de Romeinen brief (7) – 3:21-27

In deze studie staat de grote ommekeer in de Romeinenbrief centraal, waarbij Paulus aantoont dat Gods rechtvaardigheid openbaar is gemaakt los van de wet. Deze rechtvaardigheid is niet gebaseerd op menselijke prestaties of werken, maar is het gevolg van wat God zelf doet en belooft. Door het geloof ván Jezus Christus, die de losprijs heeft betaald en door God is opgewekt, worden alle mensen om niet gerechtvaardigd. Christus wordt hierbij naar voren geschoven als de beschutplaats en het ware verzoendeksel. Het roemen van de mens is hierdoor volledig uitgesloten, omdat de mens volkomen afhankelijk is van Gods genade en werk.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: In deze studie staat de grote ommekeer in de Romeinenbrief centraal, waarbij Paulus aantoont dat Gods rechtvaardigheid openbaar is gemaakt los van de wet. Deze rechtvaardigheid is niet gebaseerd op menselijke prestaties of werken, maar is het gevolg van wat God zelf doet en belooft. Door het geloof ván Jezus Christus, die de losprijs heeft betaald en door God is opgewekt, worden alle mensen om niet gerechtvaardigd. Christus wordt hierbij naar voren geschoven als de beschutplaats en het ware verzoendeksel. Het roemen van de mens is hierdoor volledig uitgesloten, omdat de mens volkomen afhankelijk is van Gods genade en werk.

Besproken Schriftgedeelten: Romeinen 1:1, Romeinen 1:17, Romeinen 1:18, Romeinen 2:16, Romeinen 3:9, Romeinen 3:19, Romeinen 3:20, Romeinen 3:21, Romeinen 3:24, Romeinen 3:25, Romeinen 4, Romeinen 5, Romeinen 5:20, Romeinen 7, 1 Korinthe 15, Galaten 2:16, Galaten 2:20, Efeze 2:8, Hebreeën 1:1, Hebreeën 9:24, Hebreeën 11, Hebreeën 12, Psalmen 22, 2 Samuël 6:2, Openbaring 5

“De rechtvaardigheid van God is dus wat God doet, wat Hij vervult. Het is dus niet wat God eist van de mens, want zodra er ook maar iets geëist zou worden van de mens, dan ging het over de rechtvaardigheid van de mens.”

Inleiding en Samenvatting van de Romeinenbrief tot Nu Toe ↑ hoofdstukken

Goedemorgen allemaal. Fijn om weer bij elkaar te zijn. We zijn even wat later gestart, maar ja, om nou tegen al die ontevreden gezichten aan te kijken van mensen die geen koffie hebben, dat durfde ik ook weer niet aan, dus we hebben de tijd. We gaan verder met de bespreking van de Romeinenbrief, studie 7. En dat is echt alweer een tijdje geleden dat we studie 6 hier hadden; dat was even rekenen op 3 oktober. Want op 10 en 17 oktober hadden wij hier andere sprekers. Dus we gaan de draad weer oppakken en we zijn aangekomen bij Romeinen 3 vers 21. Degenen die de Romeinenbrief goed kennen, die denken van: "Ah, dat is dat vers waar de grote ommekeer komt in Paulus zijn betoog." Daarover straks meer.

Ik wil eerst nog even kort een samenvatting geven van het voorgaande, dus van Romeinen 1 vers 1 tot 3 vers 20. En dat is een hele beknopte samenvatting, want daar is het een samenvatting voor. Maar in de eerste verzen van de Romeinenbrief vinden we natuurlijk, zeg ik erbij, zoals in elke brief van Paulus: de afzender, de geadresseerden en ook een samenvatting van de boodschap. En die samenvatting is heel kort gezegd: het evangelie van God, van Zijn Zoon.

En Paulus zet daarna uiteen dat het zijn verlangen was om in Rome te komen en ook daar aan de gelovigen aldaar te evangeliseren. Nou, dat had hij nog niet gedaan, dus dat gaat hij wel uitgebreid doen in deze brief. Hij is later ook in Rome gekomen, weliswaar, maar dan als gevangene. Ja, nogmaals het onderwerp van de brief, zo heb ik het maar samengevat: "Ik schaam mij niet voor het evangelie." Het evangelie beschaamt mij niet. Nee, het evangelie van Christus noemt hij het in deze verzen. Dus het evangelie van God, van Zijn Zoon in de eerste verzen en in deze verzen het evangelie van Christus.

Ja, en dan komen we in een gedeelte vanaf 1 vers 18. Dat gedeelte loopt tot 3 vers 20, waar we eigenlijk de vorige keer geëindigd zijn. En in 3 vers 21 begint dan echt een nieuw gedeelte. Maar in het gedeelte van 1 vers 18 tot 3 vers 20, daar zet Paulus uiteen wat de positie, zo zou je dat kunnen zeggen, is van de mensheid. Gods toorn wordt geopenbaard over een wereld die God niet als God erkent. En God heeft de wereld daarom overgegeven, overgelaten, losgelaten in wat zij praktiseren.

