4. Kolossenzen 1:1 – door de wil van God

Paulus begint veel van zijn brieven met het feit dat hij een apostel was “door de wil van God”. Hij had dat niet zelf gezocht. Integendeel, hij was een tegenstander en een vervolger van Christus Jezus. Totdat Hij hem riep op de weg naar Damascus en Paulus overweldigde met Zijn genade. Het was niet Paulus’ keuze, maar die van God.


📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Deze studie behandelt de roeping en positie van Paulus als apostel van de natiën, in tegenstelling tot de twaalf apostelen die aan Israël waren verbonden. Er wordt benadrukt dat zijn apostelschap eenzijdig door de wil van God tot stand kwam, en niet voortkwam uit zijn eigen vrije wil of streven. Tevens wordt gewezen op het veelvuldige gebruik van de titel 'Christus Jezus' door Paulus, wat de opgewekte staat van de Heer benadrukt, in samenhang met Paulus' eigen hemelse roeping. Ten slotte wordt de verbondenheid tussen Paulus en zijn mede-afzender Timoteüs aangestipt.

Besproken Schriftgedeelten: Kolossenzen 1:1, Handelingen 2:36, Handelingen 3:20, Romeinen 11:13, 1 Timotheüs 2:7, 2 Timotheüs 1:11, Galaten 1

“De twaalf werden uitgezonden en afgevaardigd door Jezus Christus, de aardse, degene die hier op aarde wandelde en ook in Zijn aardse wandel werden zij in het land afgevaardigd om te gaan tot de verloren schapen van het huis Israël. En toen Israël terzijde werd gesteld en buitenspel stond, toen riep God een dertiende apostel vanuit de hemel, in het buitenland, buiten het land. En Hij vaardigde hem af als apostel van de natiën.”

De Roeping van Paulus Versus de Twaalf Apostelen ↑ hoofdstukken

Hallo allemaal, goed dat je weer kijkt. Ik ga weer terug in deze video naar de Kolossenzenbrief, nog steeds het eerste vers. Ik beloof jullie dat het op een zeker moment echt wel wat sneller zal gaan, hoewel ik erbij moet zeggen dat ik ook echt geen haast heb. En als jullie dat wel hebben, dan zet je hem gewoon wat sneller; dat kan natuurlijk.

Paulus, door de wil van God een afgevaardigde van Christus Jezus, en Timoteüs, de broeder. Dat is wat de Geschriftenvertaling zegt. De grondtekst zegt het in een iets andere volgorde, maar het begint inderdaad met Paulus, en de vertaling dus ook. En dan: een afgevaardigde, een apostel van Christus Jezus. Ik heb in de vorige video aangegeven dat er verschillen zijn tussen de roeping van Paulus en de roeping van de twaalf.

Dat vind je ook in het boek Handelingen terug. Daar zie je in het begin van het boek Handelingen dat met name Petrus als woordvoerder van de twaalf, maar ook de anderen zoals Johannes, heel sterk op de voorgrond treden. Van Paulus is daar nog geen sprake. Dan, op een zeker moment, komt Paulus op het toneel en zie je ook dat de twaalf steeds meer naar de achtergrond verdwijnen. Paulus komt naar voren – met Barnabas overigens, maar ook die zie je langzaamaan verdwijnen – en Paulus komt steeds meer op de voorgrond. Dus de twaalf, die model staan voor Israël dat terzijde zou worden gesteld vanwege ongeloof... want dat ongeloof in de opgewekte Christus, dat tekent zich af in het boek Handelingen. De twaalf verdwijnen dan naar de achtergrond en Paulus komt steeds meer op de voorgrond. Uiteindelijk gaat daar de deur dicht voor Israël in het boek Handelingen; tijdelijk natuurlijk, zoals Elymas ook tijdelijk verblind zou worden. Maar Paulus noemt zich een afgevaardigde, een apostel van Christus Jezus.

De Theologische Betekenis van de Titel 'christus Jezus' ↑ hoofdstukken

En dat is een typische Paulus-term om de Heer Jezus Christus zo te noemen. Want wij kennen natuurlijk ook de naam en titel Jezus Christus, waarbij de aardse naam die Hij kreeg als mens toen Hij geboren werd in Bethlehem, de naam Jezus, vooropstaat: Jezus Christus. En Christus, dat is de Messias; in Handelingen 2 vers 36 zegt Petrus dat God Hem tot Heer en Christus, Messias, gesteld heeft. En dat is het geval in Zijn opstanding. Dus om de Heer zo te noemen, Christus Jezus, met de titel van de Opgewekte vooraan, dat is typisch iets van Paulus.

