Als Paulus in zijn brieven het evangelie uiteenzet, gebruikt hij daarvoor meerdere keren Adam als type van Christus. Door Adam kwamen zonde en dood de mensenwereld binnen. Christus is de laatste Adam en door Hem zullen degenen die in Adam zondaren en stervelingen zijn geworden, onvergankelijk leven ontvangen.
Ook in wat wij kennen als “de zondeval” is Adam een voorbeeld van Christus. En daarover zegt Paulus: “Adam werd niet verleid, maar de vrouw is door misleiding in overtreding gekomen”. Adam is blijkbaar niet verleid: niet door de slang, maar ook niet door Eva. Waarom at hij dan en hoe is hij daarin een type van de laatste Adam?
📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst
“Adam heeft gegeten uit liefde voor zijn vrouw, zoals Christus Zich overgeleverd heeft uit liefde voor Zijn schepping.”
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie en het Voorkomen van de Naam Adam in de Bijbel
- De Geschiedenis van de Zondeval in Genesis
- De Diepere Lagen: Adam en Eva als Type van Christus en de Schepping
- De Parallel Tussen Adam en Christus in Romeinen 5
- Timotheüs 2: Adam Werd Niet Verleid (alles Volgens Gods Plan)
- Waarom At Adam? een Bewuste Opoffering uit Liefde
- Hoe Kan een Zondigende Adam een Type Zijn van Christus?
- Samenvatting: Christus Gaf Zich over voor Zijn Schepping
Introductie en het Voorkomen van de Naam Adam in de Bijbel ↑ hoofdstukken
Een hele goede morgen allemaal. Het is fijn om weer in jullie midden te zijn. Ik heb er inderdaad een hele reis op zitten, maar ik heb gemerkt dat dit toch anders is als de zon schijnt, alle bomen weer uitgelopen zijn en de hele schepping getuigt van leven. Want ook al rijd je op een snelweg, daar krijg je dan toch wel wat van mee. Het is sowieso heel fijn om in jullie midden te zijn en met jullie het Woord te mogen openen, want dat wil ik ook deze ochtend weer gaan doen. Wat is er beter, met alle onzekerheden die we hebben in het leven en alles wat ons bezighoudt — dat kwam vanmorgen ook al even voorbij, zowel omstandigheden op wereldniveau als natuurlijk in ons persoonlijke leven — dan ons te richten op God? Wie kan daar niet van meepraten? Ik denk dat we dat allemaal kunnen. Het is goed om ons te richten op dat wat God beloofd heeft en op dat wat vastligt in Zijn Woord; wat onveranderlijk is, omdat het vastligt in de onveranderlijke God, de Plaatser en Beschikker van alle dingen.
Ik wil jullie eens meenemen naar een onderwerp waarvan mensen op het eerste gezicht misschien zullen zeggen: "Hè, wat staat daar nu weer?" Adam werd niet verleid... De titel heb ik niet zelf verzonnen; het zijn echte woorden van de apostel Paulus uit 1 Timotheüs. Ik ga daar niet gelijk naartoe overigens, naar 1 Timotheüs 2. Ik heb een paar puntjes achter dit zinsdeel gezet, wat betekent dat de zin daarmee niet af is. Want Paulus zegt daar: "Adam werd niet verleid, maar de vrouw is door misleiding in overtreding gekomen." Zoiets; ik citeer het nu even uit het hoofd. "Adam werd niet verleid," staat er. Ik kom er straks nog wel op terug, want ik ga dat gedeelte ook nog wel even bespreken.
Maar eerst even wat statistieken over Adam. De naam Adam vinden we 552 keer in het Oude Testament. Ik moet mezelf meteen corrigeren, want dat zeg ik niet helemaal goed: het woord Adam vinden we 552 keer in het Oude Testament, en daar gaat het niet altijd over de persoon Adam zoals wij die kennen uit het boek Genesis. Het is ook de vertaling van het woord 'mens'. Het is één van de woorden die vertaald wordt met het woord 'mens', want er zijn er nog meer. Vandaar dat dat woord toch al vrij veel voorkomt. Er is ook nog een stad die Adam heet. Normaal zou ik dat even hebben laten zitten voor deze toespraak omdat het niet zo relevant is, ware het niet dat ik hier de vorige keer sprak over Jozua en de doortocht door de Jordaan. We zagen toen hoe de ark van het verbond door die Jordaan ging, gedragen door de Levitische priesters, en hoe het volk Israël op een afstand van 2000 ellen volgde. God had een droge weg gebaand door die Jordaan. Ik heb toen laten zien dat dat een beeld is van opstanding, van dood en opstanding. De doodsjordaan ingaan en daaruit opkomen is een beeld van opstanding. Die ark van het verbond is een beeld van Christus, en het volk Israël dat Christus volgt in de opstanding doet dat op een afstand van 2000. Die 2000 ellen spreken van de 2000 jaar die er zou verstrijken tussen de opstanding van Christus en de wedergeboorte, het herstel van Israël. In Jozua 3 staat dat die wateren door God werden stilgezet en dat die droge weg, die weg van leven, werd gecreëerd vanaf een stad: Adam. Dat is een uitbeelding van hoe God een weg van leven creëert vanaf Adam. Niet de stad, maar de persoon Adam natuurlijk. Ik ga dat niet helemaal herhalen, maar we hebben het de vorige keer besproken. Het leek me toch wel leuk om die stad Adam er deze ochtend ook even bij te noemen.
