David en Goliath

De geschiedenis van David en Goliath is één van de bekendste in de Schrift. De kleine David tegen de grote reus. Toch is de betekenis van deze geschiedenis nogal onbekend. Hoewel het een verhaal is dat erg tot de verbeelding spreekt, gaat de echte ‘inspiratie’ veel verder dan dat.

David was niet slechts een poëet, maar een profeet (Hand.2:30) en spreekt in zijn woorden en daden van de Zoon van David. Ook deze geschiedenis is een profetisch plaatje van de Zoon van David, die de grote tegenstander verslaat.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De geschiedenis van David en Goliath wordt in deze studie besproken als een profetische uitbeelding van de eindtijd. Goliath, met zijn getalswaarde van de mens en specifieke wapenrusting, staat symbool voor de tegenstander en het laatste antichristelijke wereldrijk uit Daniël en Openbaring. Daartegenover is David een type van de verworpen maar opgewekte Christus, die de strijd wint met stenen van genade in plaats van de wapenrusting van de wet. Uiteindelijk wordt de reus onthoofd met zijn eigen zwaard. Dit illustreert op treffende wijze hoe de dood definitief teniet is gedaan door de dood, wat resulteert in de blijvende overwinning van het Messiaanse koninkrijk.

Besproken Schriftgedeelten: Genesis 1, Genesis 3, Genesis 10, 1 Samuël 9, 1 Samuël 16, 1 Samuël 17, 1 Samuël 21, Psalmen 23, Jeremia 18, Daniël 2, Daniël 2:31, Daniël 3, Daniël 7, Daniël 8, Daniël 11, Johannes 6, Johannes 20, Handelingen 7, Romeinen 8, Romeinen 9, 1 Korinthe 2:8, Hebreeën 2, 1 Petrus 2, Openbaring 13, Openbaring 20

“Dus door het wapen van de vijand, namelijk de dood, werd juist de overwinning tot stand gebracht.”

Inleiding: de Achtergrond van 1 Samuël 17 ↑ hoofdstukken

Het is de hoogste tijd om te beginnen en ik denk ook dat ik mijn tijd hard nodig heb. We gaan het hebben over David en Goliath. Dat is niet geheel toevallig, want een aantal weken geleden hadden we het over een andere geschiedenis van David: David en de toonbroden. We zagen toen hoe hij die toonbroden meekreeg – of eigenlijk meevraagde – in het huis van God, en die geschiedenis eindigde ermee dat hij ook het zwaard van Goliath meekreeg. Destijds was het Robert-Jan die vroeg: "Zou je het eens een keer over die geschiedenis van David en Goliath willen hebben?" Dat wil ik zeker, dus dat gaan we nu ook doen.

Ik heb er nog aan gedacht om het in tweeën te knippen, want iedereen kent het verhaal natuurlijk wel, al is dat waarschijnlijk hoofdzakelijk uit de overlevering of uit de kinderbijbel. Maar als je het opzoekt in je Bijbel, zie je dat het een geschiedenis is met een hele lap tekst van maar liefst 58 verzen. Dat is nogal wat. Ik wilde het eerst in tweeën knippen, maar dat vond ik toch niet zo praktisch. Wat ik ga doen, is de geschiedenis integraal bespreken. We gaan in ieder geval alle verzen doornemen, al zullen er wel gedeeltes zijn die we alleen maar lezen en waar ik verder niet zo veel over zeg. Het is immers een verhaal. Het is geen brief van Paulus die heel compact is en waarin elk woord en elk zinsdeel een specifieke betekenis heeft. Natuurlijk heeft alles betekenis in de Schrift, maar een leerstellige uiteenzetting is toch wat anders dan een geschiedenis zoals deze. Ik geef mezelf meestal ongeveer een uur de tijd. Mocht ik op de klok kijken en zien dat ik het niet ga redden, dan kunnen we misschien nog een korte onderbreking inlassen, maar we gaan het gewoon in één keer proberen. Twee keer leek me een beetje onpraktisch, dus we gaan van start.

Eerst even snel de setting. Dit is een dia die ik de vorige keer ook heb laten zien toen we het over David en de toonbroden hadden; een overzicht van de hoofdstukindeling van dit gedeelte van het boek 1 Samuël. Vorige keer bespraken we 1 Samuël 21, maar vandaag gaat het over 1 Samuël 17. Wat gaat daar grofweg aan vooraf? In 1 Samuël 9 zalft Samuël Saul tot koning. Daarna volgen de geschiedenissen van Saul in de volgende hoofdstukken. In 1 Samuël 16 wordt David door Samuël tot koning gezalfd, en in 1 Samuël 17 vinden we de geschiedenis van David en Goliath.

Ik heb hier een plaatje uit de kinderbijbel van B.G. van Rulst. Dat roept de nodige nostalgie op. Ik heb het speciaal voor mijn moeder gedaan, zodat ze bij het terugkijken kan denken: "Nou, ik heb het toch niet helemaal voor niets gedaan." Wat ik me herinner als kind is dat ik uit school kwam en dat er tussen de middag, terwijl we aten, werd voorgelezen uit de kinderbijbel door mijn moeder. Als ik dan een verzoeknummer mocht indienen, was het meestal Simson of David en Goliath. Zo herinner ik me dat althans. Het is natuurlijk een verhaal dat enorm tot de verbeelding spreekt.

We moeten ons realiseren dat de geschiedenis van David en Goliath plaatsvindt in de periode dat Saul weliswaar nog koning was, maar David al de gezalfde was. David is hier natuurlijk – en dat zeg ik op voorhand – een type van de Heer Jezus Christus, de Zoon van David. Dat behoeft in deze kringen nauwelijks toelichting. Ik ga gewoon beginnen bij vers 1.

De Legers in de Vallei van Ela en de Padstelling ↑ hoofdstukken

En de Filistijnen verzamelden hun legers voor de strijd. Zij verzamelden zich bij Soko — of Socho, zeggen andere vertalingen — dat bij Juda ligt, en zij legerden zich tussen Soko en Azeka in Efes-Dammim. Nu had ik natuurlijk al die namen en de betekenissen daarvan voor het voetlicht kunnen brengen, maar dat is niet altijd even makkelijk met namen. Er zijn genoeg namen waarvan de betekenis wel bekend is en waar weinig discussie over bestaat, zoals David, wat 'de geliefde' betekent. Maar bij veel van die plaatsnamen krijg je, als je vijf verschillende naslagwerken opzoekt, vijf verschillende betekenissen. Het makkelijke daarvan is dat als je je verhaal een bepaalde kant op wilt sturen, dat met vijf betekenissen natuurlijk altijd wel lukt.

Soko of Sokko betekent zoiets als een heg of haag, een begrenzing. Efes-Dammim betekent zoiets als de begrenzing van de mens. Dammim kennen we wel, want het is verwant aan adama, Adam, rood, mens en bloed. Dammim is bloed. Het heeft dus iets met een begrenzing en met bloed te maken; de begrenzing van de mens, dat zou je er wel uit kunnen halen. En we zien hier natuurlijk ook in deze geschiedenis dat de reus op bovennatuurlijke wijze wordt verslagen. Want het is niet naar de mens, zoals dat normaal gesproken gaat.

Saul en de mannen van Israël verzamelden zich ook en zij legerden zich in de vallei van Elah. Zij stelden zich in slagorde op voor de strijd om de Filistijnen te ontmoeten. Van Elah is de betekenis wel bekend: dat betekent eik of terebint. Dat weten we nog van de vorige keer, als we dat onthouden hebben, uit de geschiedenis van David en de toonbroden. Daarin zegt de priester tegen David: "Hier ligt het zwaard van Goliath, die jij hebt verslagen in het Eikendal," ofwel de vallei van Elah. Die plek dus.

