Safenath-Paneach = Redder van de wereld!

In Genesis 41 krijgt Jozef een andere naam van Farao. Naamsveranderingen komen nog al eens voor in de bijbel en hebben altijd betekenis. Jozef is een uitbeelding van Christus, die de Naam ontving boven alle naam. Jozefs nieuwe naam betekent: ‘Redder van de wereld’. Maar ook ‘uitlegger van verborgenheden’.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: Jozef is een schitterend type van de Heer Jezus Christus. Nadat hij door zijn broeders werd verworpen en doodgewaand, kwam hij in Egypte onder de natiën terecht. Daar ontving hij van de farao de naam Safenat-paneach, wat 'Redder van de wereld' en 'Uitlegger van verborgenheden' betekent. Dit illustreert perfect de huidige positie van Christus, die nu verborgen is voor Israël, maar verborgenheden bekendmaakt via Paulus en door de natiën als Redder wordt erkend.

Besproken Schriftgedeelten: Genesis 41, Handelingen 2:36, Romeinen 11

“Via de apostel Paulus maakt Hij verborgenheden, geheimenissen bekend. Hij is een Uitlegger van verborgenheden of geheimenissen en de Redder van de wereld.”

⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:

Jozef als Type van Christus ↑ hoofdstukken

Hallo allemaal, beste kijkers. De laatste tijd houdt de geschiedenis van Jozef mij nogal bezig. Dat zijn mooie verhalen, mooie geschiedenissen die we wellicht al kennen vanuit de kinderbijbel of de zondagsschool. Het zal iemand niet snel ontgaan dat deze Jozef een schitterend type is van Christus. Ik heb over een aantal van die hoofdstukken in Genesis over Jozef weleens een Bijbelstudie gegeven – over een aantal hoofdstukken ook niet – maar het zijn allemaal lange hoofdstukken waarin de geschiedenis uitgebreid verteld wordt met heel veel details.

Hoewel het uitgebreid verteld wordt, kun je toch in een paar zinnen zeggen waarom Jozef een type is van de Heer Jezus Christus. Hij was degene die op zoek ging naar zijn broeders. Zijn broeders zagen hem aankomen en moesten niets van hem hebben. Ze verwierpen hem en ze gooiden hem in een kuil, in een put, en verkochten hem voor een bedrag aan een langsreizende karavaan. En zo verdween Jozef naar Egypte. De broers voeren dan nog een truc op om hun vader Jacob in het ootje te nemen, zodat Jozef door Jacob doodgewaand wordt.

Het is natuurlijk een type van hoe de Heer Jezus kwam tot Zijn broeders, het volk Israël, door hen verworpen werd en ook in de kuil – in het graf namelijk – terechtkwam en nu doodgewaand wordt door het huis van Jacob. Maar Jozef is niet dood; hij is buiten het land. En dat is natuurlijk de huidige positie van de Heer Jezus Christus. Hij wordt doodgewaand door Israël. Waar is Hij? Wel, Hij verblijft onder de natiën.

Wat doet Jozef daar onder de natiën? Dat is hoofdzakelijk – zou ik bijna zeggen – het uitleggen van dromen. Want dat doet hij in de gevangenis met de schenker en de bakker, en dat doet hij ook in het hoofdstuk waarover ik nu iets wil bespreken: Genesis 41. In dat hoofdstuk legt hij de dromen van de farao uit over de zeven vette en magere koeien en de zeven vette en magere aren, de korenaren. Ik ga nu niet op die geschiedenis in, want ik denk dat ik hem binnenkort weleens ga bespreken. Maar Mozes... ja, ook dat is een type van Christus, maar Jozef legt daar de dromen van de farao uit. De farao stelt hem dan aan over zijn huis, over Egypte, om die vette jaren die komen gaan uit te buiten, zodat er in de magere jaren genoeg voorraad is. Nou, jullie kennen vast het verhaal, en zo niet: lees het dan. Maar wat je dan leest hier in dit vers, dat wil ik eens voor het voetlicht brengen.

De Betekenis van Safenath-paneach ↑ hoofdstukken

Farao noemde Jozef Safenat-paneach, of in de Statenvertaling Zafnath Paaneah. De vertalingen verschillen nogal, al lijkt het allemaal wel op elkaar. Dan denk je: nou, dat is leuk, hij krijgt een nieuwe naam in het Egyptisch natuurlijk. Er staat nog heel wat achter wat ik nu niet bespreek, maar dat zal ik wel eens doen als ik een keer het hele hoofdstuk bespreek. Maar Farao noemde Jozef Safenat-paneach en dat is echt een hele mooie naam.

Voordat ik vertel wat dat betekent, wil ik ook naar voren brengen dat naamsverandering in de Bijbel nogal eens voorkomt; dat weten jullie natuurlijk allemaal. Ik zou er heel veel kunnen noemen, maar die zijn natuurlijk allemaal niet zonder betekenis. Denk bijvoorbeeld aan Abram en Sarai; zij worden Abraham en Sarah met een 'h' op het einde. Zonder daar nu al te diep op in te gaan: de 'h', de Hebreeuwse He of onze 'ha', is de vijfde letter van het alfabet en die vijf heeft altijd iets met genade te maken. Dus Abraham en Sarah ontvingen genade. Ze ontvingen namelijk de belofte van God van nieuw leven. Ze zouden een zoon krijgen, het zaad van Abraham: Izak, die natuurlijk weer een verwijzing is naar Christus, volgens Paulus ingelaten.