Gods oordeel over de hypocriete en religieuze mens die met verachting neerkijkt op die wereld waarover God Zijn toorn openbaart, dus die met verachting neerkijkt op de wereld maar zelf in het verborgene dezelfde dingen doet. Zo wordt dat daar echt gezegd. En dan komen we in een gedeelte dat spreekt van de Jood. Eerst is de wereld in het algemeen aan de beurt en dan komt de Jood aan de beurt, om het zo te zeggen. Gods oordeel over de Jood onder de wet, de Jood en de besnijdenis, het voorrecht van de Jood en alle mensen als zondaren. Ja, dat is dat gedeelte dat we vorige keer ook besproken hebben. Er is niemand die goed doet, ook niet tot één toe. Alle zijn ze afgeweken, tezamen zijn ze onnut geworden, enzovoorts, enzovoorts. Dus dit gedeelte, 1 vers 18 tot 3 vers 20, gaat over allen; alle mensen, niemand uitgezonderd. Dat is wat Paulus daar naar voren brengt.

En dan komen we dus in 3 vers 21. Maar voor het verband bespreek ik het toch nog even vanaf 3 vers 19. Deze verzen heb ik dus al besproken, dus ik doe dat kort. Toen waren wij met z'n tweeën? Nee, jullie hadden andere plannen. God niet hoor, maar... Het is ook wel eens leuk om afstand te hebben. Ja, nee, dat snap ik. Dus jij bedoelt nu eigenlijk: "Ik wil dat je het voor mij nog een keer uitgebreid doet"? Nee, het ging in één regel. Ja. Ik ken een bijbelleraar die altijd zei: "Daar zijn bandjes van." Nou, bandjes heb ik niet, maar opnames wel.

Dus dit volgt, laat ik dat erbij zeggen, op dat gedeelte waar ik zojuist naar refereerde: "Allen zijn afgeweken, tezamen zijn ze onnut geworden." Hun keel is een geopend graf, slangengif is onder hun tong of op hun lippen. Nou ja, alles komt daar aan de beurt: de tong en de lippen. Ik haal het nu allemaal een beetje door elkaar, maar dat zijn allemaal citaten uit de Tenach, uit het Oude Testament zoals wij dat noemen, wat voor de Jood de Tenach is. Maar er staat: "Allen zijn onnut geworden," enzovoorts.

De Wet Stopt Elke Mond en Geeft Besef van Zonde ↑ hoofdstukken

Paulus zegt: "Nu weten wij dat de wet..." De wet is hier een technische term voor de aanduiding van de Tenach. De wet is niet slechts de Tien Geboden en het zijn ook niet alleen de boeken van Mozes. Soms wordt het hele Oude Testament aangeduid als 'de wet'. Paulus zegt nu: "Wij weten dat de wet, bij alles wat zij zegt, spreekt tot hen die onder de wet zijn." De Jood zou nog kunnen denken dat de voorgaande woorden over het afwijken van de mens niet over hen gaan, maar Paulus stelt: "Nee, dat gaat wel over jullie." Juist aan hen waren de woorden van God toevertrouwd; het was specifiek aan hen geschreven. De wet spreekt tot hen die onder de wet zijn, opdat elke mond gestopt wordt en de gehele wereld onder de rechtspraak van God komt.

Allen zijn onder de zonde. Dat is een van de voorgaande verzen, vers 9: "Allen zijn onder de zonde." De wereld houdt de waarheid in ongerechtigheid ten onder, zoals we lazen in hoofdstuk 1 vers 18, maar dat geldt niet alleen voor die wereld; het geldt ook voor hen tot wie de wet spreekt, het Joodse volk. Ook zij zijn onder de zonde, want allen zijn onder de zonde, opdat elke mond gestopt wordt. Wij weten dat de wet bij alles wat zij zegt tot hen spreekt die onder de wet zijn, opdat elke mond gestopt wordt en de gehele wereld onder de rechtspraak van God komt.

Er staat hier een woord dat is opgebouwd uit 'onder' plus 'recht' of 'rechtend'. De gangbare vertalingen, zoals de Statenvertaling en de NBG, lopen hier nogal uiteen en hebben dit nogal donker opgevat met termen als 'verdoemelijk', 'strafwaardig' en 'doemwaardig'. De HSV – en dat is niet die voetbalclub uit Duitsland, maar de Herziene Statenvertaling – heeft het ook zo weergegeven. Vooral van die termen 'verdoemelijk' en 'doemwaardig' word je niet vrolijk. Maar dit woord is in feite neutraal en heeft niet per se die negatieve betekenis. De Geschriftenvertaling heeft hier ook gewoon 'onder de rechtspraak van God'. Dat is niet om te verdoemen, want God verdoemt niet, maar God gaat rechtspreken en oordelen. Dat woord 'oordelen' zijn we al vaker tegengekomen en we hebben er diverse keren aan gerefereerd dat Gods oordeel een gericht is; Hij zet de dingen recht. Zijn rechtszittingen zijn rechtszettingen.

God gaat rechtspreken en oordelen over elk schepsel. Niemand uitgezonderd, niemand ontkomt daaraan. En dat is geen doem, maar evangelie! Dat lazen we ook in hoofdstuk 2 vers 16: "In de dag wanneer God de verborgen dingen van de mensen zal oordelen door Jezus Christus naar mijn evangelie," zegt Paulus. Het is dus een goed bericht, het is evangelie dat God gaat oordelen. Hij gaat alles rechtzetten; al het kromme en verdraaide wordt rechtgezet. Dat lijkt me met recht een goed bericht. De gehele wereld is onder de rechtspraak van God en alleen daarom kunnen allen gerechtvaardigd worden. Daar gaat het gedeelte over dat we nu gaan bespreken vanaf vers 21, omdat uit de werken van de wet geen enkel vlees voor Hem gerechtvaardigd zal worden, want door de wet is er besef van zonde.

