inleiding – Hand. 17:11–> onderzoeken van de Schriften

Inleidende video over hoe ik de komende tijd bijbelteksten of gedeelten onder de loep wil leggen en laten zien wat er nu écht staat geschreven. Dit doe ik met het programma ‘Interlinear Scripture Analyzer” (ISA) en in de video geef ik een illustratie naar aanleiding van Hand.17:11.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: In deze inleidende studie staat het belang van persoonlijk en nauwkeurig Bijbelonderzoek centraal, aan de hand van de houding van de Bereërs uit Handelingen 17. Er wordt benadrukt dat men met bereidwilligheid naar het Woord moet luisteren, maar dit altijd dagelijks en kritisch moet toetsen aan de grondtekst. Om dit te faciliteren wordt het gebruik van interlineaire Bijbelsoftware gedemonstreerd, waarmee dieper gegraven kan worden dan wat standaardvertalingen laten zien. Door te kijken naar wat er werkelijk onder de oppervlakte van de vertaling zit, kan de gelovige zelfstandig de waarheid ontdekken.

Besproken Schriftgedeelten: Handelingen 17, Handelingen 17:10, Handelingen 17:11

“Er is maar één toetssteen en dat is: is het naar de Schrift? Zegt de Schrift het, ja of nee?”

Inleiding: Aanleiding voor Bijbelstudies op Video ↑ hoofdstukken

Goedemorgen allemaal. Tenminste, het is morgen op het moment dat ik dit opneem. Zoals de meesten van jullie zullen weten, geef ik regelmatig Bijbelstudie. Dat doe ik vanuit mijn eigen huis en dat doe ik ongeveer tweewekelijks. In de laatste tijd was dat wekelijks, maar door alle coronamaatregelen is dat allemaal wat moeilijker geworden en ben ik daarmee gestopt.

Ik ben wel op zoek naar een andere locatie, maar zolang die niet gevonden is, wilde ik toch Bijbelstudies blijven publiceren. In eerste instantie dacht ik aan audio, maar er is van diverse kanten aan mij gevraagd om ook eens na te denken om Bijbelstudies op video op te nemen en ze te plaatsen. Dus als ik niet snel een nieuwe locatie heb, dan zal ik dat ook eens doen. Zelf ben ik wat conservatief wat dat betreft en kies ik liever de makkelijkste weg. Audio's opnemen weet ik hoe het moet, video's wist ik nog niet. Maar ik kreeg ook wat tips en adviezen van mensen waardoor ik inzag dat het ontzettend makkelijk is. Dus ja, dat excuus had ik ook niet meer.

Toen ik daar eenmaal mee bezig was, bedacht ik me ook wat andere dingen. Ik heb momenteel een gesprek met iemand die ik ken van vroeger. Dat gaat via de e-mail. Op een gegeven moment kwam het gesprek op het geloof en zij vroeg mij: "Ja, maar wat geloof je dan precies?" Nou, dat deed ik natuurlijk graag uit de doeken, dus er is een hele e-mailwisseling ontstaan. Ik liet haar wat dingen zien over begrippen in de Schrift die of verkeerd vertaald zijn, of verkeerd onderwezen worden.

Zij gaf daarmee aan – ze is van dezelfde leeftijd als ik – dat er eigenlijk niets is veranderd sinds de reformatie. Ze is eigenlijk tot de conclusie gekomen dat zij ook 42 jaar lang heeft geluisterd naar de gevestigde orde. Zij gaf daarbij ook nog aan: "Dat wil niet zeggen dat ik wat jij zegt klakkeloos zomaar aanneem en dat ik dat zomaar kan geloven, maar wel dat ik nu naar dingen op zoek ben." Ik heb die e-mail voor me liggen. Die is natuurlijk niet voor publicatie, maar ik kan er wel uit citeren. Ze is nu naar dingen op zoek en kan dingen vinden waar ze het bestaan niet van afwist.

