Het verhaal van de misstap van Juda in Genesis 38 is een onderbreking in de geschiedenis van Jozef. De plaats van dit hoofdstuk is dan ook veelzeggend over de diepere betekenis ervan. Zoals de verhaallijn van Jozef werd onderbroken, zo is er ook een onderbreking die de komst van Christus in tweeën verdeeld. Daartussen ligt de misstap van Juda, het Joodse volk is ongelovig.
Hoewel deze geschiedenis niet zo fraai is, vinden we de tweeling die uit Juda’s misstap met Thamar geboren wordt, terug in Mattheus 1, in het geslachtsregister van Jezus. Het moest dan ook zo gebeuren. Alles in dit verhaal heeft betekenis en wijst ons naar de Messias en wanneer Hij zou komen. Duizenden jaren van tevoren al geïllustreerd.
Plaats studie: Hendrik Ido Ambacht
Datum: 16 februari 2020
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“De verhaallijn van Jozef wordt hier onderbroken, zoals ook de komst van de Heer Jezus onderbroken werd.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie op de Geschiedenis van Juda en Tamar
- Een Profetische Onderbreking in de Jozef-geschiedenis
- Vers voor Vers: de Zonen van Juda en de Betekenis van Hun Namen
- Het Leviraatshuwelijk en de Weigering van Onan
- Het Plan van Tamar en de Sluier van Verborgenheid
- Drie Maanden Later: de Ontdekking en de Hypocrisie van Juda
- De Geboorte van de Tweeling en de Scharlaken Draad
- Peres en Zera: de Breuk en het Opgaande Licht
- Romeinen 11: de Misstap van Israël als Rijkdom voor de Wereld
Introductie op de Geschiedenis van Juda en Tamar ↑ hoofdstukken
Oké, we gaan het hebben over Juda en Thamar. Ik had ook kunnen zeggen: we gaan het hebben over Perez en Zerah, of over de misstap van Juda. Dat had allemaal gekund, maar ik dacht: nou ja, laat ik het maar gewoon Juda en Thamar noemen. Het is een geschiedenis die we vinden in Genesis 38.
Even een waarschuwing van tevoren. Dit is... 18 plus? Niet geschikt voor jou toch? Geen grof taalgebruik, nee, geen grof taalgebruik, maar het is voor onder de 18... dan heb je wel iets uit te leggen inderdaad. Maar zo te zien is vrijwel iedereen boven de 18. En de rest moet jij thuis gewoon even uitleggen, Johan Pieter; alles wat hij opvangt. Maar zo te zien gaat hij er niet veel van meekrijgen. Mijn kinderen kennen het verhaal al, dus die zijn gewoon naar buiten. Op de een of andere manier smult Fem altijd wel van dit soort verhalen: Juda en Thamar, of David en Bathseba. Dan zit ze echt met rode wangetjes te luisteren. Dat belooft nog wat.
Maar die waarschuwing wilde ik niet eens geven. Wat ik vooraf wilde zeggen, is dat het best een lang hoofdstuk is, echt met heel veel details en heel veel namen. Ik denk dat er twee manieren zijn om dit hoofdstuk te bespreken. Het waait een beetje... De ene manier is dat ik dit in twee of drie keer zou doen en het heel uitgebreid zou bespreken. Dat ben ik niet van plan, dus ik wil dit in een vrij compacte studie van ongeveer een uurtje bespreken. En dat betekent wel dat ik niet op elk detail in zal gaan. Ik moet zeggen dat ik ook nogal wat losse eindjes in de details heb. Misschien hebben jullie die niet, dus dan kunnen we elkaar aanvullen.
Maar ik wil — en dat is nogal dubbelzinnig als we het over deze geschiedenis hebben — echt blijven bij de rode draad in dit verhaal. Degenen die de geschiedenis kennen, die weten dat een rode draad, of een scharlaken draad, hier ook nog een rol in speelt. Dus dat is niet zo ver gezocht.
Een Profetische Onderbreking in de Jozef-geschiedenis ↑ hoofdstukken
De geschiedenis van Juda en Thamar vinden we in Genesis 38. Op zich is dat al een bijzonder detail, omdat we het een tijdje terug over Jozef hebben gehad. We hebben die eerste geschiedenis van Jozef besproken, wanneer hij op het toneel komt: de verwerping door zijn broers, hoe hij in de put wordt gegooid en wordt verkocht. Die geschiedenis van Jozef in Genesis 37, waar hij op zoek is naar zijn broers, hebben we dus gehad.
De rest van Genesis is eigenlijk het vervolg van de geschiedenis van Jozef. En dit hoofdstuk, deze geschiedenis van Juda en Thamar, is een onderbreking in de geschiedenis van Jozef. Zodra wij het woord 'onderbreking' horen, of een 'intermezzo', dan weten wij al: hé, daar moeten we de oren spitsen en de ogen goed open hebben. Je kunt er namelijk vergif op innemen dat het iets zegt over de onderbreking in de heilsgeschiedenis. Gods plan, Gods handelen met Israël, werd onderbroken. Hoezo dan? Nou, vanwege Judas misstap.
