11. de 70 weken van Daniël: Messias afgesneden

Read in English →

In de vorige blog zagen we dat de eerste 69 jaarweken voeren tot “Messias, Vorst”. Jezus wordt bij Zijn doop gezalfd en begint Zijn openbare optreden. Daarmee zijn de zeventig jaarweken echter nog niet voltooid. Er resteert nog één jaarweek.

Juist na de eerste 69 weken gebeurt wat Gabriël vervolgens aankondigt:

Daniël 9 (naar ISA)
²⁶ En na de tweeënzestig weken zal Messias afgesneden worden en er is niets voor hem…

De Messias verschijnt dus eerst en wordt daarna afgesneden.

afgesneden
Het Hebreeuwse woord dat hier wordt gebruikt is karath. Het betekent letterlijk snijden of afsnijden en wordt onder andere gebruikt voor het afsnijden van iemand uit het volk. Het kan daarmee wijzen op het ter dood brengen van iemand (Ex. 31:14; Lev. 17:10; Lev. 20:3).

Dat is precies wat met de Messias gebeurt. Jesaja had daar eeuwen eerder al over geprofeteerd:

Jesaja 53 (naar ISA)
⁸ Uit vernedering en uit gericht werd Hij genomen,
en Zijn generatie, wie overwoog?
Want Hij werd afgesneden uit het land van de levenden;
vanwege de overtreding van mijn volk was de plaag op Hem.

In Jesaja staat weliswaar een ander Hebreeuws werkwoord voor “afgesneden” dan in Daniël, maar de overeenkomst is duidelijk. Jesaja voorzegt dat Hij wordt “afgesneden uit het land van de levenden”. Daniël zegt later dat de Messias zal worden “afgesneden”.

Opvallend is bovendien dat Jesaja hier spreekt over “de overtreding van mijn volk”. Zowel hier als in Daniël 9:24 staat het Hebreeuwse pesha: overtreding. De Messias wordt afgesneden vanwege de overtreding van het volk waarover de zeventig jaarweken zijn bepaald. Beide profetieën wijzen daarmee naar de dood van de Messias.

na de tweeënzestig weken
Voor de chronologie is vooral het woord “na” van belang. Gabriël zegt niet dat de Messias aan het einde van de tweeënzestig weken wordt afgesneden, maar na deze weken.

De eerste zeven weken voeren tot het herstel van Jeruzalem en de daaropvolgende tweeënzestig weken tot “Messias, Vorst”. Daarmee zijn 69 weken verstreken. Zijn afsnijding vindt dus plaats ná het einde van de 69e week, binnen de laatste van de zeventig jaarweken.

de laatste jaarweek
Na de eerste 69 weken resteert nog één jaarweek. Het optreden van Jezus vanaf Zijn doop en zalving valt binnen deze laatste week.

De evangeliën laten zien dat er tijd verloopt tussen Zijn doop en Zijn dood. Jezus treedt op, verkondigt het evangelie van het Koninkrijk, doet tekenen en wonderen en roept Israël tot bezinning.

Vervolgens wordt Hij overgeleverd en gekruisigd. Dat is precies de volgorde die Daniël geeft:

einde 69 weken => Messias, Vorst
70e week => Zijn openbare optreden
tijdens die week => Messias afgesneden

En daarmee komen we vanzelf terecht bij de volgende woorden van Gabriël.

en niets voor Hem
Na “Messias zal afgesneden worden” volgen enkele korte Hebreeuwse woorden: we-ein lo. Letterlijk: “en er is niet voor Hem”.

De Statenvertaling vat we-ein lo op in de zin dat Zijn afgesneden worden niet voor Hemzelf is. Hij stierf immers voor de wereld. Bij de weergave “Hij zal niets hebben” ligt het voor de hand te denken aan het Koninkrijk. Hij kwam als Messias en bij Zijn komst werd het Koninkrijk van de hemelen aangekondigd (Matth. 3:2; 4:17). In plaats van het Koninkrijk te ontvangen, wordt Hij echter afgesneden. Beide gedachten zijn waar en passen bij de context, maar de Hebreeuwse tekst laat open wat met “en er is niet voor Hem” precies wordt bedoeld.

De Messias verschijnt als Vorst, maar wordt vervolgens afgesneden. Johannes verwoordt wat er gebeurt wanneer Jezus tot Israël komt:

Johannes 1 (naar ISA)
¹¹ Hij kwam tot het Zijne, en de Zijnen namen Hem niet aan.

En wanneer Pilatus Hem als Koning aan Israël voorstelt, klinkt zelfs:

Johannes 19 (naar ISA)
¹⁵ …Wij hebben geen koning, behalve de keizer!

De Messias die volgens de profeten over Israël zou regeren, wordt door Zijn eigen volk verworpen. Hij ontvangt niet de troon, maar het kruis.

de Vorst wordt verworpen
Dat maakt de tegenstelling tussen vers 25 en 26 des te groter.

In vers 25: Messias, Vorst.
In vers 26: Messias afgesneden en er is niets voor Hem.

Degene die bestemd is om te regeren, wordt verworpen en gedood. Maar daarmee loopt Gods plan niet vast. Eerder zagen we al dat juist de zaken die Daniël 9:24 noemt door het werk van Christus tot stand worden gebracht.

Wat eruitziet als de nederlaag van de Messias, blijkt juist de weg te zijn waarlangs God Zijn voornemen uitvoert (1 Kor. 2:8).

wat gebeurt er met de laatste week?
Na de afsnijding van de Messias gaat Gabriëls profetie verder. Hij spreekt over het volk van een komende vorst, over de stad en het heiligdom en vervolgens over een verbond dat één week wordt bekrachtigd:

Daniël 9 (naar ISA)
²⁷ En hij zal een verbond voor de velen bekrachtigen, één week…

Hiermee komen we bij de laatste van de zeventig jaarweken. Deze week kan niet duizenden jaren worden losgemaakt van de voorgaande 69 weken. Gabriël had immers één periode van zeventig weken afgescheiden over Daniëls volk en zijn heilige stad.

Wat gebeurt er in deze laatste week? Wie bekrachtigt het verbond? En wat betekent het dat halverwege de week slachtoffer en offergave ophouden?

Daarover gaat de volgende blog.

Deel 11 van 15