Over de eik heb ik de vorige keer natuurlijk al wat gezegd. Het woord voor eik en eed — de belofte — is hetzelfde woord. De eik spreekt dus van de belofte. En de vrucht van de eik, de eikel... dat is een heel raar dingetje hè, dat er zo'n half schilletje omheen zit, want de voorhuid is er afgesneden. Maar dat is dan weer een andere eikel. Die dingen hebben alles met elkaar te maken en ze hebben alles met opstanding te maken. Overigens kwam ik daar van de week nog achter: het woord Elah is ook verwant aan het woord Elohim, wat natuurlijk Hebreeuws is voor God. Dus Elohim, Elah, God, de eed, de eik; het heeft allemaal met Gods beloften en de eedzwering van God te maken.

En de Filistijnen stonden bij de berg aan deze zijde en Israël stond bij de berg aan de andere zijde, en het dal was tussen hen in. Ja, hoe noem je dat? Een padstelling. De een aan de ene kant, de ander aan de andere kant; wat doe je dan? Als je die vallei ingaat, als je als eerste afdaalt, dan ben je het meest kwetsbaar. Er ontstond dus een soort padstelling, een soort loopgravenoorlog van: we graven ons in en het wachten is op wie het eerst durft.

Goliath: het Getal van de Mens en de Antichrist ↑ hoofdstukken

Er ging een man uit, de voorvechter of kampvechter uit de legerkampen van de Filistijnen. Zijn naam was Goliath uit Gat. Zijn hoogte was zes ellen en een span. Goliath heb ik ook opgezocht; dat betekent balling of gevangene. Goliath is de grote tegenstander in dit verhaal en daar is hij natuurlijk ook een beeld van, van de tegenstander: Satan. Want Satan betekent 'tegenstander'. Van de tegenstander lezen we in Openbaring 20 dat hij in een put wordt gegooid die boven hem wordt gesloten, waarna hij duizend jaar wordt gebonden. Als een balling, als een gevangene. Dat is de plek waar hij terechtkomt.

Ook het beest uit Openbaring 13, waar ik straks nog op kom en waar Goliath een beeld van is, ontvangt zijn macht en kracht van de Satan. Hij wordt eveneens in een poel van vuur geworpen, dus ook verbannen. Nou ja, zijn hoogte was zes ellen en een span. Nu gaan we natuurlijk allemaal uitrekenen hoe lang hij dan precies was, maar dat lijkt niet zo heel erg interessant. Dan zou je eerst duidelijk moeten hebben hoeveel een el precies is en hoeveel een span precies is, en dat is lastig na te gaan denk ik. Maar hij is zes ellen en een span. Zoals het getal zeven staat voor volmaaktheid en compleetheid, zo staat het getal zes voor het getal van de mens. Op de zesde dag kwam in Genesis de mens ten tonele; de mens werd geschapen op de zesde dag.

Goliath is echter zes ellen en een span. Hij is geen zeven, maar hij is wel een 'zes plus', zou je kunnen zeggen. Hij verheft zich nog eens boven die zes; hij is een zes, maar verheft zich daar nog eens boven. De mens in zijn hoogmoed, in zijn verheffing. Hier worden een paar dingen genoemd in deze geschiedenis, dus ik loop een beetje op de zaken vooruit. Hij was zes ellen en een span, er worden zes onderdelen van zijn wapenrusting genoemd en er wordt een gewicht genoemd van zeshonderd sikkelen ijzer. Het zijn allemaal zessen, het getal van de mens. Wanneer je die drie zessen ziet staan, denk je toch al direct aan 666. Ik ken overigens iemand die zei: "Nullen kun je altijd wegstrepen, want dat is niets." Dus als je die nullen weghaalt, dan staat er ook 666. Het idee mag duidelijk zijn.

Bij die 666 bepaalt de Schrift ons bij het boek Openbaring, waar gesproken wordt over een beest uit de zee. Voor dat beest wordt een beeld opgericht en iedereen moet dat beeld aanbidden. Dat beest geeft dan iedereen een merkteken aan degenen die hem aanbidden, en degenen die hem niet aanbidden ontvangen dat merkteken niet. Dan staat er: "Hier is de wijsheid: wie verstand heeft, berekene het getal van het beest, want het is een getal van een mens en zijn getal is 666." Allemaal zessen dus.

Vergelijk dit ook met het beeld in Daniël 3. Dat is een beetje een minder bekend beeld dan het beeld uit Daniël 2. Kijk, wat ik vanmorgen doe, is veel dingen noemen en schriftplaatsen laten zien waar ik naar verwijs. Sommige zal ik ook alleen maar noemen. Voor mij zit deze studie er na vanmorgen op, of jullie moeten nog vragen hebben, maar als ik nu dingen zeg die onbekend voor je zijn, dan hebben jullie nog wat te doen deze week!

In Daniël 3 gaat het ook over een beeld. Dat is een gouden beeld dat Nebukadnezar laat oprichten. Het is een beeld met een hoogte van zestig el — weer die zes — en een breedte van zes el. Dus ook weer allemaal zessen. En na de klank van zes muziekinstrumenten moet dat beeld aanbeden worden. Ook hier weer die drie zessen. Dit verwijst wel heel duidelijk naar Openbaring 13, waar ook een beeld wordt opgericht voor een beest dat nog moet gaan verschijnen in de toekomst en dat ook aanbidding opeist. Dat gebeurde hier ook. We kennen het verhaal denk ik wel: de vrienden van Daniël bleven staan. Dat moet een gezicht geweest zijn; heel die massa op de knieën en die drie bleven staan. Zij worden dan in de vurige oven geworpen en dat overleven zij, als een beeld van het gelovig overblijfsel dat van Israël door de Grote Verdrukking gaat. Maar ook daar zien we dus een beeld met zes, zes, zes. Allemaal zessen.

De Wapenrusting als Beeld van de Vier Wereldrijken ↑ hoofdstukken

Dat gedeelte wordt verder beschreven: Goliath had een helm van koper op zijn hoofd en hij was gekleed in een harnas van schubben. Het gewicht van zijn harnas was vijfduizend sikkelen koper. Er waren koperen scheenbeschermers op zijn benen en een koperen werpspies op zijn schouders. Ik wil eerst even stilstaan bij wat ik hieruit onderstreept heb, want ik heb alleen het koper onderstreept.

Even voor de fijnproevers — maar dat zijn jullie allemaal natuurlijk — hij had een harnas van schubben. Ik moest daarbij meteen denken aan de god van de Filistijnen: Dagon. Dagon wordt afgebeeld als een vis, de vissengod. Er zijn in de Schrift al een aantal geschiedenissen waar Dagon in voorkomt. Denk bijvoorbeeld aan Simson; dat was in de tempel van Dagon, waar hij die zuilen uit elkaar drukte en de boel instortte. Maar een heel mooie geschiedenis is die waarin de Filistijnen de Ark van het Verbond hebben veroverd op de Israëlieten. Ze zetten de Ark, een type van Christus, in hun eigen tempel bij de god Dagon. Wanneer ze de volgende dag komen, de tweede dag, liggen de handen van Dagon eraf. Ze herstellen hem weer, ze 'plakken hem weer op' bij wijze van spreken. Maar de dag erna, 's morgens vroeg op de derde dag, is dat hele beeld van Dagon voorovergevallen voor de Ark van het Verbond. Die Dagon is natuurlijk een beeld van de god van deze aion, de tegenstander, die op de derde dag verslagen wordt. Dat wordt prachtig uitgebeeld in Dagon die daar voor de Ark van het Verbond als het ware is neergeknield en neergevallen. Daar moest ik aan denken toen ik las over een harnas van schubben. Anders had er ook gewoon kunnen staan 'een harnas', maar er staat 'van schubben'. En dat koper... Ja, de mijter van de Rooms-Katholieke priesters is eigenlijk een vissenkop, want zo werd de god Dagon ook uitgebeeld. Ik heb er nu geen plaatje van, want ik wil niet te ver afdwalen, maar nu ik het zeg, herkent u het wellicht.