Die misstap van Juda vinden we hier in Genesis 38. Wat daaruit voortkomt is de geboorte van een tweeling, en ook daarvan zijn de namen en wat er gebeurt bij die geboorte weer illustratief voor onze tijd en hoe het zal gaan met Israël. De komst van de Messias werd namelijk onderbroken. De verhaallijn van Jozef wordt hier onderbroken, zoals ook de komst van de Heer Jezus onderbroken werd. Wij hebben het altijd over een eerste en tweede komst, maar daar heeft de Bijbel het eigenlijk niet over. De Bijbel spreekt gewoon over Zijn komst, Zijn *parousia*.
Die komst is, wel meer dan bij wijze van spreken, onderbroken. Er is een intermezzo, een geheime, verborgen periode daartussen geschoven, waarin het evangelie naar de natiën ging en waarin een andere apostel opstond: de apostel van de natiën, Paulus. Hij mocht dingen bekendmaken die tot dan toe verborgen waren gebleven. Die dingen zijn verborgen, onder andere in Genesis; zowel in de setting van deze hoofdstukken als in het verhaal zelf.
Laten we dit nog even bekijken met een tijdlijntje. Genesis 37 spreekt over hoe Jozef verworpen wordt door het huis van Jakob en in de kuil wordt gegooid. Een kuil is in de Schrift ook altijd een beeld van het graf. Het is een uitbeelding van de Heer Jezus Christus, die verworpen werd door het huis van Jakob — de stammen van Israël — en gedood werd en in de kuil werd gegooid. Daartussen vinden we de misstap van Juda.
In Genesis 39 tot 50 gaat het verhaal weer verder. Heel kort samengevat zien we daar Jozef in het buitenland als beeld van Christus onder de natiën. Jozef in de gevangenis is een uitbeelding van de Ecclesia. Paulus schreef zijn belangrijkste brieven niet voor niets vanuit de gevangenis; het buitengesloten zijn van de maatschappij. Hij zegt het ook meerdere keren: "Ik, de gevangene in de Heer."
Die Jozef krijgt echter een verhoogde positie in het buitenland als tweede machthebber van het land. Ook dat is natuurlijk een uitbeelding van Christus, die weliswaar onder God staat, maar een verhoogde positie heeft buiten het zicht van het huis van Jakob. Want daar bevindt Hij zich nu: onder de natiën. Natuurlijk spreekt het vervolg van Genesis ook over hoe straks het huis van Jakob weer wél tot de ware Jozef zal komen. Dat is de setting van dit hoofdstuk en daarmee hoop ik dat we in ieder geval alert zijn op wat we hierin kunnen vinden. Ik zie jullie allemaal oplettend kijken, dus dat moet goed gaan komen.
Vers voor Vers: de Zonen van Juda en de Betekenis van Hun Namen ↑ hoofdstukken
Wat ik doe is gewoon vers voor vers het hoofdstuk doorgaan; dat lijkt me de meest logische manier. "Het gebeurde in die tijd," vers 1, "dat Juda van zijn broers wegtrok en zijn intrek nam bij een man uit Adullam; zijn naam was Hira." Nou, hier in het 38e hoofdstuk begint het dus met Juda, en Juda trekt weg. Maar dat is de Juda die in het vorige hoofdstuk zijn broer Jozef overleverde. Jozef was verkocht aan de Midianieten of de Ismaëlieten, of allebei — ze worden beide genoemd — maar in ieder geval aan die slavencaravaan, zoals het lied zegt. Juda zei toen: "Wat voor nut heeft het voor ons om hem te doden? Laten we hem verkopen." En toen verkochten ze hem voor twintig zilverlingen. Dat was op initiatief van Juda. Later was het Judas die de Heer Jezus overleverde. Dat is exact hetzelfde; het ene is Hebreeuws en het andere is Grieks: Juda, Judas. Juda overlevert zijn broer, zoals Judas zijn Heer overleverde.
Juda zag daar de dochter van een Kanaänitisch man en zijn naam was Sua. Hij nam haar tot vrouw en kwam bij haar. Zij werd zwanger en baarde een zoon en hij gaf hem de naam Er. Een Kanaänitisch man zou overigens ook gewoon vertaald kunnen worden met een koopman, want dat is wat 'Kanaäniet' betekende. De naam Sua betekent rijkdom. Kijk, we komen hier allemaal namen tegen; ik zal straks nog wel even laten zien wat al die namen betekenen. Hira, een man van Adullam, dat zijn al wat namen. En nu krijgt hij dus een zoon bij Sua. "Hij nam haar tot vrouw en kwam bij haar." Dat 'komen bij haar' is een eufemisme voor seksuele gemeenschap; die vinden we nogal wat in de Bijbel. Hij bekende haar, hij kwam tot haar, hij had gemeenschap met haar — een nette manier om de daad te beschrijven.
Zij werd zwanger en baarde een zoon en hij gaf hem de naam Er. Die naam kennen jullie allemaal wel uit de liederen: "Er ruist langs de wolken" bijvoorbeeld. Of: "Er is een dag." Er zijn er nogal wat, denk ik. Juda gaat gewoon verder. Daarna werd zij weer zwanger, baarde een zoon en gaf hem de naam Onan. Die kennen jullie als het goed is ook. Zij baarde opnieuw een zoon — ik kom er zo wel even op terug — en gaf hem de naam Sela. Juda was echter in Chezib toen zij hem baarde.