Ik geloof dat we het een keer of 80, 90 vinden in het Nieuwe Testament. Dat kan ik ook wel laten zien, want als ik deze Strong-nummers hier invul, dan zoekt het programma alle voorkomens op van de term Christus Jezus. Het hangt een beetje af van de verschillende handschriften waarin de grondtekst is opgetekend; soms zit daar een verschilletje in, dan heeft het ene handschrift Christus Jezus en het andere Jezus Christus. Ik meen dat hier in de vertaling bijvoorbeeld Jezus Christus staat in Handelingen 3 vers 20, in de toespraak van Petrus, maar daar heeft hij het over de opgewekte Christus — overigens ook Petrus. Dus het zou best kunnen dat hij het over Christus Jezus heeft gehad, alleen de Statenvertaling is op een ander handschrift gebaseerd waarin staat Jezus Christus.

Maar als ik dan de voorkomens in Handelingen even buiten beschouwing laat en ik kijk hier vanaf Romeinen tot en met 1 en 2 Korintiërs, Galaten enzovoort, tot en met Filemon, dan zijn dit allemaal brieven van Paulus. Dus het is Paulus die deze term gebruikt. Of moet ik, als ik het iets nuanceer, zeggen: het is met name Paulus die deze term gebruikt, en als hij al door anderen wordt gebruikt, dan is dat heel sporadisch. Dit is een typische Paulus-term en dat heeft er natuurlijk mee te maken — wat ik in de vorige video ook naar voren bracht — dat Paulus geroepen werd vanuit de hemel door de opgewekte en verheerlijkte Christus.

De twaalf werden uitgezonden en afgevaardigd door Jezus Christus, de aardse, degene die hier op aarde wandelde en ook in Zijn aardse wandel werden zij in het land afgevaardigd om te gaan tot de verloren schapen van het huis Israël. En toen Israël terzijde werd gesteld en buitenspel stond, toen riep God een dertiende apostel vanuit de hemel, in het buitenland, buiten het land. En Hij vaardigde hem af als apostel van de natiën.

Paulus' Bediening als Apostel van de Natiën ↑ hoofdstukken

Die term 'apostel van de natiën', die heb ik volgens mij in de vorige video ook genoemd. Misschien is het ook wel goed om even te laten zien waar dat dan staat. Ik doe het vrij snel, u kunt het zelf nog eens nazoeken. Maar bijvoorbeeld in Romeinen 11 vers 13 zegt Paulus: "En ik zeg tegen jullie, de natiën" – andere vertalingen zeggen heidenen – "in zoverre ik dan inderdaad de afgevaardigde" – daar is dat woord weer, de apostel – "van de natiën ben, verheerlijk ik mijn bediening." De zin gaat nog verder, maar ik ga niet verder; hier noemt Paulus zichzelf apostel van de natiën. Hij is dus een afgevaardigde van de natiën.

Paulus was een apostel van de natiën, wat overigens betekent – maar dat is ook weer wat dieper en daar zou ik meer over kunnen zeggen dan dat ik nu ga doen – dat Paulus een afgevaardigde van Christus Jezus was, dat zagen we al. Dat betekende dat hij door Christus Jezus was afgevaardigd, maar ten diepste betekent de term dat hij van de natiën een afgevaardigde was. Dat Paulus dus afkomstig was uit die natiën; dat hij dus, om het zo te zeggen – ik weet niet of er een bijvoeglijk naamwoord is voor 'natiën', maar van 'heidenen' in elk geval wel – dat hij een heidense apostel was. Paulus doet er ook weleens een beroep op dat hij een Hebreeër is uit de Hebreeën, besneden op de achtste dag, enzovoort. Maar dat zegt hij op momenten dat hij dat achter zich heeft gelaten, dat hij dat met de woorden van de Statenvertaling 'schade en drek' heeft geacht.

Toen het er op een gegeven moment echt om ging in het boek Handelingen, beriep Paulus zich op het feit dat hij een Romein is en dan beriep hij zich op de keizer. Dat had hij als Jood nooit kunnen doen. Dus Paulus was ook... hij had het Romeins burgerrecht en hij beriep zich daarop, en hij was in die zin ook uit die natiën afkomstig. Ik zeg niet dat de term ook niet inhoudt dat hij naar de natiën gezonden werd, want dat werd hij natuurlijk wel, maar ten diepste betekent het ook, zeg ik dan maar, dat hij afkomstig was uit de natiën.