Toen dacht ik: hoe kan ik nu die dingen waarvan zij het bestaan niet afwist, en waar anderen wellicht ook het bestaan niet van afweten, eens onder de aandacht brengen? Ik heb een websiteje waarop ik mijn Bijbelstudies publiceer en ik schrijf ook wel eens blogjes, maar hoe kan ik deze zaken nu eens echt onder de aandacht brengen? Zo ben ik op het idee gekomen om dat soort verzen die of niet verstaan worden, of verkeerd uitgelegd worden – en waar verkeerde vertalingen vaak de oorzaak van zijn – eens te behandelen. Dat wil ik de komende tijd in korte video's gaan doen. Deze video zal wat langer zijn, omdat ik hier natuurlijk ook wat inleidende dingen moet zeggen.

Gereedschap: Scripture4all en de Griekse Grondtekst ↑ hoofdstukken

Wat u nu naast mij ziet, is de website van Scripture4all. Op die website kunt u Bijbelstudiesoftware downloaden. Ik ga u straks het programma laten zien dat u hier kunt downloaden, maar eerst klik ik even hierop: dit is de Nederlandse Concordante Interlineair in PDF-formaat. Als u even snel iets wilt opzoeken, is dit ook al heel handig.

Ik ga nu even naar Handelingen 17. Dat is niet toevallig; daar ga ik straks ook naartoe als we naar het softwareprogramma gaan. Maar dit is dus Handelingen 17 in PDF. Ik zal straks laten zien hoe dat er in het softwareprogramma uitziet. Dat lijkt er heel erg op, alleen hebt u in die software meer mogelijkheden doordat u op dingen kunt klikken en dan weer nieuwe schermpjes krijgt.

Kijk, dit is Handelingen 17 vers 11. De bovenste regel is de Griekse tekst; dat zijn de Griekse letters zoals Lucas die heeft opgetekend. Daaronder staat de Nederlandse transliteratie van de Griekse tekst. De Griekse tekst is dus één-op-één overgezet. Dat is gewoon een wetenschappelijke methode en het is helemaal geen truc of iets dergelijks. Wij hebben dat wellicht niet zo door, maar we doen dat zelf ook regelmatig. Als het op het journaal over Peking of Moskou gaat, dan schrijven de Chinezen en de Russen dat toch echt anders; die hebben een ander alfabet met andere letters. Of laat ik het dichter bij de Bijbel houden, bij het Grieks van de Bijbel: Athene schrijven wij anders dan de Grieken het schrijven. Zij hebben ook een heel ander alfabet. Transliteratie is, simpel gezegd, het overzetten van die Griekse letters naar ons alfabet, naar onze letters.

Hieronder ziet u nog hoe zo’n woord is opgebouwd; dat ziet u in die grijze letters. Bij dit woord bijvoorbeeld staat ook nog een nummer, een Strong-nummer: G-4288. Ik weet niet of het goed te zien is, maar die ‘G’ staat voor Grieks en het nummer is een uniek nummer dat elk woord gekregen heeft, zodat u dat nummer in de index kunt opzoeken. U kunt dan kijken waar het nog meer voorkomt en zo veel meer over de betekenis en de inhoud van zo’n woord leren.

Ik ga nu even terug. Hier laat ik nog even zien dat u de Interlinear Scripture Analyzer, dat is het softwareprogramma, gratis kunt downloaden. Er zit ook nog een ISA help bij, zodat u een beetje wegwijs gemaakt kunt worden. Het programma heeft vele functies, maar ik wil die niet allemaal laten zien; ik wil het een beetje simpel houden. Ik ga nu dus even naar dat programma toe. Ik klik deze even weg en daar komt hij dan.

Praktijkvoorbeeld: de Edele Houding van de Bereërs in Handelingen 17 ↑ hoofdstukken

Wat ik ga doen ter inleiding, is gewoon een tekst met u doornemen. Wat ik even doe, is dat ik het scherm groter maak. Dan ziet u mij niet meer, maar dan ziet u alleen de tekst; het gaat immers ook om de tekst. Ik wil een beetje een voorbeeld geven van hoe ik dat de komende tijd zou kunnen doen. Wellicht kom ik zo gaandeweg nog op andere en betere ideeën, maar dit is een beetje de basis van waaruit ik wil beginnen.