Nu ga ik even in op die naam Sela, want die kennen we over het algemeen wel. Sela betekent 'rots'. In de Psalmen kom je dat woord vaak tegen. Om daar nu uitgebreid op in te gaan is een verhaal apart, maar Sela betekent rots. Er is een rotsstad in het huidige Jordanië die Petra heet, maar die heette in het Hebreeuws gewoon Sela. Zou het soms kunnen dat de Psalmen daarover gaan? Dat Israël in de toekomst vlucht naar Sela, naar de rots? Daar vinden ze inderdaad rust, dus wellicht is het ook een rustpunt. Zoek de Psalmen maar eens op en kijk bij elk punt waar Sela staat eens wat er daar gebeurt.
Maar hier staat dus dat zij een zoon baarde en hem de naam Sela gaf: de rots. Juda was echter in Chezib toen zij hem baarde. Nou, tegenwoordig schijnt het natuurlijk een doodzonde te zijn als je niet bij de bevalling van je vrouw bent. Toen niet? Nee, dat waren nog eens tijden. Ik wou dat mij dat allemaal bespaard was gebleven! Maar hij was in Chezib. Je zou kunnen denken: lekker belangrijk waar Juda was toen hij er toch niet bij was. Maar 'Chezib' betekent 'vals' of 'leugenaar'. Hij had in ieder geval een slecht excuus, een leugen waarschijnlijk. Juda was, toen de rots geboren werd, niet op de juiste plek. Niet in de juiste positie, niet in de waarheid, niet oprecht, maar vals en leugenachtig.
Degenen die erbij waren toen we het over Genesis 37 hadden, kunnen zich vast wel herinneren dat de zonen van Jakob niet op de plek waren waar zij hoorden te zijn. Jozef, als uitbeelding van Christus, ging op zoek naar zijn broeders. Zij hoorden bij Sichem te zijn, want daar zouden ze de schapen hoeden. Sichem is een uitbeelding van de belofte, de stad van de aartsvaders waar God Zijn belofte deed. Maar zij waren bij Dothan. Toen ik de namenboeken erop nasloeg wat Dothan betekende, kwam ik er niet echt uit, maar in Google Translate stond: "zij waren in religie." Zij waren dus niet op de juiste plek bij de belofte, maar zij waren in religie. Hier is Juda ook weer op de verkeerde plek als de rots geboren wordt. Dat lijkt me een duidelijke parallel.
Voor degenen die daar behoefte aan hebben, heb ik het even in een schemaatje gezet, want al die familiekwesties moet je maar net onthouden. Juda trof een Kanaänitische man van Adullam, zijn naam was Hira, wat koopman betekent. Hij nam de dochter van Sua en kreeg de volgende kinderen: Er, Onan en Sela. Hij zal zelf ook wel goed geboerd hebben, denk ik. Die namen klinken op zich positief, maar als je de rest van het verhaal leest, denk je met onze ethische bril waarschijnlijk dat we wel wat andere namen bedacht zouden hebben.
Er staat dat Juda een vrouw nam voor Er: "haar naam was Thamar." Thamar betekent palm of palmboom. Wat is een palmboom? Dat is een hele aparte boom; eigenlijk gewoon een stam met een kroontje erop. Een opgericht teken met een kroon. Dat spreekt van koningschap, maar ook van opstanding. Dat past wel bij dit verhaal. Een opgerichte stam... in het Latijn heet het, als iets opgericht wordt, een 'erectie'. Dat spreekt van opstanding; het is ook de manier waarop nieuw leven tot stand komt in de seksualiteit. Maar daarover gaan we straks meer lezen, ik loop wat op de muziek vooruit.
Ik had ook Asterix en Obelix kunnen noemen. Obelix loopt altijd met dat opgerichte teken rond, die menhir. Dat is eigenlijk net zoals Jakob die rots overeind zette bij Bethel, alleen Obelix loopt ermee op zijn rug. Dat is ook niet verkeerd natuurlijk, om hem altijd bij je te hebben. Ik zie sommige mensen wat vragend kijken; die kennen de literatuur blijkbaar niet. Ik heb er daar nog wat liggen, dus als je ze wilt lenen... Het heeft ook nog iets met toverdrank en kracht te maken, om in staat te zijn de vijand weerstand te bieden.
Thamar betekent dus palmboom, en die boom beeldt dat uit met dat kroontje op de stam. Er krijgt dus een vrouw van zijn vader. Dat is wel makkelijk, dan hoef je er zelf niet naar te zoeken. Ik zeg dat een beetje laconiek, want wat we hier allemaal gaan lezen ligt best wel ver van ons vandaan. Het is ook duizenden jaren geleden. De vader zocht een vrouw voor de zoon. Maar Er, de eerstgeborene van Juda — en wie de eerstgeborene is, is van groot belang in de Schrift — Er was slecht.