Dit is natuurlijk specifiek aan het Joodse volk gericht. 'Werken' is 'verdienen'. Daar kom ik nog op in hoofdstuk 4, waar Abraham ten tonele wordt gevoerd. In hoofdstuk 4 staat dat degene die werkt, het loon niet wordt toegerekend naar genade, maar naar schuld. Wat dat precies betekent, daar komen we dan wel op. Maar uit de werken van de wet wordt geen enkel vlees gerechtvaardigd. Niemand kan dat verdienen door dat zelf te bewerken. Het werken van de wet rechtvaardigt een mens niet. De wet op zich zou dat kunnen – maar dat is puur theoretisch – als een mens de wet zou kunnen houden. Dat is echter puur hypothetisch, want de wet is gelegd op het vlees en het vlees onderwerpt zich daar niet aan. Daarom zegt Paulus ook dat uit de werken van de wet geen enkel vlees voor Hem gerechtvaardigd wordt, want door de wet is er besef van zonde.

Juist die verboden en geboden geven besef van zonde. Hoofdstuk 7 gaat daar onder andere over. Paulus zegt daar: "Als de wet mij niet zou vertellen dat ik niet mag begeren, dan zou ik niet eens weten dat begeerte zonde is." Die wet maakt het dus alleen maar duidelijk; zij geeft besef van zonde en zij maakt ook nog eens het vlees juist actief. De wet prikkelt de zonde. Dat brengt ons bij hoofdstuk 5, waar Paulus zegt dat de wet is gegeven opdat de zonde zou toenemen. De wet is dus niet op het Joodse volk gelegd met als doel dat zij minder zouden gaan zondigen. Nee, die wet is juist gegeven opdat er meer gezondigd zou worden. Daar wordt zelden over gepreekt, denk ik, maar dat is echt wat Paulus in Romeinen 5 vers 20 zegt. Hij zegt er direct achteraan dat dit geen doel op zich is: "Want waar de zonde is toegenomen, daar is de genade meer dan overvloedig geworden." Er is altijd meer genade dan zonde. Dus als de wet de zonde doet toenemen, is dat geen probleem; er is altijd meer genade. Dat is wat Paulus zegt. Ik lees nu gewoon verder.

De Grote Ommekeer: de Rechtvaardigheid van God ↑ hoofdstukken

Nu echter, maar nu, los van wet is de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt, waarvan getuigenis gegeven wordt onder de wet en de profeten. Dit is de grote ommekeer in het betoog van Paulus, want het voorgaande gedeelte schildert eigenlijk de, naar de mens gesproken, hopeloze positie van de mens. Of je nu een heiden bent uit de volkeren, of je bent een Jood, of je bent iemand die netjes leeft waarbij aan de buitenkant alles er goed uitziet: we zitten wat dat betreft allemaal in hetzelfde schuitje. Daar gaat het voorgaande over. Zoals ik ooit een filmpje zag van een Urker die zei: "We zijn allemaal van dezelfde lap gescheurd." Ja, zoiets dus.

Nu echter, maar nu, los van wet is de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt. Ja, dit is de grote ommekeer in het betoog. Ik heb eens opgezocht waar dat "maar nu" nog vaker voorkomt. Laat ik 1 Korinthiërs 15 er even uithalen, dat is een mooie. In dat hoofdstuk over de opstanding zegt Paulus dat sommigen onder jullie zeggen dat er geen opstanding is, en dan gaat hij uitleggen wat de consequenties zijn als Christus niet is opgewekt. En als er dus geen opstanding is, dan zegt hij: "Maar nu, Christus is opgewekt!" Ook daar geeft hij een groot contrast aan, en dat doet hij in dit vers ook: nu echter, maar nu, los van wet.

Los van wet is de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt. De rechtvaardigheid van God. Want dit wordt heel vaak gelezen alsof wij het onderwerp zijn, maar het is de rechtvaardigheid van God en die is geopenbaard los van wet. Dat verwijst natuurlijk naar het voorgaande, waar gesproken werd over werken van de wet, over het verdienen door de wet te houden of door onder de wet te leven. Het onderwerp van dit gedeelte is de rechtvaardigheid van God. Dus wat gaat hier aangetoond worden? Welnu, dat God rechtvaardig is. Dat is wat in dit gedeelte aangetoond wordt.

De rechtvaardigheid van God is dus wat God doet, wat Hij vervult. Het is dus niet wat God eist van de mens, want zodra er ook maar iets geëist zou worden van de mens, dan ging het over de rechtvaardigheid van de mens. Daar gaat het hier niet over; het gaat over de rechtvaardigheid van God. Paulus toont hier aan dat God rechtvaardig is als Hij — en ik loop dan op de zaken vooruit — als Hij allen rechtvaardigt. Dus Gods rechtvaardigheid, daar gaat het over. Niet de rechtvaardigheid van de mens en zeker niet wat God van de mens eist. Nee, het is wat God doet. God heeft beloofd en Hij heeft daarmee een schuld op Zich genomen, en Hij vervult die schuld. Daarmee is Hij rechtvaardig. Hij doet wat Hij voorzegd heeft en Hij vervult wat Hij beloofd heeft. Hij vervult Zijn belofte.