Dan het koper. In Daniël 2 — ik zei net al wat over Daniël 3 — droomt Nebuchadnezzar een droom. Hij wil weten wat die droom betekent en vraagt het aan de wijzen aan het hof. Hij eist dat zij hem vertellen wát hij gedroomd heeft en daarna pas wat het betekent. De wijzen zeggen dat dit onmogelijk is; ze kunnen het best uitleggen als hij de droom eerst vertelt. Maar Nebuchadnezzar zegt: "Nee, want dan houden jullie me voor de gek. Ik weet zeker dat degene die kan zeggen wat ik gedroomd heb, ook de ware uitleg kan geven." Dat was erg slim van Nebuchadnezzar, want inderdaad kon niemand het hem vertellen. Alle wijzen moesten daarom ter dood gebracht worden. Toen zei Daniël dat hij het zou regelen. Hij benadrukte dat het geen mensenwerk is, maar dat alleen God dit kan. Vervolgens legt hij uit wat Nebuchadnezzar gedroomd heeft.

Nebuchadnezzar droomde van een beeld, een enorm groot beeld. Dat staat letterlijk zo in de grondtekst in Daniël 2 vers 31; ik heb het van de week nog opgezocht. Waar we bij Goliath spreken over een enorme reus van zes ellen en een span, droomt Nebuchadnezzar van een enorm groot beeld met een gouden hoofd, een zilveren borst, koperen lendenen, ijzeren benen en voeten van ijzer en leem. De uitleg staat er direct achter, want Daniël legt het uit. Het goud is een beeld van het Babylonische Rijk en het zilver van het rijk van de Meden en Perzen. Het koper is een beeld van het Griekse Rijk, het rijk van Alexander de Grote. Ook Daniël 8 gaat daar nog over, maar ik zal daar niet te veel over uitweiden, anders zijn we alleen nog maar daarmee bezig. Het punt is dat het beeld dat Daniël uitlegt uit vier wereldrijken bestaat die elkaar opvolgen: goud, zilver, koper en ijzer. Daar spreekt dat koper van de wapenrusting van Goliath dus ook van. Ik kom daar zo nog op terug.

Verder lezen we: "En de schacht van zijn speer was als een weversboom en het lemmet van zijn speer was" — daar heb je hem dus — "zeshonderd sikkelen ijzer. En de drager van het grote schild ging voor zijn aangezicht." Dan kom je dus meteen ook bij het ijzer uit ditzelfde beeld. Het wordt hier allemaal benoemd. Dat ijzer, en ook het ijzer en leem, is een beeld van dat laatste wereldrijk. Dat is een rijk dat nog toekomstig is: het rijk van het beest uit Openbaring 13. Ik leg nu alle puzzelstukjes neer en ik hoop dat de puzzel aan het einde compleet is. Als ik het echt uitgebreid zou willen bespreken, zouden we heel Daniël 2 door moeten nemen, maar dat hoofdstuk is bijna net zo lang als het hoofdstuk dat we nu bespreken, dus dat gaat nu niet.

Het ijzer en leem vormen het laatste wereldrijk. Dit laatste wereldrijk wordt ook beschreven in Daniël 7, waar het gaat over vier dieren. Ook bij dat vierde dier lees je over ijzer: "En zie, een vierde dier, schrikwekkend en vreselijk en uitermate krachtig. En het had monsterachtige tanden van ijzer, verslindend en verpulverend. Het verschilde van elk dier dat vóór haar was en het had tien horens." Het bestaat dus uit tien koningen of koninkrijken. De koninkrijken in Daniël 2 — goud, zilver, koper, ijzer en leem — lopen parallel met de koninkrijken van de vier dieren in Daniël 7: een leeuw, een beer, een luipaard en een vierde dier. Dat vierde dier is, net als het koninkrijk van ijzer en leem, een toekomstig koninkrijk. Het is het rijk van de antichrist, hoewel de Bijbel het zo niet noemt; het is het rijk van het beest, of van de beesten, want het zijn er eigenlijk twee in Openbaring 13. Ik doe vanochtend wel een beetje een beroep op uw bijbelkennis, maar zoals gezegd: als ik dingen zeg die onbekend zijn, dan heeft u nog wat te doen deze week.

Die zaken lopen dus parallel. Dat vierde dier, dat monsterachtig en verschrikkelijk is en niet te duiden als een leeuw, beer of luipaard, komt overeen met het ijzer in het beeld van Daniël 2. Dat ijzer wordt hier bij Goliath genoemd, en het wordt ook weer genoemd in Daniël 7: "Toen wilde ik zekerheid over het vierde dier, dat zij verschillend was van hen allen, uitermate schrikwekkend. Haar tanden waren van ijzer en haar klauwen van koper, verslindend en verpulverend." Hier worden koper en ijzer dus samen genoemd. Dat zijn de laatste twee koninkrijken: het Griekse Rijk en het nog toekomstige rijk. Dit is exact wat je vindt in de geschiedenis van 1 Samuël. Bij Goliath worden ijzer en koper specifiek benoemd.

En wat we straks gaan zien — ik wijs er vast op vooruit — is dat we die eerste twee koninkrijken, niet als goud en zilver, maar als de leeuw en de beer, ook genoemd vinden in 1 Samuël 17. Dan heb je ze allemaal bij elkaar. Eigenlijk is dat laatste wereldrijk een rijk dat alle kenmerken van die eerdere wereldrijken in zich verenigt. Vandaar dat het laatste rijk in Openbaring 13 beschreven wordt als iets hebbend van de leeuw, iets van de beer en iets van de luipaard. Dat ga ik u nog laten zien. Het is bijbelstudie wat we doen; ik kan niet alles tegelijk uitleggen, maar we weten nu dat deze verbanden er liggen. Zoals er gezegd wordt: "Het vierde dier is het vierde koninkrijk dat op aarde zal zijn."

Er zijn direct al allerlei misverstanden over wat dat vierde dier dan is en wat die eerste drie dieren zijn. Die eerste drie zijn de eerste drie koninkrijken en de laatste is het vierde koninkrijk. Daar is niets moeilijks aan. Ik ken een uitleg dat het godsdiensten zouden zijn, maar als ik het gewoon lees, denk ik: zo moeilijk is het niet. Heel het boek Daniël gaat over de koninkrijken van deze wereld die allemaal Babel als hoofdstad hadden en zullen hebben. Daar gaat het over; ik laat het straks nog wel zien. Het gaat over de koninkrijken van deze wereld die uiteindelijk tenietgedaan zullen worden door het vijfde koninkrijk.

En wat is het vijfde koninkrijk in Daniël? Einstein? Een steen. Einstein... een steen. Einstein is wel leuk, dat is een Joodse naam volgens mij, maar nee: een steen. Want in Daniël 2 is die geschiedenis niet afgelopen met dat beeld. Er komt een steen, zonder handen losgemaakt. Hij komt van een berg afrollen, van een hoge plaats, vanuit de hemel dus. Die steen verpulvert dat beeld aan de voeten, terwijl het hele beeld daar staat. Goud, zilver, koper en ijzer worden allemaal vermalen. Dat is het einde van al die koninkrijken van deze wereld. Wij kennen die steen; dat is die vijfde steen uit 1 Samuël 17 waar we straks nog over gaan lezen. Dat is Christus: de rots, de steen.

Snel terug naar 1 Samuël 17. Goliath stond daar en riep naar de slagorden van Israël. Hij zei tot hen: "Waarom gingen jullie uit om hier een slagorde op te stellen voor de strijd? Ben ik geen Filistijn en zijn jullie dienaren van Saul?" In de zin van: ben ik geen vrije Filistijn en zijn jullie slaven van Saul? "Kies voor jullie een man en laat hem tot mij afdalen. Indien hij in staat is te vechten met mij en mij te verslaan, dan worden wij jullie tot dienaren. Maar indien ik de overhand over hem heb en ik hem versla, dan worden jullie ons tot dienaren en dienen jullie ons." En de Filistijn zei: "Ik smaad deze dag de slagorden van Israël. Geef mij een man en wij vechten samen." Saul en heel Israël hoorden deze woorden van de Filistijn en ze waren ontsteld en vreesden uitermate.