Dat is dus wat wij noemen het Oude Testament, de Hebreeuwse Bijbel. Dan hebben we ook nog een Nieuw Testament, de Griekse geschriften. Daar vinden we die naam Adam ook, maar een flink aantal keren minder: negen keer in het Nieuwe Testament. Ik ga ze niet allemaal in detail bespreken, maar ik loop ze wel even allemaal langs. We vinden de naam in Lukas 3 vers 38. Dat is een geslachtsregister; het geslachtsregister van de Heer Jezus wordt daar gegeven. Het is een zeg maar omgedraaid geslachtsregister, waarbij er wordt teruggerend: Jezus, zoon van Jozef, enzovoorts, en dan uiteindelijk: Adam. Dat staat erachter. Dat is ook wel leuk trouwens, ook in verband met het onderwerp van deze ochtend: Adam, zoon van God. Als ik nu had gezegd: "Puntje, puntje, puntje is de Zoon van God," wat had u dan op de puntjes ingevuld? Ik denk dat 99,9% zou zeggen: Jezus, of Jezus Christus, of Christus Jezus. In ieder geval de Zoon van God, de Heer Jezus Christus. Nou, daar is Adam natuurlijk ook een beeld van, het type. Ook dat zal ik straks wel laten zien, want dat staat ook in mijn volgende vermelding.
Dat is Romeinen 5 vers 14. Daar staat letterlijk dat Adam een beeld is, het type van de Komende, staat er dan. Maar dat is Christus. Die wordt dan ook in 1 Korinthe 15 vers 22 en 45 genoemd: Adam, maar ook Christus als de laatste Adam en daarmee ook de definitieve Adam. Adam staat model voor de hele mensheid en Christus als de laatste Adam staat dat ook. Dan komen we in 1 Timotheüs 2 vers 13 en 14, waar Adam ook wordt genoemd. Dat is het gedeelte waar ik aan refereerde in de titel: "Adam werd niet verleid." Daar gaat het trouwens over de rangorde in de schepping — dat ga ik overigens helemaal niet diep bespreken deze ochtend — en Paulus heeft het in dat hoofdstuk over de positie van man en vrouw. Hij zegt daar wat dingen over: eerst werd Adam geformeerd en daarna Eva. Dat heeft dus met rangorde te maken; eerst de een, dan de ander. Vervolgens voegt hij daaraan toe dat Adam niet werd verleid. Over de positie van man en vrouw ga ik het deze ochtend niet echt hebben, ook al is dat natuurlijk een onderwerp op zich. Wellicht een andere keer, maar nu even niet, want dat gaat echt te ver voeren voor deze ochtend. Tot slot hebben we nog Judas vers 14, want Judas heeft maar één hoofdstuk. Daar wordt gesproken over Henoch en er wordt gerekend dat hij de zevende is vanaf Adam. Die schriftplaatsen uit Lukas en Judas laat ik voor nu even rusten, maar de leerstellige kant van Adam als type van Christus, die gaan we nader bekijken.
De Geschiedenis van de Zondeval in Genesis ↑ hoofdstukken
Laat ik het zo zeggen: met het onderwerp dat wij hebben, moeten we natuurlijk ook even naar het boek Genesis. Ik ga er redelijk vlot doorheen, want ik neem aan dat iedereen die geschiedenis wel kent van wat men noemt de 'zondeval'. Ik plaats daar even aanhalingstekens bij, omdat dat geen term is die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Maar als ik het zeg, weten we allemaal waar we het over hebben, dus het is op zich makkelijk om het gewoon zo te noemen. Ik zou ook niet direct weten hoe ik het anders moet noemen. Ja, 'het eten van de vrucht', dan weten jullie denk ik ook al waar ik het over heb.
Ik lees die verzen gewoon even, zonder daar veel commentaar bij te geven. Er staat: "De slang nu was de listigste onder alle dieren van het veld die de HEERE God gemaakt had; en hij zei tegen de vrouw: Is het echt zo dat God gezegd heeft: U mag niet eten van alle bomen in de hof?" Dit is overigens een tijdje geleden dat ik deze dia heb gemaakt, maar volgens mij is dit de Herzien Statenvertaling. Dat moet haast wel, want alleen de Statenvertaling en de Herzien Statenvertaling vertalen de Godsnaam met 'HEERE' met hoofdletters. Waar dus staat 'de HEERE God', staat in het Hebreeuws Yahweh Elohim.
"De slang nu was de listigste onder alle dieren van het veld die de HEERE God gemaakt had; en hij zei tegen de vrouw: Is het echt zo dat God gezegd heeft: u mag niet eten van alle bomen in de hof? En de vrouw zei tegen de slang: Van de vrucht van de bomen in de hof mogen wij eten, maar van de vrucht van de boom die in het midden van de hof staat, heeft God gezegd: u mag daarvan niet eten en hem niet aanraken, anders sterft u. Toen zei de slang tegen de vrouw: U zult zeker niet sterven. Maar God weet dat op de dag dat u daarvan eet, uw ogen geopend zullen worden en dat u als God zult zijn, goed en kwaad kennend. De vrouw zag dat die boom goed was om ervan te eten en dat hij een lust was voor het oog, ja, een boom die begerenswaardig was om er verstandig door te worden; en zij nam van zijn vrucht en zij at; en zij gaf ook wat aan haar man, die bij haar was, en hij at ervan. Toen werden de ogen van beiden geopend en zij merkten dat zij naakt waren; zij vlochten vijgenbladeren samen en maakten voor zichzelf schorten."