Het Leviraatshuwelijk en de Weigering van Onan ↑ hoofdstukken
Toen zei Juda tegen Onan: "Kom bij de vrouw van je broer, vervul je zwagerplicht tegenover haar en verwek nageslacht voor je broer." Nou, als je hier nog nooit van gehoord hebt, dan denk je: wat gebeurt er hier nou weer? Maar daarom zeg ik: dit is een aantal duizenden jaren geleden. In de wet wordt gesproken over het leviraatshuwelijk of het zwagerhuwelijk. Ik ga die verzen niet helemaal lezen, want dat is best een lap tekst, maar zoek dat thuis maar eens na, bijvoorbeeld in Deuteronomium 25:5-10. Daar staat dus dat als de man van een vrouw stierf, de broer de plicht had om het leviraatshuwelijk aan te gaan. Wij denken dan misschien: hoezo? Maar in die tijd – en dat weten we ook uit Genesis – was het belangrijk dat er nageslacht zou komen. Wie zou de eerstgeborene zijn? Er móést nageslacht komen. Als een man stierf zonder dat er nageslacht was, dan was bij wet geregeld dat de broer die plicht op zich nam en die vrouw bij zich nam om, om het eufemistisch te zeggen, nageslacht te verwekte.
Dat vind je dus in deze verzen. Juda zei tegen Onan: "Kom bij de vrouw van je broer, zoals het bij wet geregeld was, vervul je zwagerplicht tegenover haar en verwek nageslacht voor je broer." Onan wist echter dat dit nageslacht niet voor hem zou zijn. Het zou, zeg maar, niet op zijn naam komen te staan. Want als hij nageslacht verwekte bij Thamar, dan stond dat kind op naam van Er, om het zo maar te zeggen. Dan werd er in het geboorteregister op het gemeentehuis ingeschreven: "Nou, dat is de zoon van Er." Onan wist echter dat dit nageslacht niet voor hem zou zijn. Daarom gebeurde het telkens wanneer hij bij de vrouw van zijn broer kwam – eufemistisch gezegd – dat hij zijn zaad op de grond verspilde om zijn broer geen nageslacht te geven.
Onan is hier beroemd door geworden, want er is zelfs een zelfstandig naamwoord naar hem vernoemd: onanie. Of onaneren is, volgens mij, het werkwoord. Maar weten jullie wat onanie eigenlijk is? Willen jullie dat van mij horen? Ja, kijk, Leon zegt nu: "Iets met... voor het zingen de kerk uit." Kijk, dit wat hier staat, wat Onan deed, dat noemen wij – tenminste anderen natuurlijk niet, maar wij noemen dat – voor het zingen de kerk uit. Dit heet voor het zingen de kerk uit. Tenminste, zo wordt dat genoemd. Maar onanie staat in het woordenboek als zelfbevrediging. Alleen is onanie geen zelfbevrediging. Tenminste, zo noemt men het wel, maar onanie is inderdaad dat "voor het zingen de kerk uit". Het toont maar weer eens aan hoe slecht men de Schrift leest. Ik bedoel, als je dit zelfbevrediging noemt... hier zijn andere termen voor.
Er zitten natuurlijk heel veel verhalen vast aan die onanie en zelfbevrediging. Het taboe, allerlei dingen die de kerk daarop toegepast heeft; dat dat een zonde zou zijn of misschien wel een doodzonde, dat weet ik niet eens. Maar ook om mensen een schuldgevoel aan te praten. Ja, weet je, over zelfbevrediging vind je, voor zover ik weet, niks in de Schrift. Ik bedoel, ik denk dat het ongezond is als een kind dat zich ontwikkelt naar een man of een vrouw daar geen ontdekking in doet, om het zo maar te zeggen. Juist dat onderdrukken van die dingen zorgt voor uitspattingen of in ieder geval dingen die niet goed gereguleerd worden. Ook het hele celibaat in die Rooms-Katholieke Kerk, we weten allemaal waar dat toe leidt. Juist door een verdraaide seksualiteit, door de dingen te onderdrukken en weg te duwen, komt het er toch uit. Alleen dan nog eens op een manier die juist niet deugt. Ik kan beter vertellen over de bloemetjes en de bijtjes, inderdaad.
Nou, dit deed Onan dus; die ging dus voor het zingen de kerk uit en daardoor verwekte hij geen nageslacht voor zijn broer. En dat deed hij expres, want dat staat er, hè. En wat hij deed was kwaad en slecht in de ogen van de HEERE, en daarom doodde Hij hem ook. Toen zei Juda tegen Thamar, zijn schoondochter: "Ga maar zo lang als weduwe in het huis van je vader wonen totdat mijn zoon Sela groot is." Die was dus nog niet groot genoeg en nog niet geslachtsrijp waarschijnlijk. Maar dan zegt hij er iets achteraan en daaruit blijkt dat hij niet oprecht is, zoals we al eerder merkten omdat hij op de verkeerde plek was. Hij zei namelijk: "Anders zal hij ook sterven net zoals zijn broers." Hij dacht: ja, die eerste twee, Er en Onan, die ben ik al kwijt door die vrouw, en nu zou ik dan mijn derde zoon ook nog kwijtraken. Dus hij zei iets tegen Thamar, maar hij had een verborgen agenda. En zo ging Thamar weg en ging in het huis van haar vader wonen.