Dat is ook niet dankzij onze werken. Los van de wet betekent dus zonder werken van de wet. Het is zelfs niet dankzij onze werken, maar ondanks onze werken. Maar nu, nu echter, los van wet is de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt, waarvan getuigenis gegeven wordt onder de wet en de profeten. Want het is weliswaar los van werken van de wet en los van de prestaties van de mens, maar het is wel beloofd en voorzegd in het Oude Testament, in de Tenach. God heeft Zijn Messias beloofd: Christus. Hetzelfde woord, alleen een andere taal: Maschiag, Christus. God heeft dus Zijn Messias beloofd en daar wordt al van getuigd onder, door of in de wet en de profeten.

De hele Tenach gaat daarover. Het gaat over Hem in beelden, in rituelen, in voorzeggingen en profetieën; alles wijst vooruit naar Hem. Paulus noemt straks in dit gedeelte een voorbeeld uit wat wij dan noemen de typologie van het Oude Testament, waarin de Christus is voorzegd. De hele wet en de profeten getuigen daarvan. Het is dus los van wet dat de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt wordt. Het is los van werken van de wet, los van het verdienen, dat Gods rechtvaardigheid openbaar gemaakt wordt, maar er wordt wel degelijk getuigenis van gegeven onder, door of in de wet en de profeten. God heeft dus rechtvaardig gehandeld op basis van de wet en de profeten. Rechtvaardig handelen is gewoon dat Hij vervult wat Hij daarin beloofd heeft. God heeft een vaardigheid om recht te doen, dat is Zijn vaardigheid. En recht doen is doen wat je belooft.

Het Geloof Ván Jezus Christus ↑ hoofdstukken

Rechtvaardigheid van God echter niet door werken van wet, maar door geloof van Jezus Christus. Ja, ook hier weer een sneer naar enkele vertalingen. De NBG en de Herziene Statenvertaling zeggen hier 'geloof in Jezus Christus', maar dat staat er niet. Dat is een tweede naamval: het is het geloof ván Jezus Christus. En dat heeft de Statenvertaling overigens wel: 'Rechtvaardigheid van God echter door geloof van Jezus Christus'. Want als het ons geloof zou zijn, dan zou het ook weer onze rechtvaardigheid zijn. Dus de mens wordt hier echt volledig aan de kant gezet. Maar juist daardoor kan God recht doen aan zo’n woord, want Hij vervult het. Als hier ook maar iets van de mens bij zou zitten, dan zaten we nogmaals in hetzelfde schuitje en in hetzelfde zinkende schip. Dan zouden we allemaal eindigen op de bodem van de zee, om het zo te zeggen. Maar nee, het is God die het doet en Hij vervult Zijn belofte.

Rechtvaardigheid van God echter door geloof van Jezus Christus. Het gaat dus om het geloof van Jezus Christus. Die term komt nogal eens voor; volgens mij komt het zeven keer voor. In Galaten 2 vers 16 of vers 20 — ik weet het niet uit mijn hoofd, maar volgens mij al twee keer daar — dus we komen redelijk in de buurt. Maar God vervulde Zijn belofte in Jezus Christus en Hij, Christus Jezus, vertrouwde op die belofte. Hij was een Gelovige, met de hoofdletter. Hij was de Gelovige bij uitstek. Dat is het geloof van Jezus Christus.

Hij werd hier geboren als mens. Zijn ouders zullen Hem best dingen meegegeven hebben, maar Hij heeft zelf in de Schriften ontdekt wie Hij was en welke weg Hij moest gaan. Dat kunnen je ouders je wel vertellen — ik weet niet wat Zijn ouders Hem verteld hebben, Jozef en Maria — maar daar zal Hij ongetwijfeld, zoals wij dat vaak zeggen, de bonnetjes bij gehaald willen hebben. Hij heeft Zichzelf herkend in de Schriften. Dus Hij wist ook de weg die Hij moest gaan. En als u wilt weten welke weg, lees dan bijvoorbeeld maar Psalm 22. Daarin komt zo'n beetje alles aan bod van de weg die Hij moest gaan: Zijn lijden, Zijn sterven, maar ook Zijn opstanding, Zijn verheerlijking en Zijn verhoging. Dat is die psalm die begint met: 'Mijn God, waarom (of waartoe) heeft Gij Mij verlaten (of overgelaten)?' Dat is een lange psalm waarin we ook een aantal kruiswoorden vinden; woorden die de Heer citeerde aan het kruis. Eigenlijk ligt heel de psalm daar, maar daar staat ook Zijn heerlijkheid en Zijn verhoging in. Alles vindt u daarin, en Hij wist dat.

Om de vreugde die Hem voorgesteld was, heeft Hij dus dat kruis gedragen en de schandevracht veracht. Rechtvaardigheid van God, echter door geloof van Jezus Christus tot in allen die geloven, want er is geen onderscheid. Laat ik eerst even dat wat tussen haakjes staat weglaten, daar kom ik zo nog wel even op. Maar door geloof van Jezus Christus — het geloof van Jezus Christus — en dat is tot in allen die geloven. Ik heb dat plaatje erbij gezet, dat heb ik bij hoofdstuk 1 vers 17 ook gedaan, waar Paulus al zei: 'Want Gods rechtvaardigheid (dit gaat dus over het evangelie van Christus) wordt daarin onthuld uit geloof tot in geloof.' En het is dus uit het geloof van Jezus Christus, zoals we hier vinden in vers 22, tot in ons geloof. Zoals die kan schenkt in dat glas; Hij is de bron en wij zijn dat vaatje of dat glas. 'Tot in' betekent ook: het komt binnen bij.