Dan volgt er een gedeelte dat ik even oversla, want anders moet ik echt het hele hoofdstuk lezen en dat voert te ver. Ik doe dat even uit het hoofd. Wat er nu gebeurt, is dat God op zoek gaat naar Adam. Er zijn schitterende liederen van gemaakt: 'Adam, waar ben je?' Vervolgens vervloekt God ook de slang. Hij zegt zoiets als dat de slang voortaan in het stof zou kruipen op zijn buik en stof zou eten. Maar Hij voegt daar ook iets aan toe wat we de 'moederbelofte' noemen — overigens ook geen Bijbelse term. Hij zegt dat een nakomeling van de vrouw zou komen. Die vrouw is dus verleid; de slang heeft de vrouw verleid. Maar een nakomeling van de vrouw zou komen en die zou door de slang, Satan, geraakt worden aan de hiel. "Gij zult het de verzenen vermorzelen," zegt de Statenvertaling. "Jij zal hem aan de hiel kwetsen," die nakomeling van de vrouw. Maar híj, die nakomeling van de vrouw, zal jou de kop vermorzelen.
Oftewel: er zou een nakomeling komen van die vrouw die weliswaar geraakt zou worden door de tegenstander. Hij zou lijden en sterven, om het meteen maar uit te leggen, maar Hij zou de definitieve overwinning op die slang, op die tegenstander, behalen door hem de kop te vermorzelen. En dus: einde tegenstander. Dat is in de kiem natuurlijk al de belofte van de Messias die zou komen en die voort zou komen uit Eva, en natuurlijk ook uit Adam.
En dan wordt er gezegd: "En Adam gaf zijn vrouw de naam Eva, omdat zij de moeder van alle levenden is." De naam Eva betekent zoiets als 'leven'; het is in ieder geval afgeleid van een woord dat leven betekent. Eva wordt hier meteen bij de aanvang de moeder van alle levenden genoemd. En we gaan natuurlijk...
De Diepere Lagen: Adam en Eva als Type van Christus en de Schepping ↑ hoofdstukken
Tenminste natuurlijk, daar zijn jullie denk ik ook wel een beetje van mij gewend: we gaan ook kijken naar de diepere lagen onder de geschiedenissen in de Schrift. Dat moet wel. Als Paulus zegt dat Adam een type van Christus is, dan moeten we die geschiedenis van Adam bekijken. Waarin is hij dan het type van Christus?
Eva is natuurlijk dan ook een type, een uitbeelding die ergens voor staat. Waar staat zij voor? Zij is de moeder van alle levenden. Wij hebben ook zo'n term: "Moeder Aarde", als benaming van deze aarde, van de schepping. Eva staat dus ook model voor de schepping als de vrouw van Adam. Dat wil ik op voorhand even gezegd hebben.
Laten we kijken naar de verzen waarin Adam in het Nieuwe Testament, in de brieven van Paulus, genoemd wordt. Daar komen we uiteindelijk natuurlijk ook uit bij 1 Timotheüs 2, maar ik wil de andere plaatsen niet overslaan. Ik moet daar wel een beetje snel doorheen. Ik kan me zo voorstellen dat over dit vers, 1 Korinthe 15, vanaf deze plek ook wel vaker gesproken is, dus ik wil daar niet te lang bij stilstaan. Maar ik wil ze wel even voor het voetlicht brengen. Ik neem aan dat ze in jullie midden wel bekend zijn, maar zodra we bij wijze van spreken een stap buiten de deur doen: hoe bekend is dat eigenlijk? Herman vroeg zojuist wie er deze week nog gesproken heeft met mensen en kon zeggen dat God de Redder is van alle mensen. Ik heb regelmatig dit soort gesprekken, ook over Adam als type van Christus en over wat Paulus bijvoorbeeld zegt in 1 Korinthe 15. Want dat is, als je het mij vraagt, glashelder.
Toch is het zo ontzettend onbekend. Er staat: "Want net zoals..." — dat is dus een vergelijking — "...net zoals in Adam allen sterven." Eigenlijk staat hier zoiets als "stervende zijn", of wat mij betreft "sterfelijk". Kijk, er komt natuurlijk een moment bij de wederkomst, waar Paulus ook over spreekt, dat er mensen zullen zijn die levend zijn overgebleven tot dat moment. Die sterven namelijk niet. Maar zij gaan niet met dit sterfelijke lichaam de heerlijkheid in, want dat kan ons lichaam helemaal niet aan. Wij worden dan veranderd — en ik ga er vanuit dat wij tot die generatie behoren die dat gaat meemaken. Dat zegt Paulus ook in 1 Korinthe 15: "Dit sterfelijke moet onsterfelijkheid aandoen, dit vergankelijke moet onvergankelijkheid aandoen." Dan zullen we in een *blink of an eye*, in een oogwenk, in een *atomos* — in een punt des tijds, zegt de vertaling — veranderd worden. En natuurlijk zullen ook de doden op dat moment eerst opgewekt worden. Maar wij zijn in Adam — we zitten allemaal in hetzelfde schuitje — sterfelijk. Wij zijn stervende in Adam. Net zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook — het is een vergelijking — zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden.
Paulus legt later in dit hoofdstuk uit dat dit niet in één keer gebeurt; daar zitten verschillende fasen en een rangorde in. Sowieso is Christus nu de Eerste en de Enige, dus dat is al een volgorde. Daarna is het Zijn lichaam, de gebeurtenis waar ik zojuist aan refereerde, die Hij tot Zich zal nemen. Er volgen dus momenten van levendmaking. Maar hier stelt hij gewoon het feit: net zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook diezelfde mensen die in dat schuitje van Adam zitten, in Christus allen levend gemaakt worden. Adam wordt hier gepresenteerd als hoofd van de oude mens. Wij hebben allemaal dat adamitische leven in ons. We zijn allemaal afstammelingen van Adam: de oude mens, de oude mensheid. Adam is het hoofd van de mens, maar Christus is óók het hoofd van de mens, net zoals Adam dat is.