Maar Thamar was niet gek. Dus we lezen: toen veel dagen verlopen waren, stierf de dochter van Sua, de vrouw van Juda. Daarna vond Juda troost en ging hij naar de schaapscheerders, naar Timna. Hij en zijn vriend Hira uit Adullam. Timna, dat betekent zoiets als deel of bezitting. En ik denk dat Timna waar Juda naartoe gaat een beeld is van het oude verbond. Het scheren van schapen heeft daar natuurlijk ook iets mee te maken. In Jesaja 53 lezen we over de Heere Jezus die als een lam ter slachting werd geleid en als een schaap dat stom is voor zijn scheerders. En zo deed Hij Zijn mond niet open. Jesaja 53 spreekt van de Heere Jezus die gedood werd en dat als een lam en als een schaap onderging. En dat was natuurlijk onder het oude verbond. Dus daar ging Juda naartoe, hij vond troost en ging naar zijn schaapscheerders, naar Timna. Hij en zijn vriend Hira uit Adullam.
Nou, dit is dus nog een keer dat plaatje, ik kom er straks nog een keer op terug. Het lijkt wel een rijmwoord. Ja, ja. Maar dan blijven er ook nog een paar leven. Er komen zelfs nog een paar bij straks, dus het komt goed. Maar ik heb dit even rood gemaakt, want de bedoeling was dat er nageslacht verwekt zou worden, en dat gebeurt niet. En nu gaat Thamar een plannetje bedenken straks om dat met een omweg toch voor elkaar te krijgen.
Het Plan van Tamar en de Sluier van Verborgenheid ↑ hoofdstukken
En men vertelde Thamar: "Zie, uw schoonvader gaat naar Timna om zijn schapen te scheren." Toen trok zij haar weduwkleed uit – zij was blijkbaar in de rouw – en bedekte zich met een sluier. Dat zijn allemaal van die mooie details: een sluier en een bedekking. We hebben het over de misstap van Juda, maar er is ook een bedekking over Israël gekomen. Verborgenheid, geheimenis... worden er dingen bedekt voor het huis van Jakob, voor Juda? Wij leven in de tijd dat de dingen bedekt en verborgen zijn, maar voor ons wordt het geopenbaard. Straks gaat het over baren, maar dan wordt het voor ons inderdaad geopend. "Onthuld" is ook zo mooi; de sluier wordt eraf gehaald. Dat is wat het Griekse woord in het Nieuwe Testament letterlijk zegt: de sluier eraf halen, de bedekking wegnemen.
Hier wordt dus nog iets bedekt. Thamar bedekte zich met een sluier, omhulde zich en ging zitten bij de ingang van Enaïm, dat op de weg naar Timna ligt. Zij had namelijk gezien dat Sela groot geworden was, maar dat zij hem niet tot vrouw was gegeven. Zij wist blijkbaar wat er moest gebeuren. Je zou met een ethische bril kunnen zeggen: "Dat kun je als vrouw toch niet maken?", maar zij wist blijkbaar dat hier iets móést gebeuren. En voordat ik het vergeet te zeggen: wat hier gebeurt, is leidend geweest voor de geslachtslijnen. We hebben het hier over de eerstgeborene, maar uit deze geslachtslijn – uit die misstap van Juda en wat Thamar hier doet – daaruit is de Messias geboren. Want we vinden Juda natuurlijk terug in het geslachtsregister van Jezus. De Heere Jezus is uit de stam van Juda, maar dat is via Perez en Zerah, die hier worden geboren door deze misstap van Juda. Nu lopen we natuurlijk op de muziek vooruit, maar ik zeg het in ieder geval vast, want het is belangrijk: die tweeling die hieruit wordt geboren, komt voor in Mattheüs 1, in het geslachtsregister van Jezus. Het is dus niet voor niets dat dit gebeurde en dat het hier beschreven staat.
Zij had zich dus omhuld met een sluier, en toen Juda haar zag, hield hij haar voor een hoer omdat zij haar gezicht bedekt had. Ik zei al: het zijn hele andere tijden. Wij denken tegenwoordig bij hoeren juist aan vrouwen die zo weinig mogelijk bedekt hebben, maar hier was dat blijkbaar anders. Misschien had men daar nog wat meer gêne en gebeurde dat allemaal wat meer in het geheim. Een hoer dus die bedekt is. Hij ging naar haar toe langs de weg en zei: "Kom toch mee, ik wil bij u komen." Ook dat is een eufemisme; hij wist precies wat hij wilde en wij weten het ook, dus ik hoef het niet uit te leggen. Hij wist immers niet dat het zijn schoondochter was. Voor Juda was verborgen wie zij werkelijk was. Je spreekt van koningschap, van opstand in het koningschap; die palm, Thamar.
Zij zei: "Wat zult u mij geven als u bij mij komt?" Dat is goed, maar er moet wel even een prijs bepaald worden. Het was betaalde seks, dus er moest een prijs afgesproken worden. Hij zei: "Ik zal u een geitenbokje van mijn kudde sturen." Nou, ik denk dat je daar tegenwoordig op de Wallen niet mee aan hoeft te komen, maar de tijden zijn wat anders. Blijkbaar was een geitenbokje in die tijd een goed betaalmiddel. Maar hij had geen geitenbokje op zak, dus zij zei: "Goed, als u een onderpand geeft totdat u het bokje stuurt." Zij wilde een bankgarantie hebben.
