de toespraak van Petrus op de Pinksterdag (1)

De gebeurtenissen die we vinden in Handelingen 2 op de Pinksterdag zijn erg bekend. Het feit dat Joodse pelgrims uit de hele wereld de discipelen hoorden spreken in hun eigen talen, is de aanleiding voor Petrus om een lange toespraak te houden. In dit betoog refereert Petrus aan diverse passages uit de Hebreeuwse bijbel, met voorzeggingen over de Messias en Zijn Koninkrijk.
In deze studie willen we de toespraak van Petrus eens bestuderen.

📖 Samenvatting, hoofdstukken & uitgeschreven tekst

Samenvatting: De toespraak van Petrus in Handelingen 2 wordt geanalyseerd in relatie tot de hoogtijden van JAHWEH en oudtestamentische profetieën. De studie toont aan dat Petrus de profeet Joël aanhaalt om te wijzen op het toekomstige herstel en de bekering van het gehele huis van Israël. Vervolgens wordt uitgelegd dat de kruisiging en opstanding van Jezus Christus plaatsvonden volgens Gods vastgestelde raad en voorkennis. Tot slot wordt verduidelijkt hoe koning David in de Psalmen al profeteerde over de opstanding van de Messias.

Besproken Schriftgedeelten: Handelingen 1, Handelingen 2, Handelingen 2:1, Handelingen 3, Handelingen 13, Leviticus 23, Joël 2, Psalmen 16, Psalmen 16:8-11, Psalmen 16:10, Psalmen 110, Psalmen 132, Jesaja 11, Jesaja 44, Ezechiël 36, Ezechiël 37, Ezechiël 39, Zacharia 14, Mattheüs 2, Romeinen 9, Romeinen 9:19, 1 Korinthe 15

“De bepaalde raad van God was dat de Heer zou worden overgegeven en zou worden gekruisigd, want dan zou God Hem opwekken op de derde dag.”

Inleiding: de Toespraak van Petrus en de Christelijke Kalender ↑ hoofdstukken

Deze ochtend heb ik als onderwerp de toespraak van Petrus op de Pinksterdag. Oh, sorry, ja, de kinderen mogen met Inge mee. Mijn kortetermijngeheugen... Inge zei dat drie minuten geleden tegen me, dat ik dat even moest zeggen. Nou ja, het komt goed.

Ik ga vanmorgen dus een Bijbelstudie of een toespraak houden over een toespraak: de toespraak van Petrus op de Pinksterdag. Ik weet niet hoe erg jullie gehecht zijn aan de christelijke kalender, maar sommigen zullen wel zeggen: "Had je dat vier weken geleden niet kunnen doen, want toen was het Pinksteren?" Nou, toen was ik hier niet. Het is al een tijdje geleden dat ik hier gesproken heb, misschien nog begin mei of anders is het april geweest. Ik weet het niet precies uit mijn hoofd, en jij ook niet? Dat valt me tegen van je! Ik had het even na moeten kijken natuurlijk, maar het is in ieder geval fijn om hier weer eens te zijn.

Ik dacht: laat ik dit onderwerp eens bespreken. Het is geen Pinksteren meer, maar als we goed opletten en we lezen deze toespraak... dat is wel leuk, want het heet de Pinksterdag. Zo wordt dat ook genoemd. Petrus spreekt op deze Pinksterdag, en daar houd ik me even bij de termen van de christelijke kalender, waarover straks meer. Petrus heeft het namelijk over Goede Vrijdag, over Pasen, over Hemelvaart en over Pinksteren in deze toespraak. Ik dacht: we hebben weer even te gaan tot we weer een christelijke feestdag hebben, dus laat ik het dan eens over deze toespraak hebben; dan pakken we bijna alles in één keer mee, behalve Kerst natuurlijk, maar daarover hebben we het weer in december.

Ik ga het hebben over de toespraak van Petrus in Handelingen 2, op de Pinksterdag. Waar ik het niet over ga hebben, zijn de gebeurtenissen op die Pinksterdag zelf. Ja, zijdelings wel, maar dat gedeelte ga ik niet uitgebreid bespreken. Dat zijn de eerste dertien verzen en ik ga er maar vanuit dat jullie die gebeurtenissen toch wel enigszins kennen. De apostelen waren daar bij elkaar vergaderd en allerlei pelgrims uit alle delen van de wereld waren ook verzameld in Jeruzalem. Plotseling wordt het huis waarin zij zijn gevuld met een wind en er verschijnen tongen als van vuur op de discipelen. Al die mensen uit alle delen van de wereld die daar aanwezig zijn – Joodse pelgrims – horen die discipelen allemaal in hun eigen taal spreken. Er worden allerlei groepen genoemd: Parten, Elamieten, mensen uit Frygië, Cyrene, enzovoorts. Een hele rits pelgrims die daar aanwezig waren, hoorden de discipelen spreken over de grote daden van God in hun eigen taal.

Dan volgt de toespraak van Petrus in vers 14 tot 36. Waar vond dit plaats? Het was in Jeruzalem en ik meen overigens dat het in de tempel was. Dat staat er niet letterlijk bij, maar ik heb er al eens een blogje over geschreven. Er staat "het huis". Het huis werd gevuld met een wind die plotseling opstak, maar "het huis" is ook een benaming voor de tempel. Je moet je ook voorstellen dat dit niet zomaar een gemiddeld woonhuis geweest kan zijn, want we lezen hoeveel mensen daar aanwezig waren. Niet exact, maar duizenden mensen waren daar aanwezig, want aan het eind van het hoofdstuk lees je ook dat er op die dag drieduizend mensen gedoopt werden. Al die groepen waarvan ik er net een aantal noemde, al die pelgrims uit allerlei delen van de wereld, waren daar aanwezig en trokken natuurlijk naar het huis, het huis van God namelijk: de tempel.

Overigens, daar kwam ik van de week achter, even in een voetnoot: ik heb wel eens gehoord dat er twaalf groepen worden genoemd van Joodse pelgrims uit alle delen van de wereld. Ik wilde dat bijna zo overnemen, maar ik dacht: laat ik ze toch eens even natellen. Het waren er geen twaalf, maar het waren er zeventien. Die twaalf had wel mooi gepast natuurlijk, want deze hele toespraak is toegespitst op Israël, maar ik moest het toch even natellen. Ik telde er zeventien, wat natuurlijk ook een mooi getal is, maar daar hebben we het misschien nog wel over. Wanneer was dit dus? Dat was op de Pinksterdag.