Dat wordt dus een soort handige manier om een grote oorlog te vermijden natuurlijk: vaardig allebei één man af. Daar komt volgens mij etymologisch het woord 'kampioen' vandaan: een kampvechter, een afgevaardigde. Degene die wint, zorgt dat de rest deelt in de overwinning van die ander. Dat kennen we ook uit Romeinen 8: in Hem zijn wij meer dan overwinnaars. Ik ga verder.

David Door de Vader Gezonden met het Woord ↑ hoofdstukken

David nu was de zoon van een man uit Efratha, uit Bethlehem in Juda. Zijn naam was Isaï. Hij had acht zonen en de man was in de dagen van Saul al te oud om onder de mannen te komen. Als ik had gezegd: er was een man uit Efratha, die was van Bethlehem in Juda, wat hadden jullie dan gezegd? Het is nu geen december, maar anders zouden jullie het wel weten, denk ik. Wie kwam er uit de velden van Efratha, uit Bethlehem in Juda? Dat was de Heere Jezus natuurlijk. Maar David kwam daar ook vandaan en hij is natuurlijk een type van de Zoon van David.

Drie van de zonen van Isaï, de oudsten, gingen achter Saul aan naar de oorlog. De namen van deze drie zonen waren Eliab, de eerstgeborene, Abinadab, de tweede, en Samma, de derde. David was de jongste, de kleine. De drie oudsten gingen achter Saul aan, maar David keerde telkens terug van Saul om de kudde van zijn vader te weiden in Bethlehem. Wat een details hè? Elke keer worden we verwezen naar Efratha, naar Bethlehem. Laten we het over het gezin van David nu maar even niet hebben. Misschien straks bij de koffie, Michel; daar hadden we de vorige keer wat interessante gesprekken over. Dat zijn dingen waar ik nog eens dieper in moet duiken. David was de achtste zoon, maar waarom hadden ze hem bij de kudde gelaten toen er een koning werd gezocht? Ze telden hem simpelweg niet mee. Hoe kwam dat dan? Nou ja.

De Filistijn naderde vroeg en in de avond, en hij stelde zich veertig dagen lang op. Op een dag zei Isaï tegen zijn zoon David: "Neem alsjeblieft voor jouw broeders een efa van dit geroosterde koren en deze tien broden, en ga naar de legerplaats naar jouw broers." Dit is de volgende dag, logischerwijs na die veertig dagen, en zo komen we bij de éénenveertigste. Ik tel de dagen, misschien komen we nog ergens op uit. "En tien van deze melkkazen zal jij naar de overste van de duizend brengen. Let op het welzijn van jouw broeders en neem hun borg mee terug." Saul en alle mannen van Israël bevonden zich in de vallei van Elah en vochten daar met de Filistijnen. Nou, dat viel wel mee, want volgens mij werd er niet zo heel veel gevochten.

Laten we even stilstaan bij die getallen. Tien spreekt van de woorden Gods, van het spreken van God. In Genesis 1 begint het al: tien keer sprak God, en het wás zo. Denk ook aan de Tien Woorden, wat men de Tien Geboden noemt. David werd dus door zijn vader gezonden om het woord te brengen; dat is wat hier wordt uitgebeeld. Hij moest die tien gaan brengen. Brood spreekt ook al van het Woord van God. De mens zal bij brood alleen niet leven, maar bij alle woorden die uit de mond van God uitgaan. Melk is eveneens een beeld van het Woord van God. 1 Petrus 2 zegt: wees als pasgeboren kinderen zeer begerig naar de redelijke, onvervalste melk, welke het Woord van God is. Ik weet wel dat Paulus in de Korintiërbrief kritisch is over de melk, maar dat komt omdat hij het plaatst tegenover vaste spijs. Hij zegt daar — en de schrijver van de Hebreeënbrief doet dat ook — dat ze naar de tijd gerekend al leraren hadden moeten zijn. Het is niet normaal dat je altijd melk blijft drinken. Af en toe een slokje is prima, maar op een gegeven moment hoor je over te gaan naar de vaste spijs. Een baby die opgroeit, krijgt behoefte aan andere dingen, naar vastere spijs. Toch is melk hoe dan ook een basisbehoefte en spreekt het over de basiselementen van het Woord van God. David, die een type is van de Zoon van David, wordt door de Vader gestuurd naar zijn broeders om het Woord van God te brengen. Dat is wat hier uitgebeeld wordt. Zoals de Heere gezonden werd tot Israël om daar ook het Woord te brengen.

David stond vroeg in de morgen op. Hij liet de kudde over aan een bewaker, nam zijn spullen mee en ging op weg, precies zoals Isaï hem instructie had gegeven. Hij kwam bij de legerplaats aan net toen de strijdmacht uittrok naar de slagorde en de strijdkreet aanhief. Dat hij vroeg in de morgen opstond, deed de Heere natuurlijk ook, zoals we lezen in Johannes 20 en de andere evangeliën. Het is een beeld van opstanding. Als David opstaat, is dat een type van de opgewekte Christus. We waren dagen aan het tellen, en dit is dus de 42e dag. Waar kennen we het getal 42 ook alweer van als het om het beest gaat? Hallo, goedemorgen! Er is nog plek voor je op de bank. Ik had het er van de week nog met Jens over. Hij zei: "Ga je het er zondag over hebben dat ik het nu over David en Goliath heb?" Ik zei: "Kom er lekker bij zitten dan." Hij vond het een mooi verhaal, maar zei: "Jij gaat natuurlijk heel diep in op waar het allemaal een beeld van is," dus hij liet het even aan zich voorbijgaan. Maar ik ga gewoon verder. Want de 42e dag doet denken aan Openbaring 13, waar gesproken wordt over het beest. Er wordt over dat beest gezegd dat hem een mond werd gegeven die grote woorden en lasteringen spreekt, en er werd hem macht gegeven om 42 maanden lang te doen wat hij wil. Dit is de periode van de grote verdrukking waarin het beest van de eindtijd zal optreden. Ik laat straks nog wat teksten zien waarin staat dat hij een grote mond heeft, en dat zien we hier natuurlijk ook bij Goliath. Dat zagen we net al even, maar het wordt nog erger.

David kwam aan en vroeg naar het welzijn van zijn broeders. Wie werd er nog meer op uitgestuurd om te vragen naar het welzijn van zijn broeders? Jozef inderdaad. Ook hij is een type van Christus, die uitging om het welzijn van zijn broeders te zoeken. De geschiedenis van Jozef is prachtig. Israël, oftewel Jakob, zegt tegen Jozef: "Weiden jouw broers de kudde niet bij Sichem? Ga, ik zend jou naar hen toe." En Jozef antwoordt: "Zie, hier ben ik." Eigenlijk staat er gewoon: "Zie, ik ben." Jakob zegt tegen hem: "Ga alsjeblieft en zie naar het welzijn van jouw broers en naar het welzijn van de kudde, en breng mij verslag uit." We weten wat er met Jozef werd gedaan: hij werd verworpen door zijn broeders, in de put gegooid en kwam in het buitenland terecht. Dit is een beeld van de Heere Jezus Christus, die ook verworpen werd door Zijn broeders, in de kuil van het graf terechtkwam, daaruit opstond en bij de natiën terechtkwam. Ik heb deze geschiedenis al eens eerder besproken, daar zijn opnames van. Trouwens, ik ken er nog een: Mozes ging ook op zoek naar het welzijn van zijn broeders. Hij sloeg geen reus dood, maar een Egyptenaar. Ook een mooie geschiedenis. Op de zondagsschool heb ik geleerd dat hij om zich heen keek of niemand het zag en toen de Egyptenaar doodsloeg. Maar als je Handelingen 7 leest, het commentaar op die geschiedenis, dan zie je dat hij keek of er niemand was die het voor zijn broeder opnam. Niemand? Nou, dan doe ik het. Dat is het verhaal. Het is misschien wat onbekend, maar het zijn allemaal typen van Christus. Ook David wordt hier door de vader uitgestuurd om te zien naar het welzijn van zijn broeders.

