Paulus schrijft zijn brief aan “de heilige en gelovige broeders” in Kolosse. Wat is dat, een heilige? In één woordenboek vond ik maar liefst 15 betekenissen voor het woord “heilige”, waarvan er slechts één juist is: een heilige is een gelovige. Ook in het kerkelijk jargon heeft dit begrip een heel andere betekenis gekregen. En hoe zit dat met “broeders”, wat zijn dat precies?
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Als je heilig bent, dan behoor je Hem toe. Hij heeft je afgezonderd en Hij heeft je apart gezet voor een bepaalde positie en bestemming.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Het Belang van de Aanvangsgroet ↑ hoofdstukken
Hallo allemaal, goed dat je weer kijkt. Ik ga terug naar de Kolossenzenbrief; bij Kolossenzen 1 vers 2 ben ik aangeland. Dat eerste vers heb ik besproken, maar ik lees het voor het verband ook nog even mee: "Paulus, door de wil van God een afgevaardigde, een apostel van Christus Jezus, en Timoteüs, de broeder. Aan de heilige en gelovige broeders in Christus te Kolosse: genade zij jullie en vrede van God, onze Vader, en van de Heer Jezus Christus."
Ja, en dit is tamelijk standaard in de brieven. Er zijn wel wat verschillen, maar zo vangen ze ongeveer allemaal wel aan. Wij hebben dan de neiging – tenminste, die heb ik zelf ook wel een beetje – om dan snel door te willen lezen, om te kijken van: nou, nu hebben we de standaard groet gehad, de standaard introductie, en nu gaan we lezen wat Paulus echt te melden heeft.
Maar dat die dingen elke keer ook in elke brief worden herhaald, dat legt er ook een zekere nadruk op. Het zijn dus echt hele belangrijke dingen in die aanvang. Ik heb dat, denk ik, ook al bij het eerste vers duidelijk kunnen maken door wat meer te zeggen over de afzender Paulus en over zijn afvaardiging, en dat hij afgevaardigd was door Christus Jezus, enzovoort. Hier lezen we dan:
Heilige en Gelovige als Één Begrip (hendiadys) ↑ hoofdstukken
Dat de brief gericht is aan de heilige en gelovige broeders, nou ja, in Christus te Kolosse enzovoorts. Maar "heilige en gelovige broeders", ik meen dat dat niet twee verschillende dingen zijn, maar dat je dat zou kunnen lezen als een "namelijk". En dan is het: heilige, namelijk gelovige broeders. Het lijkt me dat dit gewoon een stijlfiguur is. Er is een mooie naam voor, dat heet een hendiadys, waardoor je door twee woorden te gebruiken hetzelfde zegt.
Daar hebben we heel veel voorbeelden van. Ik zou er talloze kunnen noemen, maar denk bijvoorbeeld aan "de God en Vader". Dat zijn er ook geen twee, maar dat is God, namelijk de Vader. Als ik het heb over "vrees en beven", dan zijn dat ook niet twee verschillende dingen, maar met twee woorden wordt één ding uitgelegd. Hij schrijft aan de heilige gelovige broeders in Christus te Kolosse, maar dat is dus hetzelfde, want gelovigen worden heiligen genoemd in de Bijbel.
Ik zal daar wat voorbeelden van geven; dat vind je ook elke keer in de aanvang van die brieven. Paulus zegt bijvoorbeeld in Romeinen 1 vers 7: "aan alle geliefden van God". En dan licht hij het ook hier toe: "geroepen". Als je een gelovige bent, ben je geroepen, maar de geliefden van God zijn geroepen heiligen. En hij schrijft die Ecclesia in Rome aan, dus ook als heiligen.
Nog eentje: 1 Korinte 1 vers 2. "Aan de Ecclesia", de uitgeroepen vergadering – meestal vertaald met gemeente, we komen dat woord in Kolossenzen ook tegen, dus ik kom er nog wel op. "Aan de Ecclesia van God in Korinte, aan de geheiligden". Die zijn het: de geheiligden in Christus Jezus, de geroepen heiligen. Met allen die de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen in elke plaats, van hen en van ons. Maar ja, dit moet duidelijk zijn, ik zou nog veel meer voorbeelden kunnen noemen. Maar lees al die brieven, ga het maar even na. Meestal vind je het ook in het begin van de brief als de gelovigen worden aangeschreven. Zij worden aangeschreven als heiligen.