De Hoogtijden van Yahweh en de Werkelijke Betekenis van Pinksteren ↑ hoofdstukken

De Pinksterdag, dat is Pinksteren, of *Pentēkostē* in het Grieks. Dat betekent letterlijk 'vijftigste'. Maar hoezo dan de vijftigste? Dat duidt erop dat er geteld is; ergens is er een telling begonnen en op de vijftigste dag, dan is het de Pinksterdag. Dat vinden we terug in Leviticus 23. Ik had het net al even over die christelijke kalender, maar de Bijbel kent de christelijke kalender eigenlijk niet, zeg ik dan maar even. Ik hecht daar ook niet zoveel waarde aan, maar wat we wel in de Schrift vinden, zijn de hoogtijden van JAHWEH die God aan Israël gegeven heeft. Ja, daar is die christelijke kalender wel enigszins van afgeleid, maar daar valt heel veel over te zeggen. Neem bijvoorbeeld Pesach, wat dan ons Pasen is. Daar is het zo geregeld dat wanneer de Joden Pesach vieren, die hoogtijd van JAHWEH, de kerk heeft bepaald dat als Pasen toevallig een keer samenvalt met Pesach, Pasen wordt verschoven. Men houdt zich dus sowieso niet aan die kalender, moet ik dan maar zeggen. Er valt natuurlijk nog veel meer over te zeggen, maar dat wil ik nu maar even laten.

Leviticus 23 is een lang hoofdstuk waarin die hoogtijden van JAHWEH worden beschreven, en ook wat er zou gebeuren op die verschillende tijden. Ik wil die van Pinksteren, de vijftigste, er even uitpikken. De eerste is natuurlijk Pesach, de veertiende Nisan. Dat is de dag waarop het paaslam geslacht werd, ooit al bij de uittocht uit Egypte. Maar veel later, precies op die dag en precies op het moment dat het paaslam ook geslacht werd, stierf de Heer Jezus Christus aan het kruis. Hij werd daar geslacht op Golgotha. De vijftiende Nisan begon vervolgens het Feest van de Ongezuurde Broden; dat was de eerste dag dat de Heer in het graf lag. Vervolgens was er een Sabbat, en de dag na de Sabbat zouden de eerstelingen van de gersteoogst naar de priester gebracht worden om door hem bewogen of gezwaaid te worden voor het aangezicht van God. Die eersteling, de eerste vrucht van de oogst die daar gezwaaid en bewogen werd voor het aangezicht van JAHWEH, is een uitbeelding van Christus, de Eersteling, die als eerste opstond en opgewekt werd uit de dood, daags na de Sabbat, namelijk op de eerste dag van de week. Dat wordt allemaal in beeld al aangekondigd in de hoogtijden van Leviticus 23.

Ik vang dan aan in vers 10: "Spreek tot de zonen van Israël en zeg tot hen: Wanneer jullie komen in het land dat Ik aan jullie geef en jullie oogsten de oogst daarvan, dan zullen jullie een schoof van de eerste vrucht van de oogst naar de priester brengen." Dit is die eerstelingsschoof. En hij zal de schoof bewegen voor het aangezicht van JAHWEH tot jullie aanvaarding; vanaf de volgende dag van de Sabbat zal de priester die bewegen. Dit is dus het offer van de eerstelingsschoof, een uitbeelding van de Eersteling Christus Jezus die opgewekt werd uit de dood door Zijn Vader, daags na de Sabbat. Nou, dan sla ik een paar verzen over, want er zou nog meer plaatsvinden op die dag van de eerstelingsschoof. Dat laat ik even rusten, want het gaat om het volgende: "Jullie zullen vanaf de volgende dag van de Sabbat tellen, vanaf de dag waarop jullie de schoof van het beweegoffer brengen; het zullen zeven volle Sabbatten zijn." Het woord Sabbat betekent eigenlijk ook 'zeven', dus zeven keer zeven is negenenveertig. Maar tot aan de volgende dag van de zevende Sabbat zullen jullie vijftig dagen tellen. Dit is die vijftigste: de Pinksterdag, *Pentēkostē* in het Grieks. Dus als we in Handelingen 2:1 bijeen zijn op de Pinksterdag, dan is het deze dag op de kalender van JAHWEH die God aan Israël gegeven had. Dit zeg ik even voor degenen die dat nog eens na willen zoeken.

Wat hierna beschreven wordt in Leviticus 23, is een nieuw spijsoffer dat gemaakt zou worden uit twee broden, die uitdrukkelijk gebakken zouden worden met zuurdesem. Dat is nogal zeldzaam binnen die offerdienst, want meestal moesten offers juist gebakken worden zonder zuurdeeg, zoals bij de uittocht uit Egypte met het ongezuurde brood. Het Feest van de Ongezuurde Broden was hier ook net aan voorafgegaan; dat heb ik niet gelezen, maar dat lees je aan het begin van het hoofdstuk. Maar er zouden dus twee broden gebakken worden met zuurdesem en van twee tiende meelbloem. Dit gaat over de eerstelingen, want die broden worden ook eerstelingen genoemd. Ze zijn een uitbeelding van wat er daarna verzameld zou worden. Dat zijn trouwens de eerstelingen van de tarweoogst, terwijl die eerste schoof van de gersteoogst was, maar ze zijn een uitbeelding van de Ecclesia. Hij is de Eersteling, wij zijn eerstelingen. Wij zullen als eerste worden verzameld. Die twee broden en die twee tiende meelbloem wijzen, als je het mij vraagt, ook allemaal op de twee dagen van duizend jaar waarin God die eerstelingen verzamelt: Zijn volk van eerstelingen, oftewel de Ecclesia, de gemeente, het lichaam van Christus. Daarna volgen er nog drie hoogtijden, maar daar gaan we het nu maar niet over hebben, want ik wil naar Handelingen 2.

De Verbijstering en Spot van de Aanwezigen in Jeruzalem ↑ hoofdstukken

Ik vang even aan net voor de toespraak van Petrus. Daar staat dat zij allen ontsteld zijn. Zij waren verbijsterd en zeiden tegen elkaar: "Wat heeft dit te betekenen?" Nogmaals, er waren Joden uit alle delen van de wereld en jodengenoten, proselieten. Die hoorden de apostelen — of eigenlijk de discipelen — allemaal in hun eigen taal spreken. Ze zijn ontsteld en verbijsterd: "Wat heeft dit dan te betekenen?"

Anderen zeiden spottend: "Zij zijn barstensvol zoete wijn." Ik ben een beetje verkouden aan het worden, dus ik houd mijn water bij de hand. Maar zij zijn dus barstensvol zoete wijn. Je kunt je dat ook wel voorstellen. Er waren natuurlijk mensen die hen allemaal in hun eigen taal hoorden spreken, maar er waren ook mensen die dachten: "Wat is dit voor gebrabbel?" Als je bijvoorbeeld iemand in het Chinees hoort praten — ik noem maar een dwarsstraat — dan kun je daar niets van maken. Zo zijn er nogal wat talen en dat zullen die mensen daar ongetwijfeld ook hebben ervaren. Tegenwoordig is het zo dat wij dat wellicht al hebben; wij kunnen de buis aanzetten of filmpjes opzoeken en dan krijgen we vaak dit soort talen over ons heen, omdat we bestookt worden met nieuws uit de hele wereld. Maar voor die mensen was dat denk ik nog veel vreemder. Ik denk dus dat dit de anderen waren die al die talen natuurlijk allemaal niet verstonden.

