De Thessalonicenzen waren wat men zou noemen ‘radicaal bekeerd’. Zij hadden zich naar de Ene God toegekeerd en daarmee weg (vanaf) de afgoden. Bij wie geroepen wordt door de levende en ware God, is geen plaats meer voor de dode en nietszeggende afgoden. Daar ben je dan met recht meteen vanaf.
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Wanneer je je toekeert, je omkeert naar de God, naartoe de God, dan keer je meteen – daarom heet het ook omkeren – die afgoden de rug toe.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Inleiding en de Context van 1 Thessalonicenzen 1:9b ↑ hoofdstukken
Hallo beste vrienden, broeders en zusters. En ja, dat zeg ik zo: broeders en zusters. Maar ik heb het idee dat heel veel gelovigen dat gebruiken als groet, eigenlijk zonder daarbij na te denken wat het precies betekent dat we broeders zijn. Ik heb daar iets over gezegd toen we in vers 4 waren. Ik ben nu in vers 9 aangekomen, dus ik ga dat niet nog een keer doen. Maar laat ik dit erover zeggen: een broeder is iemand die deelt in dezelfde erfenis. Dus wij zijn mede-erfgenamen, samen lotbezitters. Dat betekent dat wij broeders en zusters van elkaar zijn, en dat is veelzeggend.
Ik ben nu aangekomen in vers 9b. 9a heb ik de vorige keer besproken. Ik ga even terug, één vers maar hoor, want anders wordt het te ver. Hier staat: "Want uit jullie midden heeft het woord van de Heer weerklonken, niet alleen in Macedonië en Achaje, maar jullie geloof tot God is in elke plaats uitgegaan, zodat wij daar niets over behoeven te zeggen." In de voorgaande verzen had Paulus gezegd dat die Thessalonicenzen, die gelovigen uit Thessaloniki, modellen en voorbeelden waren geworden voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje, twee provincies.
En hij doet daar nu nog een schepje bovenop. Hij zegt: jullie geloof is tot in elke plaats uitgegaan, zodat wij daar niets over behoeven te zeggen. Want zelf berichten zij van ons wat voor een entree wij bij jullie hadden, wat voor ingang wij bij jullie hadden, en hoe jullie je omkeren van de afgoden tot God, om slaaf te zijn voor de levende en ware God.
Dus Paulus, overal waar hij kwam, daar hoorde hij over die Thessalonicenzen. Zij waren daar; het woord had van hen weerklonken en waar Paulus ook kwam, zelf berichtten de mensen daar aan Paulus wat voor een ingang hij bij die Thessalonicenzen had gehad. En dan staat er: "en hoe jullie je omkeren van de afgoden tot God, om slaaf te zijn voor de levende en ware God."
De Grondtekst: Omkeren Náár de God ↑ hoofdstukken
Hier staat het al mooi, maar het staat er in de grondtekst nog mooier. Want ja, vertalers moeten natuurlijk een mooie zin maken. Ik heb in de NBG-vertaling en de Statenvertaling gezien dat ze overal hetzelfde zeggen: "hoe gij u van de afgoden tot God bekeerd hebt" en "hoe gij tot God bekeerd zijt van de afgoden". Dat staat er wat beter in de Statenvertaling, maar laat ik even laten zien wat er letterlijk staat.
Kijk, wat Paulus zegt is hoe jullie je omkeren naartoe de God. Dus hoe jullie je omkeren naar of naartoe de God. Ook dat bepaalde lidwoord – 'de' God, de ene God – daar kom ik zo nog op terug. Hoe jullie je omkeren naartoe de God vanaf de afgoden, om slaaf te zijn voor de levende en ware God.
Maar kijk wat in de vertaling staat: "hoe jullie je omkeren van de afgoden". Dus dat je je wegkeert van de afgoden tot God. Het staat er in de grondtekst precies andersom: "hoe jullie je omkeren naartoe de God". Zij keerden zich naartoe in de richting naar God, naar dé God. En dat zijn geen twee verschillende dingen, alsof ze zich daarnaast ook nog van de afgoden moesten afkeren. Wanneer je je toekeert, je omkeert naar de God, naartoe de God, dan keer je meteen – daarom heet het ook omkeren – die afgoden de rug toe. Want die twee dingen gaan niet samen. Er is één God of er is geen God.
Kijk, als je meerdere goden hebt – want hier gaat het over afgoden, het meer-godendom – dan maakt het eigenlijk al niet meer uit of je er nu twee of honderd of duizend hebt. Dat lezen we ook bij Paulus: toen hij in Athene kwam in Handelingen, was de stad daar vergeven van de afgoden en de beelden daarvan. Maar wanneer je de ene God leert kennen, dan keer je je dus om naartoe de God, en meteen keer je je daardoor vanaf, dus weg van de afgoden.
Dat tweede is een automatisch gevolg van het eerste. Zij hadden de ene God leren kennen en wisten daardoor meteen: ja, dit is dé God. En al die andere afgoden zijn dus afgoden of afgodjes, voor zover het al iets voorstelt natuurlijk, met allemaal kleine lettertjes. Hoe jullie omkeren naar God toe, of naartoe de God, vanaf – dus weg van – de afgoden, om slaaf te zijn voor de levende en ware God.
De Levende en Ware God Versus de Stomme Afgoden ↑ hoofdstukken
Ja, want de afgoden worden in de Bijbel de 'stomme afgoden' genoemd, omdat ze niets zeggen. Ze zijn niet-zeggend en ze zijn ook dood. Maar God is de levende God. Hij is niet alleen de levende God omdat Hij zelf leeft, maar ook omdat Hij leven geeft en levend maakt. Hij is ook de ware God, waarachtig. Dat is in overeenstemming met de waarheid. En die afgoden zijn leugenachtig; die komen uit de koker van de leugenaar van het begin, namelijk de tegenstander, Satan zelf.