Ik wil gaan naar Handelingen 17 vers 11, maar voor het verband haak ik even aan in Handelingen 17 vers 10. Daar staat: "Maar de broeders zenden onmiddellijk gedurende de nacht Paulus en Silas naar Berea uit, die afreizen en die bij de synagoge van de Joden aankomen." In het voorgaande in Handelingen is Paulus met Silas in Thessalonica en daar ontstaat een beroering. Dat lees je in die eerste verzen van het hoofdstuk. Er ontstaat een beroering waardoor Paulus en Silas moeten vertrekken en dan worden zij door hen naar Berea gezonden. Dat staat hier ook: Paulus en Silas werden uitgezonden naar Berea en daar kwamen ze aan in de synagoge van de Joden.

En dan in vers 11 staat er dat die Bereërs edeler waren dan degenen in Thessalonica. Zij ontvangen het woord met alle bereidwilligheid en dagelijks beoordelen zij kritisch aan de hand van de Schriften of deze dingen zo zijn. Wat staat hier nu precies? In dit programma — ik ga niet alles laten zien en ik gebruik zelf ook niet alles, want voor deze video's wil ik het gewoon simpel houden — kun je regels toevoegen, bijvoorbeeld de NBG. Dan heb je een zwarte letter voor de Griekse tekst getranslitereerd, de blauwe letter is de letterlijke tekst van wat het woord letterlijk betekent, één op één weergegeven, en de groene is dan nu de NBG.

Hier staat dan dat dezen edeler waren. "Edeler" komt van "edelman"; dat is iemand met een hoge afkomst, iemand die aanzienlijk is. Die Bereërs waren dus van een hoge afkomst. Ook wij hebben een hoge afkomst, namelijk van God Zelf, maar zij onderscheiden zich nog eens. Zij waren edeler dan die in Thessalonica. Nou ja, waarom, daar kom ik straks op.

Maar nu zie je waarom het belangrijk is om te kijken wat er letterlijk staat. Je ziet hier in de blauwe tekst dat er letterlijk staat "zij waren edeler", maar dat er in de NBG vertaald staat met "zij onderscheidden zich gunstig". Het kan wel zo zijn dat zij zich gunstig onderscheidden, daar doe ik niets aan af en dat is hier natuurlijk ook wel de gedachte, maar het is meer een uitleg dan een vertaling. In dit geval is het niet zo kritisch, maar er zijn teksten waar het van levensbelang is, om het zo te zeggen. Daar hangt dus echt heel veel vanaf. Zij waren edeler dan degenen in Thessalonica; ik houd gewoon even deze tekst aan.

Diepte-onderzoek: Bereidwilligheid en het Kritisch Beoordelen van de Schriften ↑ hoofdstukken

Als we echt gaan inzoomen, dan ga ik naar de interlineair hieronder. Deze mensen waren edeler dan degenen in Thessalonica. Hoe blijkt dat? Nou, zij ontvangen het woord met alle bereidwilligheid. In dit woord bereidwilligheid, prothumias, zit ons woordje 'pro'. Ik zal er nog eens een regel bij klikken; daar wordt het misschien wat onoverzichtelijker van, maar ik doe het even om specifiek op iets te wijzen. Dat prothumias zie je hier. Dat is opgebouwd uit het woordje 'pro' en 'thumias'. Dat woordje 'pro' kennen we in het Nederlands natuurlijk ook wel; dat heeft te maken met 'voor'. Bereidwilligheid heeft dus iets te maken met van tevoren. Ik klik die regel weer even weg om het overzicht te houden, maar dit prothumias heeft er dus mee te maken dat zij van tevoren de juiste houding, het juiste gevoel hadden. Ze hadden van tevoren de juiste instelling, en dat is wat bereidwilligheid natuurlijk ook is.

Zij ontvangen het woord met bereidwilligheid, dus zij namen van tevoren de juiste houding aan. Ze hoorden gewoon wat Paulus en Silas te melden hadden. Zo kunnen wij dit ook doen bij iedereen die iets te zeggen heeft over het Woord. Of dat nu een dominee is of iemand die een videootje maakt of, weet ik veel, een collega; we kunnen dat met bereidwilligheid doen, van tevoren bereidvaardig zijn en geneigd zijn tot het aanhoren van iemand. Maar waarin onderscheiden zij zich nou? Waarin waren die Bereërs edeler? Zij ontvangen het woord met alle bereidwilligheid én dagelijks beoordelen zij kritisch aan de hand van de Schriften of deze dingen zo zijn.