Dan staat er: "En Petrus staande, samen met de elf." Dat maakt dus twaalf, Petrus en de elf. Judas was hier natuurlijk niet meer bij; die had zichzelf al van het leven beroofd. Dat lees je aan het einde van Handelingen 1. Er waren er elf, maar er moesten er weer twaalf worden, want zij waren gezonden tot Israël. Daarom werden er twee geselecteerd en uiteindelijk werd Matthias gekozen. Vandaar dat het weer Petrus met de elf is, en dus weer twaalf.

Overigens zeggen sommigen dat Paulus de dertiende apostel is, maar anderen zeggen dat hij de veertiende was, want Judas viel weg en toen kwam Matthias. Als je zo telt, dan zijn het er veertien. Ik prefereer de dertien, omdat je in Handelingen leest dat er weer twaalf moesten komen, dus dan is Paulus de dertiende. Maar ik vind veertien ook prima, want dertien is een getal van omwenteling en van verandering — daar hebben we het vast wel eens over gehad. Maar veertien is een dubbel deel van zeven. Als je een beetje gevoel hebt voor die symboliek, zijn het allebei heel mooie getallen. Petrus gaat nu een toespraak houden. Hij verheft zijn stem — hij had dus geen microfoon zoals ik — en hij begint zijn toespraak.

De Opbouw en de Doelgroep van Petrus' Betoog ↑ hoofdstukken

En ik wil dan eerst wat zeggen over de opbouw van die toespraak van Petrus, want ik kan hem niet in één keer bespreken. Dat gaat gewoon echt niet lukken deze morgen en ik hoop het in tweeën te doen. Dat moet eigenlijk wel, want de volgende keer dat ik hier ben is over vier weken en de keer daarop is pas 1 september. Dus dat wordt al erg laat. Ik wil het dus echt in twee keer doen.

Petrus houdt een toespraak en daar zit een bepaalde opbouw in. Dat schijnt zo te moeten met een preek. Je kunt die verdelen in drieën. Die verdeling is ook wel duidelijk, want Petrus doet elke keer aan het begin van zo'n onderwerp dat hij bespreekt een oproep. Hij zegt aan het begin: "Jullie Joodse mannen!" En dan gaat hij Joël 2 aanhalen, de profetie van Joël 2. Die profetie van Joël 2 gaat over het uitstorten of het uitgieten van de geest van God.

Daarna doet hij een oproep: "Israëlitische mannen". Hij heeft het gewoon tegen dezelfden, dus dat is ook wel problematisch, denk ik, voor degenen die zeggen dat Joden en Israël iets anders zijn, maar dat terzijde. Daar haalt hij Psalm 16 aan en ook heel even Psalm 132, en hij gaat uitleggen hoe die Psalmen spreken van de opstanding van Christus. Echt ontzettend boeiend, dus daar moeten we het over hebben.

Er volgt een oproep in het laatste gedeelte: "Mannen broeders". Er volgt ook een toelichting op David, dat David een profeet was. De Psalmen van David zijn profetieën die spreken van Christus Jezus, de Zoon van David. Het is weliswaar David die die dingen naar voren bracht en het zijn Psalmen van David, maar ze spreken ten diepste over de Zoon van David. Dat doet hij door Psalm 110 aan te halen en die te betrekken op de hemelvaart van Christus.

Nou, daar heb je Pasen en Hemelvaart en Pinksteren in alle facetten. En hij heeft het natuurlijk ook nog over dat zij Hem gekruisigd hebben; dan heb je Goede Vrijdag. Maar God heeft Hem opgewekt. Dan heb je bijna de hele christelijke kalender compleet. Maar we gaan nu naar die toespraak.

Petrus Weerlegt de Spotters en Wijst Vooruit Naar Joël ↑ hoofdstukken

Petrus stond daar samen met de elf en verhief zijn stem. Hij sprak tot hen: "Mannen, Joden — of Joodse mannen — en allen die in Jeruzalem wonen, laat dit aan jullie bekend zijn en neem mijn uitspraken ter ore." Petrus is van de twaalf en hij richt zich hier tot het Joodse volk. Er loopt een rode draad door deze hele toespraak heen; telkens spreekt hij de Israëlieten aan, de Joden, de mannenbroeders. Hij staat daar met de elf als vertegenwoordiger van de twaalf, gericht met het evangelie van de besnijdenis tot het Joodse volk. Ik ga dat nu niet verder bespreken, maar helemaal aan het einde trekt Petrus de conclusie naar aanleiding van deze toespraak: "Laat dan het gehele huis van Israël zeker weten dat God Hem zowel Heer als Christus heeft gemaakt, deze Jezus die jullie kruisigden." Zij, het Joodse volk, Israël, hebben Hem gekruisigd. Zij worden aangesproken en moeten zeker weten dat God Hem tot Heer en Christus heeft gemaakt.

Neem mijn uitspraken ter ore, zegt Petrus, want dezen zijn niet dronken zoals jullie dat opvatten. Het is immers pas het derde uur van de dag. Dat is ongeveer negen uur in de ochtend, want de dag begint gemiddeld om zes uur 's ochtends. God noemde het licht 'dag', dus dit was rond negen uur 's ochtends. Dan ben je meestal niet dronken. Ik zie mijn vader lachen; hij zou nu uit eigen ervaring kunnen vertellen dat het soms wel zo is, maar dat was allemaal vóór mijn bekering, mensen, dus dat doet verder niet meer ter zake. Deze mannen zijn niet dronken zoals jullie dat opvatten, want het is het derde uur van de dag. Maar dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël.

Nu komt er iets wat voor velen enigszins problematisch is. Dat geldt niet voor het volgende citaat uit Joël 2, dat kunnen we prima volgen, maar wel voor de vraag wat er nu precies gebeurde op die Pinksterdag. Het grote wonder was dat iedereen de discipelen in hun eigen taal hoorde spreken. Er worden daar zeventien groepen genoemd met allerlei talen. Maar lees Joël er maar op na: Joël heeft het helemaal niet over het spreken in tongen. Hier in Handelingen wel, maar bij Joël niet. Als Petrus dan zegt: "Dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël," dan zegt men meestal dat dit gaat over het spreken in tongen. Maar dat is dan vreemd. Dan waren er wel andere profetieën geweest die Petrus had kunnen aanhalen. Het is vreemd dat hij Joël aanhaalt, want bij Joël gaat het helemaal niet over het spreken in tongen.

De vraag is dus: wat bedoelt Petrus met "dit is"? Nou, dan wordt het misschien een beetje technisch, maar we doen nu eenmaal bijbelstudie en we willen weten wat er staat, toch? Daarvoor zijn we bij elkaar. Wat bedoelt Petrus nou met "dit is"? Verwijst hij dan terug naar het voorgaande en zegt hij: "Ja, dit is wat gesproken is door de profeet Joël," die het dus niet over spreken in tongen heeft, waar het in het voorgaande juist wel over gaat? Ik maak het even technisch: in het Grieks staat er voor 'dit is': "het is". Dat woordje "dit" is een onzijdig woord. Het Grieks is een heel specifieke taal; waar wij woorden hebben als 'die', 'dat' of 'deze', kun je in het Grieks aan het woord zien dat het onzijdig is. Het moet dus ook altijd naar een onzijdig woord verwijzen. Als het een mannelijk of een vrouwelijk woord was geweest, dan verwees het naar iets voorgaands of iets nakomends dat ook mannelijk of vrouwelijk is. Maar dit woord moet naar iets onzijdigs verwijzen.