Dit vind je in het onderwijs van Paulus diverse malen terug. En zoals allen in Adam sterven, zo zullen ook in Christus... en die noemt hij in dit hoofdstuk, in vers 45, de "laatste Adam". Het is natuurlijk niet voor niets dat Christus de laatste Adam is. Dat is omdat Adam een type is van Christus en Adam hoofd is van een mensheid. Adam heeft de mensheid meegenomen in zonde en dood. Zo zal ook Christus diezelfde mensheid meenemen in onvergankelijk leven. 2 Timotheüs 1 vers 10 zegt: "Christus Jezus, Die de dood tenietdoet en leven en onvergankelijkheid aan het licht brengt door het evangelie." 1 Korinthe 15 is een lang hoofdstuk met meer dan vijftig verzen — ik meen zelfs iets van vijfenvijftig — dus dat kunnen we niet helemaal bespreken. Maar dat hele hoofdstuk gaat over opstanding en levendmaking. Paulus brengt daarin schitterend naar voren dat Adam het hoofd is van de mensheid en dat in Christus allen levend gemaakt zullen worden.
Dat is zoals in Jozua, in dat beeld waar een weg van leven gecreëerd wordt door de Jordaan, vanaf de stad Adam. Eerst gaat de ark van het verbond daar doorheen als uitbeelding van Christus, met de Levitische priesters die Hem dragen. Zij horen eigenlijk bij Hem, als uitbeelding van de Ecclesia, de gemeente, het lichaam van Christus. Op afstand volgt daar Israël en later nog de volkeren. Uiteindelijk zal de dood tenietgedaan worden. Dat betekent dat er uiteindelijk niemand meer in de dood zal zijn. De dood zal er niet meer zijn; de dood wordt buiten werking gesteld. En dat is pas op het moment, zo legt Paulus uit in dit hoofdstuk, dat allen die in Adam sterven of stervende zijn, in Christus levend gemaakt zijn met onvergankelijk leven.
Dan gaan we naar de volgende Schriftplaats: Romeinen 5.
De Parallel Tussen Adam en Christus in Romeinen 5 ↑ hoofdstukken
Ja, dat is ook zo’n gedeelte. Ik zie het in mijn Bijbel zo voor me: de rechterbladzijde, de rechterkolom. Dat is een hele pericoop. Het zou ook meer dan een ochtend vergen om dat helemaal te bespreken. Dus ook daar haal ik even een aantal dingen uit met betrekking tot Adam, en Adam als type van Christus.
En daar vinden we dus... Kijk, dat is een conclusie natuurlijk. Daarmee zeg ik al dat ik het voorgaande eigenlijk ook had moeten bespreken. Maar dat is een beetje het lastige van een thematische studie: dat je een thema langsgaat door de brieven van Paulus en dus niet een heel gedeelte bespreekt. Maar het is aan jullie om je te gedragen als Bereërs. Tot nu toe — Handelingen 17 vers 11 — luistert iedereen bereidwillig. Dan is het de taak aan de luisteraars straks om te onderzoeken of deze dingen ook zo zijn, want dat wordt van die Bereërs gezegd. Daarmee waren zij edeler dan de anderen die genoemd worden in Thessalonika, overigens.
"Dus dan, zoals het door één misstap..." Ja, daar weten we natuurlijk allemaal waar het over gaat; dat hebben we net gelezen. Hier wordt gerefereerd aan Adam, hoewel hij in dit vers niet eens bij naam genoemd wordt. Er wordt wel gerefereerd aan zijn misstap. "Dus dan, zoals er door één misstap voor alle mensen tot veroordeling is." Die veroordeling... ik zal straks ook nog lezen dat door Adam de zonde de wereld binnenkwam en door de zonde de dood. Dus door één misstap is het voor alle mensen tot veroordeling gekomen. Wij zitten wat dat betreft allemaal in datzelfde schuitje; daar ontkom je niet aan. "Dus dan, zoals er door één misstap voor alle mensen tot veroordeling is, zo is het ook door één rechtvaardige daad voor alle mensen tot de rechtvaardiging van leven."
Hier wordt weer die vergelijking gemaakt tussen die twee: Adam en Christus, ofwel Adam en de laatste Adam. Er wordt gesproken over de misstap van die ene, Adam namelijk. Dus dan, zoals er door één misstap voor alle mensen tot veroordeling is — dus vanuit één misstap voor alle mensen tot veroordeling — zo is het ook door één rechtvaardige daad. Samengevat is dat het geloof van Christus, de weg die Hij ging. Eén rechtvaardige daad voor alle mensen — gewoon weer diezelfde mensheid — tot de rechtvaardiging van leven. Dus alle mensen zullen worden gerechtvaardigd en leven. Zoals Paulus zegt in het vorige vers dat ik liet zien, in 1 Korinthe 15: "Want net zoals in Adam allen sterven, zó zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." Zo is het ook door één rechtvaardige daad voor alle mensen tot de rechtvaardiging van leven. Straks kom ik nog even terug op Romeinen 5, want daar staat nog veel meer.