Terwijl hij met hen sprak, zie, daar kwam de voorvechter naar voren: Goliath de Filistijn was zijn naam, uit Gath. Hij kwam uit de slagorde van de Filistijnen en sprak dezelfde woorden als voorheen. David hoorde het. De details worden elke keer herhaald in dit soort geschiedenissen: Goliath uit Gath. David hoorde wat hij zei.

En alle mannen van Israël, bij het zien van de man, vluchtten weg van zijn aangezicht en zij vreesden uitermate. En de mannen van Israël zeiden: "Zien jullie deze man opkomen? Hij komt op om Israël te smaden. En de man die hem verslaat, zal door de koning zeer rijk gemaakt worden met grote rijkdom. Hij zal hem zijn dochter geven en het huis van zijn vader zal hij vrijmaken in Israël." Voor de rest van je leven belastingvrij, wie wil dat niet?

David sprak tot de mannen die bij hem stonden, zeggend: "Wat zal gedaan worden voor de man die deze Filistijn verslaat en de smaad van Israël wegneemt? Want wie is deze onbesneden Filistijn, dat hij de slagorde van de levende God smaadt?"

En het volk sprak tot hem naar dit woord, zeggend: "Zo zal voor de man gedaan worden die hem zal neerslaan." Het wordt nog eens bevestigd. Ik weet niet of iedereen wist hoe die dochter van Saul eruitzag, maar die kreeg je erbij. Dat stond in het vorige vers; het moet het wel waard geweest zijn. En Eliab, zijn grote broeder, hoorde zijn spreken tot de mannen.

Verwerping Door Eliab als Type van het Joodse Volk ↑ hoofdstukken

En Eliab ontstak in toorn tegen David en hij zei: "Waarom ben jij afgedaald? En bij wie liet jij dat weinige van de kudde achter in de woestijn? Ik ken jouw overmoed en het kwaad van jouw hart, want jij daalde af om de strijd te zien." In die afdaling zou je misschien nog de afdaling van de Heer kunnen zien. Tot Zijn vernedering; Hij kwam hier in vernedering op aarde als mens, aangenomen in de gestalte van een dienstknecht, een slaaf.

David zegt: "Wat heb ik misdaan? Er is toch geen reden om zo tegen mij te doen?" Maar hier hebben we dus Eliab, de oudste, als vertegenwoordiger van de familie. De eerstgeborene werd hij genoemd in vers 13, waar ik net al even op wees. Wat hij doet, is de motieven van David in twijfel trekken. Als vertegenwoordiger van de broers van David verwerpt hij hem. Dat is natuurlijk ook een beeld van het Joodse volk: de broeders van de Heer en het broedervolk van de Heer dat de Zoon van David verwerpt. Eliab als eerstgeborene lijkt me hier gewoon een beeld van de leidslieden en oudsten van het volk Israël, die ook de Heer verwierpen en trouwens ook telkens Zijn motieven in twijfel trokken.

En hij keerde zich af van hem naar een ander en hij zei nogmaals dit woord, en het volk antwoordde hem naar het eerste woord. Herhaling, herhaling. De woorden die David sprak werden gehoord en ze vertelden het aan Saul. En Saul nam David bij zich; hij mocht op audiëntie komen bij de koning. Daar was hij trouwens al eens geweest in het vorige hoofdstuk, want hij speelde daar op de harp wanneer de koning zijn slechte buien had.

David voor Saul: de Overwinning op de Leeuw en de Beer ↑ hoofdstukken

En David zei tot Saul: "Laat geen mens het hart ontvallen vanwege hem, vanwege die Goliath. Uw dienaar zal gaan en hij zal vechten met deze Filistijn." En Saul zei tot David: "Jij kunt niet naar deze Filistijn gaan om met hem te vechten. Je bent een jongeling en hij is een krijgsman vanaf zijn jeugd." David wordt in deze geschiedenis een aantal keren een jongeling genoemd. Knaap staat er in sommige vertalingen, maar een jongeman. Daarin is hij ook een type van Christus. Een jongeling, dat is een nieuwe generatie, dat spreekt van nieuw leven. Zoals de jongeling van Naïn in de Evangeliën ook een beeld is van die jongeling die uit de dood werd opgewekt. Een type van Christus.

"Jij bent een jongeling." Dat is geen probleem, vindt David. David zei tot Saul: "Uw dienaar is herder voor de kudde van zijn vader. En dan kwam er een leeuw en een beer, en die nam een schaap weg van de kudde. En ik ging hem achterna, ik sloeg hem neer en ik redde het uit zijn muil. En als hij tegen mij opstond, hield ik hem vast bij zijn baard en ik sloeg hem neer en doodde hem." Dat wordt ook mooi beschreven, zo bij die baard. Je zou er een mooie tekenfilm van kunnen maken. Blijkbaar hebben leeuwen en beren dus baarden; in ieder geval zal het haar zijn ergens. Van de leeuw weten we dat hij manen heeft, tenminste het mannetje. Maar de leeuw en de beer, daar hadden we het net al over, die worden hier dus genoemd.

Het gaat nog verder: "Zowel de leeuw als de beer heeft uw dienaar verslagen." Mocht je die eerste leeuw en beer gemist hebben, dan wordt het nog een keer herhaald. Let op: "En deze onbesneden Filistijn zal zijn als één van hen." Dus als je dat heel letterlijk neemt, zal deze reus Goliath zijn als één van die dieren, de leeuw en de beer. We weten wat die leeuw en die beer uitbeelden; dat zijn uitbeeldingen van die koninkrijken in Daniël. Want hij smaadde de slagorden van de levende God.

En David zei: "JAHWEH, Die mij redde uit de klauw van de leeuw en uit de klauw van de beer, Hij zal mij redden uit de hand van deze Filistijn." En Saul zei tot David: "Ga, en JAHWEH, Hij zal met jou zijn." Hoe ver hij dat meende, weet ik niet. Maar drie keer vinden we hier dus gesproken over de leeuw en de beer. Ik wees er net al even op.

De Profetische Parallel met de Dieren uit Daniël en Openbaring ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar Daniël 7, die verzen gaan we gewoon even lezen. Daniël nam het woord en zei — dit is dus een visioen, een droom van Daniël: "’s Nachts in mijn visioen keek ik toe en zie, de vier winden van de hemel zweepten de grote zee op. En vier grote dieren kwamen op uit de zee, die van elkaar verschilden. Het eerste was als een leeuw." Dan staat er nog van alles achter, dat de arendsvleugels op zijn voeten werden gesteld enzovoorts. Dat laat ik even weg. Het gaat mij erom dat hij was als een leeuw; dat is de hoofdbeschrijving. De rest is bijzaak, dat zijn aanhangsels, letterlijk vleugels en arendsvleugels.

Zie je een ander dier? Het tweede leek op een beer. In 1 Samuël 17 vinden we drie keer de leeuw en de beer beschreven. Daarna keek Daniël en zie, er was nog een ander dier, als een luipaard. Daarna keek ik toe in de nachtvisioenen en zie, het vierde dier was schrikwekkend, gruwelijk en uitzonderlijk sterk. En het is zoals Goliath: het had grote ijzeren tanden, het at en verbrijzelde en het overblijfsel vertrapte het met zijn poten. Een paar verzen verder staat: "Toen wilde ik zekerheid over het vierde dier, dat verschillend was van hen allen, uitermate schrikwekkend. Haar tanden waren van ijzer en haar klauwen van koper, verslindend en verpulverend."

Dus hier wordt een visioen van Daniël beschreven over vier dieren: een leeuw, een beer en een luipaard, en een vierde dier dat nader omschreven moet worden omdat het op geen van die andere dieren lijkt. Maar hij heeft het over dat vierde dier... er wordt ook weer gezegd dat hij tanden van ijzer en klauwen van koper heeft. En als je in Daniël 7 bent, dan heb je Daniël 2 gelezen, als het goed is. Dan ben je ijzer en koper dus al eerder tegengekomen.