Ik had het er zojuist over dat God de levende en ware God is. De afgoden worden in de Bijbel de stomme afgoden genoemd. Ik ken een hoofdstuk in Jesaja – ik weet niet uit mijn hoofd welk hoofdstuk het precies is, volgens mij is dat hoofdstuk 46 – maar daar wordt heel spottend verteld wat de mens doet. Hij kapt een boom om en van de helft van die boom maakt hij brandhout om zich aan te warmen, en van de andere helft maakt hij voor zichzelf een god. Het is dus werk van zijn eigen handen, van de handen van de mens, en daar gaat hij voor op de knieën. Dat verafgoodt hij, dat aanbidt hij.
Wij zijn natuurlijk moderne mensen, dus wij hebben andere afgoden. Bij ons zijn het ook gewoon religieuze concepten die vereerd worden. Ik noem er maar één die u ook wel kent: het meergodendom van de Drie-eenheid is ook een religieus concept waarin drie goden zijn: God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Nou, dat kom je in de Bijbel gewoon niet tegen. En dat is dus afgoderij. Het is ook meergodendom, want men zegt wel: "Ja, het is er maar één, maar het is drie-enig." Maar wat dat is, begrijpt men zelf niet. Het is gewoon een door mensenhanden bedacht concept. Het is werk van menshanden.
Maar bij God is het precies andersom. Hij is de levende, ware God. Hij maakt, Hij creëert, Hij schept leven en wij zijn het werk van Zijn handen. Hij is niet het werk van onze handen zoals die afgoden; nee, wij zijn het werk van Zijn handen.
Korinthe 8: een Afgod Is Niets in de Wereld ↑ hoofdstukken
In 1 Korinthe 8 vind ik ook een mooi Schriftgedeelte om hiernaast te leggen. Daar gaat het over afgoden, waar de toenmalige Griekse wereld volledig van vergeven was. Paulus heeft er dus ook vragen van de Korintiërs over gehad: hoe zit het dan met vlees dat geofferd is aan afgoden? Mogen wij dat wel eten, nu we geloven in die ene God? Wij geloven niet in die afgoden, maar dat vlees is een afgodenoffer. Mogen wij dat dan eten?
Paulus is daar heel nuchter in. Hij zegt: wat betreft het eten van afgodenoffers, wij weten dat een afgod niets is in de wereld. Het is niets. Het is een concept, een bedenksel van mensen. Het bestaat alleen in het hoofd van mensen en daarom zegt hij dat wij weten dat een afgod niets is in de wereld en dat er geen andere God is dan één. Er is één God.
Ik meen dat het ook verderop in dit hoofdstuk is, in ieder geval in 1 Korinthe 10, maar hij zegt het twee keer in de Korinthebrief dat de hele aarde en haar volheid van de Heer is. Het behoort Hem toe en als Hij het ons geeft, mogen wij het dankend in ontvangst nemen en Hem ervoor danken. Dat een ander dat aan afgoden offert, daar hebben wij niets mee te maken met die onzin, want een afgod is niets in de wereld en die erkennen wij ook niet. Dus wij trekken een lange neus naar Satan, die daar toch achter zit achter die concepten, en wij danken onze God ervoor. Kijk, dat is vertrouwen op de ene God.
Wij weten dat een afgod niets is in de wereld en dat er geen andere God is dan één. Want zelfs indien er zogenaamde goden zijn, hetzij in de hemel, hetzij op aarde... En zegt Paulus: er zijn vele goden en vele heren. Een god is een plaatser of een beschikker. Er zijn ook in onze mensenwereld — hij heeft het hier over hetzij in de hemel, hetzij op de aarde — maar laat ik dan alleen dit even over de mensen op aarde zeggen: hier zijn ook mensen die plaatsen en beschikken, regerende machten, rechterlijke machten. Dat zijn 'plaatsers-beschikkers' en in die zin goden. We komen dat bijvoorbeeld ook tegen in de Psalmen.
Paulus zegt dus dat er vele goden en vele heren zijn, want zelfs indien het dus zogenaamde goden zijn, hetzij in de hemel, hetzij op de aarde, er zijn vele goden en vele heren. Voor ons is er één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn. De aarde en haar volheid is des Heeren; hier staat het ook. Er is één God, de Vader, uit wie alle dingen zijn en tot wie wij zijn. De oorsprong en de bestemming is God, de Vader. Hij is de Ene. En één Heer, Jezus Christus, door wie alle dingen zijn en wij door Hem. Jezus Christus is het kanaal waardoor God Zijn werk doet. Welk werk dan ook? Ja, door wie alle dingen zijn dus en wij door Hem. Want wij zijn ook in Hem, we zijn één lichaam met Hem.
Terug naar 1 Thessalonika, daar nog één keer. Want zelf berichten zij van ons wat voor een entree en ingang wij bij jullie hadden en hoe jullie je omkeren naar de God toe, vanaf — dus weg van — de afgoden, om slaaf te zijn voor de levende en ware God. Andere vertalingen zeggen natuurlijk 'om de levende en ware God te dienen', maar dat slaaf zijn gaat veel verder dan dienen. Dat is echt Hem toebehoren, Zijn eigendom zijn. Dat is een heerlijke wetenschap die we mogen weten. En dan dat volgende vers: en uit de hemelen Zijn Zoon op te wachten, enzovoort. Maar ook daar wil ik wat langer bij stilstaan, dus daar ga ik volgende keer mee verder. Tot dan!