Toen hij vroeg wat voor onderpand hij moest geven, zei zij: "Uw zegelring, uw snoer en uw staf die u in uw hand hebt." Hij gaf ze haar, kwam bij haar en zij werd zwanger van hem. Dat heeft in Genesis wel eens wat meer moeite gekost, het zwanger worden van een vrouw, maar hier gaat dat direct. Thamar was natuurlijk wel bij de pinken; zij zal het moment ook wel enigszins uitgekozen hebben, voor zover dat kan. Die zegelring, snoeren en staf zijn natuurlijk ook weer symbolen. Een ring spreekt van onvergankelijkheid, maar ook van koningschap en van het zegel waarmee dingen bevestigd worden. En de staf: de herdersstaf, de koningsstaf, enzovoort. Maar hij kwam bij haar en zij werd zwanger van hem. Daarna stond zij op, ging weg, legde haar sluier af en trok haar weduwkleed weer aan. Het leven gaat gewoon weer door alsof er niets gebeurd is, maar er is wel degelijk iets gebeurd. Alleen onttrekt het zich aan het oog.
Juda stuurde vervolgens het geitenbokje door bemiddeling van zijn vriend, Hira uit Adullam, om het onderpand uit de hand van de vrouw terug te krijgen. Hij wilde zijn zegelring, zijn snoer en zijn staf terug, maar Hira vond haar niet. Het blijft verborgen. Er bleef iets verborgen bij de misstap van Juda. Toen vroeg hij aan de mensen van haar woonplaats: "Waar is de hoer die bij Enaïm langs de weg zat?" Maar zij zeiden: "Er is hier geen hoer geweest." Weer die verborgenheid. Er was blijkbaar helemaal geen hoer, tenminste niet dat zij wisten. Een zwartwerker, een beunhaas... ze zal niet netjes belasting afgedragen hebben. Maar het blijft dus verborgen.
Hira keerde daarop terug naar Juda en zei: "Ik heb haar niet gevonden." Ook de mensen van die plaats zeiden dat er geen hoer geweest was. Wat nu? Toen zei Juda: "Laat ze het onderpand dan zelf maar houden, anders zullen wij veracht worden." Anders staan we voor aap. Je kunt moeilijk blijven leuren met zo'n geitenbokje op je rug om die hoer te zoeken en aan iedereen te vragen waar zij is. Juda dacht: "Wij hebben aan onze plicht voldaan, laat ze het zelf maar uitzoeken, anders zullen wij veracht worden." Anders weet straks de hele stad dat ik een hoerenloper ben, om het zo maar te zeggen. "Zie, ik heb dit bokje willen sturen, maar u hebt haar niet gevonden."
Drie Maanden Later: de Ontdekking en de Hypocrisie van Juda ↑ hoofdstukken
Het gebeurde ongeveer drie maanden later dat men Juda vertelde: "Thamar, uw schoondochter, heeft hoererij bedreven en zie, ze is ook zwanger door die hoererij." Toen zei Juda: "Breng haar naar buiten en laat haar verbrand worden!" Dat is natuurlijk hypocrisie ten top. Want Juda was zelf natuurlijk ook... laat ik het niet elke keer zeggen, maar hij ging zelf ook zijn gang en daar had hij niet zo’n moeite mee. Maar nu zijn schoondochter het doet, is zij blijkbaar des doods schuldig en vindt hij dat ze verbrand moet worden.
Maar eerst nog even dit: drie maanden. De derde dag is de opstanding van Christus, maar die drie maanden vinden we ook vrij vaak in de Schrift. Ik heb hier twee of drie voorbeelden. Mozes werd drie maanden verborgen; dat spreekt ook weer van verborgen dingen. Hier zien we dus ook dat er na drie maanden iets bekend wordt. Die drie maanden is het ook verborgen geweest. En we zien wat ze krijgt: een tweeling. Veel langer kon ze het blijkbaar niet verstoppen.
Het is niet voor niets, die drie maanden. Denk ook aan de ark van het verbond. Als iets in de Schrift een uitbeelding is van Christus, dan is het wel de ark van het verbond. Die kwam bij Obed-Edom terecht. Obed-Edom was geen Israëliet, maar een buitenlander. De ark verbleef drie maanden in het huis van een buitenlander, om het zo te zeggen. Inmiddels moeten we met onze oren en bril toch wel doorhebben dat dit van de verborgenheid spreekt.
Of denk aan Paulus: hij sprak drie maanden in de synagoge over het Koninkrijk van God, in Handelingen 19. Daar lees je dat de Joden zich verhardden, dus dat spreekt ook weer over de verborgenheid, maar ook over Juda’s misstap. In Handelingen 19 lees je vervolgens dat Paulus daarna naar de school van Tyrannus gaat en daar twee jaar onderwijs geeft. Het zijn allemaal uitbeeldingen van onze tijd. Eigenlijk betekent de drie iets nieuws, iets belangrijks, maar dus ook iets wat verborgen is. Een geheim is immers ook altijd belangrijk.