Over die Paulus gesproken: zijn naam werd natuurlijk ook veranderd. Saulus werd Paulus en ook zijn naam is vol betekenis; ik ben daar al vaker op ingegaan, meerdere keren zelfs. Zo’n naamsverandering is niet zomaar omdat Farao dacht: die naam Jozef klinkt niet goed, ik ga hem een andere naam geven. Die namen hebben altijd betekenis en dat is natuurlijk zeker ook zo opgeschreven in de Schrift omdat het betekenis heeft. De naam van Jozef werd door Farao veranderd in Safenat-paneach, en dat betekent 'Redder van de wereld', 'Redder der wereld' in het Egyptisch. Wij weten natuurlijk wie de Redder der wereld is.

De Heiland Der Wereld in het Johannes-evangelie ↑ hoofdstukken

Het Johannes-evangelie is ook een hele geschiedenis. In vers 42 zijn we al bijna aan het einde van dit hoofdstuk, dat gaat over de Samaritaanse vrouw en haar ontmoeting met Jezus. Deze vrouw maakt iets mee met de Heer; Hij weet dingen die een normaal mens niet kan weten. Vervolgens gaat zij naar het dorp waar zij woont, Sychar of Sichem, en vertelt dat zij de Messias ontmoet heeft. De mensen komen dan uit Sychar naar Jezus toe en hebben een ontmoeting met de Heer.

Dan zeggen zij tegen die Samaritaanse vrouw: "Wij geloven niet meer om wat jij zegt, want wijzelf hebben Hem gehoord en weten dat deze waarlijk de Heiland der wereld is." Dit is de NBG-vertaling. Letterlijk staat er ook gewoon dat Hij waarlijk de Redder van de wereld is: de *Soter tou kosmou*. De Heer Jezus Christus komt hier dus ook in het buitenland terecht, in Samaria, en daar wordt Hij herkend als Redder van de wereld.

In het volgende vers lees je dat Hij daar twee dagen blijft. Dat is een schitterend type; over die geschiedenis heb ik trouwens weleens eerder gesproken. Het is een prachtig type van de Heer die verworpen wordt door Israël, maar twee dagen van duizend jaar verblijft in het buitenland, namelijk onder de natiën, en daar wordt Hij herkend als Redder van de wereld. Dit gebeurt buiten het zicht van Israël, dus ook zogezegd buiten het zicht van het huis van Jakob, zoals dat in Genesis 41 het geval is.

Farao noemt Jozef Safenat-paneach. Dus in het buitenland wordt Jozef genoemd en erkend als Redder van de wereld. Jozef betekent trouwens zoiets als 'hij voegt toe', en daarom zie je ook altijd dat Jozefen verdwijnen in de Schrift, maar dat is weer een onderwerp op zich. Hier verdwijnt hij dus ook bij wijze van spreken, want hij ontvangt een andere naam. Jozef is een type van Jezus, zogezegd, en Safenat-paneach is de titel van de Christus. Zoals Handelingen 2 vers 36 zegt: Hij is tot Heer en tot Christus gesteld. Tot Redder van de wereld: Safenat-paneach.

Uitlegger van Verborgenheden ↑ hoofdstukken

En dan nog iets tenslotte: Safenat-Paneach, dat is in het Egyptisch 'Redder van de wereld'. Maar alle boekjes waar die betekenis wordt gegeven, alle naslagwerken, de meesten zeggen dan ook dat het mogelijk ook, of in een andere taal, 'Uitlegger van verborgenheden' betekent. Of 'Openbaarder van geheimenissen' of 'verborgenheden' – 'Uitlegger van verborgenheden'.

Ik heb dat wel eens nagezocht; dat is de vertaling in het Koptisch, en dat is een taal die nogal verwant schijnt te zijn aan het Egyptisch. Maar hij is dus de Redder van de wereld; zo wordt hij ook erkend onder de natiën, buiten het zicht van het huis van Jacob. Zoals dat in deze geschiedenis ook het geval is.

Maar wat doet hij daar? Hij legt verborgenheden uit. Hij legt dromen uit in de geschiedenissen van Jozef. Dat zijn verborgenheden. Maar dat is ook wat Christus in de huidige tijd doet. Via de apostel Paulus maakt Hij verborgenheden, geheimenissen bekend. Hij is een Uitlegger van verborgenheden of geheimenissen en de Redder van de wereld.

Zo spreekt ook Paulus daarover in bijvoorbeeld Romeinen 11, waar het ook gaat over de verwerping van de Messias door Israël, maar hun verwerping is de verzoening van de wereld, zegt Paulus dan. Geweldig hoe dat al in dat eerste Bijbelboek in zo’n type als Jozef wordt geschilderd, geïllustreerd.

Nou, daar laat ik het voor nu bij. Ik hoop deze geschiedenis binnenkort eens uitgebreider te bespreken. Misschien doe ik dat aanstaande zondag wel. Maar voor nu houd ik het hierbij en zeg ik: tot de volgende keer.

📖 Categorie: Ingezoomd video's