Dat is in het Grieks zo duidelijk. Het 'spreken in tongen' kun je sowieso in het voorgaande niet opzoeken, want daar wordt niet over gesproken. Maar als je dat bijvoorbeeld opzoekt in andere hoofdstukken — ik heb dat nu niet afgebeeld — dan is dat een vrouwelijk woord. Dus daar had het sowieso niet naar kunnen verwijzen. Nogmaals, in het voorgaande komt het niet voor, dus het verwijst er sowieso niet naar. Maar wat wel onzijdig is, is het direct navolgende: "het uitgesproken zijnde door Joël de profeet". Wat Petrus hier dus doet, is niet terugwijzen op het spreken in tongen. Hij gaat gewoon een toespraak houden en zegt: "Dit is wat uitgesproken is door Joël de profeet." En vervolgens gaat hij Joël citeren. Hij verwijst dus niet naar het spreken in tongen, maar hij gaat Joël citeren en zegt: "Dit is wat Joël heeft uitgesproken." Dat is namelijk wel een onzijdig woord. Hij verwijst dus niet terug, maar hij wijst vooruit. Ik kom er zo nog wel even op terug.

De Ware Context van Joël 2: het Toekomstige Herstel van Israël ↑ hoofdstukken

We gaan eerst even naar Joël 2. Ik wil dat hoofdstuk gewoon even doorlezen en er niet te veel commentaar bij geven. Het is een vrij lang citaat, maar ik wil het lezen om het verband weer te geven waaruit Petrus citeert. U zou eigenlijk vanmiddag, of wanneer dan ook, dat boek Joël eens helemaal moeten doorlezen; het zijn maar drie hoofdstukken, dus dat is in principe zo gebeurd. Joël gaat over de dag des Heren, zoals dat wordt genoemd: de vestiging van het Koninkrijk. Daarin zal het Koninkrijk in eerste instantie over Israël gevestigd worden en via Israël over alle volkeren.

In Joël staat: "Dan zal JAHWEH ijveren voor Zijn land en Hij zal zijn volk sparen. En JAHWEH zal antwoorden en tot Zijn volk zeggen: Zie, Ik zend tot jullie graan en most en olie, en jullie worden daarmee verzadigd. En Ik zal jullie niet meer tot een smaad geven onder de natiën. Vrees niet, o land, jubel en verheug u, want JAHWEH heeft grote dingen gedaan. Vrees niet, gij dieren van het veld, want de oases van de woestijn brengen groen voort. Het geboomte draagt zijn vrucht, vijgenboom en wijnstok geven hun vermogen. En jubelt uitbundig, zonen van Sion, en verheug je in JAHWEH, jullie God. Want Hij geeft aan jullie de vroege regen in de juiste hoeveelheid... En Hij zal de regenstromen voor jullie doen neerdalen, vroege regen en late regen zoals voorheen. De dorsvloeren zullen vol koren zijn en de wijnvaten zullen van most en olie overlopen. Ik zal aan jullie de jaren terugbetalen waarin de sprinkhaan verslond, de jonge sprinkhaan en de kever en de larven, Mijn grote strijdmacht die Ik op jullie afzond."

Ook hier wordt natuurlijk wat beeldspraak gebruikt, maar je vindt vele malen in de Schrift dat God Zijn volk aanzegt dat Hij hen zou oordelen, dat de sprinkhaan niets over zou laten van het land en dat er strijdmachten zouden komen. We hebben ook vele voorbeelden in de Schrift dat het volk alles afgenomen werd omdat zij hun God niet dienden. Hier staat echter dat ze die jaren zouden terugbetaald krijgen. Alles wat ze tekort zijn gekomen, zullen ze in overvloed terugontvangen. Dat spreekt natuurlijk over de toekomst, over wanneer het Koninkrijk gevestigd zal worden.

Ik lees gewoon even verder: "Jullie zullen eten en verzadigd worden en jullie zullen de naam van JAHWEH jullie God lofprijzen." Daar gaat het over. Dat is allemaal nog toekomst; dat is op dit moment natuurlijk nog niet het geval. "Jullie zullen de naam van JAHWEH jullie God lofprijzen, Die wonderbaarlijk met jullie gehandeld heeft. Mijn volk zal niet beschaamd staan voor de aeon." Daar gaat het ook over: over die toekomende aeon. "En jullie zullen weten dat Ik in het midden van Israël ben en dat Ik, JAHWEH, jullie God ben en er is niemand anders. En nogmaals: Mijn volk zal niet beschaamd staan voor de aeon."

Dan volgt het citaat dat Petrus geeft: "En daarna zal het zijn dat Ik Mijn Geest zal uitgieten op alle vlees. Jullie zonen en jullie dochters zullen profeteren, jullie ouden zullen dromen dromen en jullie jongelingen zullen visioenen zien." Dit spreekt dus niet over dát moment op de Pinksterdag waarop Petrus die toespraak hield, maar over de toekomst. "Daarna zal het zijn..." Dat is dus wanneer Israël bekeerd zal zijn, want daar gaat het over in Joël 2. Dat is toch wel duidelijk uit het voorgaande. Daarna zal het zijn dat God Zijn Geest zal uitgieten op alle vlees.

Ik wil straks nog wat schriftplaatsen uit de Hebreeuwse Bijbel doornemen waarin gesproken wordt over het uitgieten van de Geest. Toen ik dit van de week aan het voorbereiden was, zocht ik op de Hebreeuwse woorden voor het gieten en uitgieten van de Geest. Dan zie je dat er net zo vaak, en misschien nog wel vaker, staat dat God Zijn grimmigheid en Zijn toorn zou uitgieten over Israël. Dat is waar we zojuist over lazen: de sprinkhaan zou niets overlaten, God zou strijdmachten sturen. Dat is allemaal het uitgieten van Zijn toorn en grimmigheid. Maar daaraan zou een einde komen. De jaren die ze tekort zijn gekomen, zou God vergoeden. Dat is in de toekomst, wanneer het volk veilig zal wonen in het land en ze zullen weten dat God in hun midden is. Daarna zal het geschieden dat Hij Zijn Geest zal uitgieten op alle vlees. Dat is nu dus nog steeds toekomst.

Even terug naar Handelingen 2. Ik had u daarvoor gewaarschuwd, excuus bij dezen. Petrus zegt: "Dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël." Vervolgens geeft Petrus een hele reeks citaten uit de Hebreeuwse Bijbel, maar hij begint inderdaad bij Joël. Als ik het even parafraseer, zegt hij: "Dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël; dat is wat jullie nu zien gebeuren." Ik zet dat 'dat is' tussen aanhalingstekens, want dat staat er natuurlijk niet letterlijk, maar dat is volgens mij wel wat Petrus met zijn woorden impliceert: dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël, dat is wat jullie zien en horen.