Timotheüs 2: Adam Werd Niet Verleid (alles Volgens Gods Plan) ↑ hoofdstukken
Maar we gaan dan nu toch naar 1 Timotheüs 2. Ik ben daar niet gelijk begonnen om ons eerst eens even te bepalen bij Adam als type van Christus, als type van de laatste Adam. Overigens staat dat, dat zei ik eerder al, letterlijk in Romeinen 5 en dat zal ik straks ook nog wel laten zien. Maar in 1 Timotheüs 2 daar staat dus — ik deed het net uit het hoofd, maar nu zie je het ook op de dia — in vers 13: Adam werd eerst geformeerd, daarna Eva. Het gaat over rangorde. En Adam werd niet verleid, maar de vrouw is door misleiding in overtreding gekomen.
Ik weet niet of jullie op een zondagsschool zijn geweest of kinderbijbels hebben gelezen, of voorgelezen zijn uit een kinderbijbel. Ik weet niet meer precies hoe het daar altijd stond, maar ik had toch wel het idee dat Adam ook verleid was. Was het niet door de slang, dan was het wel door zijn vrouw. Maar Paulus zegt gewoon: ja, Adam werd niet verleid. Dus Adam werd niet verleid door de slang, maar ook niet door Eva. Maar de vrouw is door misleiding in overtreding gekomen.
En ik zeg er meteen bij, om de dames in ons midden ter wille te zijn, dat alles gewoon volgens Gods plan is gelopen. Er is niks misgegaan. God wist wat voor maaksel wij zijn, dus ook de vrouw, en dat weet Hij van ons mannen overigens ook. En toch heeft Hij het zo gedaan. Toch heeft Hij ook een hof gemaakt met een boom van kennis van goed en kwaad, en met een verbod erbij voor Adam en Eva dat als ze daarvan zouden eten, dat ze de dood zouden sterven. En toch heeft Hij dat allemaal gemaakt, omdat God een plan heeft, God heeft een bedoeling. Dus alles wat daar gebeurd is, dat zijn geen onvoorziene omstandigheden; dat past in Gods plan. Want Hij is God, Hij is de beschikker en plaatser van alles, dus Hij heeft daar ook een bedoeling mee.
Ook de dood natuurlijk. De dood is voor ons mensen zo definitief. Voor ons niet natuurlijk, maar gewoon voor mensen in het algemeen: daar houdt alles op. Daar breekt alles bij onze handen af. Alles wat we tot stand hebben gebracht, het houdt daar gewoon op, menselijkerwijs gesproken. En de dood is een vijand. Paulus noemde in 1 Korinthe 15 de laatste vijand die tenietgedaan wordt. Maar ook de dood heeft natuurlijk gewoon een plaats in Gods plan. God heeft dat bedacht en dus heeft Hij er een bedoeling mee.
Hoe zouden wij straks — we hadden het net over dat verheerlijkte lichaam dat we gaan ontvangen — hoe zouden we dat ooit hebben kunnen waarderen als we niet wisten wat dood is, wat ziekte is, enzovoorts? De dood is iets verschrikkelijks, de ziekte is iets verschrikkelijks, maar straks zal het verbleken bij de heerlijkheid die wij ontvangen. En dan zullen we die heerlijkheid ook daadwerkelijk kunnen waarderen, op waarde kunnen schatten, omdat wij vergankelijke mensen zijn geweest, omdat we ziekte hebben gekend, omdat we ellende hebben gekend, omdat we de dood hebben gekend, omdat we zwakte hebben gekend, enzovoorts.
En al die contrasten, en dan samengevat in goed en kwaad, heeft God gemaakt. Het kwaad is er zodat we het goede zouden kennen. Adam en Eva hadden het goed in die hof, maar ze hadden geen idee dat ze het goed hadden, want ze kenden het kwaad niet. Dus daarom had God die boom van kennis van goed en kwaad geplant in die hof. En Hij wist wat voor maaksel Adam en Eva waren. Romeinen 8 zegt trouwens dat de hele schepping aan de vergankelijkheid onderworpen is. Dus niet de hele schepping min Adam en Eva zijn aan de vergankelijkheid onderworpen, of waren aan de vergankelijkheid onderworpen; nee, de hele schepping heeft God aan de vergankelijkheid onderworpen. Ook vergankelijkheid is 'by design', om het zo te zeggen. God heeft dat zo bepaald. Want hoe zouden wij onvergankelijkheid straks kunnen gaan waarderen als we niet weten wat vergankelijkheid is?
Nou ja, ga zo maar door, en daarom staat er ook in Jesaja 45 dat God daar een getuige voor is: "Ik ben Yahweh, ik ben God, er is geen ander." En dat Hij het goede en het kwade heeft gemaakt. Nou, en daarom plaatste Hij ook die boom in de hof. Maar Adam werd niet verleid, staat hier, maar de vrouw is door misleiding in overtreding gekomen.
Hoe dat dan verder gekomen is... ik zeg dat dan even heel kort, maar in dat gedeelte van 1 Timotheüs 2 in het voorgaande heeft Paulus het over leiding, dus tussen de positie van man en vrouw. Hier is het de vrouw die de leiding neemt. En verder mag u er zelf eens over nadenken en dat gedeelte van Paulus dan doorlezen, meer zeg ik er niet over. Maar Adam is dus niet verleid; hij werd dus niet verleid door die slang. Paulus stelt gewoon het feit: hij werd niet verleid, punt. Nou ja, komma. En dan zegt hij: de vrouw namelijk wel. Maar hij is dus niet verleid door de slang, maar ook niet door Eva.
Waarom At Adam? een Bewuste Opoffering uit Liefde ↑ hoofdstukken
Maar waarom at hij dan van die vrucht? Dat zegt Paulus niet letterlijk. Hij gaat in vers 15 niet uitleggen waarom Adam van die vrucht gegeten heeft, maar Paulus veronderstelt het wel. Je kunt zelf je conclusies wel trekken op basis van wat de Schrift zegt en het feit dat Adam een type is van Christus. Waarom heeft hij dan van die vrucht gegeten?