Heiligen: Afgezonderd voor een Positie en Bestemming ↑ hoofdstukken
Wat zijn heiligen? Als je heilig bent, dan ben je afgezonderd of apart gezet. Maar daardoor ben je ook toegewijd aan God. Je wordt niet zomaar afgezonderd en apart gezet; daarmee word je juist toegewijd aan God.
Dat is ook precies wat de Ecclesia is. De Ecclesia – dat woord komen we... nou, laat ik er even naartoe gaan. Ik ga daar later wel meer over zeggen, maar nu even in dit verband. Paulus heeft het hier over "Christus voor zijn lichaam", dus het lichaam van Christus. Dat is de Ecclesia, meestal vertaald met "gemeente", zoals de NBG-vertaling ook heeft, zoals je hier ziet. Maar de Ecclesia heeft met "uitroepen" te maken: dat wat uitgeroepen is. Dat is de Ecclesia: dat wat uitgeroepen is en vergadert.
Het wordt dus ook bijeengebracht. Het wordt weliswaar uitgeroepen uit alle mensen, uit het geheel, maar daardoor ook bij elkaar gebracht en bijeengebracht in het lichaam van Christus natuurlijk. De Ecclesia is ook ten diepste daar waar die gelovigen, die uitgeroepenen, samenkomen. Daar hebben we het nog wel over, maar dit even ter toelichting op het begrip "heiligen". Want als je heilig bent, ben je niet zomaar apart gezet en afgezonderd, maar ook toegewijd aan God.
Ik ga nu op die woorden in, omdat wij wellicht de neiging hebben om wat sneller door te lezen. Het woord "heilige" heeft in de loop van de kerkgeschiedenis natuurlijk een hele verkeerde klank gekregen. Mensen worden heilig verklaard, en dat doet de Rooms-Katholieke Kerk met name. Die verklaren mensen heilig, en dat doen ze volgens mij pas als ze dood zijn, dus later.
Maar heiligen, dat is niet een of andere geestelijke elite. Nee, alle gelovigen zijn heiligen. Paulus – ik liet het net zien – schrijft zelfs de Korinthiërs aan als heiligen. Dat heeft niks met morele volmaaktheid of met een morele prestatie te maken, maar het gaat om positie en bestemming. Want we weten allemaal dat die Korinthiërs – tenminste als je die brief leest – helemaal niet zo heilig wandelden, om het zo maar te zeggen. Maar toch schrijft Paulus hen aan als heiligen. Dat is je positie en dat bén je.
Vanuit die positie kun je heilig leven, maar het begint bij je positie en bestemming. Je bent geheiligd, apart gezet, afgezonderd en toegewijd aan God. Toegevoegd aan het lichaam van Christus. Eén in Hem; dat is je positie en daarmee is ook je bestemming bepaald. Want wij delen in de positie van Christus. Daartoe zijn we uitgeroepen, afgezonderd, apart gezet en toegewijd aan Hem en aan God.
Wij zullen ook in de toekomst in die positie delen als wij met Hem het heelal gaan onderschikken en met Hem het heelal gaan besturen en regeren vanuit de hemelen. Dus dat woord "heilig" en "heilige" heeft alles met onze positie en bestemming te maken. Het is niet zomaar een sacramenteel woord of een kerkelijk woord. Ik probeer ook een beetje de lading die dat bij ons heeft weg te nemen, want dat is niet wat men daarover zegt. Als je heilig bent, dan behoor je Hem toe. Hij heeft je afgezonderd en Hij heeft je apart gezet voor een bepaalde positie en bestemming. Dat zit allemaal in dat woord "heiligen".
Broeders: Mede-erfgenamen en Samenlotsbezitters ↑ hoofdstukken
Voor broeders geldt iets soortgelijks, want een broeder is een mede-erfgenaam. Wij zijn broeders omdat wij allemaal kinderen, zonen zijn van de Vader. Dat betekent—en dan gaat het ook weer over onze positie en bestemming—dat wij delen in dezelfde positie en bestemming als onze broeders en zusters. Daarom zijn het broeders, namelijk mede-erfgenamen.