Tegelijkertijd heeft Joël nog wel wat meer gezegd dan wat zij op dat moment zagen en hoorden. Er gebeurde daar natuurlijk wel wat, maar — en het klinkt misschien wat oneerbiedig — in het licht van wat er nog gáát gebeuren, stelde het eigenlijk ook weer niet zoveel voor. Ik relativeer het meteen: uiteindelijk werden er drieduizend mensen gedoopt. Dat is schitterend, maar wat er werkelijk zou gebeuren, is dat heel het volk tot bekering zou komen en dat God Zijn Geest zou uitgieten op álle vlees van Israël. Want daar gaat het natuurlijk over in Joël. Dit is waar Joël over heeft gesproken en dat is dus veel meer dan wat zij hoorden en zagen. Want dán zou JAHWEH in hun midden wonen, zou het volk niet meer beschaamd worden en veilig wonen, en zou Jeruzalem niet meer vertreden worden door de natiën. Ik gooi nu wat schriftplaatsen door elkaar die allemaal over hetzelfde gaan, maar die uitspraak over het niet meer vertreden worden van Jeruzalem heb ik even geleend uit de Openbaring.

Woont JAHWEH nu in hun midden? Wonen zij nu veilig? Wordt Jeruzalem niet meer vertreden door de natiën? Dat is toch allemaal nog steeds niet het geval. Dat zal in de toekomst gebeuren. "Dit is wat uitgesproken is door de profeet Joël: En het zal zijn in de laatste dagen..." Daarmee wordt het ook in een eindtijdelijke setting geplaatst, met een term die we allemaal wel begrijpen. Wat Petrus eigenlijk doet, is het uitleggen: "En daarna..." Dat zal dus zijn in de laatste dagen.

Overigens is dat wel bijzonder. Wat Petrus hier doet, is echt een mooi voorbeeld van bijbelstudie. Ik denk dat het ook een heel mooi voorbeeld is voor mensen die het Woord delen. Wat doet Petrus? Hij houdt geen verhaaltjes, verzint geen leuke bruggetjes en probeert de boel niet op te leukeren. Hij citeert gewoon de Schrift. Volgens mij deed hij dat nog uit zijn hoofd ook, want ik kan me niet voorstellen dat hij een hele rits boekenrollen bij zich had — al zou dat in theorie natuurlijk wel kunnen. Maar zo zie je maar dat een eenvoudige visser, want dat waren die discipelen toch, een geweldige bijbelstudie kan geven. Het is een prachtig voorbeeld van hoe wij het Woord zouden moeten spreken: gewoon de Schrift laten spreken. "Het zal zijn in de laatste dagen, zegt God, dat Ik zal uitgieten van Mijn Geest op alle vlees. Jullie zonen en jullie dochters zullen profeteren, jullie jongelingen zullen gezichten zien en jullie ouderen zullen dromen dromen."

Alle vlees, nogmaals, dat is alle vlees van Israël. Daar gaat het over in Joël en dat vindt plaats na het herstel, na de bekering van Israël. Waarom haalt Petrus dat dan aan op dit tijdstip? Nou, ik denk dat dat wel duidelijk moet zijn: het is ook een oproep van Petrus aan het Joodse volk tot bekering.

Aan het eind van het hoofdstuk lees je weliswaar dat er 3000 man worden gedoopt, maar Petrus zei: "Zo wete dan zekerlijk het gehele huis van Israël..." Het gehele huis van Israël zou dat weten en wanneer dat zou gebeuren, dan zal geheel Israël gered worden; zo staat het in de Romeinenbrief. Maar ja, dat is toen niet gebeurd en dat was dus toekomst.

Bijvoorbeeld in Handelingen 3 houdt Petrus weer een toespraak en dan zegt hij ook weer tot hen: "Bezint en bekeert jullie." Want als jullie dat doen — ik zeg het even geparafraseerd, daar gaan we het nog over hebben in deze toespraak — God heeft zijn Zoon gezet aan zijn rechterhand in de hemel en Die wacht daar. Ja, totdat... Totdat Israël tot bekering komt en dan zal Hij terugkeren en zal Hij alles herstellen waarvan de profeten gesproken hebben. Dan zal Hij zijn koninkrijk oprichten. Dus dat is natuurlijk ook de reden dat Petrus deze woorden aanhaalt: een oproep tot bekering voor Israël.

"En op mijn slaven en op mijn slavinnen," of dienstknechten en dienstmaagden, "zal Ik in die dagen van mijn Geest uitgieten." In die dagen, in de laatste dagen. En zij zullen profeteren; dus de laatste dagen zijn de dagen van Israëls bekering. En God zegt: "Ik zal op mijn slaven en ook op mijn slavinnen in die dagen van mijn Geest uitgieten en zij zullen profeteren." Er waren daar Joden en jodengenoten uit allerlei delen van de wereld bijeen.

Oudtestamentische Beloften over het Uitgieten van Gods Geest ↑ hoofdstukken

Die kende de Hebreeuwse geschriften en het uitgieten van de geest; dat is ook iets wat steeds weer naar voren komt in die Hebreeuwse geschriften. Ik heb een aantal voorbeelden en dan zie je dat het telkens ook over Israël gaat. Bijvoorbeeld in Jesaja 44: "Nu hoor Jakob, Mijn dienaar en Israël die Ik koos. Jakob, Israël. Zo zegt JAHWEH, jouw Maker en jouw Vormgever vanaf de buik, Die jou zal helpen. Vrees niet, Mijn dienaar Jakob en Jesurun" – of Jesurun is ook een naam voor Israël – "die Ik uitgekozen heb. Want Ik zal water uitgieten op de dorstige en stromen op het droge. Ik zal Mijn Geest uitgieten op jouw zaad, op jouw nakomelingen en Mijn zegen op jouw nakomelingen." Dus ook hier weer de belofte van de geest die gegeven zou worden, uitgegoten zou worden over Israël. Dat is Jesaja 44.

Nu gaan we naar Ezechiël 36. Ik heb deze hoofdstukken allemaal eens door zitten lezen. Het zijn soms lange hoofdstukken, maar echt geweldig als je leest wat voor beloften daar gedaan worden aan Israël. Ook omdat juist in die hoofdstukken ook vaak het contrast naar voren wordt gebracht, wat ik net al liet zien over die sprinkhaan en de strijdmachten, de grimmigheid en de toorn die er zijn; ook die eerst uitgegoten zou worden over dat volk. Maar dan deze verzen die ik er nu uitpik, die spreken over het herstel. Geweldig. Ezechiël 36 is zo'n hoofdstuk dat gaat over het herstel van Israël. Ezechiël 37 kennen de meesten van jullie ook wel. Dat gaat ook over het herstel van Israël. Het dal van de dode doodsbeenderen en dan al die beenderen die samen weer een lichaam gaan vormen en tot leven komen; allemaal uitbeeldingen van het herstel van Israël.