Maar wat je hier ziet, als we het allemaal op een rijtje zetten — en dat heb ik gedaan — dan vinden we helemaal rechts de leeuw en de beer in de geschiedenis van Goliath, als uitbeelding van dat eerste en tweede wereldrijk: het Babylonische Rijk en het Rijk van de Meden en de Perzen. En je vindt in 1 Samuël 17 het koper en het ijzer. Dan heb je ze alle vier compleet. Alle vier die wereldrijken die in Daniël op verschillende manieren beschreven worden. In Daniël 2 en in Daniël 7, dat zijn deze twee visioenen, maar ook in Daniël 3 van het gouden beeld van Nebukadnezar van zestig el hoog en zes el breed. Die vind je dus allemaal in beeld terug in de geschiedenis van Goliath.

Goliath is een uitbeelding van dat laatste wereldrijk dat de kenmerken van al die wereldrijken in zich heeft: van het Babylonische Rijk, het Rijk van de Meden en de Perzen en het Griekse Rijk. Op het ene rijk ligt in de profetie wat meer nadruk dan op het andere, maar al deze rijken hadden Babel als hoofdstad. Daarom vinden we ook de stad Babel weer terug in het boek Openbaring. Die stad, die in het begin van de Schrift al zo’n grote rol had als embleem van opstand tegen God met de toren van Babel — dat is Genesis 10 geloof ik — die vinden we helemaal aan het einde van de Bijbel weer terug in Openbaring 13. Daar is die stad in ere hersteld en is zij de hoofdstad van een antichristelijk rijk — dat is geen Bijbelse term natuurlijk, maar we weten allemaal wat er bedoeld wordt: het rijk van het beest.

Eigenlijk moet ik voor de volledigheid zeggen dat er twee beesten zijn: een beest uit de zee en een beest uit het land. Dus een politiek leider — ik leg hem nu gelijk uit — voortkomend uit de volkerenzee, het beest uit de zee, en een godsdienstig leider, een valse profeet wordt hij genoemd, afkomstig uit het land: Israël dus. En die twee worden uitgebeeld in Goliath. Eigenlijk wordt er in het Oude Testament, in de Hebreeuwse Bijbel, geen onderscheid gemaakt tussen die twee. Dat vinden we eigenlijk pas terug in Openbaring 13, dat het er twee zijn. Daar wordt dat nader verklaard. Of je moet zeggen dat die schilddrager, waar we straks ook nog over lezen bij Goliath, een beeld is van die andere.

Maar als je Daniël leest, herken je die ander ook wel. Je leest... ja, ik moet er niet te ver op ingaan, maar ik zeg er nog één ding over. Je leest in Openbaring dat er op een gegeven moment een hoorn voortkomt uit die tien hoorns en dat aan die hoorn een mond wordt gegeven. Die ene hoorn die voortkomt uit de andere hoorns en er een aantal anderen aan de kant zet, is ook een uitbeelding van het beest uit de zee dat grote dingen spreekt. Maar hoe doet hij dat? Hem werd ook een mond gegeven. En die mond, dat is die valse profeet. Je vindt het daar in beeld wel terug dat het er twee zijn, maar dan moet je echt Openbaring 13 gelezen hebben.

Is dit te moeilijk of niet? Ik ken een makkelijk voorbeeld. Vorige week hadden we het natuurlijk over Romeinen 9, over Mozes. Maar aan Mozes werd ook een mond gegeven — dat was een beetje een aparte mond — maar dat was een mond in de persoon van Aäron. Dus dat waren er ook twee, maar die treden op als één. We moeten Mozes en Aäron misschien excuses aanbieden dat we hen nu vergelijken met deze beesten, maar om het duidelijk te maken: dit is dus Openbaring 13.

Om het plaatje enigszins compleet te maken: daar ziet Johannes, de schrijver, dus een beest uit de zee opkomen. "Ik zag uit de zee een beest opkomen." Hier worden de eerste drie overgeslagen. In Daniël 7 kwamen er vier dieren uit de zee, maar hier komt een beest uit de zee met tien hoorns en zeven koppen. Daar gaan we verder niet op in. En op zijn hoorns tien diademen — koninklijke waardigheid — en op zijn koppen lasterlijke namen. Dat hebben we al gezien, hè? Een grote mond heeft die Goliath. Lasterlijke dingen spreken, dat zullen we ook nog zien.

Het beest dat Johannes zag, leek op een luipaard. Hier wordt de luipaard als eerste genoemd. Dat is dus dat Griekse Rijk. Ik denk dat het iets te maken heeft met wellicht het grondgebied waarop het laatste wereldrijk zich zal bevinden. Overigens wordt ook van dat Griekse Rijk gezegd dat het rijk van Alexander de Grote met een rotgang, verschrikkelijk snel tot stand kwam. Lees de geschiedenisboeken er maar op na: dat rijk dat Alexander de Grote heeft veroverd, dat deed hij echt in heel korte tijd. En een luipaard is natuurlijk een van de snelste dieren.

In Daniël 8 vinden we weer een ander beeld. Daar wordt hij uitgebeeld door een ram en een geitenbok. Dan zie je dat... ik ben altijd in de war met de ram en de geitenbok, wie wie is. Maar de ene is het Griekse Rijk en de andere is het Rijk van de Meden en de Perzen. En dan zie je dat degene die dat Griekse Rijk uitbeeldt — volgens mij is het de ram — zo snel is dat zijn voeten amper de grond raken. Dat kennen we natuurlijk uit de cartoons van Roadrunner. Nou, dat dus, zo zie ik dat voor me. Maar dat heeft te maken met de snelheid waarmee het rijk tot stand kwam, en dat zal misschien ook met dat laatste wereldrijk zo gaan gebeuren.

Zijn poten waren als van een beer en zijn muil als de muil van een leeuw. Dus dat laatste beest, dat laatste wereldrijk, het rijk van het beest, heeft alle kenmerken van die eerdere drie wereldrijken in zich. Dit zijn ze dus, dat plaatje weer. Eigenlijk is dat monsterachtige, verschrikkelijke vierde dier een combinatie van de eerdere drie met wat monsterachtige aanvullingen. De draak geeft aan hem zijn macht en zijn troon en grote autoriteit. Dan weten we waar zijn macht en kracht vandaan komt.

Het Juk van de Wet Verworpen voor de Vijf Stenen van Genade ↑ hoofdstukken

En Saul deed David zijn uniform aan en hij gaf hem een koperen helm op zijn hoofd en deed hem een harnas aan. En David omgordde zijn zwaard over zijn uniform en hij wilde gaan, ook al had hij het nooit geprobeerd. Maar David zei tot Saul: "Ik kan in deze niet gaan, want ik ben ongeoefend." En David nam ze van zich weg.

Dus hij kreeg daar het harnas van Saul aan, een helm en een harnas, maar hij was niet geoefend. Hij voelde zich eronder als onder een juk en daar zit natuurlijk ook een uitbeelding in, want Saul is een beeld van de wet. "Saul, Saul, waarom vervolg je Mij?" Dat lijkt me wel afdoende. Saulus, die later Paulus werd, was de vervolger van de Ecclesia. En dat harnas is een beeld van het juk van de wet of van de slavernij. Ik heb er twee teksten bij gezet, maar je zou ook de hele Galatenbrief kunnen lezen, denk ik altijd.

Overigens kreeg hij een koperen helm van Saul. Saul geeft hem eigenlijk dezelfde middelen ter beschikking als de wereld heeft, als Goliath heeft. Dat is misschien een beetje lastig, maar de wet wordt in de Schrift ook de eerste beginselen van deze wereld genoemd. En wat doet Saul? Hij geeft hem een koperen helm, alsof hij daarmee de tegenstander kan verslaan met de munitie van de tegenstander zelf. Ik weet niet hoe ik het beter moet zeggen.

Maar hij nam zijn staf in zijn hand en hij koos voor zichzelf vijf gladde stenen. En hij plaatste ze in zijn herderstas die bij hem was en in zijn verzamelzak. En zijn slinger was in zijn hand en hij naderde tot de Filistijn. De staf, dat weten we allemaal denk ik, is een beeld van opstanding. Je kunt ermee opstaan en je kunt er staande mee blijven. We kennen natuurlijk Psalm 23: "Al ging ik door een dal van schaduw des doods, Uw stok en staf vertroosten mij." Dat heeft dus te maken met de overwinning op de dood.