Dan gaan we even terug naar Romeinen 5. Daar staat het woord dat ik net al even uit het hoofd citeerde: "Daarom, net zoals door één mens de zonde de wereld binnenkwam en door de zonde de dood, zo is de dood tot alle mensen doorgegaan waarop allen zondigden." Dus Adam werd weliswaar niet verleid, maar hij at wel van die vrucht. Hij wordt daarvoor overigens wel verantwoordelijk gesteld. Het gaat hier in Romeinen 5 niet over Eva; Adam wordt verantwoordelijk gesteld. Dus als God op zoek gaat en, menselijkerwijs gesproken, roept: "Adam, waar ben je?", dan spreekt Hij ook Adam aan als de verantwoordelijke. De man is het hoofd van de vrouw, dus Adam wordt in die relatie aangesproken. Door één mens, Adam, kwam de zonde de wereld binnen. Ik zie de vrouwen hier al lachen; daar gaan we het thuis nog wel eens over hebben. Maar het staat er: door één mens kwam de zonde de wereld binnen. Dus door het eten van de vrucht kwam de zonde de wereld binnen en door de zonde de dood, en zo is de dood tot alle mensen doorgegaan waarop allen zondigden. Wij zijn stervelingen omdat we zondaren zijn. De zonde kwam de wereld binnen en door de zonde de dood. Dat is een proces dat zich heeft voortgezet; daar is geen ontkomen aan.
Dan staat er nog: "want tot de wet was de zonde in de wereld, maar zonde wordt niet toegerekend als er geen wet is." Die zonde was er dus wel, maar die werd nog niet gezien als overtreding in het algemeen. Ik lees maar verder, want hier valt natuurlijk veel meer over te zeggen. Er staat: "Maar de dood heeft geheerst van Adam tot aan Mozes. Ook over degenen die niet zondigden in de gelijkenis van de overtreding van Adam." Adam kreeg een verbod dat hij niet zou eten van die boom, maar hij deed het toch. Dat was een overtreding: de overtreding van Adam. De wet kwam pas heel veel later, dus in die zin is er heel lang geen overtreding geweest. Daar heeft Paulus het over, maar toch stierven degenen die geleefd hebben van Adam tot aan Mozes, hoewel ze niet zondigden in de gelijkenis van de overtreding van Adam. Dat is wat Paulus hier naar voren brengt, daarmee aangevend dat de zonde de wereld binnenkwam door één mens, dat de zonde doorging tot alle mensen en dat toch alle mensen gestorven zijn. Het is dus niet iets wat voortgekomen is uit de wet.
En dan zegt hij over Adam: "die een type is van de Komende", van de Aanstaande, van Degene die zal komen. Hoe je dat ook vertalen wilt; dat verschilt nogal in de diverse vertalingen, maar het is duidelijk dat het spreekt van Christus, Degene die komen zou. Adam is een type, een *typos* in het Grieks. Wij kennen ons woord 'type' daar natuurlijk ook van. Een voorbeeld, een symbool, een voorafschaduwing van Christus. Dat stelt Paulus hier zwart-op-wit. Het is overigens volgens mij de enige persoon van wie dit letterlijk zo wordt gezegd. Natuurlijk spreekt Paulus vaker over typologie, bijvoorbeeld in Galaten 4, waar hij het heeft over de twee bergen en de Sinaï, en waar hij spreekt over Hagar en Ismaël, en over Rebekka en Izak, de zoon van de belofte. Dan gaat hij uitleggen dat dit beelden zijn, symbolen, allegorieën. Dat is het Griekse woord dat hij daar gebruikt. Dan legt hij de typologie daarvan uit. Maar hier zegt hij echt van één persoon: Adam, die een type is van de Komende. Hij is het type en beeld van de Komende.
Wat ik hier zo bijzonder aan vind, is dat het gaat over de overtreding van Adam. Hij zegt juist in het verband van de overtreding dat Adam een type is van Christus. In andere schriftgedeelten, zoals 1 Korinthe 15, gaat hij er gewoon van uit dat Adam een type is van Christus, maar hier meldt hij het specifiek in het verband van de overtreding. Dus ook in die overtreding is Adam een type van Christus. Dat veroorzaakt misschien wat kortsluiting bij ons; we denken: "Hoe kan dat dan? Want Christus is toch zonder zonde." Daar moeten we het dan over hebben.
Christus wordt de 'laatste Adam' genoemd. Ik heb het al aangehaald, dat is in vers 45 van 1 Korinthe 15. Zo staat er geschreven: "De eerste mens, Adam, werd een levende ziel." Dat is overigens wel interessant, want ziel en geest worden in de wereld vaak door elkaar gehaald. Maar Paulus zegt in Hebreeën 4 dat het woord van God levend en krachtig is, scherper dan een tweesnijdend scherp zwaard, en dat het verdeling en scheiding aanbrengt tussen ziel en geest. De wereld, en volgens mij ook de christelijke wereld, gooit dat vaak op één hoop: ziel en geest zouden hetzelfde zijn en dat zou dan gaan over de onsterfelijke ziel. Nee, er staat geschreven dat de eerste mens, Adam, werd tot een levende ziel. Maar de Schrift zegt ook: de ziel die zondigt – en we hebben net gezien dat iedereen dat is – die zal sterven. De ziel is dus helemaal niet onsterfelijk; de ziel die zondigt, zal juist sterven. Adam werd wel een levende ziel, maar hij was tussen aanhalingstekens toch sterfelijk. Hij werd immers uit het stof van de aarde genomen en er werd meteen al gezegd: "Stof ben je en tot stof zul je wederkeren."