"Ik zal jullie uit de natiën nemen." Ze zullen bijeenverzameld worden dus, uit de natiën. "Ik zal jullie bijeenroepen uit al de landen en Ik zal jullie brengen naar jullie land." Dit gaat dus niet over 1948 en wat eraan voorafgegaan is. Dit is God die ze uit alle landen gaat brengen. Allemaal. En ook op een plek zetten waar het veilig is. Dat zullen we straks ook nog lezen; dat hebben we trouwens al gelezen. "Ik zal in het midden van jullie wonen. Ik zal jullie uit de natiën nemen, Ik zal jullie bijeenroepen uit alle landen. Ik zal jullie brengen naar jullie land. Ik zal rein water op jullie sprenkelen en jullie zullen rein zijn van al jullie onreinheden. Ik zal jullie van jullie afgoden reinigen. Ik zal jullie een nieuw hart geven en Ik zal in jullie binnenste een nieuwe geest geven." Ook hier weer die geest. "Ik zal het hart van steen uit jullie vlees wegnemen en Ik zal jullie een hart van vlees geven." Dat spreekt allemaal van een nieuw verbond. "En Ik zal Mijn Geest binnenin jullie geven." Zie je hoe dat ook telkens de beloften van God zijn? "Ik zal dat doen," zegt God.

Dan komt er een einde aan... "Zes dagen zult gij arbeiden." Dan komt er een einde aan zes dagen van menselijk getop voor Israël en dan breekt die zevende dag aan, die grote Sabbat. En dan zegt God: "Ik zal Mijn Geest in jullie geven. Ik zal jullie een nieuw hart geven. Ik zal rein water op jullie sprenkelen. Ik zal jullie reinigen. Ik zal jullie binnenste een nieuwe geest geven," enzovoort, enzovoort. Allemaal Zijn werk. En daardoor is het ook succesvol en blijvend natuurlijk, omdat het Zijn werk is. "Jullie zullen wonen in het land dat Ik aan jullie vaders gegeven heb. Jullie zullen Mijn volk zijn en Ik zal jullie God zijn." Nou, geweldig.

Dan heb je dus, dit was zeg maar hoofdstuk 36. 37 is het dal van de dode doodsbeenderen en dan heb je nog hoofdstuk 38 en 39 over Gog en Magog, over ook een oordeel dat nog over Israël zal komen. Het valt me tot nu toe mee hoor, maar die hoofdstukken gaan er dus ook over. Maar in die hoofdstukken wordt ook gesproken over het herstel van Israël, over dat God Zijn Geest gaat uitgieten over dat volk. In Ezechiël 39: "Daarom, zo zegt mijn Heer JAHWEH, nu zal Ik de gevangenschap van Jakob..." Elke keer gaat het over Israël. "Jakob, doe een omkeer en Ik zal mededogen hebben met het gehele huis van Israël. En Ik zal ijveren voor Mijn heilige naam. En zij zullen hun schaamrood dragen en al hun krenking waarmee zij Mij krenkten wanneer zij op hun grond wonen, in vertrouwen en er niemand is die hen doet beven." Dus ze zullen niet meer lastiggevallen worden. Over die tijd gaat het. "Wanneer Ik hen uit de volken terugbreng en Ik hen bijeenroep vanuit de landen van hun vijanden, dan zal Ik voor de ogen van vele natiën in hen geheiligd worden. En Ik zal Mijn aangezicht niet meer voor hen verbergen wanneer Ik Mijn Geest uitgiet over het huis van Israël, spreekt mijn Heer JAHWEH." Ook hier weer in de toekomst, wanneer Israël hersteld is en ze dus bijeengebracht worden uit alle landen, om veilig en beschermd in het land te wonen. En dan zullen zij die geest ontvangen.

Nou, de laatste, dat is ook een mooie trouwens. In die dag dus weer, nou dat is ook weer in de toekomst. Het zal zijn in die dag – telkens ook die tijdsaanduidingen – dat Ik zal zoeken alle natiën te verdelgen die tegen Jeruzalem komen. En Ik zal uitgieten over het huis van David en over de inwoners van Jeruzalem een geest van genade en van smeekbeden. Dan nog die bekende woorden: ze zullen zien op Hem die zij doorstoken hebben. En ze zullen rouwklagen over Hem als de rouwklacht over hun enige zoon, en ze zullen bitter verdriet over Hem hebben als een bitter verdriet over een eerstgeborene. Ja, dan zullen zij ook inderdaad zien wie zij doorstoken hebben, zoals de profetie zegt. Maar dat is de tijd dat ze Hem ook zullen herkennen, en herkennen als de Messias. Dan zal God Zijn Geest over Israël uitgieten en dan, via Israël, via een gelovig Israël met de Messias aan op de troon, zal het koninkrijk gevestigd worden over deze hele wereld. Maar dat zal dus beginnen bij Israël en vandaar ook de oproep van Petrus dat het gehele huis van Israël zeker zou weten dat God Hem tot Heer en Christus gemaakt heeft.

Nou, we gaan nog even verder: "En Ik zal wonderen geven in de hemel boven en tekenen op de aarde beneden: bloed en vuur en rookdamp. De zon zal veranderd worden in duisternis en de maan in bloed voordat de grote en verschijnende dag van de Heer komt." Die dag van de Heer, dat is dus die... God rekent in dagen van duizend jaar. Dat is dus die zevende dag, dat zevende millennium, wanneer de toekomende aion ook wel aanbreekt. Wanneer de grote Sabbat – ik kan er heel veel namen aan geven – maar dus de zevende dag van duizend jaar wanneer dat volk Israël dus zeker zal wonen in het land. Maar voordat dat gebeurt, dan zal de zon veranderd worden in duisternis en de maan in bloed, voordat die grote en verschijnende dag van de Heer komt. Ik zag in de vertalingen dat daar "doorluchtige dag" staat. Zo kennen we dat misschien, in de Statenvertaling en de NBG. Dus ik dacht: nou, dat ga ik eens even opzoeken in de woordenboeken wat nu "doorluchtig" is, maar dat is zoiets als een verheven of een ontzagwekkende dag. Letterlijk staat er zoiets als de tevoorschijn komende dag, zoals de zon tevoorschijn komt na de nacht. Die dag, de Dag des Heren, wordt hier vergeleken met de zonsopgang, wanneer het licht over Israël ook zal gaan schijnen en na Israël over de rest van de wereld. Want het is niet op elke plek van de aarde op hetzelfde moment dag. Dat begint net zoals onze zonsopgang; dat begint ergens en dat breidt zich uit. Het begint bij Israël. Daar heeft Petrus het over op deze Pinksterdag. "En het zal zijn dat ieder die de naam van de Heer aanroept gered zal worden." Ze zouden de naam van de Heer aanroepen.

En laat dan, dat is nogmaals die conclusie: laat dan het gehele huis van Israël zeker weten dat God Hem Heer en Christus gemaakt heeft, deze Jezus die jullie kruisigden.