Rechtvaardigheid van God door het geloof van Jezus Christus komt binnen bij allen die geloven. Je hebt er deel aan als je gelooft. Ook geloof is een geschenk, volgens Efeziërs 2 vers 8. Hij schenkt dat, en als Hij dat schenkt, dan komt dat dus bij je binnen: tot in allen en over allen die geloven, want er is geen onderscheid. Ik heb hier staan 'en over allen'. Degenen die een Statenvertaling hebben, die vinden het zo weergegeven. Ik pak even de interlineair erbij, want er zijn verschillende handschriften. De Statenvertaling is bijvoorbeeld gebaseerd op de Textus Receptus. Er zijn nog andere handschriften die hier hebben: 'tot in allen en over allen die geloven, want er is geen onderscheid'.

Wat er nou precies moet staan, dat weet ik ook niet. Er zijn er die zeggen dat de meest oude, meest betrouwbare handschriften hebben: 'tot in allen die geloven'. Nou ja, dat zal wel, ik weet het niet, maar ik wil toch ook maar aangegeven hebben en laten zien dat verschillende handschriften — de Concordant Greek Text en de Textus Receptus in ieder geval — hebben: 'tot in allen en over allen die geloven'. Uiteindelijk komt het tot in allen, maar het is nu op allen die geloven. Nou, dat gezegd hebbende, ga ik weer terug: Rechtvaardigheid van God echter door het geloof van Jezus Christus tot in allen en over allen die geloven. Want er is geen onderscheid.

Allen Zondigden, Allen Worden Om Niet Gerechtvaardigd ↑ hoofdstukken

Want allen zondigden en hebben tekort van de heerlijkheid van God. Dat die allen zondigden, dat hebben we al gezien in Romeinen 3 vers 9. Wij hebben immers tevoren beschuldigd dat zowel Joden als Grieken allen onder de zonde zijn. En dan komt dat gedeelte van: gelijk geschreven staat dat niemand rechtvaardig is, ook niet één; er is niemand die verstandig is, niemand die goed doet, enzovoort. Dus: allen zondigden.

Eigenlijk moet je dat woord 'allen' daar elke keer bij denken. Want allen zondigden, en allen hebben tekort van de heerlijkheid van God, en allen worden om niet gerechtvaardigd in Zijn genade door de verlossing die in Christus Jezus is. In dat woord 'verlossing' gaat het om vrijkoping. Hij heeft de prijs betaald, en die prijs heeft Hij betaald voor allen. In dit woord apolutrosis zit het woordje lutron. En lutron betekent losprijs, dus apolutrosis is het vrijkopen of verlossen door het betalen van een losprijs.

Dat woord lutron vinden we ook terug in een ander woord van Paulus dat hij schrijft aan Timotheüs. Er is één God – dat staat in het voorgaande, want God wil dat alle mensen gered worden – want er is één God en één middelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus. Hij is degene die de middelaar is tussen God en mensen. Dat wordt meestal uitgelegd met dat Hij een goed woordje voor ons doet bij God, maar Hij is de middelaar tússen hen: tussen God en mensen. Zo staat het er. Hij is degene door wie God – dat is Hebreeën 1 vers 1 – in deze laatste dagen tot ons spreekt. God spreekt in deze laatste dagen tot ons in de Zoon. Hij is degene door wie God Zich bekendmaakt aan de mensen, en in die zin is Hij middelaar tussen God en mensen. Hij spreekt tot de mens namens God. En Hij openbaarde Zijn woord weer aan Paulus.

Er is één God en één middelaar tussen God en mensen: de mens Christus Jezus, die Zichzelf geeft tot een overeengekomen loskoopsom voor allen. Het getuigenis in de eigen bestemde tijden; daarvoor wordt getuigd op de bestemde tijd. Maar dit is dus dat woord; hier zit dat woord lutron in, die losprijs, die loskoopsom. En dat woord lutron, de losprijs, dat zit dus in dat woord verlossing in Romeinen 3 vers 24.

Even terug: want allen zondigden en allen hebben tekort van de heerlijkheid van God, en allen worden om niet gerechtvaardigd in Zijn genade. Dus niet uit werken; nee, het is Gods werk. Hij vervult Zijn belofte en dat is Zijn genade. Hij geeft dat, en dat doet Hij door de verlossing die in Christus Jezus is. Hij heeft de losprijs betaald door te sterven, en God wekte Hem op. Hij betaalde de ultieme prijs, Hij stierf namelijk en God wekte Hem op. Dat is ook een onderwerp op zich natuurlijk, maar we kunnen niet bij elk woord zo lang blijven stilstaan.

Christus als Beschutplaats en Verzoendeksel ↑ hoofdstukken

Want ik wil toch even verder, want vervolgens zegt Paulus: "God stelde hem van tevoren als de beschutplaats." Ja, welke God voorgesteld heeft tot een verzoening, zegt de Statenvertaling. Een zoenmiddel, zegt de NBG. Laten we beginnen bij het "stelde hem voor". God stelde hem van tevoren als beschutplaats. Dit woord voornemen, dat Hij zich voornam, is opgebouwd uit het woordje "voor" plus "plaatsen" of "stellen". Bij dat woord etheto refereren wij vaak aan het begrip God. God is de beschikker of de plaatser. Dat is ook van dat woord afgeleid: theos, het Griekse woord voor God. Plaatsen of stellen dus. God plaatste Hem, God stelde Hem van tevoren als beschutplaats. Dat betekent dat God zich inderdaad van tevoren voornam dat Hij de beschutplaats is. God had van tevoren een plan gemaakt. Het is bijna onnodig om te zeggen, maar Hij is de beschikker, de Creator, en Hij heeft dat zo beschikt en bepaald.