Terwijl Thamar naar buiten gebracht werd — want ze moest ter dood verbrand worden — stuurde ze een bode naar haar schoonvader om te zeggen: "Van de man van wie deze voorwerpen zijn, ben ik zwanger." Ze zei: "Kijk toch eens van wie deze zegelring, deze snoeren en deze staf zijn." En toen kon Juda natuurlijk maar één ding zeggen. Juda herkende ze en zei: "Zij is rechtvaardiger dan ik." Dat was wel duidelijk. Hij wist ook meteen waarom: "Omdat ik haar niet aan mijn zoon Sela gegeven heb." Hij had voortaan geen gemeenschap meer met haar.
Eind goed, al goed: Thamar blijft leven en Juda heeft in ieder geval door dat wat hij gedaan heeft niet deugt. Maar het verhaal gaat natuurlijk nog verder, want het mooiste komt nog.
De Geboorte van de Tweeling en de Scharlaken Draad ↑ hoofdstukken
Het gebeurde tegen de tijd dat Thamar baren zou; er bleek een tweeling in haar buik te zijn. Dat is niet de eerste keer in Genesis. We vinden vaker een tweeling in dit boek, denk aan Ezau en Jakob. Wanneer er sprake is van een tweeling, weet je eigenlijk al dat er iets gaat gebeuren met de eerste en de tweede. Want het is altijd de vraag: wie is nu de eerstgeborene? In Genesis is het eigenlijk standaard dat degene die het eerst geboren wordt, niet automatisch de positie van eerstgeborene behoudt. Kijk naar Ismaël; hij was de oudste, maar hij werd niet tot eerstgeborene gesteld. De tweede wordt eigenlijk per definitie tot eerstgeborene gesteld. Hier wordt nu een tweeling geboren, en dat is van groot belang in verband met het eerstgeboorterecht.
Terwijl zij baarde, gebeurde het dat de ene zijn hand naar buiten stak. Ik geloof dat men dat een stuitligging noemt? Of komen dan de voeten eerst? U merkt het al, ik heb er eigenlijk helemaal geen verstand van. Maar goed, terwijl zij baarde, stak de ene zijn hand naar buiten. De vroedvrouw pakte die hand en bond er een scharlakenrode draad omheen. Zij zei: "Deze komt er het eerst uit." Dat was immers essentieel voor dat eerstgeboorterecht.
Scharlaken in de Schrift, kennen we dat? Herinneren we ons het scharlaken koord nog ergens van? Jazeker, van Rachab. Door dat koord liet zij de verspieders ontvluchten. Later, toen Jericho belegerd werd en de hele stad instortte, was daar dat ene huis dat gespaard werd omdat die scharlakenrode draad uit het raam hing. Er is sowieso wel een gevoel geweest dat mensen iets uit hun huis lieten hangen als ze iets zichtbaar wilden maken. Tegenwoordig zijn we blijkbaar overgegaan op de rode lampjes... ik dacht altijd dat die van de spoorwerkers waren, maar we leren elke dag weer wat nieuws. Laten we daar maar niet te diep op ingaan, anders moeten we straks nog goed uitkijken als we naar huis gaan!
Maar even serieus, mensen: scharlaken spreekt van verlossing en van bevrijding. U kent waarschijnlijk allemaal die prachtige woorden uit Jesaja: "Kom nu, laten wij samen rechten," zegt Yahweh. "Al waren uw zonden als scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw; al waren ze rood als karmozijn, ze zullen worden als witte wol." Je zou kunnen zeggen dat scharlaken spreekt van de zonde, maar God doet de zonde teniet door de zonde. Hij is voor ons tot zonde gemaakt, en daarmee wordt de zonde tenietgedaan. Om het een beetje dubbelzinnig te zeggen: scharlaken wordt tenietgedaan door scharlaken. Dáár spreekt scharlaken dus van: voor verlossing, voor bevrijding en voor zonden die weggedaan worden.
Dat eerste jongetje – het zijn ventjes, dat lezen we later – steekt dus zijn hand naar buiten. Er wordt een koordje omgedaan: "Jij bent de eerste, deze komt er het eerst uit." Maar het gebeurde toen hij zijn hand weer naar binnen trok, dat zie, zijn broer tevoorschijn kwam. De eerste wordt dus niet de eerste, de volgorde wordt verwisseld. Er komt iets anders in de plaats. Of, wat je misschien beter kunt zeggen: de komst van de eerste wordt onderbroken. Die hand verscheen wel, maar werd teruggetrokken, en daarna kwam de ander. De komst van de eerste wordt dus onderbroken. De vroedvrouw zei daarop: "Wat een bres heb jij voor jezelf geslagen!" En zij gaf hem de naam Perez.
Peres en Zera: de Breuk en het Opgaande Licht ↑ hoofdstukken
En Perez – kijk, dit is hetzelfde woord – betekent zoiets als doorbreken of breuk. Dus voordat de eerste kwam, werd het doorbroken, werd het onderbroken; er kwam een breuk, een onderbreking. En ook die misstap van Juda is een onderbreking in Gods handelen. Maar de uitgestoken hand die daar is, die wordt teruggetrokken als een uitbeelding van de uitgestoken hand die God bood bij de komst van de Heer Jezus. Die hand wordt teruggetrokken; Hij trok Zich ook terug in de hemel.