Je leest ook in de profetieën dat het volk in de dag van benauwdheid zal komen. De 'dag van benauwdheid voor Jakob' wordt het genoemd, wat we in het Nieuwe Testament kennen als de grote verdrukking. Aan het einde van die grote verdrukking, aan het einde van die dag van benauwdheid, zal heel het volk dat daarvan over is de naam van de Heer aanroepen: de naam van JAHWEH.

Dat is iets wat ze overigens nu niet doen. Zij roepen die naam niet aan en zij spreken die naam niet uit. Maar dan zullen zij dat wel doen. En als Hij dat dan doet — we lezen dat in Zacharia 14 — dan verschijnt Hij en zullen Zijn voeten staan op de Olijfberg.

Jezus de Nazoreër Overgeleverd Door Gods Bepaalde Raad en Voorkennis ↑ hoofdstukken

Ja, dan kom ik in het tweede gedeelte van de toespraak van Petrus. Dat ga ik overigens niet helemaal bespreken, maar ik wil wel een aanzet maken voor de volgende keer en dan pakken we de volgende keer de draad wel weer ergens op. Dan fris ik ons geheugen over een paar weken ook wel weer op.

Zojuist zei Petrus dus: "Joodse mannen," of "mannen-Joden." De vrouwen zijn daarbij ingesloten, dat had ik nog niet gezegd, maar zo werkt dat in de Schrift. "Mannen Israëlieten, hoor deze woorden: Jezus de Nazoreeër." Ja, dat is ook een bijzondere term. Hij wordt Jezus de Nazoreeër genoemd en dat staat in Mattheüs 2. Hij trekt zich terug naar de delen van Galilea en Hij komt daar en woont in een stad genaamd Nazareth, opdat vervuld zou worden wat door de profeten uitgesproken werd: dat Hij een Nazoreeër genoemd zal worden.

Maar Hij kwam dus uit Nazareth en daar heeft Hij gewoond, omdat vervuld zou worden dat Hij Nazoreeër genoemd zal worden. Dat woord Nazareth, Nazoreeër, komt van een Hebraïsch woord van de stam netzer. Dat woord is netzer en daar is het van afgeleid. Dat betekent spruit of scheut. Hoe staat het er ook weer in Jesaja 11? Er zou een scheut uit de wortel van Isaï voortkomen. En die scheut, die spruit, dat is natuurlijk de Heer Jezus Christus. Uit die afgehouwen tronk van Isaï – dat koningshuis was afgehouwen – daar zou een lood of een spruit, een scheut uit voortkomen. En dat woord wat in Jesaja 11 gebruikt wordt, is netzer. Dat is verwant aan dat woord van Nazareth.

Ik heb wel eens begrepen dat toen de Romeinen de macht overnamen in Judea, een groot deel of misschien wel alle nakomelingen van David zijn gaan wonen in Nazareth. Dus wij zeggen altijd en denken vaak van: ja, dat was een onbetekenend plaatsje, maar uiteindelijk woonden daar toch wel mensen die wel enigszins van betekenis waren. Zowel Jozef als Maria konden hun stamboom allebei terugvoeren op David, zo lezen we in de Schrift.

Maar dat terzijde. "Hoort deze woorden: Jezus de Nazoreeër, een man die voor jullie is aangetoond." Dat Hij van God afkomstig is met machten en wonderen en tekenen die God door Hem in jullie midden doet, zoals jullie zelf weten. Dit was ook niet onbekend onder het volk. Ik wou bijna zeggen: Hij was echt een celebrity. Hij was een bekend persoon. Wat Hij deed en wat Hij gedaan had, Hij was aangetoond. God had Hem aangetoond door machten, wonderen en tekenen die God daar in hun midden had gedaan.

Paulus zegt het ook tegen Agrippa of Festus; Paulus houdt een paar toespraken, onder andere voor koningen en stadhouders, en hij zegt: "Ja, u weet donders goed wat er gebeurd is." Ik zeg het nu even met mijn eigen woorden: "U weet het heel goed, want dit is niet in een uithoek gebeurd." Dit is gewoon hier gebeurd en iedereen weet het. Dat is eigenlijk wat Paulus tegen Agrippa zegt. En hier zegt Petrus ook: "Mannen, er is een man die jullie is aangetoond dat Hij van God afkomstig is met machten, wonderen en tekenen die God door Hem in jullie midden doet, zoals jullie zelf weten. Deze, in de bepaalde raad en voorkennis van God overgegeven, hebben jullie omgebracht door Hem door handen van wettelozen vast te nagelen."

Dus die Joden hebben Hem omgebracht, zegt Petrus hier, door Hem door de handen van wettelozen – de Romeinen dus – vast te nagelen. Ze hebben Hem door de Romeinen laten kruisigen. Petrus spreekt hier over de Heer Jezus Christus en hij zegt: "Deze, in de bepaalde raad en voorkennis van God overgegeven." Dus Hij is door de bepaalde raad en voorkennis van God overgegeven.

Die raad, dat is het woordje boulē, dat zie je daar op de dia staan. Een afleiding daarvan wordt ook gebruikt in Romeinen 9 vers 19, waar Paulus het voorbeeld van Farao aanhaalt. Paulus zegt dan retorisch: "Wie heeft ooit Zijn raadsbesluit of Zijn bedoeling, Zijn intentie weerstaan?" Dus die bepaalde raad is uiteindelijk Gods diepste bedoeling, Gods diepste intentie. Het moest zo gaan.

Kijk, wat Mozes van God tegen Farao moest zeggen was: "Laat mijn volk gaan." Dat was Gods wil die Hij op dat moment openbaarde. Maar Gods verborgen bedoeling, staat ook in Romeinen 9, was dat God Zijn kracht in Farao zou betonen. God pikte een hele sterke wereldleider van dat moment uit en die verhardde Hij ook nog eens toen hij bijna dreigde toe te geven, omdat God iets wilde laten zien in die sterke tegenstander. Namelijk dat Hijzelf God is en sterker is. En dat was Gods boulē, Zijn raadsbesluit. Farao kreeg te horen dat hij het volk moest laten gaan, maar daarachter lag Gods intentie, Zijn bedoeling.

En daar gaat het hier ook over. De bepaalde raad van God was dat de Heer zou worden overgegeven en zou worden gekruisigd, want dan zou God Hem opwekken op de derde dag. Dat was dus ook naar de voorkennis van God. En die voorkennis, het was Gods voorkennis, maar God had die voorkennis ook nog eens voorzegd, namelijk in de Hebraïsche geschriften. "Deze, in de bepaalde raad en voorkennis van God overgegeven, hebben jullie omgebracht door Hem door handen van wettelozen vast te nagelen."