De eerste mens Adam werd een levende ziel; de laatste Adam, Christus dus, een levendmakende geest. Hij kwam hier op aarde als Jezus van Nazareth, sterfelijk, dus ook ziels. Hij stierf, Hij werd gekruisigd en gedood. Maar God wekte Hem na drie dagen op uit de dood en gaf Hem als eersteling onvergankelijk leven. Hij is opgestaan door Gods Geest; Hij heeft dat leven van de Geest ontvangen. De laatste Adam is een levendmakende geest. Paulus heeft zojuist in dat hoofdstuk uiteengezet dat allen die in Adam sterven, zo ook in Christus levend gemaakt zullen worden. Hij is de levendmakende geest; ja, Hij zal allen levend maken die in Adam sterven. Daarin is de laatste Adam een levendmakende geest en daarin is Adam natuurlijk een type van de laatste Adam.
Adam is dus een beeld van Christus. Ik zet het even op een rijtje en ga weer even terug naar het begin, toen we in Genesis 3 lazen dat Eva de moeder is van alle levenden. Zij is daarmee een type van de schepping. Dus: Adam is een beeld van Christus, Eva is een beeld van de schepping. Adam werd niet verleid, dus moet hij zich bewust opgeofferd hebben voor Eva. Ik weet niet of je daar wel eens over nagedacht hebt, maar gewoon hypothetisch: wat zou er gebeurd zijn als Eva had gegeten, de vrucht aan Adam gaf, en Adam het niet gedaan had? Ik vroeg dat pas aan iemand en die zei: "Dan zou er een hele rare situatie ontstaan zijn." Dat is nog zwak uitgedrukt.
Want dan zouden ze gescheiden zijn. En ook in die zin dat ze later – zo lezen we in hetzelfde hoofdstuk – de hof uitgezet werden. Die werd zelfs bewaakt door cherubs bij de ingang of de ingangen. Dus als Adam niet had gegeten, dan was hij zijn vrouw kwijt geweest. Dan was Eva de hof uitgezet en dan was Adam in die hof gebleven. Eén en één is twee; zo is het.
Dus, kijk, die geschiedenis in Genesis; ik vind het altijd geweldig om te lezen, maar ook hoe simpel en beknopt het daar eigenlijk wordt beschreven. Tenminste, ik weet niet hoe jullie dat hebben, maar als ik die geschiedenissen lees, dan heb ik altijd heel veel vragen. Dan denk ik: ja, er staat zoveel niet wat ik toch wel zou willen weten. Maar God vond het toch genoeg om dit in Zijn Woord aan ons te geven. En wij zouden natuurlijk Schrift met Schrift vergelijken om dit soort antwoorden op te diepen. Want dat is voor degene die er werkelijk naar op zoek is.
En als we dan die Schriftplaatsen naast elkaar leggen: ja, Adam is een type van Christus, Eva is een type van de schepping. Adam is niet verleid, dus koos hij er bewust voor om te eten van die vrucht. En waarom deed hij dat? Nou, om zich op te offeren voor zijn vrouw. Want anders was hij haar kwijt geweest. Dus uit liefde. Adam heeft gegeten uit liefde voor zijn vrouw, zoals Christus Zich overgeleverd heeft uit liefde voor Zijn schepping.
Hij offerde zich op. Zoals Christus Zich bewust opofferde, zo heeft Adam zich bewust opgeofferd. Dus Christus heeft Zich overgegeven, overgeleverd voor Zijn schepping, door natuurlijk te komen en als mens te lijden en te sterven. Ook omdat Hij wist: God gaat Mij opwekken. Dat waartoe Adam niet in staat was – namelijk heerschappij voeren over heel de schepping – dat was Adam gegeven. Maar het is niet de eerste Adam die dat vervult; het zal de laatste Adam zijn die dat zal vervullen. En Hij heeft Zich overgegeven voor Zijn schepping.
Hoe Kan een Zondigende Adam een Type Zijn van Christus? ↑ hoofdstukken
Maar ik kan me voorstellen dat het voor sommigen toch een beetje wrijft dat Adam eigenlijk gewoon gezondigd heeft als type van Christus. En ik zeg er meteen bij – met de woorden van Hebreeën, ik zal het straks ook laten zien – dat Christus ons in alles gelijk is geworden, behalve de zonde. Los van de zonde. Dat zeg ik er ook meteen bij, want dat is ook zo. Maar Adam is een type. Het is natuurlijk niet één-op-één zo dat wat Adam gedaan heeft en wat hem overkomt, we ook zo op Christus kunnen overbrengen. Nee, hij is daarin een type, een voorafschaduwing.
En Christus natuurlijk, Hij is als mens gekomen en is ons in alles gelijk geworden, maar los van de zonde. Toch zegt het Nieuwe Testament, zegt Paulus in zijn brieven, daar wel een aantal dingen over. Hij zegt daar bijvoorbeeld in 2 Korinthe 5: "Want Hem Die geen zonde gekend heeft, heeft Hij voor ons tot zonde gemaakt, opdat wij zouden worden rechtvaardigheid van God in Hem." Dus Christus was zonde. Hij heeft geen zonde gekend, maar Hij is wel voor ons tot zonde gemaakt. En wat is dat, dat Hij tot zonde is gemaakt?