En de beschutplaats — ik zei al dat de Statenvertaling "verzoening" zegt en de NBG "zoenmiddel". Het is het Griekse woord hilasterion en dat komt nog maar één keer vaker voor in het Nieuwe Testament, namelijk in de Hebreeënbrief. Daar gaat het over de ark van het verbond. Die Hebreeënbrief is de laatste tijd nogal eens langsgekomen. Vorige week sprak André erover en ik heb er zelf ook een paar studies over gegeven. Zelf sprak ik twee weken geleden in Den Haag over de ark van het verbond bij Obed-Edom. De betekenis van die ark wordt ook toegelicht in de Hebreeënbrief. Die ark van het verbond is een type van Christus. Het is een houten kist, helemaal overtrokken met zuiver goud. Hout staat voor vergankelijkheid, overtrokken met puur goud staat voor onvergankelijkheid: dood en opstanding. De ark van het verbond is van alle kanten bedekt met goud en daarboven waren de cherubs. Dat zijn die geestelijke, engelachtige wezentjes die je daar bovenop afgebeeld ziet en die de beschutplaats overschaduwen.

In de meeste vertalingen wordt dit hier vertaald met het verzoendeksel. Dat is dus dat deksel waarop die cherubs staan; een gouden plaat waarmee de ark van het verbond werd afgedekt. Dit wordt het verzoendeksel genoemd en dit is dus hetzelfde woord als Paulus gebruikt in Romeinen 3 vers 25. God stelde Hem van tevoren als verzoendeksel, als beschutplaats. Eigenlijk is verzoendeksel niet helemaal het juiste woord, want het begrip heeft met beschutten en bedekken te maken. In het Hebreeuws is dat kafar, in het Grieks hilasmos. Maar dit is dus de beschutplaats. Ik zal af en toe wel het verzoendeksel noemen omdat dat de gebruikelijke term is en iedereen dan weet waarover je het hebt. Maar God nam zich van tevoren voor, God stelde Hem — Christus Jezus dus, in wie Hij zijn rechtvaardigheid openbaarde en in wie de verlossing is uit zijn genade — van tevoren als beschutplaats of verzoendeksel.

De hogepriester ging eenmaal per jaar in het heiligdom. Overigens niet met dat kleed waar André het vorige week over had, met die twaalf stenen, maar met dit witte linnen kleed. Eenmaal per jaar ging de hogepriester in het heiligdom, en dan hebben we het over het heilige der heiligen. Dat is de allerheiligste plek binnen de tabernakel, later de tempel. Daar sprenkelde hij bloed op dat verzoendeksel, op dat gouden deksel, de beschutplaats. Dat verzoendeksel — ik zeg het allemaal heel kort — is dus een beeld van het lam dat geslacht is. Want het was het bloed van een lam dat hij daarop sprenkelde, een geslacht lam. Dat verzoendeksel was bespat met bloed en dat is een beeld van het lam dat geslacht is, maar nu in onvergankelijkheid is opgewekt: namelijk in puur goud. Dat is wat dat deksel uitbeeldt.

God stelde Hem, Christus dus, van tevoren als dat verzoendeksel of die beschutplaats, door het geloof in zijn bloed. God bepaalde van tevoren — al toen hij aan Mozes de instructies gaf voor het maken van die tabernakel met daarin in dat allerheiligste gedeelte de ark van het verbond met daarop dat verzoendeksel — dat de verlossing zou komen in Christus Jezus en dat Hij dat zou doen in zijn genade. God zag van tevoren Christus en hij liet dat uitbeelden in dat verzoendeksel. Hij wist: mijn zoon zal geslacht worden als een lam, maar ik zal hem opwekken in onvergankelijkheid. Dat is wat dat verzoendeksel en het sprenkelen van dat bloed op dat verzoendeksel uitbeeldt.

God heeft dat van tevoren zo bepaald. Niet alleen het verzoendeksel, maar die hele tabernakel met al die attributen. Maar het gaat hier specifiek over de ark van het verbond met dat verzoendeksel. Toen God dat liet maken, zag hij al vooruit. Hij nam zich dat van tevoren voor toen hij Mozes die instructies gaf, duizenden jaren ervoor, voor het maken van die ark van het verbond, dat verzoendeksel en die hogepriester die eenmaal per jaar inging in dat heiligdom om bloed op dat deksel te sprenkelen van dat geslachte lam. God stelde hem van tevoren als de beschutplaats, als het verzoendeksel door het geloof in zijn bloed.

Toen God door Mozes de ark van het verbond liet maken, was dit een beeld van Christus. Daarmee demonstreerde God dus dat Hij, God, gelooft in het bloed van Christus. Dat staat hier: door het geloof in zijn bloed. Wij aarzelen altijd een beetje om te spreken over het geloof van God — ik heb dat zelf ook hoor — maar we hebben het al eerder over het geloof van God gehad. In de eerste verzen van Romeinen 3 wordt de vraag gesteld of het ongeloof van Israël het geloof van God teniet zal doen. Nee, natuurlijk niet. Er is niemand die zo gelooft in zijn eigen woord als God zelf. Hij weet: ik kan en zal het vervullen. Er is niemand die zoveel vertrouwen heeft; Hij vertrouwt op zijn eigen woord, want hij weet dat hij het zal vervullen.