De Dood als Moederschoot en de Profetie van David in Psalm 16 ↑ hoofdstukken

Jullie hebben Hem omgebracht, maar God doet Hem opstaan; God heeft Hem opgewekt. Hij heeft de barensweeën van de dood ontbonden, omdat het niet mogelijk was dat Hij door hem werd vastgehouden. Dat is prachtig, want Petrus had ook gewoon kunnen zeggen dat God Hem heeft doen opstaan omdat de dood Hem niet vast kon houden, maar hij zegt het heel mooi: de barensweeën van de dood ontbonden hebbende. En weeën hebben natuurlijk alles te maken met het voortbrengen van nieuw leven. God deed Hem opstaan en Hij heeft de barensweeën van de dood ontbonden, en daarmee wordt de dood voorgesteld als de aanleiding tot de geboorte van iets nieuws. Ook onze doden, van wie wij afscheid hebben moeten nemen, zullen nieuw leven ontvangen. Hiermee wordt de dood voorgesteld als een soort moederschoot. Het is schitterend om daaraan te denken bij het overlijden van iemand. Zoals wij het beeld hebben van het begraven van iemand bij overlijden, dan is er ook de gedachte dat er een zaadje in de grond wordt geplant. Daarom begraven we onze doden. Paulus zegt dat in 1 Korinthiërs 15. Er wordt een lichaam aan de grond toevertrouwd, een zielslichaam, en dat zal opstaan in onvergankelijkheid, heerlijkheid en kracht. Daarmee is de dood als het ware een moederschoot. Zijn dood is natuurlijk de ultieme moederschoot, want Zijn dood zou voor heel de schepping nieuw leven voortbrengen doordat God Hem deed opstaan.

De mens doodde Hem; dat is wat een mens doet. Dat kan de mens heel goed: dood en verderf zaaien, zo zeggen wij dat ook. Maar God wekt Hem op. Daar waar het bij de mens ophoudt — de mens kan dood en verderf zaaien en daar houdt het ook meteen op — daar begint het voor God. Hij kan levend maken. Dat vind je als een refrein door het boek Handelingen heen in verschillende toespraken. Ik meen dat Handelingen 13, in de toespraak van Paulus, dit ook naar voren brengt. Dan komt Petrus bij David uit en zegt hij: "Want David zegt van Hem: Ik zag de Heer voortdurend voor mij, aangezien Hij aan mijn rechterhand is opdat ik niet bewogen word, of opdat ik niet zou wankelen." Kijk wat Petrus hiervoor zei: God doet Hem opstaan, de barensweeën van de dood ontbonden hebbende, omdat het niet mogelijk was dat Hij door hem werd vastgehouden. Want David zegt van Hem... Dat is opmerkelijk. Petrus zegt eigenlijk dat het ook helemaal niet anders kon, want het was al voorzegd. Hij kon helemaal niet in de dood blijven, want God had dat al gesproken. Dus dat moest ook zo gaan, naar de bepaalde raad en voorkennis van God.

Petrus citeert hier uit Psalm 16, vers 8 tot 11. Het is een letterlijk citaat. Petrus stelt dat Psalm 16 dus spreekt over Hem. David zegt het weliswaar, maar David zegt het van Hem. Psalm 16 spreekt dus over de Heer Jezus Christus; dat is wat Petrus hier naar voren brengt en waarover hij nog veel meer gaat zeggen. Dan vervolgt het citaat: "Daarom werd mijn hart blij gemaakt en jubelt mijn tong." Dit zijn woorden van David, maar die worden gelegd in de mond van de Heer Jezus Christus, de Zoon van David. De Heer zegt dan: "Daarom werd mijn hart blij gemaakt en jubelt mijn tong; ja, ook zal mijn vlees een rustplaats vinden in hoop." Mijn vlees, dat is natuurlijk mijn lichaam. Dat zal een rustplaats vinden; dat is hier weergegeven met nestelen of een schuilplaats vinden. De woordopbouw is het voorzetsel 'neerwaarts' plus 'tent'. En een tent is een tijdelijke verblijfplaats, een tijdelijke rustplaats. Hier wordt de dood dus ook weer voorgesteld als een tijdelijke verblijfplaats. Dat was het natuurlijk ook voor de Heer, maar zo wordt er in de Psalmen dus al over gesproken.

Door dit zo te citeren, geeft Petrus ook aan dat die dood voor Hem een tijdelijke rustplaats zou zijn, gevonden in hoop en verwachting. Want de Heer Jezus Christus wist uit de Schriften — Hij wandelde in geloof — dat God Hem zou opwekken op de derde dag. Daarom sprak de Heer die woorden al in Psalm 16: "Daarom werd mijn hart blij gemaakt en jubelt mijn tong; ja, ook zal mijn vlees een rustplaats vinden in hoop, omdat u mijn ziel niet in de steek zal laten in het dodenrijk." In de tekst staat hier letterlijk 'hades', en dat is het ongeziene. Het dodenrijk is geen plek waar alle doden fysiek bij elkaar zijn, maar het is simpelweg de staat van de dood. Het ongeziene, daar is ook geen bewustzijn. In het Hebreeuws, in Psalm 16 vers 10, is dat het woord Sjeol. Omdat U mijn ziel niet in de steek zal laten in het dodenrijk, noch zult U geven dat Uw Rechtschapene ontbinding waarneemt. De Heer heeft dus geen ontbinding gezien. "U maakt aan mij de wegen van het leven bekend. U zult mij vervullen van blijheid met Uw aangezicht."

In Psalm 16 horen we woorden van de Heer Jezus Christus, uitgesproken door David. Het zijn woorden van de Zoon van David, profetisch uitgesproken door koning David, waarin de Heer zegt: "U maakt aan mij de wegen van leven bekend." Dat gaat natuurlijk over de opstanding uit de dood. Hij wist dat God Hem zou doen herleven en daarom was de dood slechts een tijdelijke rustplaats. "U zult mij vervullen van blijheid met Uw aangezicht"; oftewel, wanneer Hij zou worden opgewekt, zou God Hem zetten aan Zijn rechterhand en zou Hij, bij wijze van spreken, face-to-face zitten met Zijn Vader.

Petrus vervolgt: "Mannenbroeders, het is mij geoorloofd met vrijmoedigheid tot jullie te zeggen aangaande de aartsvader David, dat hij en overleden is en werd begraven, en zijn graftombe is onder ons tot op deze dag." Hij gaat uitleggen dat die Psalmen dus over de Heer Jezus Christus spreken. Daar gaat hij nog een vervolg aan geven, en dat doen we de volgende keer. Hij stelt dat David een profeet is en dat David het ook wist. Hij heeft vooruitziend gesproken van de opstanding van Christus. Dat is wat Petrus allemaal naar voren brengt in het vervolg van deze toespraak. Hij zegt eigenlijk: David is gestorven en die is nog steeds dood. We kunnen zijn graf nog bezoeken. In die tijd konden ze er gewoon naartoe lopen en zijn graftombe bezoeken. David is overleden en zijn graf is onder ons tot op deze dag. Maar de Heer Jezus Christus, ja, Zijn graf was leeg. Daarover gaat het vervolg van de toespraak van Petrus, en daar gaan we de volgende keer mee verder.

📖 Categorie: Studies