Nu had ik de Concordante Interlineair er al bij geklikt, maar dat kan hier overigens ook door op het plusje te klikken. Dan krijg je de vertaling van de NBG en de Statenvertaling erbij. Soms is het wel goed om even te kijken hoe dat nou precies vertaald is. Hier zegt de vertaling van de Geschriften: 'en dagelijks beoordelen zij kritisch'. De NBG-vertaling zegt dat ze dagelijks de Schriften 'nagingen' of deze dingen zo waren. En de Statenvertaling zegt: 'die het woord ontvingen met alle toegenegenheid, onderzoekende dagelijks de Schriften'. Dus: onderzoeken, nagaan en kritisch beoordelen. Dat is natuurlijk allemaal ongeveer hetzelfde, maar het geeft je een beetje een begrip van hoe zo'n woord vertaald is.

Dit woord staat toch wel weer handig als ik even die weergave erbij haal. Kijk, hier staat de opbouw in het Grieks van het woord: anakrinontes. Dat is het voorzetsel 'ana' (opwaarts) plus 'krinon' (oordelen). Het gaat hier dus echt om het beoordelen van wat zij hoorden. Dat voorzetsel versterkt het woord oordelen, en vandaar dat het een kritische beoordeling is. Kritisch beoordelen zij wat zij hoorden aan de hand van de Schriften of deze dingen al zo waren. Zo konden zij de waarheid onderscheiden van dat wat niet waar is.

Hoe deden ze dat? Nou, ze deden dat aan de hand van de Schriften. Geen mens, ook in onze tijd – zeker in onze tijd – geen mens heeft de autoriteit om te zeggen: 'zo is het'. Wij hebben, om het zo te zeggen, ook niet het excuus om iemand maar aan te horen en het maar klakkeloos van diegene aan te nemen. Nee, wij kunnen met bereidwilligheid het woord aanhoren en dan dagelijks – dat lijkt me een mooie structuur – kritisch beoordelen aan de hand van de Schriften of deze dingen zo zijn.

Er is maar één toetssteen en dat is: is het naar de Schrift? Zegt de Schrift het, ja of nee? En dan maakt het niet uit als de grote meerderheid zegt dat het anders is. Nee, als de Schrift het zegt, dan is het zo. Dan zijn deze dingen zo. De NBG heeft hier dat zij het 'nagingen' en de Statenvertaling heeft 'onderzoeken'. Onderzoeken is natuurlijk ook een mooi woord. Onderzoeken is niet zomaar iets lezen. Nee, onderzoeken is kijken naar wat er onder de oppervlakte zit. Je zoekt daaronder; dus ook onder een vertaling. Wat zit er onder die vertaling? Nou, dat is de grondtekst en dat is de tekst die we hier zien. Daarom lijkt mij dit een prima middel om daarmee te onderzoeken of de dingen die tot ons komen al zo zijn.

Afsluiting: Schatten Vinden Onder de Vertaling ↑ hoofdstukken

Nou, dit is een introductievideootje, een begin. Ik denk dat de volgende video's wat korter zullen zijn, maar ik moest hier natuurlijk ook wat inleidende dingen zeggen. Maar op deze manier wil ik gewoon eens wat schriftplaatsen voor het voetlicht brengen, en zeker schriftplaatsen waarin dingen staan die in vertalingen en dergelijke weggemoffeld zijn.

En ja, als je daarin gaat graven, dus werkelijk onderzoeken, dan ga je enorme schatten vinden en dan gaat er echt een wereld voor je open. En dan kom je zo dicht bij de tekst zoals die daadwerkelijk door Paulus en anderen opgeschreven is, en wat dus ook de door God geïnspireerde woorden zijn. Dat maakt dat we de waarheid ontdekken; die waarheid maakt altijd vrij en blij.

Voor nu ga ik het hierbij laten. Graag tot een volgende keer.

📖 Categorie: Handelingen