Toen God dus van tevoren dat verzoendeksel, die beschutplaats, liet maken met alle rituelen daar rondom, wist hij al: dit bloed wat daar gesprenkeld wordt, zal vervuld worden in het bloed dat zal vloeien van het ware paaslam. Het ware lam dat geslacht is op Golgotha, namelijk de Heer Jezus Christus die daar gekruisigd werd en stierf. God wekte hem op op de derde dag. God wist dat mijn zoon die verlossing tot stand gaat brengen, en daarom liet hij dat verzoendeksel en die beschutplaats maken. God geloofde in het bloed van Christus. God stelde hem van tevoren als de beschutplaats door het geloof in zijn bloed, tot aantoning van zijn rechtvaardigheid door het laten begaan van de zondige daden die tevoren gebeurden onder de verdraagzaamheid van God. Dat is een hele mond vol.

Even op een rijtje: dat verzoendeksel, de beschutplaats, is besprenkeld met bloed; dat beeldt uit dat Hij stierf en werd geslacht als een lam. Al die paaslammeren zijn natuurlijk een vooruitwijzing naar het ware paaslam. Het is van goud; Hij is opgewekt in onvergankelijkheid. Het is ook een beeld van Gods troon, dat verzoendeksel. Dat vind je vele malen in de psalmen, maar ook in 2 Samuël 6 vers 2: "U die daar troont tussen de cherubs." En waar vinden we die cherubs? Welnu, op dat verzoendeksel. Dat verzoendeksel is dus een beeld van Gods troon.

De troon van God, waar natuurlijk Christus gezeten is aan Zijn rechterhand. Waar Christus is gezeten; ja, de Hebreeënbrief noemt dat de troon der genade. Het stond in het heilige der heiligen, het allerheiligste gedeelte van de tabernakel, wat een uitbeelding is van de hemel. Het wordt in Hebreeën 9 vers 24, geloof ik, de ware tabernakel genoemd, de ware tent, namelijk de hemel zelf.

Dus samengevat: het is een uitbeelding, dat verzoendeksel, van het Lam dat geslacht is, maar dat nu staat – dat is in Openbaring 5. Maar van de opgewekte Christus in de hemel, zittend op de troon der genade, daar is dat verzoendeksel, de beschutplaats, een beeld van. God stelde Hem van tevoren als de beschutplaats door het geloof in Zijn bloed, tot aantoning van Zijn rechtvaardigheid, door het laten begaan van de zondige daden die tevoren gebeurden onder de verdraagzaamheid van God.

God zou Zijn rechtvaardigheid aantonen door Zijn belofte te vervullen in de opgewekte Christus. Daarom kon God die zondige daden laten begaan. Er zijn natuurlijk... kijk, vanaf de komst van Christus, dus vanaf het moment dat Hij die verlossing tot stand bracht, omdat God Hem opwekte uit de doden. Omdat Hij die weg ging in geloof: het geloof van Jezus Christus. Hij ging die weg in geloof en God wekte Hem op. Daarna werd verlossing tot stand gebracht.

Maar hoe zit het dan in de periode daarvoor? Hoe kon God dan die zondige daden laten begaan die tevoren gebeurden onder de verdraagzaamheid van God? Nou, God had Hem tevoren gesteld als beschutplaats. Dus God had van tevoren al bepaald dat Hij die verlossing tot stand zou brengen en dat had Hij vastgelegd, om het maar zo te zeggen, in dat verzoendeksel.

Kijk naar dat verzoendeksel; daarin zou God Zijn rechtvaardigheid betonen in Degene die dat zou vervullen, namelijk Christus, die de verlossing tot stand zou brengen. God stelde Hem dus van tevoren als de beschutplaats. De verlossing was nog niet tot stand gebracht, maar het was in dat verzoendeksel voorzegd en God vervult dat in Hem.

En dat doet Hij door het geloof in Zijn bloed, en Hij toont daarmee aan dat Hij rechtvaardig is; tot aantoning van Zijn rechtvaardigheid door het laten begaan van de zondige daden die tevoren gebeurden onder de verdraagzaamheid van God. God wist zelf dat Hij het zou vervullen, dat Hij recht zou doen. En daarom kon Hij, om het zo te zeggen, die zondige daden laten begaan die tevoren gebeurden. Hij kon daar verdraagzaam onder zijn, want Hij wist: Mijn Zoon gaat dat oplossen. Oplossen, verlossing tot stand brengen.

Aantoning van Gods Rechtvaardigheid in het Heden ↑ hoofdstukken

Dit is een toelichting tot aantoning van Zijn rechtvaardigheid in de tegenwoordige tijd, zodat Hij rechtvaardig is en degene rechtvaardigt die uit het geloof van Jezus is. In vers 25 stond: "tot aantoning van Zijn rechtvaardigheid door het laten begaan van de zondige daden die tevoren gebeurden." Dat gaat over het verleden. Hier gaat het echter over de aantoning van Zijn rechtvaardigheid in de tegenwoordige tijd; beide worden hier dus genoemd. God was rechtvaardig in het verleden toen Hij die zonden liet begaan en daar verdraagzaam onder was, en Hij toont ook nu rechtvaardig te zijn. Hij rechtvaardigt degene die uit het geloof van Jezus is.