Nou, net als bij de offers in het Oude Testament, die een voorafschaduwing zijn van de slachting en het offer van Christus. Daar werd ook een gaaf offerdier geslacht. Ja, dan zouden wij zeggen: dat is toch zonde? Ja, dat is het ook. En dat is Christus, die geen zonde gekend heeft. Hij was volmaakt, en ze hebben Hem gekruisigd en gedood. Daarmee is Hij tot zonde gemaakt, want dat was namelijk zonde dat zij Hem kruisigden en doodden, opdat wij zouden worden rechtvaardigheid van God in Hem. Romeinen 4 zegt: "die werd overgeleverd om onze misstappen". Daarvoor werd Hij tot zonde gemaakt, maar Hij werd opgewekt om onze rechtvaardiging.
In Filippenzen 2 zegt Paulus ook weer: "Laat daarom die gezindheid in u zijn die ook in Christus Jezus was, die, terwijl Hij in de gestalte van God was, het niet als roof beschouwd heeft aan God gelijk te zijn." Dus Hij kwam als Zoon van God naar deze aarde als volmaakt schepsel, zondeloos, met een positie als beeld van God. Maar dat heeft Hij zich niet toegeëigend. Hij heeft dat niet als roof beschouwd door zich dat toe te eigenen. Nou, hoezo dan niet? Maar Hij heeft Zichzelf ontledigd door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden.
Dus hoewel Hij aanspraak kon maken op de allerhoogste positie als Zoon van God, heeft Hij zich dat niet toegeëigend en dat niet als roof beschouwd, maar Hij heeft Zichzelf ontledigd. Hij heeft het allemaal afgelegd door de gestalte van een slaaf aan te nemen. Een slaaf heeft maar één taak en dat is zijn heer dienen. Hij is de lijfeigene van zijn heer. Daarin is Christus dus ons voorbeeld, want wij zijn weer slaven van Christus. Wij behoren Hem toe, letterlijk. Wij zijn Zijn lijfeigenen, ingelijfd in het lichaam van Christus. Maar Hij heeft Zichzelf ontledigd door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden.
En in gedaante als een mens bevonden, heeft Hij Zichzelf vernederd. Vernederd, terwijl Hij kwam van de allerhoogste positie, van God Zelf. Hij heeft Zichzelf vernederd en is gehoorzaam geworden tot de dood, ja, tot de kruisdood. Dus daarin is Adam natuurlijk een type van Christus. Adam gaf zich over voor zijn vrouw, zoals Christus Zich overgaf voor Zijn schepping.
Nou, nog één dan. Hier staat het ook heel sterk in Romeinen 8. Ik zou het zelf niet eens zo durven zeggen als Paulus ons dit niet voor had gezegd, maar: "God, die Zijn eigen Zoon zendt in de gelijkenis van het vlees van de zonde..." De vertaling staat: "in de gelijkenis des zondigen vleesjes". Dus God heeft Zijn Zoon gezonden in gelijkenis van vlees van zonde, "in de gelijkenis des zondigen vleesjes", en om de zonde. Dus ook vanwege de zonde, daar hebben we het al over gehad natuurlijk, en God veroordeelt de zonde in het vlees.
Natuurlijk heeft Christus niet overtreden. Laat ik dat nog even lezen: "Wij hebben geen hogepriester die niet met onze zwakheden kan meevoelen, maar één die beproefd is." Hij is beproefd, onder andere door Satan zelf bij de verzoekingen in de woestijn. "Maar één die beproefd is in alle opzichten gelijk als wij." Ik heb hier een foutje gemaakt, geloof ik, maar er staat: "Wij hebben geen hogepriester die niet met onze zwakheden kan meevoelen, maar één die beproefd is in alle opzichten gelijk als wij, maar los van of zonder zonde."
Dus Hij is beproefd in alles en daarom kan Hij ook met onze zwakheden meevoelen. In alle opzichten is Hij gelijk als wij verzocht of beproefd, maar zonder zonde. En daarin is Hij natuurlijk de overste Leidsman en Voleinder ook van ons geloof en het perfecte offerlam. Dat Hij geslacht werd... Hij heeft zelf niet overtreden, maar dat Hij geslacht werd, dat was wel een overtreding en dat is de zonde van de mens. Hij was ook gezonden in gelijkheid van, zoals er staat: "zondige vleesjes", maar Hij is die weg gegaan in vernedering. En daarin is Adam dus in zijn overtreding een type van Christus.
Samenvatting: Christus Gaf Zich over voor Zijn Schepping ↑ hoofdstukken
Dus even samenvattend: Adam is een beeld van de laatste Adam, van Christus, en Eva is een beeld van de schepping – in dit verband natuurlijk. In Efeziërs 5 bijvoorbeeld legt Paulus dit ook uit, maar dan aan de hand van een andere geschiedenis van Adam en Eva. Daar is Eva een type van de gemeente, van de Ecclesia, omdat zij uit het lichaam van Adam genomen werd.
Daarin is Adam ook weer een type van Christus, want wij zijn Zijn lichaam. Paulus legt in dat hoofdstuk uit dat het huwelijk tussen man en vrouw daar de uitbeelding van is. Schitterend; daar moeten we het misschien ook eens een keer over hebben, want dat is natuurlijk supermooi.
Maar ja, ook de Ecclesia is natuurlijk een onderdeel van de schepping, dus wij zijn in dit verhaal ook ingesloten. Adam is het beeld van de laatste Adam, van Christus, en Eva is een uitbeelding van de schepping. Adam geeft zich over voor Eva, zoals Christus dat heeft gedaan voor de schepping, voor Zijn schepping. Zoals Adam zondigde, zo gaf Christus Zich over om tot zonde te worden gemaakt. Hier wilde ik het bij laten voor deze ochtend.