Als ik bijvoorbeeld naar Romeinen 8 vers 17 ga, dan gaat het erover dat wij kinderen van God zijn. We zijn kinderen van God en in die hoedanigheid dan ook lotbezitters. De NBG-vertaling heeft hier 'erfgenamen', maar ik heb op zich geen probleem met dat woord 'erfgenaam', als we maar weten dat de Erflater hier niet hoeft te sterven. Wij ontvangen een lotbezit, een lotsdeel in Hem. Dat betekent dat wij delen in wat Hem toevalt. Dat staat hier ook: "indien kinderen, dan ook lotbezitters; lotbezitters van God." Dus wij ontvangen een lotsdeel van God en zijn samen-lotbezitters van Christus.
Dit 'samen-lotbezitters' betekent dat wij mede-erfgenamen zijn. Wij zijn dus mede-erfgenamen, samen-lotbezitters of samen-lotsdeelbezitters van Christus. Dat betekent—en ik zeg het nu kort, maar er valt natuurlijk veel meer over te zeggen—dat wat Hij ontvangt, wij daarin delen. En wat Hij ontvangt is alles, het hele al: het besturen en het regeren van hemelen en aarde. Dat is Zijn positie en bestemming. Dat is nu allemaal nog verborgen, maar dat zal straks geopenbaard worden. Dan zullen wij delen in Zijn positie, in Zijn bestemming en in Zijn lot; in het lotsdeel, in dat wat Hij als aandeel ontvangt. Omdat wij dat als lichaam en individuele leden van het lichaam allemaal ontvangen, daarom zijn wij broeders. Wij zijn samen-lotbezitters van Christus, maar ook van elkaar. Mede-erfgenamen: we delen in dezelfde erfenis, we delen in hetzelfde lotsdeel, we delen in dezelfde positie en bestemming.
Er staat hier trouwens ook dat we samen-lotbezitters zijn van Christus wanneer wij samen lijden—dat is nu—opdat wij ook samen verheerlijkt zullen worden in de toekomst. We zijn nu met Hem verborgen, maar Kolossenzen 3 zegt—het duurt dan nog even voordat we er zijn—wanneer Hij geopenbaard zal worden, zullen wij met Hem worden geopenbaard in heerlijkheid. Dat is Kolossenzen 3 vers 4.
Om het af te sluiten kijken we nog even naar Romeinen 8 vers 29, nog steeds over het feit dat wij broeders zijn, heilige en gelovige broeders. Hier gaat het over Hem: "Want die Hij tevoren kende, bestemt Hij ook tevoren om gelijkvormig te worden aan het beeld van Zijn Zoon, aan de afbeelding van Zijn Zoon, opdat Hij, Christus, de Eerstgeborene zou zijn onder vele broeders." Romeinen 8 gaat ook over het feit dat wij tot zonen zullen worden gesteld. Dat is hetzelfde als: tot erfgenamen, tot lotsdeelbezitters, tot zonen. Het zijn allemaal verschillende manieren om hetzelfde te zeggen. Wij zullen met Hem delen in Zijn positie en in Zijn bestemming, en heel de schepping zal ons toevallen in Hem. Vandaar dat Hij de Eerstgeborene is onder vele broeders.
Omdat Hij dé Zoon is met allemaal hoofdletters, en wij tot zonen gesteld zullen worden omdat wij delen in Zijn positie, daarom is Hij de Eerstgeborene onder vele broeders. Wij delen die positie met Hem, dat natuurlijk in de allereerste plaats, maar omdat wij die ook met elkaar delen, daarom zijn wij broeders en zusters. Mede-erfgenamen, mede-lotsdeelbezitters van hetzelfde aandeel, van hetzelfde lotsdeel. Dat was de frase "heilige en gelovige broeders". Daar wilde ik eens wat dieper op ingaan en wat meer over zeggen. De rest van het vers behandelen we dan in een volgende video. Tot dan!