Perez betekent breuk. Zij gaf hem de naam Perez en daarna kwam zijn broer tevoorschijn, die die scharlakenrode draad om zijn hand had, en men gaf hem de naam Zerah. Dus eerst komt de breuk, de onderbreking, en dan komt Zerah. En Zerah betekent: opgaand licht.
Het opgaande licht stak dus eerst de hand uit. Als beeld van de Heer Jezus Christus – Hij is natuurlijk het Licht der wereld – stak Hij de hand uit, maar de hand werd teruggetrokken. En daarna kwam de breuk. Wij leven in die breuk, in die onderbreking tussen de eerste en tweede komst van de Heer Jezus. Of tussen Zijn komst en Zijn wederkomst. Of in de onderbreking van Zijn komst, zo kun je het natuurlijk ook zeggen. Maar dáár leven wij in. Die hand werd teruggetrokken, maar natuurlijk komt Zerah alsnog. Het opgaande licht zal alsnog komen. En dat opgaande licht spreekt in de profetieën van de komst van de Messias, van het komende Koninkrijk.
Die naam Zerah komt nogal eens voor in de Bijbel. Niet alleen hier – ik zei al dat er later natuurlijk in het geslachtsregister van Jezus aan deze geschiedenis wordt gerefereerd – maar ook in andere schriftplaatsen. Het woord komt echter ook voor op plaatsen waarin het niet gaat over de naam, maar waar er echt sprake is van een licht dat opgaat. Dat is bijvoorbeeld in Jesaja 60. Daar staat: "Sta op, word verlicht, want uw licht komt en de heerlijkheid van YAHWEH gaat over u op." Het licht gaat stralend op; hier zie je dat woord Zerah. Dit gaat over Israël en het licht dat over Israël zou opkomen: het opgaande licht. Ook hier wordt weer dat woord Zerah gebruikt.
Dat wordt op heel veel verschillende manieren gezegd in de profetieën. De 'Zon der gerechtigheid' is ook een beeld van Christus, de Zon die zal opgaan over het volk en uiteindelijk natuurlijk over de hele wereld. Maar eerst over dat volk. In Mattheüs 24 zegt de Heer Jezus: "Als je deze dingen ziet, weet dan dat de zomer nabij is." De zomer is ook het seizoen met het meeste licht, het opgaande licht. Op vele manieren wordt dat in de profetie geduid. Heidenvolken zullen naar uw licht gaan en koningen naar de glans van uw dageraad, naar de stralende opgang. Drie keer achter elkaar wordt dat woord Zerah gebruikt.
Het spreekt dus van de komst van Christus, van de komst van Zijn Koninkrijk. In de geboorte van die tweeling wordt dat uitgebeeld. Zerah zou komen; eerst werd die hand uitgestoken, maar de hand trok zich terug. En de geboorte van Zerah werd onderbroken door Perez, de breuk. Er kwam een onderbreking, ook een onderbreking tussen de eerste en tweede komst, of in de komst van Christus. En wij leven in die onderbreking. Het is de tijd waarin Israël terzijde staat. De misstap van Juda leidde om het zo te zeggen tot die onderbreking.
Nog even ten slotte het laatste schemaatje. Want inderdaad, dit is het verhaal zoals we dat beschreven vinden: hoe toch via een omweg, via de misstap van Juda, de breuk tot stand komt. Maar ook uiteindelijk het opgaande licht, als uitbeelding van het licht dat over Israël zal opgaan wanneer de Messias Zijn Koninkrijk zal vestigen.
Romeinen 11: de Misstap van Israël als Rijkdom voor de Wereld ↑ hoofdstukken
En ten slotte wil ik afsluiten met woorden van Paulus uit de brief aan de Romeinen. Die mogen volgens mij in dit verband niet ontbreken. Dit gaat over de misstap van Juda, over het struikelen van het volk Israël. En Paulus vraagt dan: "Struikelen zij soms opdat zij zouden vallen?" Vallen in de zin van niet meer overeind komen. Moge het niet gebeuren, volstrekt niet!
Maar in hun misstap, in de misstap van Juda, van het Joodse volk, is er redding voor de natiën om hen jaloers te maken. Kijk, en dat vindt plaats in die breuk. Daarom werd de geboorte van Zerah onderbroken, zodat door de misstap van Juda redding naar de natiën zou gaan.
Indien hun misstap de rijkdom van de wereld is — want in die breuk komt de apostel Paulus ten tonele en mag hij, om dat woord eens te gebruiken, het volle evangelie verkondigen van de redding van allen en de rijkdom van de wereld — indien hun misstap de rijkdom van de wereld is en hun vermindering de rijkdom van de natiën, hoeveel te meer hun compleetmaking, hun volheid!
Namelijk wanneer het licht over hen zal opgaan. Wanneer zij het opgaande licht zullen aanschouwen en hun ogen daar ook daadwerkelijk voor geopend zullen worden. Als hun misstap al de rijkdom van de wereld is, zegt Paulus verderop in Romeinen, wat zal hun aanneming dan anders wezen dan leven uit de doden? Namelijk voor alle volken en voor de hele wereld. Daar wil ik het voor deze ochtend bij laten.