In Romeinen 11 vers 13 en 1 Timoteüs 2 vers 7 vinden we een vergelijkbare term. Daar staat: "Ik werd daartoe geplaatst als een heraut en een afgevaardigde – ik zeg de waarheid, ik lieg niet – als een leraar van de natiën." Letterlijk ook een leraar van natiën in geloof en in waarheid. Volgens mij is er nog één schriftplaats waar hij ook iets dergelijks zegt en dan ben ik compleet. Dat zegt hij in 2 Timoteüs 1 vers 11: "Ik werd daartoe geplaatst." Ja, als u wilt weten waartoe, dan moet u de voorgaande verzen lezen. Dat is mooi genoeg om te bespreken, maar ik bespreek nu niet 2 Timoteüs maar Kolossenzen. Het gaat me nu even alleen om die term 'apostel van de natiën'. Hier noemt hij zich: "Ik werd daartoe geplaatst als heraut, afgevaardigde" – weer apostolos – "en leraar van de natiën."

Ja, dit is de Geschriftenvertaling. Ik zal even laten zien dat het in de NBG anders is: "apostel en leraar". En ook de Statenvertaling heeft hier "leraren der heidenen". Leraar van de natiën dus. Maar dat heeft ook weer te maken met een handschrift. Er zijn wat verschillen in de handschriften en dit is er ook zo eentje. Op dit handschrift is de Statenvertaling blijkbaar gebaseerd – dat zeg ik ook niet helemaal goed, want dat is weer een ander handschrift – maar daar staat het woord heidenen en natiën dus ook in. Maar de Geschriftenvertaling is op dit handschrift gebaseerd en daar staat "van de natiën" of "van natiën" dus wel. Drie maal vinden we dus zo'n soortgelijke uitdrukking: dat Paulus een apostel, een leraar van de natiën was. Hij legt er dus ook wel wat nadruk op door het meerdere malen te noemen.

Een Eenzijdige Roeping Door de Wil van God ↑ hoofdstukken

Dit is ook nog een mooie: Paulus, door de wil van God een afgevaardigde of een apostel van Christus Jezus. En Paulus was dus door de wil van God een afgevaardigde. Hij zegt dat een aantal keren. Ik denk niet dat ik compleet ben, maar ik weet dat het zo is in de eerste en tweede Korintiërsbrief, in de brief aan de Efeziërs en volgens mij ook nog in een van de Timoteüsbrieven. Maar als je dat wilt weten, dan zoek je gewoon even de aanvang van alle brieven op en dan kom je het vanzelf tegen.

Paulus zegt het dus een aantal keren, waaronder in de brief aan de Kolossenzen: "Paulus, ik ben door de wil van God een apostel." En dat is wel mooi, want wij weten natuurlijk uit de geschiedenis van de roeping van Paulus dat hij zelf helemaal die wil en dat streven niet had. Hij was juist op weg naar Damascus om degenen die bij Christus Jezus hoorden te vervolgen en in de gevangenis te gooien. Dat zegt hij zelf ook. Hij was juist een tegenstander, en ook nog eens een beroemd en berucht tegenstander van de ecclesia.

Het was dus God die hem bij zijn lurven pakte, om het dan zo maar te zeggen. Hij zegt het zelf in, ik meen 1 of 2 Timoteüs 1, dat hij overweldigd werd door Gods genade. Er was geen ontkomen aan; het was niet zijn wil, het was God die hem bij de kladder pakte – dat is weer een andere uitdrukking. Paulus kwam niet tot geloof, maar de Heer kwam tot hem. Daar was dus helemaal niets van zijn eigen werk bij.

Hoewel hij – dat heb ik in de vorige video besproken – zegt dat hij vanaf de moederschoot afgezonderd was. Dus ook zijn hele omgang in het jodendom, zo noemt hij dit ook in Galaten 1, dat was allemaal volgens Gods plan. God had dat zo bepaald. Ook dat hij een keiharde tegenstander was van de ecclesia en de volgelingen van Christus Jezus vervolgde, dat was allemaal naar Gods bedoeling. God heeft het zo gepland en toen het God behaagde om Zijn Zoon in Paulus te gaan openbaren, riep Hij hem op de weg naar Damascus.

Dus niet Paulus’ eigen vrije wil; daar geloof ik sowieso niet in, dat wij een vrije wil hebben die onafhankelijk is van Gods wil. Nou ja, als God iets wil, dan gebeurt het. En Paulus was dan ook door de wil van God een apostel van Christus Jezus.

De Intieme Band met Timotheüs de Broeder ↑ hoofdstukken

Hij schrijft deze brief met Timoteüs. Timoteüs wordt verder niet meer genoemd in deze brief, maar dat is zijn broeder; een mede-erfgenaam is dat ook, delend in dezelfde positie. Hij had een heel nauwe band met Timoteüs en noemt hem 'mijn zoon, mijn eigen kind in geloof'. Timoteüs was verwekt door de prediking van Paulus en die twee hadden een heel intieme band; zij schrijven dan ook samen deze brief. Nou, we hebben vers 1 besproken, dus in de volgende video op naar vers 2. Tot dan!