Uit het geloof van Jezus; dat zijn wij. Het is uit geloof tot geloof: uit Zijn geloof tot in ons geloof. Ik refereer nog even aan die verzen 21 en 22: "Nu echter, maar nu. Los van wet is de rechtvaardigheid van God openbaar gemaakt, waarvan getuigenis gegeven wordt onder de wet en de profeten." Het is de rechtvaardigheid van God door het geloof van Jezus Christus tot in allen die geloven. God rechtvaardigt degene die uit het geloof van Jezus is. Dat zal uiteindelijk komen tot allen, maar het is nu over allen die geloven. Want allen hebben gezondigd en we komen tekort van de heerlijkheid van God. En allen worden om niet gerechtvaardigd in Zijn genade door de verlossing die in Christus Jezus is.

God heeft recht gedaan aan Zijn woord en belofte. Het had immers al het getuigenis van de wet en de profeten; zij getuigden er al van dat God allen zou rechtvaardigen. God doet recht aan die belofte. Hij heeft recht gedaan aan Zijn woord en vervult dat in de opgewekte Christus. Hij werd al aldus uitgebeeld in dat verzoendeksel, in die beschutplaats. We vinden dat geloof van Jezus, of het geloof van Jezus Christus, ook beschreven in Hebreeën 12. Daar gaat het over die grote wolk van getuigen uit Hebreeën 11, die verzameling geloofsgetuigen zoals Abel en Mozes. Er staat: "Laten wij dan, omdat wij zo’n grote wolk van getuigen hebben, met verdurende loopbaan lopen die ons voorgesteld is." En dan komt dit vers: "en de blik wenden tot Jezus, de Overste Leidsman en Voleinder van het geloof."

Hij is de Overste Leidsman, de Eerste, en de Voleinder van het geloof: het geloof van Jezus Christus. Hoe heeft Hij dat geloof voleindigd? Filippenzen zegt: tot de dood, ja, de dood van het kruis. Hij is gehoorzaam geworden tot de dood. Dat deed Hij met het oog op de vreugde die voor Hem lag. Hij heeft het kruis verduurd en de schande veracht. Hij deed dat met het oog op de vreugde die Hem voorgesteld was. Hoe kende Hij die vreugde? Dat was getuigd onder de wet en de profeten, bijvoorbeeld in dat verzoendeksel, die beschutplaats. Hij wist: die beschutplaats is een uitbeelding van Mij. Hij is die weg gegaan in geloof. Hij wist dat Hij zou worden geslacht als een lam en zou sterven, maar ook dat God Hem zou opwekken op de derde dag. Daarom heeft Hij met het oog op de vreugde die voor Hem lag het kruis verdragen en de schande veracht.

God heeft Hem opgewekt en Hij is gaan zitten aan de rechterhand van de troon van God. Dat is de werkelijkheid van het verzoendeksel; daar is Hij nu gezeten. Het Lam dat geslacht is, zien we ook in Openbaring 5: "Ik zag een Lam staan als geslacht." Dat Lam is weliswaar geslacht, maar het staat weer. Het moet dus herleefd zijn en is opgewekt. Het bloed op dat verzoendeksel, op die beschutplaats, beeldt dat uit. Het geslachte Lam is opgewekt en is gezeten aan Gods rechterhand op de troon in de hemel.

Dit alles is tot aantoning van Zijn rechtvaardigheid in de tegenwoordige tijd, zodat Hij rechtvaardig is en degene rechtvaardigt die uit het geloof van Jezus is. God heeft in het verleden, met het oog op de toekomst en met het oog op Christus, die beschutplaats laten maken als een beeld van Hem. Daarmee liet Hij de zonden begaan en was Hij verdraagzaam. Nu rechtvaardigt Hij allen die uit het geloof van Jezus zijn. Het is uit geloof tot geloof. In Zijn opstanding — daar komen we in Romeinen 5 nog over te spreken — zullen allen gerechtvaardigd worden.

Roemen Is Uitgesloten Door de Wetmatigheid van Geloof ↑ hoofdstukken

Waar is dan het beroemen? Het is uitgesloten. Door welke wet? Van werken? Nee, maar door de wetmatigheid van geloof. Dit hele gedeelte zet de mens aan de kant; het gaat over de rechtvaardigheid van God. Hoe worden Gods beloften vervuld? Wat is daarin de bijdrage van de mens? Dat lezen we in Romeinen 1:18 tot 3:20. Daarin is de mens totaal passief. Sterker nog, als het aan de bijdrage van de mens zou liggen, dan zou het alleen maar donkerder worden. Maar God vervult alles. God is rechtvaardig en Hij vervult Zijn woord; alles is Zijn werk.

Maar waar is dan het beroemen? Waar zou de mens dan nog in kunnen roemen? Niet in zichzelf in ieder geval; het is uitgesloten. Ook niet in de wet, want de Jood beroemde zich in de wet. Is daar dan het roemen in? Nee, ook niet van werken, maar door de wet van geloof, de wetmatigheid van geloof. De mens wordt gerechtvaardigd uit het geloof van Jezus Christus. Dus het beroemen van de mens in zijn eigen werken is volledig uitgesloten.

Daar wilde ik het voor deze ochtend bij laten. Het hoofdstuk heeft nog een paar verzen, maar ik wist al dat ik daar niet aan toe zou komen; dan zou ik nog vier verzen moeten bespreken. Dat is op zich geen probleem, want daarna komen we weliswaar in hoofdstuk 4 — dat is dan de hoofdstukindeling — maar de uiteenzetting sluit naadloos aan op dit gedeelte uit Romeinen 3. In hoofdstuk 4 komt Abraham ten tonele; daar voert Paulus hem op als voorbeeld van geloof. Daar gaan we het de volgende keer over hebben, en voor nu laat ik het hierbij.

📖 Serie: de Romeinen brief
Deel 7 van 34