tot de Filippenzen: "Zo dan, mijn geliefde en zeer gewenste broeders, mijn blijdschap en kroon". Ook daar zijn die broeders zijn "geliefde en zeer gewenste broeders". Die Filippenzen waren namelijk zijn blijdschap, zijn vreugde en zijn krans. En "staat zo vast in de Heer, geliefden". Dat is wat Paulus ook in 1 Korinthe 15 zegt: vaststaan in die boodschap, in het werk van de Heer, in het besef dat het Zijn werk is. Dat is wat beloond gaat worden op die dag: wat de Heer door ons heeft kunnen doen. Hetgeen door het lichaam verricht is, of geschied is, zoals 2 Korinthe 5 zegt, dat zal voor het erepodium, voor het podium van Christus, beloond worden. Goud, zilver en kostbare stenen. En al het overige zal verbrand worden; het zal weggedaan worden. En eerlijk gezegd ben ik daar wel blij mee.

📖 Categorie: Studies