En ja, hij nam natuurlijk vijf stenen. Dan moet je er altijd bij zeggen: nam hij er vijf omdat hij dacht dat hij die eerste vier zou missen? Nee, gewoon omdat hij er vijf nodig had. Net zoals hij in de geschiedenis in 1 Samuël 21 om vijf toonbroden vroeg. Geen vier, geen zes en ook geen twaalf van de wet. Nee, vijf. Het spreekt van de verborgenheid en van genade. Johannes 6 is de geschiedenis van vijf broden en twee vissen, waar ik de vorige keer ook aan refereerde.

En dan de slinger... Ik weet niet of ik er zoveel achter mag zoeken, maar wat je met een slinger doet is een cirkel maken. En een cirkel is een oneindige lijn, een beeld van onvergankelijkheid. Het heeft ook met wentelen te maken, met een rad, zoals bij Gilgal.

De Confrontatie: de Vijfde Steen Velt de Reus ↑ hoofdstukken

De Filistijn kwam naderbij en naderde David, met zijn schilddrager voor hem uit. Ik noemde net al even die schilddrager, hoewel die in het verhaal verder niets te zeggen heeft, althans niet voor zover we in de tekst lezen. En de Filistijn keek en hij zag David; hij verachtte hem, want hij was nog maar een jongeling. Daar hebben we dat woord weer: de nieuwe generatie, een jongeling. Hij was rossig, roodachtig, en heel mooi van verschijning. Dat rossige is interessant. Ik wees in het begin al op de plaatsnaam waar dit alles plaatsvindt: Efes-Dammim, uit vers 1. Dammim betekent 'bloed'. Adam is de mens, en dat komt weer van Adama, wat 'roodachtig' betekent. Het heeft dus alles met Adam te maken. Hier gaat het over David, die een type is van de Zoon van David, maar ook van de Zoon van Adam. Want wat zou het ons anders schelen wat voor kleur haar hij had? Als het over zijn haar gaat, tenminste. Hij was rossig, roodachtig. Dat is volgens mij een duidelijke verwijzing naar Adam, de zoon van Adam, de laatste Adam.

En de Filistijn zegt tot David: "Ben ik een hond, dat jij tot mij komt met stokken?" David gaf geen antwoord, maar als hij dat wel had gedaan, had hij waarschijnlijk simpelweg "ja" gezegd. Hij had hem immers net al een 'onbesneden Filistijn' genoemd. De Filistijn sprak over David een vloek uit bij zijn god. We weten wie die god is: Dagon, de visgod. Die wordt nu ook wel vertegenwoordigd door die man met die mijter op zijn hoofd. Of mag ik dat niet zeggen? Dat denk ik wel; als je zo'n ding op je kop zet, dan zal je wel bij hem horen, toch? De Filistijn zei tot David: "Kom naar mij toe, dan zal ik jouw vlees geven aan de vogels in de hemelen en aan de dieren van het veld." Hij had een grote mond, een grote bek. Zoals een leeuw een bek heeft en een beer ook, zo had deze Filistijn een grote bek. Over dat beest uit de eindtijd lezen we in Daniël 7 al geprofeteerd dat hij woorden tegen de Allerhoogste zal spreken. Hij zal tegen de God der goden wonderlijke dingen spreken, zoals we ook lezen in Daniël 11 en Openbaring 13: hij opent zijn mond tot lasteringen tegen God. Dat is precies wat Goliath hier doet, als een uitbeelding van dat laatste beest.

David zei tot de Filistijn: "Jij komt naar mij toe met een zwaard, met een speer en met een kromzwaard, maar ik kom naar jou toe in de naam van Yahweh van de legermachten, de God van de slagorden van Israël, die jij smaadde. Deze dag zal Yahweh jou overgeven in mijn hand. Ik zal jou verslaan en ik neem je hoofd van je weg. Ik geef de lijken van het kamp van de Filistijnen vandaag aan de vogels in de hemelen en aan de dieren van het land. En heel de aarde zal weten dat er een God voor Israël is." Hoe kon David dit zo zeker weten? Een andere vraag is: wanneer zou hij die leeuw en die beer hebben verslagen? Ik denk dat dit gebeurde nadat hij tot koning was gezalfd. Ook dit gevecht voert hij nadat hij tot koning is gezalfd. David stond op Gods beloften. Hij wist dat hij misschien een schrammetje kon oplopen, maar dat hem verder niet veel kon gebeuren. God had hem immers beloofd dat hij koning zou worden; hij was al door Samuël gezalfd. Omdat God die belofte had gedaan, kon hij rustig op deze reus afstappen met zijn slingertje en zijn vijf stenen. Hij wist één ding zeker: gedood word ik niet. Hij wist dat hij zou overwinnen. Ik denk dat hij die leeuw en die beer ook verslagen heeft na zijn zalving. Misschien dacht hij toen ook al: wat kan zo'n leeuw mij doen? Ik weet het niet zeker, maar ik vind het wel humor om zo over die dingen na te denken. Het is ook mooi om er zo naar te kijken: als je weet dat je Gods belofte hebt, wat kan een mens je dan doen? Als God voor ons is, wie of wat kan dan tegen ons zijn? Dat hebben we onlangs ook besproken vanuit Romeinen 8. Als je Gods beloften hebt, dan weet je dat Hij die gaat vervullen. David stond daarop.

"Heel deze vergadering zal weten dat Yahweh niet door het zwaard en de speer zou redden, want de strijd is van Yahweh. En Hij geeft jullie in onze hand." En het gebeurde dat de Filistijn opstond en naderbij kwam om David te ontmoeten. David haastte zich; hij rende naar de slagorde om de Filistijn tegemoet te treden. David stak zijn hand in de tas, nam daaruit een steen en slingerde die weg. Hij trof de Filistijn tegen zijn voorhoofd, de steen zonk in zijn voorhoofd en de reus viel op zijn aangezicht naar de aarde. Ja, dan is het snel voorbij. Hij heeft het niet eerst met die andere vier stenen geprobeerd om bij de vijfde raak te schieten. Maar die steen was wel de vijfde steen. Hij had niet voor niets vijf stenen bij zich. Vijf spreekt van genade en van nog heel veel andere geweldige dingen, maar die vijfde steen spreekt ook van de steen uit Daniël 2.

In Daniël 2 lezen we over vier koninkrijken: goud, zilver, koper en een vierde koninkrijk van ijzer. De vijfde is een steen die zonder mensenhanden loskomt, van bovenaf komt rollen en het beeld bij de voeten raakt. Dan zie je dat heel het beeld — dat in de droom uitgebreid wordt beschreven — wordt vermalen en verpulverd. Er staat bij dat deze steen in de droom van Nebukadnezar de hele aarde vulde. Die eerste vier koninkrijken zijn al geweest, ik ga ze niet herhalen, maar er komt nog een vierde koninkrijk aan: het koninkrijk van het beest, dat alle kenmerken van de vorige koninkrijken in zich draagt. Dat rijk zal verslagen worden door de vijfde, namelijk de Steen. Dat is het Koninkrijk van de Messias, en Daniël 2 maakt duidelijk dat dit ook een Israëlitisch koninkrijk zal zijn. Het is overigens opvallend dat die steen van ongeveer hetzelfde materiaal is als de tenen van ijzer en leem. Daaraan zie je dat Israël nog een rol gaat spelen in dat laatste vierde koninkrijk met Babel als hoofdstad. Er zijn meer aanwijzingen voor, zoals het pottenbakkersleem waar ik het vorige week over had bij Romeinen 9. Daar haalde ik Jeremia 18 aan, waar wordt gezegd tegen het huis van Israël: "Jullie zijn voor Mij als pottenbakkersleem." Het vijfde koninkrijk in Daniël 2 is de Steen; dat is het definitieve Koninkrijk dat de hele aarde zal vullen.

Overwinning Door de Dood: Goliath Onthoofd met Zijn Eigen Zwaard ↑ hoofdstukken

En David overwon de Filistijn met een slinger en met een steen, en hij sloeg de Filistijn neer. Hij bracht hem ter dood, terwijl er geen zwaard in de hand van David was. David rende en hij stond voor de Filistijn; hij nam diens zwaard, trok dat uit de schede en hij bracht hem ter dood. Hij hakte daarmee zijn hoofd af. De Filistijnen zagen dat hun machtige man dood was en zij vluchtten.

Ook dit is, als je het mij vraagt, een illustratie van hoe de tegenstander uiteindelijk definitief verslagen wordt met zijn eigen wapen. Want het wapen van de tegenstander, van Satan, is de dood. In Hebreeën 2 staat dat Hij – dat is Christus – door de dood hem teniet zou doen die de macht over de dood heeft, dat is de duivel. Dus de Heer stierf, Hij werd ter dood gebracht, en vanuit Satans positie was dat de overwinning. Maar God wekte Hem op uit de doden. Dus door het wapen van de vijand, namelijk de dood, werd juist de overwinning tot stand gebracht. Hij moest immers eerst sterven om opgewekt te worden en nieuw leven aan het licht te brengen.

Ik moet gelijk ook denken aan 1 Korinthe 2 vers 8, waar staat dat als de oversten van deze wereld het geweten hadden, zij de Heer der heerlijkheid niet gekruisigd zouden hebben. Want Zijn grootste nederlaag werd juist Zijn grootste overwinning. En hier wordt de Filistijn de kop afgehakt met zijn eigen zwaard. Hij zou de kop van de slang vermorzelen, zo lezen we al in Genesis 3. Hoe noemt men dat? De moederbelofte. En daar is dit, als je het mij vraagt, een illustratie van.

En de mannen van Israël en Juda... nog een paar minuten, we zijn bijna aan het einde. De mannen van Israël en Juda stonden op en zij schreeuwden luidkeels. Toen kregen ze babbels. Zij achtervolgden de Filistijnen tot bij het ravijn en tot aan de poorten van Ekron. En de gesneuvelden van de Filistijnen vielen op de weg naar Saäraïm en tot aan Gath en tot aan Ekron. De zonen van Israël keerden terug van de hevige achtervolging van de Filistijnen en zij plunderden hun legerkampen.

Ik maakte nu wel een grapje over dat ze toen opeens moedig werden, maar wij stellen zelf ook niets voor, hè? Maar wij zijn nu ook in Hem – dat zei ik net ook al even – meer dan overwinnaars. Dus ik zie mezelf daar ook wel in terug, om het zo te zeggen.

Het Hoofd Naar Jeruzalem: een Profetische Blik op Golgotha ↑ hoofdstukken

En David nam het hoofd van de Filistijn en hij bracht het naar Jeruzalem. En zijn wapens plaatste hij in zijn tent. Dat is eigenlijk vreemd, want Jeruzalem was toen nog helemaal geen Jeruzalem; dat was toen nog Jebus. David moest dat later, toen hij koning was, nog veroveren en pas toen werd het Jeruzalem. Dus de vraag is natuurlijk: hoe moet je dit dan lezen?

Nou ja, het kan zijn dat het vooruitwijst naar de toekomst, naar het moment dat hij het hoofd naar die plaats bracht. Maar het zou ook gewoon kunnen dat dit in één adem wordt doorverteld; dat er geen exact tijdsbestek wordt genoemd, maar dat David dat hoofd ooit een keer naar Jeruzalem bracht. Hij nam het hoofd van de Filistijn en bracht het naar Jeruzalem, wanneer dat dan ook was.

Maar in Jeruzalem was later een hoofdschedelplaats. Als je dat weet... dat is natuurlijk de plek waar de Heer gekruisigd werd en waar dé overwinning plaatsvond, waar deze geschiedenis ook een beeld en een illustratie van is. Het is de plek waar de overwinning uiteindelijk zou plaatsvinden, waar de Heer zou sterven en later zou worden opgewekt. Men heeft dan ook wel geopperd dat Golgotha, die plaats, die hoofdschedelplaats, een samenvoegsel is van Goliath van Gath. Ja, die klinkers die veranderen nog wel eens overigens.

Zelf dacht ik altijd dat Golgotha ook iets met Gilgal te maken heeft. Gilgal staat voor de omwenteling. En Golgotha is natuurlijk de plaats waar de grote omwenteling plaatsvond. Maar ik heb er een vraagteken achter gezet, want dit is ook maar wat ik 'van horen zeggen' heb, dus ik durf het niet met zekerheid te zeggen. Maar de overeenkomst dringt zich toch wel aan ons op. Laten we dat laatste vers even afmaken: David nam het hoofd van de Filistijn en bracht het naar Jeruzalem. Zijn wapens plaatste hij in zijn tent.

Wie Is Deze Zoon? de Identiteit van de Ware Overwinnaar ↑ hoofdstukken

Toen David uitging om de Filistijn te ontmoeten, zei Saul tegen Abner, de overste van het leger: "Wiens zoon is deze jongeling, Abner?" En Abner zei: "Zo waar uw ziel leeft, koning, ik weet het niet." En de koning zei: "Vraag jij eens wiens zoon deze jongeman is." Bij het terugkeren van David van het neerslaan van de Filistijn, nam Abner hem mee en bracht hem voor het aangezicht van Saul, terwijl het hoofd van de Filistijn nog in zijn hand was.

Je zou kunnen zeggen: we hebben toch net al gelezen wiens zoon hij was? Dat wist Saul toch ook wel? In tijden van zijn hoogste onrust was David immers al op de harp voor hem aan het spelen. Maar ik denk zelf dat hier wordt gevraagd: wie is deze man nou eigenlijk precies? Hij heeft zojuist een reusachtige overwinning behaald. Saul wist wel dat hij de zoon van Isaï was, dat was bekend, maar wie is dit nu werkelijk? Dat zeiden ze van de Heer Jezus ook in de evangeliën. "Ja, we kennen zijn broers, we weten dat Hij de zoon van de timmerman is, maar wie is deze man?" Want ze zagen wat Hij deed; ze zagen de wonderen die Hij verrichtte. Wat is nu Zijn ware identiteit? Wat is Zijn oorsprong? Ik denk dat deze woorden daar ook naar verwijzen. Wie is deze David? Wie is nou die Zoon van David?

Zie je hem daar ook staan, David met dat hoofd in zijn hand voor koning Saul? Aan de haren, denk ik. Hij bracht hem voor het aangezicht van Saul met het hoofd van de Filistijn in zijn hand. En Saul zei tot hem: "Wiens zoon ben jij, jongeling?" En David antwoordde: "Een zoon van uw dienaar Isaï, de Betlehemiet." Dit zijn opnieuw woorden die verwijzen naar de identiteit van de Heer Jezus Christus, geboren in Bethlehem. Isaï betekent volgens mij zoiets als... nou, dat ben ik even kwijt. Het betekent zoiets als "hij is", geloof ik. We zoeken het straks nog wel even op, ik heb het in een boekje staan.

Dat was mijn laatste dia. Ik zie dat we qua tijd nog tien minuten over hebben. Dat getal tien past wel mooi in deze geschiedenis, die zijn we ook al vaker tegengekomen. Ik ben er vrij snel doorheen gegaan; het had veel uitgebreider gekund. Ik had het ook nog korter kunnen samenvatten, maar dan had ik heel veel moeten overslaan. Ik wilde het toch eens helemaal doornemen en in ieder geval op aanzienlijk wat details wijzen. Ik heb voornamelijk de overeenkomsten genoemd tussen het koper en ijzer en de leeuw en de beer in het boek Daniël. We hebben gekeken naar de reusachtige beelden die we daar vinden en de verwijzingen naar Openbaring 13. Maar om daar nou echt goed notie van te nemen, zou je die hoofdstukken gewoon eens uitgebreid moeten bestuderen, want daar staan natuurlijk nog veel meer details in. Voor nu gaan we het hierbij laten en sluiten we hier de geschiedenis af.

📖 Categorie: Studies